II SA/Bk 421/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-03-11
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowanianajem krótkoterminowylokal mieszkalnyzamieszkanie zbiorowebezpieczeństwo pożarowenadzór budowlanyWSAorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właściciela lokalu mieszkalnego, który został przekształcony na cele najmu krótkoterminowego, uznając to za zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi właściciela lokalu mieszkalnego na decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu, który był wynajmowany na cele najmu krótkoterminowego. Organy nadzoru budowlanego uznały, że taka działalność stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wymagającą zgłoszenia i potencjalnie spełnienia innych wymogów technicznych, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Sąd administracyjny zgodził się z organami, stwierdzając, że zorganizowany, krótkoterminowy najem lokalu mieszkalnego przez profesjonalnego operatora ma cechy zamieszkania zbiorowego i zmienia warunki użytkowania obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę M. W. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w B. Lokal ten był użytkowany na cele najmu krótkoterminowego przez firmę R. S.A. Organy nadzoru budowlanego uznały, że taka działalność stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ zmienia warunki bezpieczeństwa pożarowego i inne parametry techniczne, zbliżając się do funkcji zamieszkania zbiorowego. Skarżący argumentował, że najem lokalu mieszkalnego nie zmienia jego funkcji i nie wpływa na warunki bezpieczeństwa. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Stwierdził, że zorganizowany, krótkoterminowy najem przez profesjonalnego operatora, z zapewnieniem serwisu i wyposażenia, ma cechy działalności hotelowej i stanowi zmianę sposobu użytkowania, która wymaga zgłoszenia i może prowadzić do konieczności spełnienia bardziej restrykcyjnych wymogów technicznych, niż te dla typowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Sąd podkreślił, że nawet jeśli lokal zachowuje funkcję mieszkalną, to sposób jej realizacji (jako usługa quasi-hotelowa) zmienia warunki użytkowania obiektu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi zmianę sposobu użytkowania, ponieważ zmienia warunki bezpieczeństwa pożarowego i inne parametry techniczne, zbliżając się do funkcji zamieszkania zbiorowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że profesjonalny, zorganizowany najem krótkoterminowy przez operatora, z zapewnieniem serwisu i wyposażenia, ma cechy działalności hotelowej i stanowi zmianę sposobu użytkowania, która wymaga zgłoszenia i może prowadzić do konieczności spełnienia bardziej restrykcyjnych wymogów technicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.b. art. 71a § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niewykonania obowiązku przedłożenia dokumentów lub dalszego użytkowania pomimo wstrzymania.

p.b. art. 71 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jako działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

p.b. art. 71 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymagane dokumenty do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania.

rozporządzenie WT art. 3 § pkt 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja budynku zamieszkania zbiorowego.

rozporządzenie WT art. 209 § ust. 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Kategorie zagrożenia ludzi ZLIV.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zorganizowany, krótkoterminowy najem lokalu mieszkalnego przez profesjonalnego operatora stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Taka zmiana wpływa na warunki bezpieczeństwa pożarowego i inne parametry techniczne, zbliżając się do funkcji zamieszkania zbiorowego. Lokal wynajmowany w ten sposób wymaga spełnienia bardziej restrykcyjnych wymogów technicznych niż typowy lokal mieszkalny.

Odrzucone argumenty

Najem lokalu mieszkalnego, nawet krótkoterminowy, nie stanowi zmiany sposobu użytkowania, ponieważ nie zmienia funkcji lokalu ani warunków bezpieczeństwa. Budynek mieszkalny wielorodzinny nie może być jednocześnie traktowany jako budynek zamieszkania zbiorowego. Organy błędnie oceniły materiał dowodowy i nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego.

Godne uwagi sformułowania

lokal mieszkalny [...] użytkowany z przeznaczeniem na usługi hotelarskie - najem krótkoterminowy stanowi zmianę sposobu użytkowania wymagającą wcześniejszego zgłoszenia do organu administracji architektoniczną – budowlanej lokal zachował funkcję mieszkalną jednakże charakterystyczną dla budynków zamieszkania zbiorowego dokonanie intensyfikacji użytkowania w/w lokalu poprzez jego wynajem wpływa na zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego nie każda faktyczna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego będzie zmianą sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 p.b. nie chodzi przy tym o jakąkolwiek zmianę sposobu użytkowania w odniesieniu do pierwotnego, bądź dotychczasowego legalnego sposobu użytkowania, ale o zmianę wpływającą na istotne wymagania dotyczące danego obiektu, związane z konkretnym sposobem korzystania z niego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może polegać nie tylko na zmianie jego dotychczasowej funkcji, lecz także na intensyfikacji stopnia realizacji tej funkcji lokal mieszkalny obecnie ma charakter typowo użytkowy (w którym funkcja mieszkalna jest realizowana jako rodzaj usługi), zarządzany przez operatora będącego profesjonalnym podmiotem w obrocie gospodarczym, świadczącym zawodowo usługi związane z najmem krótkoterminowym

Skład orzekający

Barbara Romanczuk

przewodniczący

Anna Bartłomiejczuk

sprawozdawca

Elżbieta Lemańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na cele najmu krótkoterminowego, zwłaszcza w kontekście cech zamieszkania zbiorowego i wpływu na warunki techniczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zorganizowanego najmu krótkoterminowego przez profesjonalnego operatora, a nie okazjonalnego wynajmu przez właściciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego zjawiska najmu krótkoterminowego i jego prawnych konsekwencji, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i branży turystycznej.

Najem krótkoterminowy w bloku: czy to legalne? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 421/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk /sprawozdawca/
Barbara Romanczuk /przewodniczący/
Elżbieta Lemańska
Symbol z opisem
6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 722/24 - Postanowienie NSA z 2024-12-13
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 14 maja 2024 r. nr WOP.7721.48.2024.AH w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną do tut. sądu decyzją z dnia 14 maja 2024 r. nr WOP.7721.48.2024.AH Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: "PWINB") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (dalej: "PINB PG") z dnia 21 marca 2023 r. znak NB.I.5161.09.2023.BR nakazującą M. W. (dalej powoływanemu jako: "Skarżący") - właścicielowi lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym przy ul. [...]w B., użytkowanego z przeznaczeniem na usługi hotelarskie - najem krótkoterminowy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu nr [...] jako lokal mieszkalny tj. zgodnie z funkcją określoną w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta Białegostoku o pozwoleniu na budowę z dnia 25 lipca 2016r. znak: DAR-ł. 6740.193.2016, zmienioną decyzją z dnia 2 grudnia 2016r. znak: DAR-11.6740.3[...].2016.
Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 8 marca 2023 r. PINB PG w Białymstoku wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym przy ul. [...]w B. Wszczęcie postępowania nastąpiło w związku z interwencją jednego ze współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...]w B.
W dniu 30 sierpnia 2023r. organ przeprowadził oględziny ww. lokalu, w trakcie których ustalił, że przedmiotowe mieszkanie należy do Skarżącego, składa się z trzech pokoi, w tym jednego z aneksem kuchennym i łazienki. Mieszkanie jest w pełni umeblowane, brak jest przedmiotów świadczących o jego użytkowaniu w celu zamieszkania długoterminowego (ubrania, rzeczy osobiste, kosmetyki). Przed wejściem do mieszkania zamontowana jest skrzynka kodowa na klucze, a na drzwiach wejściowych umieszczona tabliczka informacyjna z nazwą firmy zajmującej się najmem krótkoterminowym tego lokalu - R. S.A. i podanym kontaktowym numerem telefonicznym. Ustalono też, że w ww. lokalu prowadzona jest obsługa sprzątania (np. wymiana pościeli) przez osoby sprzątające.
Organ potwierdził dodatkowo, na stronie internetowej firmy R. S.A.([...]) lokal nr [...] przedstawiony jest jako lokal najmu krótkoterminowego, a sama firma R. S.A oferuje apartamenty do wynajęcia na doby w B.
W toku postępowania ustalono też, że budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...]w B. został wybudowany na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta Białegostoku o pozwoleniu na budowę z dnia 25 lipca 2016r. znak: DAR-II.6740.193.2016, zmienioną decyzją z dnia 2 grudnia 2016r. znak: DAR-II.6740.3[...].2016, a przyjęty do użytkowania na podstawie decyzji PINB PG w B. z dnia 1 sierpnia 2018r. znak NB.1.5121.1.49.2018.HK. W dniu 14 sierpnia 2018r. Prezydent Miasta Białegostoku wydał zaświadczenie o samodzielności lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym przy ul. [...]w B., a właściciel mieszkania nr [...] nie dokonywał w organie architektoniczno-budowlanym zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania na cele usług hotelarskich. Układ pomieszczeń mieszkania nr [...] oznaczony jest na projekcie budowlanym zatwierdzonym w/w pozwoleniem na budowę jako A54. W odniesieniu do dokumentacji projektowej budynku złożonej do zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku i w przedłożonej do wydania w/w zaświadczenia, wprowadzone zostały zmiany polegające na rezygnacji z garderoby i powiększeniu aneksu kuchennego.
PINB PG w toku postępowania wyznaczał też dodatkowe terminy oględzin (m.in. w dniu 3 października 2023r. i 8 listopada 2023r.), które nie odbyły się jednak z uwagi na niestawienie się (prawidłowo zawiadomionej) strony postępowania i nieudostępnienie ww. lokalu.
W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy PINB PG w Białymstoku postanowieniem z dnia 22 listopada 2023r. nr NB.L5161.09.2023.BR, na mocy art. 71a ust 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej: "p.b."), wstrzymał użytkowanie mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym przy ul. [...] w B. w zakresie wynajmu na usługi hotelarskie i nałożył na właściciela M. W. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 28 lutego 2024r. enumeratywnie wymienionych dokumentów (wymaganych wg. art. 71 ust. 2 p.b.).
W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ stwierdził, że udostępnienie lokalu mieszkalnego nr [...] na cele usług hotelarskich – najem krótkoterminowy, stanowi zmianę sposobu użytkowania wymagającą wcześniejszego zgłoszenia do organu administracji architektoniczną – budowlanej. Co prawda lokal zachował funkcję mieszkalną, jednakże charakterystyczną dla budynków zamieszkania zbiorowego. Jak podkreślił organ I instancji, mieszkanie nr [...] ma obecnie charakter użytkowy i stało się miejscem wykonywania usług w zakresie zamieszkania zbiorowego w rozumieniu § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 1225, dalej "rozporządzenie WT"). W konsekwencji obecnie mieszkanie nr [...] powinno spełniać inne wymagania higieniczo – sanitarne oraz przeciwpożarowe niż przypisane dla budynków mieszkalnych wielorodzinnych lub ich części, zaliczonych - zgodnie z § 209 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia WT - do kategorii zagrożenia ludzi ZLIV. W ocenie organu ogólnie dostępny, krótkotrwały wynajem mieszkania prowadzi do przekształcenia części obiektu jako budynek zamieszkania zbiorowego, co oznacza, że cześć budynku obejmująca mieszkanie nr [...] pomimo, że nadal pozostaje w strefie pożarowej określonej jako ZL, powinna spełnić wymogi kategorii zagrożenia ludzi ZLV, a nie jak do tej pory kategorii ZLIV. W skutek zaś zmiany warunków zagrożenia pożarowego części budynku doszło do zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. Końcowo organ pouczył zobowiązanego, że w przypadku niewykonania obowiązku określonego postanowieniem albo dalszego użytkowania części obiektu, pomimo jego wstrzymania nakazane zostanie przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania w oparciu o art. 71a ust 4 p.b.
W piśmie z 11 grudnia 2023 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zajął stanowisko w sprawie i wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, ze lokal nr [...] wynajmowany na cele mieszkaniowe osobie trzeciej nie zmienił sposobu użytkowania, nadal pozostaje bowiem lokalem mieszkalnym.
PINB PG decyzją z dnia 21 marca 2024 r., na podstawie art. 71a ust. 4 p.b., nakazał Skarżącemu przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego Nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]w B. jako lokal mieszkalny tj. zgodnie z funkcją określoną w decyzji o pozwoleniu na budowę, wydaną przez Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 25 lipca 2016r. znak DAR-IL6740.[...].2016 i z dnia 2 grudnia 2016r. znak DAR11.6740.3[...].2016.
W uzasadnieniu PINB PG w pierwszej kolejności odwołał się do ustaleń poczynionych w toku postępowania wskazując, że mieszkanie nr [...] składa się z 3 pokoi, w tym jeden z aneksem kuchennym i łazienki, jest w pełni umeblowane ale brak w nim przedmiotów świadczących o jego użytkowaniu w celu zamieszkania długoterminowego (ubrania, rzeczy osobiste, kosmetyki). Przy wejściu do mieszkania zamontowana jest skrzynka kodowa na klucze, a na drzwiach wejściowych do mieszkania umieszczona jest tabliczka informacyjna z nazwą firmy zajmującej się najmem krótkoterminowym - R. i podanym nr telefonu. Na ogólnie dostępnej stronie internetowej firmy R. lokal nr [...] figuruje jako lokal do najmu krótkoterminowego, a samym lokalu prowadzona jest obsługa sprzątania lokalu (np. wymiana pościeli) przez osoby sprzątające.
Jak dalej wskazał organ Skarżący postanowieniem z dnia 22 listopada 2023r. został wezwany do przedłożenia w terminie do dnia 28 lutego 2024r. dokumentów w postaci: a) opisu i rysunku określającego usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania; b) zwięzłego opisu technicznego, określającego rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń; c) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; d) zaświadczenia Prezydenta Miasta Białegostoku o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; e) ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, stwierdzającą zgodność warunków bezpieczeństwa pożarowego z przepisami, lub kopię takiej ekspertyzy. W związku z tym, że Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów we wskazanym terminie, a lokal nr [...] – jak ustalił PINB - nadal przeznaczony jest do najmu krótkoterminowego (figuruje na stronie firmy R. S.A. zajmującej się najmem krótkoterminowym), zaistniała konieczność wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części na podstawie art. 71a ust. 4 p.b.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Skarżący zarzucając jej naruszenie art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z art. 71a ust. 2 p. b. poprzez uznanie, że na skutek najmu lokalu nr [...] doszło do zmiany sposobu użytkowania lokalu, podczas gdy zmianie nie uległy jakiekolwiek warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska, czy też wielkość lub układ obciążeń, a tym samym przepis art. 71 pr, bud. nie mógł mieć zastosowania. Zdaniem strony błędnie też przyjął organ, naruszając regulacje ustawy z dnia 29 kwietnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (dalej: "u.u.t."), że w lokalu nr [...] prowadzona jest działalność hotelarska. Dalej Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia MI przez przyjęcie, że budynek mieszkalny wielorodzinny jest także budynkiem zamieszkania zbiorowego, podczas gdy nie ma podstawy prawnej do podwójnego zakwalifikowania jednego budynku w zakresie funkcji, jakie pełni. Końcowo wskazał, że rzekome immisje związane z korzystaniem z lokali i z części wspólnych budynku, zgłaszane przez jednego z sąsiadów, nie pozostają w zainteresowaniu prawa administracyjnego i nie mają wpływu na ocenę, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania.
PWINB zaskarżoną decyzją z dnia 14 maja 2024 r. utrzymał w mocy decyzję PINB PG z dnia 21 marca 2024 r. Podzielając w całości stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszej instancji stwierdził, że Skarżący dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania mieszkalnia nr [...] i stało się ono miejscem wykonywania usług w zakresie zamieszkania zbiorowego. Podjęcie w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w jednym z mieszkań działalności polegającej na usłudze wynajmu powoduje, że lokal ten stracił charakter lokalu mieszkalnego, choć nie stał się przez to faktycznie lokalem użytkowym w rozumieniu w § 3 pkt 14 rozporządzenia WT. Lokal zachował funkcję mieszkalną jednakże charakterystyczną dla budynków zamieszkania zbiorowego. Dokonanie intensyfikacji użytkowania w/w lokalu poprzez jego wynajem wpływa na zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego w przedmiotowym budynku. Lokal objęty najmem znajduje się w jednej strefie pożarowej z pozostałymi lokalami mieszkalnymi, powinien więc spełniać wymagania określone dla kategorii zagrożenia ludzi ZL IV i ZL V. Oznacza to, iż zostały zmienione warunki bezpieczeństwa pożarowego części budynku, co w konsekwencji stanowi zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b.
Dalej, powołując się na orzecznictwo tut. Sądu m.in. wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 511/23 PWINB stwierdził, że gdy w danym budynku realizowane są równolegle zarówno funkcje budynku mieszkalnego wielorodzinnego, jak i funkcje obiektu zamieszkania zbiorowego, to ta część tego obiektu, która wykorzystywana jest zarówno dla celów zamieszkania wielorodzinnego, jak i zamieszkania zbiorowego (w realiach niniejszej sprawy będzie to część budynku, z której korzystają zarówno zajmujmy pozostałe mieszkania w budynku, jak i klienci lokalu na wynajem utworzonego w mieszkaniu nr [...]), spełniać musi minimalne wymogi dotyczące zarówno budynków mieszkalnych wielorodzinnych, jak i budynków zamieszkania zbiorowego. Poprzez wprowadzenie, chociażby w części budynku funkcji zamieszkania zbiorowego, dany obiekt staje się bowiem w tej części budynkiem zamieszkania zbiorowego, nie tracąc jednak, ze względu na sposób wykorzystywania pozostałej części, charakteru budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Na etapie kwalifikowania danego przedsięwzięcia jako zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie podlega przy tym ocenie, czy nowy sposób użytkowania jest zgodny czy nie, z przepisami odrębnymi określającymi warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higienicznosanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń, a jedynie czy wpływa on na zmianę wymagań w tym zakresie, zaś samo spełnianie wymagań będzie przedmiotem oceny dokonywanej na etapie badania zgłoszenia, względnie badania dokumentacji przedstawionej przez stronę w toku postępowania naprawczego w przypadku samowolnej zmiany sposoby użytkowania. Ewentualne naruszenie przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, czy ochrony środowiska powodujące skutki o jakich mowa w art. 71 ust. 5 pkt 3 p.b. uzasadniać będzie wniesienie przez organ sprzeciwu od zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, względnie odmowę zalegalizowania samowolnej zmiany sposoby użytkowania obiektu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy organ II instancji stwierdził, że stan przedmiotowego lokalu mieszkalnego wprost wskazuje, że niezależnie od tego czy jest on aktualnie użytkowany dla celów zamieszkania zbiorowego wymagał dokonania oceny dopuszczalności takiej zmiany sposobu użytkowania ze względu na zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Konieczność sprawdzenia spełnienia tych warunków wskazuje, że jest to reglamentowana prawnie zmiana sposobu użytkowania obiektu o jakiej mowa w art. 71 ust. 1 p.b. Końcowo powołując się na art. 71a ust. 4 p.b. PWINB stwierdził, że organ I instancji zasadnie nałożył na właściciela mieszkalnia nr [...], użytkowanego z przeznaczeniem na usługi hotelarskie - najem krótkoterminowy, obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania tego lokalu jako lokal mieszkalny tj. zgodnie z funkcją określoną w projekcie budowlanym.
Skargę na decyzję PWINB do tut. Sądu wywiódł Skarżący zarzucając jej naruszenie:
1. § 3 pkt 5 rozporządzenia WT przez uznanie, że lokal stanowi "budynek zamieszkania zbiorowego", tj. że budynek mieszkalny wielorodzinny (jego część) jest jednocześnie budynkiem zamieszkania zbiorowego, co jest wnioskiem oczywiście nieprawidłowym nie tylko z uwagi na to, że lokale nie stanowią hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego czy domu wycieczkowego, ale również z uwagi na to, że brak jest podstawy ustawowej, by jeden obiekt mógł jednocześnie być kwalifikowany jako budynek mieszkalny wielorodzinny oraz budynek zamieszkania zbiorowego;
2. art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z art. 71a ust. 2 p.b. przez uznanie, że na skutek najmu lokalu nr [...] doszło do zmiany sposobu użytkowania lokalu, podczas gdy zmianie nie uległy jakiekolwiek warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska, czy też wielkość lub układ obciążeń, w tym, wbrew twierdzeniom organu, nie doszło do "intensyfikacji" użytkowania lokali;
3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez błędną i dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie szczegółowej analizy przedłożonych w sprawie dokumentów, w tym w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w sprawie, pomimo że z datą wydania zaskarżonej decyzji Skarżący toczył już rozmowy ze spółką R. S.A. w celu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu, które zakończyły się zawarciem porozumienia w dniu 10 czerwca 2024 r.
Skarżący zakwestionował, jakoby w sprawie wystąpiła sytuacja wykorzystywania budynku wielorodzinnego jako budynku zamieszkania zbiorowego, bowiem nie doszło do powstania hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego czy domu wycieczkowego. Cechą takich obiektów jest posiadanie części wspólnych np. recepcji, a ponadto konieczne jest przebywanie w tym samym obiekcie większej ilości osób niż w przypadku budynków mieszkalnych. Tymczasem budynek przy ul. [...]nie posiada infrastruktury towarzyszącej usługom hotelarskim, zaś liczba mieszkańców odpowiada wydzielonej w budynku liczbie lokali. Wskutek najmu lokali liczba osób przebywających w lokalach oraz budynku nie zmienia się w sposób istotny, a jednocześnie osoby te korzystają z lokali w tym samym celu co właściciele, tj. w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, które mogą mieć charakter stały, tymczasowy lub okazjonalny. Samo podpisanie umowy najmu lokalu mieszkalnego lub jego części na rzecz poszczególnych najemców nie świadczy o zmianie sposobu użytkowania. Nie ma przy tym znaczenia czy najem jest krótko, czy długoterminowy. Jeśli przed podpisaniem umowy najmu lokali mieszkalnych przeznaczenie lokali było mieszkalne, to również po podpisaniu umowy najmu przeznaczenie to pozostaje mieszkalne i nie sposób wówczas mówić o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Dlatego błędne jest ustalenie organów, że doszło do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska, czy też wielkości lub układu obciążeń. Nie doszło również do intensyfikacji użytkowania lokali. W ocenie Skarżącego nie każda faktyczna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego będzie zmianą sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 p.b. i w tym zakresie organ musi zbadać czy w wyniku zmiany faktycznego sposobu użytkowania danego obiektu lub jego części doszło do zmiany w zakresie określonych w art. 71 ust. 1 oraz art. 5 p.b. warunków technicznych oraz użytkowych danego obiektu.
W konkluzji argumentacji skargi pełnomocnik Skarżącego stwierdził, że organ w sposób dowolny i błędny ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i zaniechał szczegółowej analizy przedłożonych dokumentów, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem z dnia 10 marca 2025r. Sąd włączył do akt postępowania treść "Regulaminu pobytu" znajdującego się na stronie internetowej R. oraz treść oferty wynajmu apartamentu przy ul. J. 19/[...] w B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja nie jest bowiem dotknięta wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest zobowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.), a które to wady przemawiałyby za wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Przy czym dodatkowego podkreślenia wymaga, uwzględniając zakres i charakter podniesionych w skardze zarzutów, że sąd kontrolując zaskarżoną decyzję bada ją wyłącznie pod względem zgodności (legalności) z obowiązującymi przepisami prawa, a nie celowości, a tym bardziej słuszności jej wydania.
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny legalności decyzji organów nadzoru budowlanego nakazującej Skarżącemu - jako właścicielowi lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]w B., użytkowanego z przeznaczeniem na usługi hotelarskie - najem krótkoterminowy, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania tego lokalu jako lokal mieszkalny. Podstawą prawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. Organy stanęły bowiem na stanowisku, że udostępnienie lokalu mieszkalnego profesjonalnej firmie zarządzającej najmem i krótkotrwałym zakwaterowaniem - na cele usług hotelarskich pod najem krótkoterminowy - stanowi zmianę sposobu użytkowania wymagającą wcześniejszego zgłoszenia do organu administracji architektoniczną – budowlanej, a w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, nie przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 p.b. albo dalszego użytkowania lokalu mieszkalnego (pomimo wstrzymania), konieczność wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.
Z powyższym stanowiskiem nie zgadza się pełnomocnik Skarżącego prezentując pogląd, że samo wynajmowanie lokalu mieszkalnego lub jego części w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na rzecz poszczególnych najemców (bez względu czy najem jest krótko, czy długoterminowy) nie świadczy o zmianie sposobu użytkowania, albowiem warunki bezpieczeństwa pożarowego przed podpisaniem umowy najmu, jak i po jej podpisaniu, są takie same.
Zestawiając powyższe stanowiska Sąd doszedł do wniosku, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, rozstrzygnięcie organów jest prawidłowe i nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zmiana sposobu użytkowania wymaga, przed jej dokonaniem, zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno – budowlanemu. Zgłoszenie podlega ocenie organu, który w określonym czasie może wnieść sprzeciw w sytuacjach określonych w art. 71 ust. 5 p.b., m.in. gdy zmiana sposobu użytkowania wiąże się z wykonaniem robót budowlanych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę (pkt 5).
Z kolei dokonanie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez uprzedniego zgłoszenia może spowodować interwencję organów nadzoru budowlanego, które mają prawo ocenić, czy zmianę tę można zalegalizować i w jakim trybie. Co do zasady jest to tryb uregulowany w art. 71a p.b. i na tej właśnie podstawie toczyło się postępowanie w sprawie niniejszej. W ocenie Sądu organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły, że w sprawie mamy do czynienia ze zmianą sposobu użytkowania wymagającą przeprowadzenia postępowania w sprawie jej legalności prowadzonego na podstawie art. 71a w związku z art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. jednolicie przyjmuje się, że kluczowe dla ustalenia zmiany sposobu użytkowania jest porównanie bieżącego sposobu użytkowania do sposobu użytkowania obiektu określonego w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu, ewentualnie do sposobu użytkowania wskazanego w późniejszych zezwoleniach na zmianę sposobu użytkowania (por. wyrok NSA z 8 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 306/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej w skrócie: "CBOSA"). Nie chodzi przy tym o jakąkolwiek zmianę sposobu użytkowania w odniesieniu do pierwotnego, bądź dotychczasowego legalnego sposobu użytkowania, ale o zmianę wpływającą na istotne wymagania dotyczące danego obiektu, związane z konkretnym sposobem korzystania z niego (zob. wyrok NSA z 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 661/21, CBOSA). Dodatkowo językowe brzmienie art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. prowadzi do wniosku, że przepis ten nie wymienia wszystkich przypadków, które ustawodawca traktuje jak zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Definicja zawarta w tej regulacji nie jest definicją wyczerpującą. Oprócz sytuacji w niej wskazanych mogą bowiem zaistnieć inne, które również można zakwalifikować jako zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego (zob. Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, komentarz do art. 71 p.b.). W kwalifikacji działań inwestora jako zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części chodzi bowiem o to, by ustalić, że dokonano modyfikacji (w istocie podwyższenia) wymagań stawianych obiektowi budowlanemu lub jego części, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego użytkowania. Wymagania te muszą przy tym zmierzać i być związane z wartościami chronionymi przez prawo budowlane. W związku z tym zmianą sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu art. 71 ust. 1 p.b. jest tylko taka zmiana, która zagraża wspomnianym wartościom. Dodatkowo podkreśla się, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może polegać nie tylko na zmianie jego dotychczasowej funkcji, lecz także na intensyfikacji stopnia realizacji tej funkcji (zob. wyrok NSA z 16 lipca 2020r., sygn. II OSK 737/20, CBOSA).
Z uwagi na powyższe organy bez naruszenia prawa ustaliły w okolicznościach przedmiotowej sprawy wystąpienie zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego (części budynku mieszkalnego wielorodzinnego) bez uprzedniego zgłoszenia tego faktu organom administracji architektoniczno-budowlanej. Konkluzja ta wynika z poniższych okoliczności.
Zgodnie z pozwoleniem na budowę z 25 lipca 2016 r. (zmienionym decyzją z 2 grudnia 2016 r.) budynek przy ul. [...]w B. to budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami w parterze. W dniu 14 sierpnia 2018r. Prezydent Miasta Białegostoku wydał zaświadczenie o samodzielności lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym przy ul. [...]w B. Z akt sprawy wynika też, że kontrolowany lokal mieszkalny jest wynajmowany przez Skarżącego spółce R. S.A. (dalej: "operator"), która prowadzi działalność gospodarczą w zakresie krótkoterminowego najmu lokali, w tym spornego lokalu nr [...] (k. 88 akt administracyjnych). Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych jak i w materiale dowodowym dołączonym na etapie postępowania sądowego na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. (vide wydruki ze strony https://... z ofertą najmu krótkoterminowego lokalu [...]). W związku zaś z faktem, że ww. wydruki zostały sporządzone w dniu 11 marca 2025r., nie ulega wątpliwości, że w tym też dniu lokal mieszkalny o nr [...] nadal był objęty ofertą najmu krótkoterminowego. Okoliczność ta ma istotne znacznie w kontekście zarzutów skargi w zakresie błędnej i dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechania przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie i nie uwzględnienia, że z datą wydania zaskarżonej decyzji Skarżący toczył już rozmowy ze spółką R. S.A. w celu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu, które zakończyły się zawarciem porozumienia w dniu 10 czerwca 2024 r. Po pierwsze, pełnomocnik Skarżącego nie dołączył do skargi treści zawartego porozumienia, a po drugie skoro w dniu sporządzania opisanych wyżej wydruków (tj. 11 marca 2025r.) na stronie internetowej firmy R. lokal Skarżącego nadal był ujęty w ofercie lokali przeznaczonych pod najem krótkoterminowy, istnieje domniemanie, że takie porozumienie w rzeczywistości nie zostało zawarte i sporne mieszkanie nadal jest w zarządzeniu ww. firmy z przeznaczeniem pod najem krótkoterminowy.
Do akt sądowych włączono również treść "Regulaminu pobytu" znajdującego się na ww. stronie internetowej, w którym znajdują się zapisy, iż przedmiotem umowy jest najem o charakterze krótkoterminowym, okres najmu liczony jest w dobach i "nie służy zaspokajaniu stałych potrzeb mieszkaniowych w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego" (np. § 1 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, § 2 ust. 1 Regulaminu). Ponadto, co nie może ujść uwadze, w Regulaminie operator zobowiązał się do zapewnienia serwisu związanego z przygotowaniem apartamentu przez jego sprzątanie, dostarczanie pościeli i ręczników, dostarczanie artykułów higieny i detergentów, sprzątanie po zakończeniu pobytu a także dostępu do mediów oraz zapewnienia wyposażenia (§ 5 ust. 4 Regulaminu). Dodatkowo zapewniono potencjalnym najemcom możliwość skorzystania z elektronicznej recepcji (strona internetowa spółki R. S.A., a także możliwość rezerwacji przez portal booking.com), gdzie nie tylko wskazany jest numer telefonu oraz adres e-mail do kontaktu, ale także istnieje możliwość rezerwacji pobytu w konkretnych terminach w sposób zdalny. Nie bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że w Krajowym Rejestrze Sądowym operator wskazał jako przedmiot przeważającej działalności kod PKD 55.20.Z, tj. obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkoterminowego zakwaterowania. Operator zatem to profesjonalny, wyspecjalizowany podmiot, który w ramach prowadzonej działalności świadczy usługi w zakresie najmu krótkoterminowego. Działalność ta ma charakter zorganizowany i trwały.
Jak wynika zatem z akt sprawy Skarżący – jako właściciel lokalu nr [...] przekazując ten lokal do zarzadzania firmie R. S.A. umożliwili sprawowanie nad lokalem władztwa prowadzącego do zamiaru uzyskiwania zysków z działalności quasi-hotelowej, w sposób ciągły i zorganizowany. Taki sposób użytkowania lokalu, tj. w sposób powtarzalny, krótkoterminowy, komercyjny, świadczy jednoznacznie, że mamy do czynienia z najem o charakterze zbliżonym do funkcji hotelowej. Nie ulega zatem wątpliwości, że lokal nr [...] użytkowany jest niezgodnie ze swoim przeznaczeniem, tj. nie jest użytkowany jak lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, bowiem nie służy zaspokajaniu stałych potrzeb mieszkaniowych ich mieszkańcom, w których mieszkańcy koncentrowaliby swój interesy życiowe. Jest zaś użytkowany w sposób posiadający cechy zamieszkania zbiorowego. Przepisy prawa nie zawierają definicji budynku mieszkalnego wielorodzinnego, natomiast zawierają definicję budynku zamieszkania zbiorowego. Poszukując cech budynku zamieszkania zbiorowego należy odwołać się do definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przez który należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku (art. 3 pkt 2a p.b.).
Z kolei budynek zamieszkania zbiorowego to budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi, w szczególności hotel, motel, pensjonat, dom wypoczynkowy, dom wycieczkowy, schronisko młodzieżowe, schronisko, internat, dom studencki, budynek koszarowy, budynek zakwaterowania na terenie zakładu karnego, aresztu śledczego, zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich, a także budynek do stałego pobytu ludzi, w szczególności dom dziecka, dom rencistów i dom zakonny (§ 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Użyte w ww. definicji sformułowanie "w szczególności" oznacza, że wymienione w niej obiekty nie wyczerpują listy budynków zamieszkania zbiorowego i definicja ma charakter przykładowy. Mieszkanie to z kolei zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego (§ 3 pkt 9 rozporządzenie WT).
W niniejszej sprawie operator będący profesjonalnym podmiotem wynajmuje lokal mieszkalny nr [...] zgodnie z profilem działalności (co do zasady krótkoterminowo) przez udostępnianie ich osobom niebędącymi stałymi mieszkańcami budynku, a ponadto zapewnia internetową recepcję oraz niezbędne do korzystania z lokali wyposażenie takie jak środki higieniczne, ręczniki, pościel a także serwis w postaci sprzątania. W związku z tym organy prawidłowo uznały, że funkcja mieszkalna jest w tym lokalu realizowana nadal, z tym że w sposób charakterystyczny dla obiektów z § 3 pkt 5 rozporządzenia WT, tj. budynków zamieszkania zbiorowego. Nie zmienia to faktu, że co najmniej część budynku mieszkalnego wielorodzinnego jest wykorzystywana w celach nieodpowiadających jego funkcji.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, że wbrew przekonaniu pełnomocnika Skarżącego zmiana sposobu użytkowania obejmować może także jedynie część budynku, co wynika literalnie z treści art. 71 ust. 1 p.b. Brak ustawowej definicji lokalu przeznaczonego do zamieszkania zbiorowego nie wyklucza możliwości wyodrębnienia lokalu przeznaczonego do zamieszkania zbiorowego jako części budynku o innym przeznaczeniu (zob. wyroki: NSA z 13 października 2022 r., sygn. II OSK 3300/22; WSA w Krakowie z 20 lutego 2020 r., sygn. II SA/Kr 1425/19, CBOSA). Skoro bowiem ustawodawca wprost poddał reglamentacji, przez wprowadzenie obowiązku zgłoszenia, zmianę sposobu użytkowania tak całości jak i części obiektu, to obowiązku tego nie wyłącza okoliczność, iż w akcie prawnym rangi podustawowej zdefiniowano jedynie pojęcie budynku zamieszkania zbiorowego a nie części tego budynku przeznaczonej dla zamieszkania zbiorowego (np. lokalu). Okoliczność ta ma takie znaczenie, iż w sytuacji, gdy w danym budynku realizowane są równolegle zarówno funkcje budynku mieszkalnego wielorodzinnego, jak i funkcje budynku zamieszkania zbiorowego, to ta część tego obiektu, która wykorzystywana jest zarówno dla celów zamieszkania wielorodzinnego, jak i zamieszkania zbiorowego, spełniać musi minimalne wymogi dotyczące zarówno budynków mieszkalnych wielorodzinnych, jak i budynków zamieszkania zbiorowego (zob. np. wyrok WSA Poznaniu z 3 marca 2021 r., sygn. II SA/Po 875/20, CBOSA). To jednak oznacza i potwierdza, że w sprawie niniejszej do zmiany sposobu użytkowania co najmniej części budynku mieszkalnego wielorodzinnego doszło przez rozpoczęcie w kontrolowanym lokalu realizacji funkcji zamieszkania zbiorowego na skutek wykorzystywania go do działalności quasi-hotelowej.
Nie ulega zatem wątpliwości, że ustalenia i ocena prawna organów nie naruszają prawa, w szczególności art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. Zamiast bowiem korzystać z tego mieszkania w celu realizacji funkcji mieszkaniowej w sposób charakterystyczny dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego (a więc dla stałego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych i koncentracji interesów życiowych w samodzielnym gospodarstwie domowym), co byłoby zgodne z treścią pozwolenia na budowę, czy pozwoleniem na użytkowanie, faktycznie doszło do korzystania z niego w sposób charakterystyczny dla budynków zamieszkania zbiorowego.
Sąd ma w polu widzenia, że najem sam w sobie (zarówno krótkoterminowy jak i długoterminowy) – jak trafnie zaznaczył pełnomocnik Skarżącego - nie zawsze stanowi zmianę sposobu użytkowania, a właściciel na podstawie umowy cywilnoprawnej może wynajmować lokal mieszkalny zarówno osobie, która stale będzie tam gościć na co dzień (i będzie to jej miejsce stałego przebywania w celach mieszkaniowych z koncentracją interesów życiowych), jak i różnym najemcom, którzy pomieszkują w lokalu z różną częstotliwością.
Niemniej w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze szczególną sytuacją, w której lokal mieszkalny obecnie ma charakter typowo użytkowy (w którym funkcja mieszkalna jest realizowana jako rodzaj usługi), zarządzany przez operatora będącego profesjonalnym podmiotem w obrocie gospodarczym, świadczącym zawodowo usługi związane z najmem krótkoterminowym, zapewniającym serwis związany z utrzymaniem i sprzątaniem lokali na przyjazd i po wyjeździe najemców, jak też zapewniającym najważniejsze elementy wyposażenia. Bezsporne jest zatem, że lokal jest dostępny dla ogółu (co potwierdza wydruk oferty ze strony internetowej), nie zaś dla wąskiej grupy ludzi, którzy realizowaliby w nim swoje stałe potrzeby mieszkaniowe. Kwestie te rozpatrywane łącznie przesądzają, że kontrolowane mieszkanie wykazuje podobieństwo do obiektów takich jak np. hotele, hostele, pensjonaty. Zapewnienie zaś w mieszkaniu nr [...] profesjonalnej, odpłatnej obsługi osobom nierealizującym w nich stałych potrzeb mieszkaniowych doprowadziło do zmiany warunków, które musi spełniać część budynku przy ulicy [...]w B. odpowiadająca lokalowi nr [...] przez zaistnienie konieczności spełnienia innych, bardziej restrykcyjnych kryteriów niż kryteria przewidziane dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Chodzi w szczególności o wymagania przeciwpożarowe (§ 209 rozporządzenia WT, przede wszystkim zaliczenie budynków zamieszkania zbiorowego i budynków mieszkalnych do innych kategorii ZL (ZL V i ZL IV), czy wymagania techniczno-sanitarne (§ 82 rozporządzenia WT). Takie stanowisko zaprezentował tut. Sąd m.in. w wyrokach z dnia: 6 września 2023r., sygn. akt II SA/Bk [...]2/23 i 14 marca 2024r. sygn. akt II SA/Bk 944/23 i skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni je podziela.
Dokonane zatem w okolicznościach przedmiotowej sprawy zakwalifikowanie przez organy aktualnego sposobu użytkowania przedmiotowego mieszkania jako spełniającego cechy obiektu zamieszkania zbiorowego jest trafne, a konkluzja, że w ten sposób doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. – jest prawidłowa i nie narusza prawa. Z podanych względów zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. nie zasługiwał na uwzględnienie. Zmiana sposobu użytkowania pierwotnego mieszkania nr [...]– w sposób wynikający z art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. - została wykazana w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości sądu z punktu widzenia legalności. Nie było podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie, bowiem postępowanie nie było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.
W związku z właściwą kwalifikacją działania Skarżącego jako zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego wielorodzinnego (w istocie lokalu mieszalnego nr [...]) i wynikającym z tego właściwym wyborem procedury z art. 71a p.b. - organ pierwszej instancji prawidłowo również, zgodnie z treścią art. 71a ust. 1 p.b., wezwał Skarżącego do wstrzymania użytkowania lokalu nr [...], a także zobowiązał do przedłożenia dokumentów z art. 71 ust. 2 p.b. w terminie do 28 lutego 2024 r. Postanowienie to otworzyło drogę do przeprowadzenia legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Skarżący jednak ani nie wstrzymał użytkowania lokalu, ani nie przedłożył wymaganych dokumentów, a jedynie pismem z 11 grudnia 2022r. wniósł o umorzenie postępowania. Doprowadziło to do konieczności zastosowania art. 71a ust. 4 p.b., zgodnie z którym w takim przypadku organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Już zatem samo niedostarczenie dokumentacji skutkować musiało wydaniem przez organ nadzoru budowlanego decyzji w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania (zob. wyrok NSA z 22 stycznia 2016 r., sygn. II OSK 1260/14, CBOSA).
W zakresie adresata obowiązku wynikającego z decyzji podkreślić trzeba, że ze względu na ogólną zasadę, zgodnie z którą odpowiedzialność za użytkowanie i utrzymanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego, to także na tych podmiotach ciąży obowiązek poniesienia konsekwencji samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku (w tym przypadku lokali mieszkalnych) (zob. wyrok NSA z 16 lutego 2021 r., sygn. II OSK 1758/18, CBOSA). Prawidłowo więc jako adresata decyzji wydanych w niniejszej sprawie określono Skarżącego.
Reasumując wskazać trzeba, że organy nadzoru budowlanego obydwu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, zebrany materiał dowodowy był wystarczający do jego ustalenia w taki sposób, jak przedstawiono w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. W zakresie przebiegu postępowania administracyjnego nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy dopełniły wszelkich wymogów procesowych przy ustalaniu okoliczności faktycznych, które są istotne, a przede wszystkim w sposób prawidłowy i wystarczający skompletowały materiał dowodowy oraz oceniły go zgodnie zasadami prawdy obiektywnej, a także zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Wyrazem tego są pisemne motywy rozstrzygnięć w pełni oddające stan rzeczy i zawierające przekonującą argumentację, a więc odpowiadające warunkom z art. 107 § 3 k.p.a. Organ, wbrew zarzutom autora skargi, odniósł się też do argumentów odwołania, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej.
Z tych też względów, Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o jej oddaleniu.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 2 i art. 120 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI