II SA/Bk 43/23

II SA/Bk 43/23 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III OSK 1281/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-14
III OZ 287/23 - Postanowienie NSA z 2023-06-22
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 par 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości diety dla Radnych Rady Gminy W. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę , , , , , , , ,
Uzasadnienie
J. G. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości diety dla Radnych Rady Gminy W.
Jak wynika z treści uchwały, Rada Gminy W. ustala diety dla Radnych Rady Gminy W. w postaci miesięcznego ryczałtu, którego wysokość uzależniona jest od pełnionej funkcji w Radzie Gminy (§ 1 ust. 1); dieta przysługująca Radnemu za dany miesiąc, podlega zmniejszeniu o 50% za każdą nieobecność w danym miesiącu na Sesji Rady bądź Komisji stałych Rady, których jest członkiem (§ 2 ust. 1); Radny zachowuje prawo do miesięcznego ryczałtu bez potrąceń w przypadku braku w danym miesiącu sesji Rady lub posiedzeń Komisji, do której został wybrany (§ 3 ust. 2); Radnemu przysługuje zwrot kosztów podróży służbowych (§ 4).
Zdaniem skarżącego J. G., Rada Gminy W. uchwala uchwały niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa ustalając sobie diety tak, aby czerpać z nich korzyści i pobierać je w połowie ustalonej wysokości, nawet podczas nieobecności radnego na sesji, działając tym na szkodę mieszkańców i podatników gminy. Zdaniem skarżącego, zgodnie z przepisami i zasadą sprawiedliwości społecznej, Rada Gminy W. powinna uchwalić 100% zmniejszenia diety za każdą nieobecność radnego na Sesji czy Komisji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że uchwała została ogłoszona 6 kwietnia 2021 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego, weszła w życie 1 maja 2021 r. i obowiązuje do chwili obecnej. Uchwała została sprawdzona pod względem formalnym i merytorycznym przez Wojewodę Podlaskiego, który nie stwierdził nieprawidłowości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 §2 pkt 1 – 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023, poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.) oraz jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na.: akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.).
W przypadku wniesienia skargi sąd bada z urzędu jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi wymieniona w art. 58 § 1 P.p.s.a.
Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., odrzucenie skargi następuje, gdy interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W związku z przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej, takim przepisem szczególnym jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), dalej: u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. A zatem sąd może dokonać merytorycznej kontroli uchwały kwalifikującej się z art. 3 §2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. i zaskarżonej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. dopiero wówczas, gdy stwierdzi, że interes prawny skarżącego lub jego uprawnienie zostały tą uchwałą naruszone. Podstawą zaskarżenia na tej podstawie jest bowiem nie tylko istnienie interesu prawnego ale jego naruszenie.
Z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że w art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymacja skargowa została oparta na naruszeniu indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, co oznacza, że uprawnionym do wniesienia skargi jest tylko ta osoba, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Nie jest wystarczające samo legitymowanie się interesem prawnym lub uprawnieniem. Naruszenie interesu prawnego skarżącego musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostanie, w sferze prawnej, odebrane lub ograniczone jakiekolwiek prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony obowiązek dotychczasowy. Związek między własną, indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej a zaskarżoną uchwałą musi istnieć obecnie, a nie w przyszłości oraz powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Podmiot wnoszący skargę winien zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie (a nie faktycznie) gwarantowaną sytuacją. Dla ustalenia legitymacji skargowej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest więc wystarczające wykazanie potencjalnej możliwości naruszenia interesu prawnego w przyszłości. Związek ten powinien mieć charakter aktualny, realny i indywidualny. Wymogu tego nie spełnia hipotetyczne oddziaływanie normy prawnej na sytuację prawną danego podmiotu albo wnoszenie skargi w interesie innego podmiotu niż skarżący, lub w interesie ogólnym. W szczególności interesem prawnym nie legitymuje się podmiot jedynie zainteresowany podjęciem albo uchyleniem określonego aktu, który nie oddziałuje bezpośrednio na jego sferę prawną. Podmiot ten dysponuje jedynie interesem faktycznym (por. wyrok NSA z 17 lutego 2022 r., I OSK 117/19, wyrok NSA z 17 listopada 2021 r., III OSK 4476/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać należy, że o istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego.
Wobec powyższego, w danej sprawie należy wykazać naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego, które wpływa negatywnie na sytuację prawną skarżącego, a wpływ ten jest realny, aktualny, bezpośredni.
Tymczasem w sprawie niniejszej skarżący zarzuca, że zaskarżona uchwała w sprawie ustalenia wysokości diet radnym jest niezgodna z przepisami prawa (jednak nie wskazuje z jakimi), narusza Konstytucję RP i zasadę sprawiedliwości społecznej, a Rada Gminy W. działa na szkodę mieszkańców i podatników gminy.
Zdaniem sądu, nie jest możliwe wywiedzenie z uzasadnienia skargi negatywnego wpływu uchwały na sferę materialnoprawną skarżącego lub wywiedzenia pozbawienia go jakiegokolwiek uprawnienia. Zarzuty skargi nie odnoszą się do jego konkretnej, indywidualnej sytuacji prawnej, zatem brak jest związku między zaskarżoną uchwałą a własną, prawnie gwarantowaną sytuacją skarżącego. Trudno zaaprobować pogląd, że interesem prawnym skarżącego w niniejszej sprawie jest działanie Rady Gminy na szkodę mieszkańców czy podatników gminy. Tak sformułowany zarzut wskazuje na działanie w interesie ogólnym. Jak wyżej zaś wywiedziono, interes ogólny nie stanowi podstawy wywiedzenia skargi i ustalenia istnienia legitymacji skargowej w oparciu o art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. także postanowienie NSA z 15 maja 2019 r. w sprawie II OSK 1643/17).
Marginalnie dodać należy, że kwestionowana uchwała została sprawdzona pod względem formalnym i merytorycznym przez Wojewodę Podlaskiego jako organ nadzoru, który nie stwierdził nieprawidłowości w jej zapisach.
Powyższe skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a.