II SA/Bk 419/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2006-09-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pas drogowyzajęcie pasa drogowegokara pieniężnadrogi publiczneprzywrócenie do stanu poprzedniegodecyzja administracyjnasamowolne zajęcieSKOWSA

WSA w Białymstoku oddalił skargę na decyzję SKO w S. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, potwierdzając zasadność wymierzenia kary i zobowiązania do przywrócenia stanu poprzedniego.

Sprawa dotyczyła skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy karę pieniężną za samowolne zajęcie pasa drogowego (zasypanie rowu) oraz zobowiązała do przywrócenia stanu poprzedniego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że istotne okoliczności faktyczne, w tym zajęcie pasa drogowego i brak jego przywrócenia do stanu pierwotnego, zostały już przesądzone w poprzednich orzeczeniach, w tym wyroku NSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2004 r., która uchyliła decyzję organu I instancji w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego i orzekła o wymierzeniu kary w wysokości 464.200 zł za okres od 1 czerwca 1997 r. do 20 kwietnia 2000 r. Jednocześnie utrzymano w mocy zobowiązanie do przywrócenia do stanu poprzedniego samowolnie zajętego pasa drogowego. Sprawa miała długą historię postępowań administracyjnych i sądowych, w tym wyrok NSA z dnia [...] listopada 2002 r., który potwierdził zasadność wymierzenia kary za zajęcie 110 m2 pasa drogowego. Sąd administracyjny w niniejszym postępowaniu oddalił skargę, stwierdzając, że zarzuty skarżącego nie podważają legalności zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania sądu wiążą w sprawie, a sąd nie może powracać do kwestii już przesądzonych. Wskazano, że fakt zajęcia pasa drogowego i nieprzywrócenia go do stanu pierwotnego został ostatecznie przesądzony wyrokiem NSA. Organ administracyjny był zatem zobowiązany do wymierzenia kary pieniężnej za dalszy okres zajmowania pasa drogowego oraz do orzeczenia o przywróceniu go do stanu poprzedniego. Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące stanu faktycznego nie mogły podważyć zasadności decyzji, gdyż istotne okoliczności zostały już przesądzone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ był zobowiązany do wymierzenia kary pieniężnej za dalszy okres zajmowania pasa drogowego oraz do orzeczenia o przywróceniu go do stanu poprzedniego, jeśli stan ten nie został doprowadzony do pierwotnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że istotne okoliczności faktyczne, w tym zajęcie pasa drogowego i brak jego przywrócenia do stanu pierwotnego, zostały przesądzone w poprzednich orzeczeniach, w tym wyroku NSA. Organ administracyjny był zatem zobowiązany do działania na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.d.p. art. 40 § ust. 4

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Przepis ten zobowiązuje do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oraz za jego nieprzywrócenie do stanu poprzedniego.

u.d.p. art. 36

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Przepis ten zobowiązuje do orzeczenia o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego.

Pomocnicze

r.RM art. 11 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych

Określa wysokość kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego jako dziesięciokrotność opłaty, podwyższoną o ryczałt za utrudnienia w ruchu.

r.RM art. 8 § ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych

Określa stawkę opłaty za zajęcie pasa drogowego (0.80 zł od 1m2 za każdy dzień zajęcia drogi krajowej).

r.RM art. 8 § ust. 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych

Przewiduje zmniejszenie stawki opłaty o połowę.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje związanie sądu i organu oceną prawną i wskazaniami sądu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa funkcje kontrolne sądów administracyjnych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

k.p.a. art. 18 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zmiana decyzji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Strony postępowania.

k.p.a. art. 29

Kodeks postępowania administracyjnego

Udział w postępowaniu.

k.p.a. art. 62

Kodeks postępowania administracyjnego

Udział w postępowaniu.

u.z.u.d.p. art. 10

Ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fakt zajęcia pasa drogowego i brak jego przywrócenia do stanu pierwotnego został przesądzony w poprzednich orzeczeniach, w tym wyroku NSA. Sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu z poprzednich postępowań.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80 k.p.a.). Zarzuty dotyczące stanu faktycznego sprawy, w tym daty wydzielenia pasa drogowego, stanu skarpy, wpływu działań poprzednich użytkowników i robót ziemnych. Zarzut zmiany poglądu przez SKO. Zarzut wydania decyzji w sytuacji zaniechań zarządcy. Zarzut naruszenia własności skarżącego. Zarzut prowadzenia postępowania bez udziału wszystkich stron. Zarzut odmowy przeprowadzenia dowodu z opinii Instytutu Geologii. Zarzut naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych i rozporządzenia.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ Sąd nie może powracać do kwestii już przesądzonych.

Skład orzekający

Stanisław Prutis

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Roleder

członek

Anna Sobolewska-Nazarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zastosowanie zasady związania sądu i organu oceną prawną z poprzednich orzeczeń w tej samej sprawie, a także potwierdzenie zasad wymierzania kary za zajęcie pasa drogowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, z długą historią postępowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest typowym przykładem długotrwałego sporu administracyjnego dotyczącego zajęcia pasa drogowego i kary pieniężnej. Choć zawiera wiele szczegółów proceduralnych, nie wnosi przełomowych kwestii prawnych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 419/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk
Małgorzata Roleder
Stanisław Prutis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
art. 40 ust. 4 i art. 36
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi G. Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oraz zobowiązania do przywrócenia do stanu poprzedniego samowolnie zajętego pasa drogowego - oddala skargę.-
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2004r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję Dyrektora Miejskiej Dyrekcji Inwestycji i Komunikacji w S. z dnia [...] kwietnia 2000r. znak: [...] w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej wymierzonej G. S. za zajęcie pasa drogowego i orzekło o wymierzeniu kary pieniężnej za zajęcie w okresie od dnia 1 czerwca 1997r. do dnia 20 kwietnia 2000r. - 110m 2 pasa drogowego ulicy W. P. w S. – w wysokości 464.200 zł, w zakresie zobowiązującym G. S. do przywrócenia do stanu poprzedniego samowolnie zajętego pasa drogi zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1997 r. Dyrektor Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich w S. wymierzył G. S. opłatę za zajęcie pasa drogowego w kwocie 44.050,00 zł. Decyzja ta stała się ostateczną. Następnie w wyniku wznowienia postępowania decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r. Dyrektor Miejskiej Dyrekcji Inwestycji i Komunikacji w S. uchylił powołaną powyżej decyzję i wymierzył w/w karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego w kwocie 16.153,50 zł. Ustalono, że G. S. dokonał zajęcia pasa drogowego w okresie od dnia 28 kwietnia 1997 r. poprzez zasypanie rowu obok swojej posesji. Przy okazji robót budowlanych na swojej działce dokonał obsunięcia zwałów ziemi zasypując rów. Stanu tego nie usunął, mimo wezwań i deklaracji, że to uczyni. Do dnia wydania decyzji w postępowaniu będącym przedmiotem wznowienia (zakończonym decyzją z dnia [...] maja 1997 r.), jak wyliczono, kara pieniężna obejmowała 33 dni, co dało ustaloną w decyzji kwotę.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w postępowaniu odwoławczym decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2000 r. Organ odwoławczy podzielił ustalenia co do zajęcia pasa drogowego o pow. 110 m2 (wyliczonej przez biegłego) poprzez zasypanie rowu przydrożnego na skutek wyrównywania skarpy na posesji G. S. Uzasadniało to, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nałożenie kary pieniężnej. Jednocześnie oceniono, iż poprzedni użytkownicy działki nr [...] w S. (PKS, [...] S-ka z o.o. w S., [...] i [...] Sp. z o.o. Joint Yenture) nie prowadzili robót budowlanych, które mogłyby spowodować obsunięcie zwałów ziemi i zasypanie rowu przydrożnego. Roboty ziemne wykonywane przez T. [...] związane z układaniem przewodów telefonicznych także nie miały znaczenia dla zasypania rowu.
Wyrokiem z dnia [...] listopada 2002 r. w sprawie [...] została oddalona skarga na powyższą decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się co do dopuszczalności drogi administracyjnego postępowania oraz stwierdził, iż "skarżący w wyniku prowadzonych prac zasypał rów przydrożny stanowiący pas drogowy". Uznał zasadność wymierzenia kary pieniężnej za 110 m2 powierzchni.
Ponieważ w ocenie organu administracyjnego sytuacja faktyczna nie uległa zmianie, następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. nr [...] Dyrektor Miejskiej Dyrekcji Inwestycji i Komunikacji w S. wymierzył G. S. karę w kwocie 503.387,50 zł za zajęcie pasa drogowego za okres od dnia 1 czerwca 1997 r. do dnia orzekania - 20 kwietnia 2000 r. oraz zobowiązał go do przywrócenia do stanu poprzedniego spornego pasa drogowego o pow. 110 m2. Co do zasypania rowu przyjął ustalenia postępowania zakończonego decyzją wymierzającą karę po raz pierwszy (za okres od 28 kwietnia 1997 r. do dnia orzekania 31 maja 1997 r.) oraz ustalenia wynikające z postępowania wznowieniowego. Przyjmując stawki kar wynikające ze stosownych rozporządzeń, liczbę dni oraz powierzchnię 110 m2 wyliczono należną kwotę. Ustalono, iż pas drogowy nie został doprowadzony do stanu pierwotnego (powołano się na pismo z dnia 24 lipca 1997 r., notatkę z dnia 9 września 1997 r., pismo z 18 września 1997 r., protokół z dnia 19 marca 1998 r., notatkę z dnia 23 marca 1998 r., protokół z dnia 17 kwietnia 1998 r., protokół z dnia 21 kwietnia 1998 r., pismo z 30 kwietnia 1998 r., protokół z dnia 4 maja 1998 r., pismo z dnia 29 października 1998 r.). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł G. S. i zarzucił:
1. naruszenie art. 7-10 k.p.a. przez:
a) niedopuszczalność drogi administracyjnej i wydanie decyzji w sprawie o charakterze cywilnym,
b) uniemożliwienie stronie udziału w postępowaniu przez przedstawienie do zapoznania się kserokopii dowodów zebranych w sprawie,
c) pominięcie w ocenie dowodów w postaci opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii J. L., dziennika budowy, protokołu granicznego i notatki z dnia 10 maja 1999 r.,
d) sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że odwołujący się w okresie od 1 czerwca 1997 r. do dnia 20 kwietnia 2000 r. trwale naruszył i samowolnie zajął pas drogowy;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 34, 36, 39 i 40 ustawy o drogach publicznych przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Odwołujący się wnosił o dopuszczenie dowodów z:
a) dziennika budowy,
b) protokołu granicznego i notatki z dnia 10 maja 1999r.
c) opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii J. L.
d) kserokopii uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w sprawie sygn. akt [...].
W dalszych pismach pełnomocnik odwołującego się wnosił o dopuszczenie dowodów z akt sprawy cywilnej, z informacji TP S.A. w S. w przedmiocie budowy międzynarodowej linii kablowej w pasie drogowym - rowie przy ulicy W. P. oraz pozwolenia na budowę i dokumentacji technicznej związanej z przebudową ronda przy ulicy W. P. w S. Po dołączeniu do akt sprawy dokumentacji związanej z przebudową ronda przy ul. W. P. wnosił o przeprowadzenie wizji lokalnej - w celu ustalenia usytuowania chodnika położonego podczas przebudowy ronda. W dalszych pismach wnosił o wyjaśnienie jaki był stan skarpy w dniu 31 maja 1997r., a w szczególności jej położenie według ewidencji geodezyjnej oraz szerokość rowu oddzielającego obie skarpy, jak też wnosił o dopuszczenie opinii Instytutu Geologii na okoliczność pochodzenia ziemi na dnie rowu, wpływu czynników stokowych i erozji wód na stan skarpy. W kolejnym piśmie pełnomocnik odwołującego się wnosił o ustalenie daty wydzielenia pasa drogowego według granicy ustalonej protokołem urzędowym z dnia 20 sierpnia 1998r. oraz ustalenia głębokości i szerokości rowu między skarpami według stanu na dzień 24.09.1992 - daty nabycia działki oraz na dzień zarzucanego naruszenia pasa drogowego i na dzień 19 kwietnia 1998r. to jest daty w której odwołujący się zgłaszał do odbioru uporządkowanie pasa drogowego. Ponadto wnosił o wezwanie do udziału w postępowaniu w charakterze stron użytkowników działki nr [...] sprzed 24.9.1992r. oraz TP S.A. Oddział w O. i Przedsiębiorstwo Drogowo-Mostowe SA w S. Pełnomocnik odwołującego przedstawił również opinię rzeczoznawców na okoliczność wieku drzew na skarpie z treści której wynika, że drzewa porastające skarpę mają 12 do 15 lat, a więc są starsze niż okres posiadania nieruchomości przez G. S.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], z powołaniem się na art. 18 § 1 pkt. 2 k.p.a. dokonało zmiany kwoty kary pieniężnej z 503.387,50 zł na 464.200,00 zł. Organ odwoławczy dokonał oceny bogatego materiału dowodowego zarówno zebranego przed wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2000 r. poddanej ocenie sądu w sprawie [...], jak i po tej dacie podzielając ustalenia, że G. S. co najmniej w miesiącu kwietniu 1997 r. zajął samowolnie część pasa drogowego ulicy W. P. w S. i pomimo wymierzenia kary pieniężnej za zajmowanie pasa drogowego stan ten utrzymuje nadal.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na powyższą decyzję wywiódł pełnomocnik G. S. Wyrokiem z dnia [...] maja 2004r. w sprawie [...] sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenia prawa – art. 138 §1 pkt 2 kpa . W uzasadnieniu wyroku wskazano, że warunkiem orzeczenia przez organ II instancji co do istoty sprawy jest wcześniejsze uchylenie zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie warunek ten nie został spełniony, gdyż organ odwoławczy orzekł co do istoty sprawy bez uprzedniego uchylenia decyzji organu I instancji. Nadto Sąd podniósł, że rozstrzygnięcie organu II instancji obejmuje tylko część zaskarżonej decyzji, albowiem w postępowaniu odwoławczym nie ustosunkowano się do pkt II decyzji organu I instancji dotyczącego przywrócenia do stanu poprzedniego spornego pasa drogowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpoznając sprawę ponownie decyzją z dnia z dnia [...] października 2004r. nr [...] uchyliło decyzję Dyrektora Miejskiej Dyrekcji Inwestycji i Komunikacji w S. z dnia [...] kwietnia 2000r. znak: [...] w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej wymierzonej G. S. za zajęcie pasa drogowego i orzekło o wymierzeniu kary pieniężnej za zajęcie w okresie od dnia 1 czerwca 1997r. do dnia 20 kwietnia 2000r. 110m 2 pasa drogowego ulicy W. P. w S. – w wysokości 464.200 zł, w zakresie zobowiązującym G. S. do przywrócenia do stanu poprzedniego samowolnie zajętego pasa drogi zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powtórnie dokonał oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie zarówno przed wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2000 r. poddanej ocenie sądu w sprawie [...], jak i po tej dacie i ponownie stanął na stanowisku, że G. S. co najmniej w miesiącu kwietniu 1997 r. zajął samowolnie część pasa drogowego ulicy W. P. w S. i pomimo wymierzenia kary pieniężnej za zajmowanie pasa drogowego w okresie do końca maja 1997r. stan ten utrzymuje się nadal. Dlatego też w ocenie organu odwoławczego organ I instancji był zobowiązany przepisem art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych do wymierzenia kary pieniężnej za dalszy okres zajmowania pasa drogowego, a z mocy art. 36 tej ustawy do orzeczenia o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego. Organ odwoławczy podniósł, że wyliczenie kary przez organ I instancji dokonane zostało z uwzględnieniem treści obowiązującego wówczas art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów dnia 24 stycznia 1986r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych. Z dniem 9 grudnia 2003r. przepis art. 40 ustawy o drogach publicznych otrzymał inną treść, jednak, jak wynika to z brzmienia art. 10 ustawy z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw do postępowań wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Stąd więc nadal do rozpatrywanego odwołania w przedmiotowej sprawie miał zastosowanie art. 40 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 9 grudnia 2003r. jak i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. Z treści § 11 tego rozporządzenia wynika, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządca drogi pobiera karę pieniężną w wysokości dziesięciokrotnej opłaty, naliczonej na podstawie § 8 ust. 1, 2 i 3, podwyższonej o ryczałt za utrudnienia w ruchu ustalony na podstawie § 8 ust. 6. Organ odwoławczy podniósł, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji kierując się prawdopodobnie treścią § 10 b tegoż rozporządzenia, przyjmował za podstawę naliczenia kary pieniężnej wysokość stawki opłat określonej w § 8 ust. 2, wynoszącą 0.80 zł od 1m2 za każdy dzień zajęcia pasa drogowego drogi krajowej, ale kierując się treścią § 10 b rozporządzenia, wartość tą zmieniał stosownie do kwartalnego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa GUS. Przepis § 10 b został uchylony z dniem 1 października 2002r. rozporządzeniem Rady Ministrów dnia 27 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 150, póz. 1240). Dlatego w ocenie Kolegium należało przyjmować za podstawę wyliczenia kary pieniężnej jedynie wynikającą z § 8 ust. 2 stawkę opłaty 0.80 zł od 1 m2 za każdy dzień zajęcia pasa drogowego drogi krajowej - zmniejszoną o połowę stosownie do § 8 ust.4, a następnie iloczyn tej opłaty (0,40zł), zajętej powierzchni wyrażonej w m2 (110m2) i liczby dni zajęcia pasa drogowego (1055dni), zwiększyć dziesięciokrotnie - stosownie do § 11 ust. 1 cytowanego rozporządzenia oraz treści art. 40 ust. 4 ustawy o drogach krajowych. Wyliczona w ten sposób kara pieniężna wynosić będzie 464.200 zł. (1055 dni x 0.40 zł x HOm2 x 10).
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy podniósł, że nie zasługują one na uwzględnienie i zważył co następuje:
Nietrafny jest zarzut, iż rozpoznawana sprawa ma charakter sprawy cywilnej i że w sprawie tej droga administracyjna jest wyłączona. Zarzutowi temu zaprzeczają już wyroki sądu administracyjnego, jakie zapadały w tej sprawie. Zarzut odwołania dotyczący uniemożliwienia udziału w sprawie przez przedstawienie kserokopii, a nie oryginałów sprawy, wynikał z faktu, iż w czasie składania odwołania odwołujący się wniósł już skargę sądową od wcześniejszej decyzji Kolegium z dnia [...] marca 2000r. i oryginalne akta sprawy zostały zabrane z organu I instancji, celem ich przesłania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w sprawie sygn. akt [...], i przy piśmie Kolegium z dnia 11 maja 2000r. przesłane zostały Sądowi. Kolegium odmówiło wówczas zawieszenia postępowania z uwagi na brak oryginałów akt sprawy zakończonych wcześniejszą decyzją, jednak pismem z dnia 21 lipca 2000r. informowało strony, iż z uwagi na brak oryginalnych akt wcześniejszego postępowania wstrzymujesię z rozpatrzeniem odwołania do czasu zwrotu wcześniejszych akt przez Sąd, a pismem z dnia 9 stycznia 2003r., po zwrocie akt, informowało o podjęciu postępowania.
Nadto organ odwoławczy podał, że nie znalazł podstaw, aby z opinii J. L. złożonej w sprawie cywilnej [...], wyciągać wnioski odmienne od tych, które wynikają z opinii A. K. czy też planu zagospodarowania przestrzennego dołączonego do pozwolenia na budowę udzielonego skarżącemu . Opinia ta wskazuje stan skarpy wg pomiarów z 1987, a więc stan, jaki istniał w czasie poprzedzającym nabycie nieruchomości przez G. S. i w czasie poprzedzającym przesunięcie przez niego mas ziemnych znajdujących się w południowo-wschodniej części jego działki, jak też obrazuje stan skarpy według pomiarów z 1999 roku, a więc okresu, gdy doszło już do przesunięcia przez niego mas ziemnych.
Organ odwoławczy podał, że wnioskowanego przez pełnomocnika G. S. dowodu z dziennika budowy nie był w stanie dopuścić, bowiem wnioskodawca do akt sprawy dołączył jedynie część II dziennika budowy, rozpoczynającą się wpisem z dnia 8 października 1996r. o odbiorze zbrojenia na budynku chłodni, a mimo zobowiązania do dostarczenia I części tego dziennika, w którym niewątpliwie winny znajdować się wpisy dokonywane przez geodetę, do akt sprawy nie złożył. Notatka z dnia 11 maja 1999r. (a nie 10 maja 1999r. jak podano w odwołaniu) dotycząca wyrwy w stoku skarpy niczego do sprawy nie wnosi. Podczas oględzin przeprowadzonych przez Kolegium nie stwierdzono istnienia takiej wyrwy. Byćmoże, jak to wynika z końcowej części opinii geologa A. K. z lipca 1999r., że szczelina ta powstała w wyniku erodującej działalności wody spływającej z dużą siłą z działki G. S. Biegły ten dodatkowo wyjaśniał wówczas, iż szczelina ta powstała przypuszczalnie na skutek wielodniowego wypompowywania wody w celu wytrącenia żelaza ze studni wykopanej na nieruchomości G. S., a znajdującej się w odległości 25 m od tego miejsca. Odnośnie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 26.1.2000r.w sprawie [...] nakazującego Gminie Miejskiej S. - Miejskiej Dyrekcji Inwestycji i Komunikacji w S. wydanie małżonkom S. pasa gruntu z działki nr [...] do linii granicznej łączącej punkty [...] i [...] organ odwoławczy wskazał, że oznacza on jedynie to, że G. S.jest uprawniony władać gruntem do granic swojej nieruchomości i że do tych granic swojej nieruchomości był uprawniony przesuwać masy ziemne. Nadto organ podał, że w rozpoznawanej sprawie administracyjnej nikt nie nakazuje G. S. usuwania mas ziemnych z terenu jego nieruchomości, chodzi zaś o usunięcie mas ziemnych, jakie zostały przesunięte na wysokości południowo-wschodniej części jego działki do rowu odwadniającego ulicę, a znajdującego się poza granicą jego nieruchomości. Teren zajętego pasa drogowego, zaznaczony w opinii geodety A. K. kolorem pomarańczowym, znajduje się poza granicą nieruchomości G. S., a tym samym i poza linią wskazaną na szkicu sporządzonym przez J. L. złożonym w sprawie cywilnej, a stanowiącym integralną część wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] stycznia 2000r. W sprawie nie chodzi o przywrócenie konturu skarpy z 1979r., jak twierdzi odwołujący w piśmie z dnia 30 czerwca 2000r., a o usunięcie mas ziemnych z terenu znajdującego się poza granicą działki odwołującego się, a dokładniej z rowu odwadniającego ulicę.
Co do budowy międzynarodowej linii kablowej w pasie drogowym przy ulicy W. P., to organ odwoławczy wskazał, że ten kabel telefoniczny został wybudowany jeszcze w latach 1976-77, a więc w czasie, gdy G. S. nie był właścicielem tej nieruchomości. Jeśli zaś chodzi o linię kanalizacji telefonicznej, to ostatecznie pełnomocnik odwołującego się przyznał, że kwestię tę wyjaśniono podczas postępowania zakończonego decyzją naliczającą poprzednią karę pieniężną. Organ odwoławczy podniósł, że na tle opisanego materiału dowodowego (w tym zeznań świadków, opinii geologa A. K.) nie znalazło podstaw do dopuszczania w rozpoznawanej sprawie opinii Instytutu Geologii na okoliczność pochodzenia ziemi znajdującej się w miejscu zasypanego przez G. S. pasa drogowego i porównywania jej z ziemią znajdującą się na gruncie nieruchomości odwołującego.
W odniesieniu do wniosku o dopuszczenie dowodu z akt kolejnej sprawy cywilnej z powództwa G. S. - sygn. akt [...], zawisłej przed Sądem Okręgowym w S., wniosek ten organ odwoławczy pominął, bowiem w ramach tego postępowania cywilnego nie przeprowadzano żadnych dowodów poza dowodem z opinii biegłego inż. P. L., który w opinii swojej sporządzonej dla celów związanych z ustaleniem wartości przedmiotu sporu ustalał koszt, jaki należałoby ponieść na wybudowanie ściany oporowej. Pisma, jakie strony składały do akt sprawy cywilnej pochodzą z akt wcześniejszego postępowania administracyjnego. Postępowanie cywilne w tej sprawie zawieszono do czasu zakończenia postępowania w rozpoznawanej sprawie administracyjnej. Złożona przez odwołującego się opinia rzeczoznawców, dotycząca wieku drzew porastających skarpę w ocenie organu odwoławczego nie wnosi niczego nowego do sprawy. Faktem jest bowiem, iż wskazywane w tej opinii kilkunastoletnie drzewa rosły już przed nabyciem nieruchomości przez odwołującego się. Przesuwając masy ziemne na teren pasa drogowego G. S. przysypał rosnące tam kilkunastoletnie drzewa przeważnie sosny, na wysokość około 1,5 do 2m, co wynikało już z treści opinii geologa (str. 7 opinii A.K. k 72.t.III). Z opinii tej wynika również, że przemieszczając masy ziemne wierzchołki skarp przesunięto na odległość od ok.3.5 do ponad 11 m (str.6 i załącznik nr 4 do tej opinii). Fakt przysypania pnia drzewa jest też dostrzegalny na zdjęciu dolnym na k 4 opinii J.W. Dokonywanie kolejnych pomiarów głębokości i szerokości rowu w różnych datach wskazywanych przez odwołującego się również nie znajduje uzasadnienia. Wynikają one zresztą z opinii biegłych. Odległość między istniejącymi skarpami można odczytać z mapy sporządzonej w skali 1 :500, a stanowiącej załącznik do opinii A.K. Podczas oględzin ustalono, iż najmniejsza odległość pomiędzy wierzchołkami skarp wynosi 14,5.m, a dno rowu ma szerokość 3.80m. Głębokość dna rowu jest nieregularna; jest ona zróżnicowana wysokościowo. Średnia wysokość dna rowu jest usytuowana na poziomie 167,7m n. p.m. - z błędem wynoszącym około 0,5m. Najniższa wysokość dna rowu wynosi 166,7m npm. Głębokość rowu w stosunku do poziomu chodnika znajdującego na skarpie od strony ulicy W. P. wynosi 4.1m (171.8 m.n.p.m. - 167.7m.n.p.m.), a największa głębokość 5.Im (opinia uzupełniająca biegłego A. K. - k.86 t.IV). Natomiast głębokość rowu od strony skarpy, na którą przesunięto masy ziemne z nieruchomości G. S. wynosi około 4,7m, 2,5m, 4m - odpowiednio w punktach A, B, C wskazywanych na mapie będącej załącznikiem nr 2 i przekrojach skarpy w załączniku nr 4 do opinii geologa A. K. (k 721. IV).
Od powyższej decyzji pełnomocnik G. S. wywiódł skargę do sądu administracyjnego i zarzucił:
I. naruszenie przepisów art.7 i 77 § 1 k.p.a. przez nie wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, tj:
a. daty wydzielenia pasa drogowego działki nr [...],
b. stanu skarpy przyległej do działki [...]m na dzień 24.09.1992 r zarzuconego zajęcia pasa drogowego i dzień 19.04.1998 r ( data zgłoszenia uporządkowanego pasa do obioru ),
c. wpływu działań poprzednich użytkowników działki nr [...] na stan skarpy przed 24.09.1998 r,
d. wpływu robót ziemnych prowadzonych przez TP S.A. i [...] S.A w pasie drogowym na stan skarp i rowu,
e. wpływu wadliwego usytuowania pasa drogowego ( przebiegu granicy w rowie na wzajemne oddziaływanie sąsiednich nieruchomości)
II. naruszenie art. 80 k.p.a. przez :
a. działanie poprzedników użytkowych działki nr [...] – [...] i [...] O/S. ) nie miały wpływu na stan skarpy,
b. skarżący dokonał w kwietniu 1997 r przemieszczenia gruntów na swojej nieruchomości 3,5 m - 11 m w kierunku pasa drogowego skutkującego zasypywanie rowu,
c. skarżący nie uporządkował stanu skarpy na dzień zgłoszenia do odbioru (7.04.1998 r),
d. przebieg granicy działek [...] i [...] okazanego przez geodetę A. K.w dniu 25.03.1997 r. pokrywał się z przebiegiem granicy wyznaczonej w wyniku urzędowego rozgraniczenia,
e. skarżący w okresie od kwietnia 1997 r. dokonał samowolnego zajęcia części pasa drogowego i stan ten trwa nadal.
f. TP S.A. i [...] S. podczas robót ziemnych prowadzonych w pasie drogowym nie zasypywał rowu.
III. naruszenie przepisów art. 8-9 k.p.a. przez
a. zmianę poglądu wyrażonego w decyzji SKO z dnia [...].06.1999 r [...] w przedmiocie kwalifikacji zasypania rowu jako naruszenia pasa drogowego w rozumieniu art.36 ustawy o drogach publicznych,
b. wydanie decyzji w przedmiocie kary pieniężnej w sytuacji zaniechań zarządcy prawidłowego wydzielenia pasa drogowego bez oznaczenia granicy na gruncie,
c. naruszenie własności skarżącego na skutek lokalizacji części skarpy na jego nieruchomości i zaniechanie działania zmierzającego do usytuowania skarpy zgodnie z regułą wynikającej art.34 ustawy o drogach publicznych,
d. prowadzenie postępowania bez udziału wszystkich stron ( art.28 i 29 k.p.a. w związku z art. 62 k.p.a. ) prowadzących roboty ziemne w pasie drogowym skutkujące naruszenie zasady równości,
e. odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii Instytutu Geologii na okoliczność pochodzenia ziemi w rowie i daty domniemanego przesunięcia mas ziemnych z działki
nr [...],
IV. naruszenie przepisów art. 4 pkt. 1, art. 22 ust.1, art. 34 i 35 ust.2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych oraz § 11 ust.4 Rozporządź. R.M. z dnia 24 stycznia 1986 r (Dz.U. nr 6, póz.3 z póz. zm ) wskutek nie zastosowania tych przepisów.
Wskazując na powyższe podstawy skargi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, dopuszczenie dowodu z przesłuchania skarżącego w charakterze strony na okoliczność stanu skarpy, wpływu robót ziemnych prowadzonych przez TPSA i [...] S.A na stan skarpy i rowu oraz zakresu czynności wykonanych na skutek zaleceń zarządcy drogi skarżącego oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty i argumenty skargi nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlegała oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie zaś samego sądu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Sąd nie może powracać do kwestii już wcześniej przesądzonych. ( vide: wyrok NSA z 22 marca 1999r., IV S.A. 527/97, LEX nr 47275). Ocena prawna o której mowa w w/w przepisie dotyczy zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, natomiast wskazania mają wytyczyć kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że Dyrektor Miejskiej Dyrekcji Inwestycji i Komunikacji w S. wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2000r. nr [...] na podstawie której po raz drugi wymierzył G. S. karę za zajęcie pasa drogowego za kolejny okres tj. od dnia 1 czerwca 1997r. do dnia orzekania – 20 kwietnia 2000r. odnośnie zasypania rowu przyjął ustalenia postępowania zakończonego decyzją wymierzającą karę po raz pierwszy (za okres od 28 kwietnia 1997 r. do dnia orzekania 31 maja 1997 r.) oraz samodzielnie ustalił, opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym (vide: pismo z dnia 24 lipca 1997 r., notatka z dnia 9 września 1997 r., pismo z 18 września 1997 r., protokół z dnia 19 marca 1998 r., notatka z dnia 23 marca 1998 r., protokół z dnia 17 kwietnia 1998 r., protokół z dnia 21 kwietnia 1998 r., pismo z 30 kwietnia 1998 r., protokół z dnia 4 maja 1998 r., pismo z dnia 29 października 1998 r.), że pas drogowy na datę wydawania decyzji wymierzającej karę, nie został przywrócony do stanu pierwotnego.
Fakt zajęcia przez skarżącego pasa drogowego o powierzchni 110 m 2 poprzez jego zasypanie, w wyniku prowadzonych prac inwestycyjnych został ostatecznie przesądzony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] listopada 2002r. w sprawie [...].
W świetle powyższych okoliczności faktycznych tj. zajęcia przez skarżącego pasa drogowego i nie doprowadzenie go do stanu pierwotnego organ na podstawie art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych zobligowany był do wymierzenia kary pieniężnej za dalszy okres jego zajmowania, a z mocy art. 36 do orzeczenia o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego.
Podnieść przy tym należy, że zasadności decyzji nie podważa argumentacja zawarta w skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego, albowiem skarżący skupił się na zarzutach dotyczących stanu faktycznego sprawy, a jak wykazano powyżej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne zostały przesądzone wyrokiem NSA, którym to wyrokiem oprócz organów administracyjnych związany jest również sąd orzekający w niniejszym postępowaniu oraz licznymi protokołami i pismami.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr. 153, poz.
1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI