II SA/Bk 392/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2020-07-31
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyprzewóz osóbkara pieniężnaorzeczenie lekarskieorzeczenie psychologiczneaplikacja mobilnaBoltkrajowy transport drogowyprzewóz okazjonalny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy na karę pieniężną nałożoną za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, uznając, że obowiązek ten dotyczy również osób wykonujących okazjonalne przewozy przez aplikacje mobilne.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę kierowcy, który został ukarany karą pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Kierowca twierdził, że jego działalność nie stanowiła krajowego transportu drogowego i nie był przedsiębiorcą. Sąd uznał, że wykonywanie przewozów za pośrednictwem aplikacji mobilnych, nawet okazjonalnych i odpłatnych, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, a kierowca jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem jest zobowiązany do posiadania stosownych orzeczeń. Skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę M. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Skarżący kwestionował kwalifikację swojej działalności jako krajowego transportu drogowego oraz swój status jako przedsiębiorcy. Sąd uznał, że wykonywanie przewozów osób za pośrednictwem aplikacji mobilnych, takich jak Bolt, nawet jeśli są to przewozy okazjonalne i odpłatne, stanowi krajowy transport drogowy. Podkreślono, że zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, osoba osobiście wykonująca przewóz drogowy (kierowca) jest zobowiązana do posiadania odpowiednich orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub aby działał na rzecz innego podmiotu. Oddalono skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, kierowca wykonujący przewozy osób za pośrednictwem aplikacji mobilnych, nawet jeśli są to przewozy okazjonalne i odpłatne, jest zobowiązany do posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, ponieważ jego działalność stanowi krajowy transport drogowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykonywanie przewozów za pomocą aplikacji mobilnych, takich jak Bolt, mieści się w definicji krajowego transportu drogowego. Kierowca, jako osoba osobiście wykonująca przewóz drogowy, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, w tym obowiązkowi posiadania orzeczeń lekarskich i psychologicznych, zgodnie z art. 39m u.t.d.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.t.d. art. 39m

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 39a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39a § ust. 1 pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39j § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39k § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39l

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4 § pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja krajowego transportu drogowego.

u.t.d. art. 4 § pkt 22

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 10

Ustawa o transporcie drogowym

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2019 poz 58

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonywanie przewozów za pośrednictwem aplikacji mobilnych, nawet okazjonalnych i odpłatnych, stanowi krajowy transport drogowy. Kierowca wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, niezależnie od tego, czy prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą. Nałożenie kar za naruszenia z różnych załączników do ustawy o transporcie drogowym, wynikające z tej samej kontroli, nie stanowi podwójnego ukarania, jeśli podstawy prawne decyzji są odmienne.

Odrzucone argumenty

Czynności skarżącego nie nosiły cech krajowego transportu drogowego. Skarżący nie posiadał statusu przedsiębiorcy w chwili kontroli. Podwójne ukaranie za naruszenia wynikające z jednej kontroli.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym.

Skład orzekający

Grażyna Gryglaszewska

przewodniczący

Elżbieta Lemańska

sprawozdawca

Małgorzata Roleder

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku posiadania orzeczeń lekarskich i psychologicznych przez kierowców wykonujących przewozy za pośrednictwem aplikacji mobilnych, a także kwestia odpowiedzialności za naruszenia przepisów o transporcie drogowym w kontekście działalności nierejestrowanej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykonywania przewozów za pomocą aplikacji mobilnych i może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów przewozów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnych aplikacji mobilnych do przewozu osób i wyjaśnia obowiązki kierowców w kontekście przepisów prawa, co jest istotne dla wielu osób.

Czy jazda dla Ubera lub Bolta wymaga badań lekarskich? Sąd wyjaśnia!

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 392/20 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2020-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska /sprawozdawca/
Grażyna Gryglaszewska /przewodniczący/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1299/20 - Postanowienie NSA z 2024-03-14
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 92a ust. 2, art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1, art. 39l
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 lipca 2020 r. w trybie uproszczonym w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2020 r. znak [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w B. (dalej: PITD) z [...] czerwca 2019 r. znak [...], którą nałożono na M. T. karę pieniężną w wysokości 2 000 zł z tytułu naruszenia przepisów o transporcie drogowym.
Rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] maja 2019 r. w B. przy ulicy [...] funkcjonariusze P. Urzędu Celno-Skarbowego oraz PITD przeprowadzili kontrolę samochodu osobowego marki V., którego kierowcą był M. T. Przewoził on tym pojazdem w momencie kontroli pasażera z ulicy [...] na ulicę [...]. Przewóz zamówiono za pomocą aplikacji internetowej zainstalowanej w telefonie pasażera jako Bolt oraz w telefonie kierowcy jako Bolt Driver (vide wydruki zrzutów ekranu telefonu oraz protokół przesłuchania M. T. przez funkcjonariuszy PITD). Przy zamawianiu kursu pasażer otrzymał w aplikacji informację o cenie usługi, którą zaakceptował, zaś po zakończeniu kursu otrzymał informację o koszcie przejazdu. Do akt włączono protokół przesłuchania pasażera w charakterze świadka, protokół przesłuchania kierowcy w charakterze strony, wydruki zdjęć ekranu telefonu oraz dwa protokoły z przeprowadzonej kontroli, obydwa podpisane przez kontrolowanego.
PWITD wszczął postępowanie administracyjne z uwagi na naruszenie przepisów o transporcie drogowym polegające na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania pouczył stronę o treści art. 92b i c ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.) oraz wezwał do przedstawienia w terminie 7 dni dowodów zaistnienia przesłanek wskazujących na brak wpływu na powstanie naruszenia. Pouczył także o treści art. 10 K.p.a. oraz o tym, że brak odpowiedzi spowoduje wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o posiadany materiał dowodowy.
W dniu [...] czerwca 2019 r. swój udział w postępowaniu administracyjnym zgłosił pełnomocnik M. T. – adw. M. Ł. Strona ani jej pełnomocnik nie udzielili odpowiedzi na wezwanie zawarte w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania.
W tych okolicznościach, decyzją z [...] czerwca 2019 r. PWITD nałożył na M. T. karę pieniężną w wysokości 2 000 zł z tytułu:
- wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1, art. 39l u.t.d. oraz lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.) – kara 1000 zł;
- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 4, art. 39k ust. 1, art. 39l u.t.d. oraz lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.) – kara 1000 zł.
W ocenie PWITD, w dniu [...] maja 2019 r. ukarany wykonywał zarobkowy okazjonalny przewóz osób (pasażera) oraz nie wystąpiły przesłanki odstąpienia od ukarania wynikające z art. 92b i art. 92c u.t.d.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. T. Zarzucił:
- naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez zaniechanie ustalenia, czy wykonywane przez stronę czynności nosiły cechy prowadzenia działalności gospodarczej i czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli, a w konsekwencji czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego, jak również pominięcie ustalenia, czy podmiotem na rzecz którego wykonywany był przewóz nie była Spółka E. z siedzibą w W.;
- naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 w związku z Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. w związku z art. 4 pkt 1 u.t.d., przez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy czynności podejmowane przez stronę nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, a zatem nie była ona zobowiązana legitymować się orzeczeniami lekarskim i psychologicznym;
- art. 92a ust. 3 u.t.d. polegające na wymierzeniu stronie kar w wysokości przekraczającej 12 000 zł w sytuacji, gdy strona została w innym postępowaniu o sygnaturze [...] ukarana karą 12 000 zł, a wszystkie przypisane jej naruszenia wynikają z jednej kontroli.
Zaskarżoną decyzją GITD utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. Organ odwoławczy ustalił stan faktyczny identycznie jak organ pierwszej instancji, przy czym materiału dowodowego na etapie odwoławczym nie uzupełniał. Wskazał na regulacje art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, 2, 3 i 4, art. 39k ust. 1, 2 i 3 oraz art. 39m, a także art. 4 pkt 22 i art. 92a ust. 2 u.t.d. Wyjaśnił, że strona została ukarana jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym – kierowca (na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d.), a zatem dotyczył jej obowiązek posiadania stosownych uprawnień. Zdaniem GITD, strona wykonywała przewóz we własnym imieniu w ten sposób, że zrealizowała usługę zamówioną przez aplikację Bolt. Opłata za usługę została wniesiona za pośrednictwem aplikacji. Niewskazanie dowodów na okoliczność wykonywania usługi w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie odpowiedzialności stronie postępowania. Zdaniem organu, aplikacja Bolt służy wyłącznie do zamawiania usług przewozu i bezgotówkowego inkasowania opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji kierowcy realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób pełnią rolę wykonawców przewozu. Zrealizowana przez stronę w dniu [...] maja 2019 r. usługa stanowiła krajowy transport drogowy osób (art. 4 pkt 1 u.t.d.), choć nie spełniała przesłanek przewozu okazjonalnego. Nie przypisał organ znaczenia w sprawie faktowi niezarejestrowania przez stronę działalności gospodarczej. Jak wskazał, wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające cechom transportu drogowego i nie musi być przedmiotem trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej. Organ odwoławczy wskazał na istotną rolę protokołu kontroli jako dowodu w sprawie, który to dokument w przedmiotowej sprawie został sporządzony i podpisany przez kontrolujących oraz przez kontrolowanego. Zwrócił również uwagę na treść "Ogólnych warunków dla kierowców" dostępnych w aplikacji BOLT, z których wynika obowiązek kierowców posiadania dokumentów wymaganych w danej jurysdykcji do świadczenia usług transportowych. Potwierdza to, zdaniem organu, że to kierowca w chwili kontroli jest obowiązany legitymować się stosownymi uprawnieniami, w tym właśnie orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi. Odnośnie zarzutu o uczynieniu niewłaściwego podmiotu stroną postępowania (zamiast M. T. powinna to być zdaniem strony Spółka E.) GITD wyjaśnił, że nie przedstawiono w postępowaniu żadnych dowodów na okoliczność współpracy między Spółką a ukaranym, w tym nie przedstawiono umowy najmu wskazanej przez ukaranego w trakcie przesłuchania. Świadczy to, w ocenie organu, o braku dokumentów na okoliczność współpracy z ww. Spółką, a zatem o osobistej odpowiedzialności ukaranego za brak właściwych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego.
Reasumując organ wskazał, że obowiązek posiadania przez stronę orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego wynika z przepisów art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, 2, 3 i 4, art. 39k ust 1, 2 i 3 oraz art. 39m u.t.d. Przedmiotowemu obowiązkowi podlega osoba osobiście wykonująca przewóz drogowy (kierowca). Ukarany zaś - wezwany przez organ pierwszej instancji – nie przedstawił dowodów zwalniających z tego obowiązku z uwagi na wystąpienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność wynikających z art. 92c ust. 1 u.t.d. Nie zgodził się również organ z zarzutem podwójnego ukarania (art. 92a ust. 10 u.t.d.) wskazując, że naruszenia z załącznika nr 3 (za które strona została ukarana w odrębnym postępowaniu) nie są jednocześnie naruszeniami opisanymi w załączniku nr 4, za które stronę ukarano w przedmiotowym postępowaniu.
Skargę na decyzję GITD złożył do sądu administracyjnego M. T. Zarzucił naruszenie:
- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności: czy czynności skarżącego stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili kontroli oraz czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w związku z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4, polegające na wymierzeniu kar w wysokości po 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego w sytuacji, w której czynności skarżącego nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego (art. 4 pkt 1 u.t.d.), w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się takimi orzeczeniami;
- przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;
- art. 138 K.p.a. brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt (zarzut sformułowany w uzasadnieniu skargi);
- art. 8 K.p.a. przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu. Niezasadnie zarzucono organowi niewyjaśnienie czy skarżący w chwili kontroli posiadał status przedsiębiorcy oraz niewyjaśnienie czy podejmowana przez niego w tej dacie aktywność stanowiła wykonywanie transportu drogowego. Ustalenia poczynione przez organ w tym zakresie oraz kwalifikacja prawna stwierdzonych naruszeń (brak właściwych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego) były wystarczające do podjęcia zaskarżonej decyzji, a sformułowana w jej uzasadnieniu ocena prawna nie budzi zastrzeżeń skutkujących jej uchyleniem.
Obowiązek posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy wynika wprost z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. W przepisach tych wskazano, że kierowca jest uprawniony do wykonywania przewozu drogowego jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych oraz przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co stwierdza się przez poddanie kierowcy stosownym badaniom lekarskim oraz psychologicznym. Stosownie do art. 39m u.t.d., wymagania wskazane w art. 39a-39l stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Podkreślić trzeba, na co zwrócił uwagę organ, że skarżący w sprawie niniejszej został ukarany nie jako przedsiębiorca (na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d.), ale jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie zaś z tym przepisem, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie. Oznacza to, że skarżący jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (kierowca), zgodnie z art. 39m u.t.d. był zobowiązany legitymować się stosownymi orzeczeniami lekarskimi lub psychologicznymi. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.). Natomiast wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.).
Prawidłowo ustaliły organy, że skarżący [...] maja 2019 r. wykonywał przewóz osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Istnieje co prawda rozbieżność między organem pierwszej i drugiej instancji odnośnie kwalifikacji przewozu wykonywanego przez skarżącego (PITD expressis verbis zakwalifikował przewóz jako okazjonalny, GITD to ustalenie zakwestionował kwalifikując przewóz wyłącznie jako krajowy transport drogowy osób), jednakże nie ma to znaczenia dla wyniku sprawy niniejszej. Przewóz okazjonalny (faktycznie), nawet niespełniający warunków prawnych przewozu okazjonalnego, mieści się bowiem w kategorii krajowego transportu drogowego i wymaga spełnienia warunków formalnoprawnych.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do treści art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (w sprawie pojazd skarżącego jest pojazdem do 5 osób). Ten warunek konstrukcyjny nie musi być spełniony do zakwalifikowania przewozu jako okazjonalnego, jeśli przewóz jest realizowany samochodami będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy oraz prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w u.t.d. wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej jako Baza Orzeczeń).
Z akt sprawy wynika, że skarżący swoją działalność wykonywał 24 maja 2019 r. w sposób odpłatny i oparty na nadarzających się okazjach zainicjowanych i zaplanowanych. Świadczy o tym sposób, w jaki doszło do spornego przewozu. Skarżący i jego pasażer posiadali zainstalowane w telefonach komórkowych odpowiednie dla kierowcy (Bolt Driver) i pasażera (Bolt) wersje aplikacji kojarzącej kierowcę z pasażerem, co wypełnia przesłankę okazjonalności w wyżej wskazanym rozumieniu. Przewóz ten miał niewątpliwie charakter odpłatny. Nie podważa tego ustalenia okoliczność, że należność za przejazd została pobrana z karty kredytowej pasażera po wykonanym kursie. Nadto skarżący, jak wynika z protokołu kontroli sporządzonego przez funkcjonariuszy Służby Celno – Skarbowej, wykonywał podobne kursy jak ten kontrolowany, w tym w okresie marzec-maj 2019 r. było ich około 330. Otrzymał za nie łącznie wynagrodzenie w kwocie 4 300 zł plus 1 250 zł premii – płatne za pomocą aplikacji Bolt. Cykliczność (co jakiś czas) lub nawet nieregularność przelewania wynagrodzenia, tzn. nie za każdy kurs oddzielnie, jak również wypłacanie wynagrodzenia za pomocą aplikacji internetowej nie są przeciwwskazaniem do przyjęcia wystąpienia cechy odpłatności.
Wskazać również trzeba na dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Taxify. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.
W tych okolicznościach należy przyjąć, że skarżący korzystając z aplikacji Bolt Driver przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z ww. aplikacji skarżący uzyskał wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. W konsekwencji skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego i usługi te były faktycznie przewozem okazjonalnym, tyle że realizowane pojazdem niespełniającym wymagań prawnych dla tego przewozu.
Zdaniem sądu, trafnie organy ustaliły, że inne czynności związane z przewozem drogowym (funkcja kierowcy w trakcie realizowanego przewozu) skarżący wykonywał we własnym imieniu i na swoją rzecz. Zauważyć należy, że w zawiadomieniu 24 maja 2019 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego organy wskazały skarżącemu treść art. 92b i art. 92c u.t.d. (zawierające przesłanki negatywne dla nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przesłanki negatywne do wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia takiej kary). W tymże zawiadomieniu również pouczyły, że w terminie 7 dni skarżący może wskazać okoliczności i dowody świadczące o tym, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Skarżący pokwitował odbiór zawiadomienia [...] maja 2019 r. W zakreślonym terminie w żaden sposób nie zareagował na powyższe pouczenie i wezwanie. W dniu [...] czerwca 2019 r. zgłosił udział w postępowaniu jego pełnomocnik, który również nie przedstawił stanowiska w sprawie i nie ustosunkował się do wezwania. Z kolei jak wyjaśnił skarżący do protokołu sporządzonego przez funkcjonariuszy celno-skarbowych, podpisał wyłącznie umowę najmu z firmą E. Jednakże w żaden sposób nie udowodnił w toku postępowania, jakoby umowa najmu podważała ustalenie o osobistym, na własną rzecz i odpłatnym wykonywaniu przez niego czynności związanych z przewozem drogowym.
Nie ma również znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego okoliczność, że nie prowadzi on zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy w taki sposób, że odpowiada on wykonywaniu transportu drogowego. Czynności wykonywane przez skarżącego, aby zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej (vide np. wyrok NSA w sprawie II GSK 701/17, Baza Orzeczeń). Skoro więc skarżący nie wykonywał przewozu na rzecz i w imieniu innego podmiotu, to wykonywał w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem (przewóz okazjonalny) w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu. Ponosi zatem osobistą odpowiedzialność za brak ważnych w dniu kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Organ prawidłowo nałożył karę pieniężną.
Niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 92a ust. 1 – bowiem nie miał ten przepis w sprawie zastosowania, gdyż skarżącego ukarano na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., jak też przepisu art. 92 ust. 6 w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. – bowiem przepis ten dotyczy co prawda kierowców ale w innej sytuacji niż będąca przedmiotem sporu (kierowców jako osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, a faktycznie wykonujące na jego rzecz przewozy drogowe).
Sąd natomiast z urzędu zauważa, że w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej sformułowany został zarzut naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. przez wymierzenie skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12 000 zł, bowiem skarżący został ukarany w innym postępowaniu prowadzonym przez PWITD karą 12 000 zł za naruszenia ustalone podczas tej samej kontroli. Podkreślić należy, że niniejsze postępowanie odnosi się tylko do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2000 zł, nałożonej na skarżącego jako na inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Z tego powodu wobec skarżącego została również wydana decyzja, którą organ nałożył karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, jako na podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., czyli osobę wykonującą przewóz drogowy. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Pomimo zatem, że stwierdzone naruszenia zostały ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna obu decyzji, a nałożenie kar nastąpiło w związku z różnymi naruszeniami. Innymi słowy, naruszenia wymienione w załączniku nr 3 nie pochłaniają w przypadku skarżącego naruszeń wymienionych w załączniku nr 4, zatem nie może być mowy o tym, że zarzucone naruszenia z obydwu załączników stanowią jedno naruszenie. Nie doszło zatem również do uchybienia przepisowi art. 92a ust. 10 u.t.d., zgodnie z którym jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 (tzn. karę 12 000 zł).
Odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów. Brak dopełnienia tych obowiązków oraz niewykazanie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za ten brak skutkował nałożeniem kary.
W ocenie sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a ich stanowisko znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji. Zapewniono skarżącemu udział w postępowaniu. Nie doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 K.p.a. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści przepisów. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów odnośnie do nieposiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy, jak również co do zasad działania aplikacji Bolt, przez którą była zamawiana usługa przewozu. Nieodniesienie się do natomiast do zarzutu naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. polegającego na podwójnym ukaraniu skarżącej pozostaje bez wpływu na wynik sprawy z uwagi na argumentację wyżej wskazaną. Wskazać należy, że nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów strony nie świadczy o ich pominięciu. Organ odwoławczy uznając decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. do utrzymania tej decyzji w mocy. Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI