II SA/Bk 371/25

Sprawa dotyczyła odmowy rejestracji samochodu osobowego marki FSO-[...], której podstawą była umowa darowizny na wypadek śmierci zawarta przez skarżącą z jej zmarłym ojcem. Organy administracji, zarówno Starosta Łomżyński, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznały, że przedłożona umowa darowizny na wypadek śmierci nie stanowi wystarczającego dowodu własności pojazdu w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym i rozporządzenia wykonawczego. Argumentowano, że darowizna na wypadek śmierci nie jest uregulowana w polskim prawie cywilnym w sposób zapewniający pewność obrotu i może być sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, a rozporządzać majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament. Skarżąca podnosiła, że umowa jest ważna na mocy zasady swobody umów (art. 353[1] KC) i dopuszczalność takiej formy darowizny potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 79/13. Twierdziła również, że organy administracji nie mają kompetencji do cywilistycznego rozstrzygania o ważności umów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że choć uchwała SN III CZP 79/13 dopuszcza możliwość zawarcia umowy darowizny na wypadek śmierci, to nie jest ona wiążąca dla organów administracji ani sądów administracyjnych. Sąd podkreślił, że ocena zgodności takiej umowy z zasadami współżycia społecznego oraz ustalenie prawa własności należy do właściwości sądów powszechnych. W postępowaniu rejestracyjnym organy mogą opierać się jedynie na dokumentach potwierdzających niesporne stany własnościowe. W sytuacji wątpliwości co do ważności i skuteczności umowy darowizny na wypadek śmierci, organy miały obowiązek odmówić rejestracji. Sąd wskazał, że skarżąca może uzyskać potwierdzenie prawa własności poprzez postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym ojcu.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający