II SA/BK 423/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2005-08-02
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyzmiana sposobu użytkowaniasamowola budowlanawstrzymanie użytkowaniastan technicznyplan zagospodarowania przestrzennegopostępowanie administracyjneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów nadzoru budowlanego wstrzymujące użytkowanie budynku i nakładające obowiązek dostarczenia dokumentacji, stwierdzając niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.

Skarżąca H. S. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące użytkowanie budynku mieszkalno-gospodarczego i nakładające obowiązek dostarczenia dokumentacji stanu technicznego oraz potwierdzenia zgodności z planem zagospodarowania. Organy nadzoru budowlanego uznały, że doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu wybudowanego na podstawie pozwolenia na budynek gospodarczy dla fermy zwierząt. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieprawidłowe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.

Sprawa dotyczyła skargi H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wstrzymujące użytkowanie budynku mieszkalno-gospodarczego i nakładające obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego oraz oceny stanu technicznego. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia z 1976 r. na budynek gospodarczy dla fermy zwierząt futerkowych, a jego obecny sposób użytkowania jako budynku mieszkalnego stanowi zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego z 1994 r. Skarżąca podniosła, że budynek od początku był domem mieszkalnym z częścią gospodarczą i nigdy nie zmieniano jego przeznaczenia, a istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę miały miejsce w latach 70. XX wieku. Wskazała, że właściwym trybem postępowania byłyby przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczące samowoli budowlanej, które dopuszczają legalizację lub zezwolenie na czasowe użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego sprawy, w szczególności kiedy i jaki budynek został wzniesiony, czy był to dom mieszkalny z zapleczem gospodarczym, oraz czy doszło do zmiany sposobu jego użytkowania. Sąd uznał, że z tego powodu doszło do naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7 i 80) oraz nieprawidłowego zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., a także że zastosowanie powinny mieć przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczące samowoli budowlanej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego nieprawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., ponieważ stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony, a do budowy doszło przed 1 stycznia 1995 r., co powinno skutkować zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego, w tym kiedy i jaki budynek został wzniesiony, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania, a także czy zastosowanie powinny mieć przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczące samowoli budowlanej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.b. art. 103 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Do budynków samowolnie wzniesionych przed dniem 1 stycznia 1995 r., których budowa została ukończona, stosuje się przepisy dotychczasowe.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a" i "c"

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 50 § 1 pkt 1 i ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 71 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. (1974) art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane

u.p.b. (1974) art. 40

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane

u.p.b. (1974) art. 39

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony przez organy nadzoru budowlanego. Organy nieprawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., podczas gdy powinny mieć zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczące samowoli budowlanej. Budynek od początku był domem mieszkalnym z częścią gospodarczą i nie doszło do zmiany sposobu jego użytkowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów nadzoru budowlanego oparta na zmianie sposobu użytkowania budynku w rozumieniu Prawa budowlanego z 1994 r.

Godne uwagi sformułowania

Zaskarżone postanowienie zostało wydane bez uprzedniego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w wyniku czego doszło do naruszenia art. 7 i art. 80 kpa. Zgodnie z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującego prawa budowlanego z 1994 r. do budynków samowolnie wzniesionych przed dniem 1 I 1995r., których budowa została ukończona, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Skład orzekający

Grażyna Gryglaszewska

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Bujko

sędzia

Urszula Barbara Rymarska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i 1994 r. w kontekście samowoli budowlanej i zmiany sposobu użytkowania obiektów wybudowanych przed 1995 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy obiektu przed 1995 r. i późniejszej zmiany jego przeznaczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście budynków wybudowanych wiele lat temu, co może być interesujące dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się prawem budowlanym.

Budynek z lat 70. a nowe przepisy: kiedy prawo budowlane działa wstecz?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 423/05 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2005-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Grażyna Gryglaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Bujko
Urszula Barbara Rymarska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 71 ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 02 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania budynku i nałożenia obowiązku przedłożenia zaświadczenia i oceny stanu technicznego 1. Uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2005r. nr [...], 2. Stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. Zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej H. S. kwotę 100 złotych sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-
Uzasadnienie
Na skutek skargi S. P. informującej, że jego sąsiedzi H. i W. S. niezgodnie z prawem użytkują budynek wybudowany w C. przy ul. K. [...] w celu obsługi fermy zwierząt futerkowych, zmieniając jego przeznaczenie na budynek mieszkalny, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wszczął odpowiednie postępowanie. W toku tego postępowania organ ustalił, że na podstawie udzielonego w 1976r. pozwolenia na budowę właściciel obecnej działki nr [...]/[...] uzyskał pozwolenie na wybudowanie na tej nieruchomości budynku gospodarczego dla obsługi fermy zwierząt futerkowych. Na podstawie oględzin istniejącego obecnie na tej działce budynku ustalono, iż znajduje się tam budynek mieszkalno - gospodarczy o innej powierzchni zabudowy niż wynika to z udzielonego pozwolenia. Z zebranych w sprawie dowodów wynika też, że istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę zostały dokonane w latach 1977 - 78. Mając to na względzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z [...].2005 r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1
i ust. 3 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane postanowił wstrzymać H. i W. p. S. użytkowanie przedmiotowego budynku oraz nałożył na nich obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni zaświadczenia z Urzędu Miejskiego w C. o zgodności aktualnego sposobu użytkowania obiektu z ustaleniem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a także oceny jego stanu technicznego sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia.
Od postanowienia tego H. S. wniosła odwołanie, lecz P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z [...].2005 r., utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Na wymienione postanowienie organu II instancji H. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku,. Zarzuciła w niej naruszenie przepisów art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, 71 ust. 3 i 103 ust. 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane oraz art. 37, 39 i 40 ustawy z 24.10.1974 r. – Prawo budowlane. Skarżąca podniosła, że prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy wykluczył możliwość wydania zaskarżonego postanowienia i powołania się w nim na przepisy pozwalające wstrzymać użytkowanie przedmiotowego budynku. Budynek ten został wybudowany w całości jeszcze
w latach siedemdziesiątych w obecnie istniejącym kształcie i nigdy nie doszło do zmiany sposobu jego użytkowania, bowiem od początku był to dom mieszkalny z częścią gospodarczą. Przyznała, że obiekt został wzniesiony niezgodnie z pozwoleniem na budowę Dlatego właściwym trybem postępowania w stosunku do tego obiektu byłyby przepisy ustawy z 24.10.1974 r. – Prawo budowlane, dotyczące samowoli budowlanej, w tym te normy tej ustawy, które pozwalają na zalegalizowanie budynku wzniesionego niezgodnie
z udzielonym pozwoleniem na budowę, a także na czasowe użytkowanie tego obiektu. Podkreśliła, że obecna zabudowa działki jest zgodna z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego C. Mając to na względzie skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji
i zasądzenie kosztów postępowania sądowego ewentualnie - stwierdzenie nieważności postanowień.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł
o oddalenie tej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie zostało wydane bez uprzedniego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w wyniku czego doszło do naruszenia art. 7 i art. 80 kpa.
Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że pozwolenie na budowę trzech ferm zwierząt futerkowych wraz z budynkiem gospodarczym otrzymali w dniu [...].1976 r. m.in. J.
i W. S. Mimo szeregu dokumentów znajdujących się w aktach sprawy sporządzonych w latach 1976 – 1985, wskazujących na stan prawny oraz sposób użytkowania nieruchomości skarżących i znajdującego się na niej budynku organy nie ustaliły szczegółowo kiedy i jaki budynek wznieśli tam H. i W. S., czy był to (jak obecnie twierdzą) dom mieszkalny z zapleczem gospodarczym oraz czy prawdą jest, że nigdy nie zmieniali oni sposobu jego użytkowania. Powołując się na przepis art. 71 prawa budowlanego z 1994 r. organy ustaliły, że doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku
w rozumieniu art. 71 ust. 1 tej ustawy. Tymczasem z twierdzeń skarżącej oraz
z przedłożonego dowodu osobistego wynika, że skarżąca została zameldowana w domu mieszkalnym przy ulicy K. [...] na pobyt stały w dniu [...].06.1982 r., zaś (jak twierdzi) mieszkała tam wcześniej, faktycznie od czasu wybudowania domu. Nie wyjaśniono więc, czy doszło do przebudowania wybudowanego pierwotnie budynku dla obsługi fermy zwierząt, czy wybudowano dom mieszkalny na podstawie udzielonego w 1976 r. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z 24.10.1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) samowolą budowlaną było wybudowanie obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, to jest bez pozwolenia na budowę lub niezgodnie z jego warunkami. Skutkowało to obowiązkiem rozbiórki tak wybudowanego obiektu chyba, że zachodziły podstawy do jego zalegalizowania, zgodnie
z art. 40 tej ustawy. Organ mógł też zezwolić na jego dalsze wykorzystywanie, gdy przemawiały za tym względy społeczne lub gospodarcze (art. 39). Zgodnie z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującego prawa budowlanego z 1994 r. do budynków samowolnie wzniesionych przed dniem 1 I 1995r., których budowa została ukończona, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Skarga trafnie więc podnosi, że stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony,
co stwarza też zasadniczą wątpliwość co do prawidłowości zastosowania w tej sprawie prawa budowlanego z 1994 r. Dlatego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 152 i 200 ustawy
z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.-

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI