II SA/BK 37/24

II SA/Bk 37/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-04-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Małgorzata Roleder /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 20 listopada 2023 r. nr 400.146/C-7/8/23 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej: "Kolegium", "SKO") decyzją z 20 listopada 2023 r. nr 400.146/C-7/8/23, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Knyszyna (dalej: "Burmistrz") z 30 sierpnia 2023 r. nr Gk.6830.1.2023 wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie [...] C., jednostka ewidencyjna K. - obszar wiejski, oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,1953 ha, stanowiącą własność J. D. (dalej: "Skarżący") oraz działka nr [...] o powierzchni 0,3404 ha, stanowiąca własność S. D.
Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wskutek wniosku Skarżącego z 31 marca 2023 r. Burmistrz postanowieniem z 13 kwietnia 2023 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia opisanych powyżej nieruchomości.
Skarżący jako wnioskodawca wskazał, że z uwagi na modernizację operatu ewidencji gruntów nastąpiła zmiana granicy, w związku z czym wnioskuje o ponowne rozgraniczenie. Wniósł o rozgraniczenie nieruchomości przy uwzględnieniu operatu technicznego nr GG.6641.1058.2016, sporządzonego w ramach modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla działek [...] oraz [...], obręb C..
Decyzją z 30 sierpnia 2023 r. Burmistrz umorzył w całości postępowanie wszczęte z wniosku Skarżącego. Zdaniem organu postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, oznaczonych nr [...] i nr [...] należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, bowiem w obrocie prawnym pozostaje decyzja rozstrzygająca, tj. decyzja Burmistrza z 21 grudnia 2011 r., nr Gk.6830.2.2011, ustalająca granicę między działką o nr [...] a działką nr [...] we wsi C..
Od decyzji organu I instancji odwołanie wniósł Skarżący, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 29 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2023 poz. 1752 ze zm., dalej: "p.g.k.") oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023 poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 7 k.p.a.
Kolegium w dniu 20 listopada 2023 r. wydało opisaną na wstępie decyzję, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z 30 sierpnia 2023 r.
SKO, opisując stan faktyczny wskazało, że przed sądem cywilnym toczyły się sprawy o wydanie pomieszczeń znajdujących się w budynku położonym na nieruchomości o nr [...] we wsi C., co potwierdzają załączone do materiału dowodowego wyroki sądów: wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku z [...] października 2019 r. ([...]), wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z [...] października 2020 r. ([...]), wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z [...] grudnia 2022 r. ([...]). Kolegium przytoczyło wyjaśnienia wnioskodawcy, że w związku z modernizacją operatu ewidencji gruntów, pomieszczenia budynku mieszkalnego, które on zajmuje, a które miał wydać S. D.(zgodnie z brzmieniem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z [...] października 2020 r., [...]), znalazły się w granicach jego nieruchomości, stanowiącej działkę o nr [...]. Jak wynika z operatu, działka o nr [...] zwiększyła swoją powierzchnię z 0,1865 ha do 0,1953 ha i ujawniono na niej posadowiony budynek mieszkalny z 1975 r.
W ocenie Kolegium istotnym w sprawie jest to, że przebieg granicy zgodnie ze stanem prawnym został ustalony na wniosek Skarżącego w toku postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie decyzji Burmistrza z 21 grudnia 2011 r., nr Gk.6830.2.2011, uzupełnionej postanowieniem z 29 grudnia 2011 r. oraz sprostowanej postanowieniem z 29 grudnia 2011 r. Powyższa decyzja stała się ostateczna 9 stycznia 2012 r. Decyzją rozgraniczeniową na podstawie dostępnych dowodów zatwierdzono przebieg granicy między nieruchomością, oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 0,1953 ha, stanowiącą własność Skarżącego oraz nieruchomością, oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 0,3404 ha, stanowiącą własność S. D. Kolegium podkreśliło, że należy mieć na uwadze również to, że S. D., jako właściciel działki nr [...], w toku obecnie prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, wszczętego na wniosek Skarżącego, nie kwestionował przebiegu granicy między tymi działkami.
Zdaniem organu odwoławczego w sprawie kluczowe jest również stanowisko Sądu Okręgowego w Białymstoku zawarte w uzasadnieniu wyroku z [...] grudnia 2023 r. ([...]), w którym Sąd stwierdził, przytaczając wyrok NSA o sygn. I OSK 1328/21, że "(...) Zmiana przebiegu granic byłaby zatem możliwa po przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nowej dokumentacji sporządzonej w odrębnym postępowaniu - sądowym lub administracyjnym przeprowadzonym na wniosek strony. Oznacza to, że dokonana aktualizacja danych w operacie ewidencyjnym nie spowodowała zmiany stanu prawnego w przedstawionym wyżej rozumieniu, a więc nie mogła stanowić podstawy do uwzględnienia powództwa." Dalej SKO przytoczyło ww. wyrok Sądu Okręgowego, który stwierdza, że "ostateczną granicę prawną pomiędzy działkami nr [...] i [...] stanowi obecnie nadal linia ewidencyjna wskazana na mapie dołączonej do prawomocnej i ostatecznej decyzji Burmistrza z 21 grudnia 2011 r., przy czym granica ta, wiążąca dla sądów orzekających w niniejszej sprawie, stanowi jednocześnie granicę wykonywania prawa własności przez właściciela obydwu działek. W ten sposób pozwany wykazał najpierw w procesie swe prawo własności wobec przedmiotu roszczenia windykacyjnego, co - wobec faktycznego władania tym przedmiotem przez powoda - oznaczało konieczność zastosowania art. 222 § 1 k.c. (...)". SKO stwierdziło, że sąd w sprawie tej stanął na stanowisku, że to właśnie granica ustalona na mocy decyzji Burmistrza z 21 grudnia 2011 r. ustanawia granicę nie tylko pomiędzy działkami o numerach geodezyjnych [...] oraz [...], ale także granicę wykonywania prawa własności przysługującemu Skarżącemu.
Następnie Kolegium zacytowało wyrok NSA z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1328/21, w którym sąd stwierdził, że "modernizacja ewidencji gruntów nie ma na celu ustalenia przebiegu granic działek, lecz - jak wynika z § 55 rozporządzenia - uzupełnienie oraz modyfikację istniejących danych ewidencyjnych w celu dostosowania ich do wymogów rozporządzenia. Zatem procedura ta nie służy do rozstrzygania spornych stanów na gruncie, jeżeli chodzi o przebieg granic. W sytuacji, gdy powstaje spór co do przebiegu granicy, a także co do położenia znaków granicznych, to spór taki może być rozstrzygnięty wyłącznie w drodze postępowania rozgraniczeniowego. Zmiana przebiegu granic byłaby zatem możliwa po przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nowej dokumentacji sporządzonej w odrębnym postępowaniu - sądowym lub administracyjnym przeprowadzonym na wniosek strony".
Organ II instancji zaznaczył, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno-deklaratoryjny, a ujawnianie w niej określonych praw spełnia tylko funkcję informacyjną. Wpis w ewidencji gruntów i budynków nie kreuje zatem stanu prawnego nieruchomości. W ocenie SKO organ I instancji prawidłowo ocenił, że w stanie faktycznym sprawy nie jest możliwie wydanie decyzji administracyjnej o rozgraniczeniu w oparciu o art. 33 ust. 1 p.g.k. Jak bowiem wynika z zebranych materiałów dowodowych w sprawie, strony postępowania nie zgodziły się na zaproponowane przez geodetę rozwiązania co do ustalenia spornych granic nieruchomości, co w efekcie nie pozwala na wskazanie w sposób jednoznaczny przebiegu spornej granicy. Kolegium podkreśliło, że decyzja wydana na podstawie art. 34 ust. 2 p.g.k. nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a jedynie kończy bieg postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Treścią decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazania sprawy sądowi nie jest bowiem merytoryczne rozstrzygnięcie dotyczące przebiegu granic, lecz jedynie wymienione proceduralne powody uniemożliwiające zakończenie sprawy w postępowaniu administracyjnym, od których zaistnienia ustawodawca uzależnił możliwość umorzenia postępowania.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając decyzji Kolegium naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 p.g.k., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie niniejszej nie ma potrzeby ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami oznaczonymi numerami [...] i [...] położonymi w miejscowości C., bowiem pomiędzy stronami nie ma sporu granicznego, a w obrocie prawnym istnieje już decyzja Burmistrza z 2011 r. ustalająca przebieg granicy pomiędzy działkami oznaczonymi numerami [...] i [...] w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na spór co do przebiegu granicy, a uprzednia decyzja Burmistrza z 21 grudnia 2011 r. rozgraniczająca nieruchomości pozostaje nieaktualna z uwagi na zmianę stanu faktycznego na skutek przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków;
2) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności:
a) art. 105 § 1 k.p.a w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez jego nieuprawnione zastosowanie, skutkujące umorzeniem postępowania w całości przy uznaniu, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, bowiem w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja rozstrzygająca kwestię rozgraniczenia działek objętych wnioskiem w sytuacji, gdy w sprawie wystąpiły nowe okoliczności uzasadniające ponowne wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego i wzruszenie uprzednio wydanej w tym trybie decyzji rozgraniczeniowej, a ponadto, biorąc pod uwagę stwierdzenie w wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku Wydziału II Cywilnego z [...] grudnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt [...] występowania sporu co do przebiegu granicy, nie ulega wątpliwości, że obie strony (właściciele sąsiadujących działek) miały interes w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego, a tym samym przyjęcie przez organ, że postępowanie jest w całości bezprzedmiotowe nie zostało w żaden sposób wyjaśnione ani merytorycznie uargumentowane w sposób mający budować zaufanie do wnioskodawcy, który wobec treści wyroku wystąpił z wnioskiem o rozgraniczenie;
b) art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny i niepełny, skutkujący poczynieniem w zupełności dowolnych i nie znajdujących w zebranym materiale dowodowym ustaleń i wniosków, a polegający na:
- uznaniu, że dotychczasowy przebieg granicy nie był sporny w sytuacji, gdy konieczność wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego wynika wprost z treści uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku Wydziału Il Cywilnego z [...] marca 2021 r. w sprawie sygn. akt [...], gdzie Sąd stwierdza zarówno sporny przebieg granicy, jak i nowe okoliczności uzasadniające wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, w związku z czym przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego było konsekwencją działania organów, a ponadto biorąc pod uwagę stwierdzenie w wyroku występowania sporu co do przebiegu granicy nie ulega wątpliwości, że obie strony (właściciele sąsiadujących działek) miały interes w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego, a odmienna ocena nie została w żaden sposób wyjaśniona w sposób należyty, a ponadto w sposób mający budować zaufanie do wnioskodawcy, który wobec treści wyroku Sadu Okręgowego w Białymstoku Wydziału II Cywilnego z [...] grudnia 2022 r. wystąpił z wnioskiem o rozgraniczenie, zaś organ przyjął odmienną ocenę stanu faktycznego jako własną, nie czyniąc ku temu żadnego merytorycznego uzasadnienia,
- przyjęciu, że decyzja Burmistrza 21 grudnia 2011 r. znak Gk.6830.2.2011, zatwierdzająca przebieg granicy między nieruchomościami J. D. i S. D. w sposób kategoryczny wyklucza możliwość istnienia pomiędzy stronami sporu granicznego w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych - m.in. modernizacja ewidencji gruntów i budynków, sprzeczne oświadczenia stron co do przebiegu granicy złożone w toku postępowania, która odnowiła spór graniczny między stronami, a tym samym wszczęcie i prowadzenie postępowania było konieczne i leżało w interesie zarówno J. D., jak i S. D.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Kolegium oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jak nie zasadnej. Kolegium wskazało także, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji błędnie przywołał art. 34 ust. 1 i 2 p.g.k.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod kątem legalności była decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości stanowiącej własność skarżącego oznaczonej nr [...] z nieruchomością sąsiednią, działką ewidencyjną nr [...], stanowiącą własność uczestnika postępowania, w obu przypadkach położonych w obrębie C..
Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy obu instancji miały podstawy do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Umorzenie postępowania jest rozstrzygnięciem formalnym, kończącym postępowanie w danej instancji wobec braku materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Umorzenie postepowania winno nastąpić wyłącznie wtedy, gdy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 lutego 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 67/23, LEX nr 3506351). Użyte w cytowanym przepisie określenie "z jakiejkolwiek przyczyny" obejmuje przyczyny zarówno o charakterze podmiotowym, jak i o charakterze przedmiotowym. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nastąpi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Chodzi więc o sytuację, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, która może być załatwiona decyzją (wyrok NSA z 21 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2860/19 LEX nr 3065178, wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 81/20 LEX nr 3056231).
W sprawie niniejszej bezsporne jest, że opisane na wstępie nieruchomości w 2011 r. na wniosek skarżącego były już objęte postępowaniem rozgraniczeniowym, które zakończyło się wydaniem decyzji Burmistrza Knyszyna z 21 grudnia 2011 r. nr Gk.6830.2.2011 o dokonaniu zatwierdzenia granicy pomiędzy działkami o nr geodezyjnych [...] oraz [...], ustalając jej przebieg na podstawie dostępnych dokumentów. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu 9 stycznia 2012 r., żadna ze stron nie kwestionowała bowiem dokonanego rozgraniczenia i nie żądała przekazania sprawy do sądu. Decyzja ta nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Co więcej jak wynika z akt sprawy, granica pomiędzy ww. nieruchomościami była przedmiotem licznych postępowań sądowych, w których sądy konsekwentnie uwzględniały jej przebieg ustalony na podstawie ww. decyzji z 21 grudnia 2011 r. Powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości Sądu, nie są też kwestionowane co do zasady przez samego skarżącego i jako takie dowodzą, że sprawa rozgraniczenia ww. działek została zakończona ww. ostateczną decyzja o rozgraniczeniu.
W zaistniałym stanie prawnym podstawową zatem kwestią staje się odpowiedz na pytanie, czy organ administracji może prowadzić ponownie postępowanie rozgraniczeniowe o rozgraniczenie tych samych nieruchomości.
W tym miejscu podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje możliwości ponownego rozgraniczenia na skutek zmian faktycznych zaistniałych w przebiegu granicy. W orzeczeniu z dnia 14 marca 2020 r., sygn. akt IV CZK 809/00, Sąd Najwyższy stwierdził, że "ustalenie stanu prawnego granicy nieruchomości i jej utrwalenie w terenie nie eliminuje na przyszłość sporów między właścicielami sąsiednich gruntów co do przebiegu granicy. Szereg zdarzeń o charakterze faktycznym może bowiem sprawić, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Długotrwałe faktyczne władanie przygranicznym pasem gruntu, mające cechy posiadania samoistnego, prowadzi bowiem do zasiedzenia, a tym samym do zmiany stanu prawnego granicy, usunięcie zaś lub zniszczenie znaków granicznych może stanowić przeszkodę określenia przebiegu granicy w terenie". Z powyższego wynika, że w kolejnym postępowaniu o rozgraniczenie przedmiotem rozgraniczenia nie jest więc stan rzeczy leżący u podstaw tego postępowania, ale stan rzeczy istniejący w dacie kolejnego orzekania o przebiegu granicy. Z tym poglądem co do zasady należy się zgodzić, ale równocześnie należy podkreślić i zwrócić uwagę na jego istotne elementy.
Możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego może mieć miejsce wówczas gdy po zakończonym postępowaniu rozgraniczeniowym, czyli po ustaleniu stanu prawnego granicy i jej utrwaleniu w terenie nastąpiły nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które mogą sprawiać, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Ponowne postępowanie rozgraniczeniowe może mieć miejsce tylko wówczas gdy nowe zdarzenia o charakterze faktycznym dotyczą stanu władania gruntami i mają miejsce już po zakończeniu wcześniejszego postępowania rozgraniczeniowego. Natomiast możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego co do tych samych nieruchomości, nie jest i nie może być traktowana jako środek do kwestionowania prawomocnego (ostatecznego) orzeczenia o rozgraniczeniu.
Skarżący swój wniosek z dnia 31 marca 2023 r. inicjujący niniejsze postępowanie o rozgraniczenie uzasadnił nowymi faktami w sprawie, tj. przeprowadzoną przez Starostwo Powiatowe w Mońkach w 2016 r. modernizacją ewidencji gruntów i budynków, która w jego ocenie spowodowała zmianę granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Na tej podstawie wniósł o ponowne rozgraniczenie omawianych nieruchomości przy uwzględnieniu operatu technicznego sporządzonego w ramach tej modernizacji.
Wskazana wyżej okoliczność, wbrew twierdzeniom skargi nie daje zdaniem Sądu podstaw do ponownego rozgraniczenia nieruchomości, na skutek zmiany stanu faktycznego, co trafnie wskazały organy obu instancji. Jak wyjaśnił bowiem NSA w wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r. w sprawie I OSK 1328/21 - trafnie wyeksponowanym w niniejszej sprawie przez organy: "tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego, który uregulowany został w art. 24a P.g.k. jest szczególnym trybem dokonywania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Modernizacja ewidencji została zdefiniowana w § 55 rozporządzenia, który określa ją jako zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia (...). Modernizacja ewidencji gruntów nie ma na celu ustalenia przebiegu granic działek, lecz - jak wynika z § 55 rozporządzenia - uzupełnienie oraz modyfikację istniejących danych ewidencyjnych w celu dostosowania ich do wymogów rozporządzenia. Zatem procedura ta nie służy do rozstrzygania spornych stanów na gruncie, jeżeli chodzi o przebieg granic. W sytuacji, gdy powstaje spór co do przebiegu granicy, a także co do położenia znaków granicznych, to spór taki może być rozstrzygnięty wyłącznie w drodze postępowania rozgraniczeniowego. Zmiana przebiegu granic byłaby zatem możliwa po przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nowej dokumentacji sporządzonej w odrębnym postępowaniu – sądowym lub administracyjnym przeprowadzonym na wniosek strony". Dodatkowo zaznaczyć należy również, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno-deklaratoryjny, ujawnianie w niej określonych praw do gruntu spełnia tylko funkcję informacyjną. Wpis w ewidencji gruntów i budynków nie kreuje zatem stanu prawnego nieruchomości (np. nie przyznaje nikomu prawa własności), a jedynie potwierdza ten stan prawny. Oznacza to, że organ ewidencyjny jedynie rejestruje w ewidencji gruntów i budynków te stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i wynikają z potwierdzających je dokumentów.
W tym stanie rzeczy uprawnione jest zdaniem Sądu twierdzenie organów, że dokonana aktualizacja danych w operacie ewidencyjnym nie spowodowała zmiany stanu prawnego w przedstawionym wyżej rozumieniu, a więc nie mogła stanowić podstawy do uwzględnienia żądania skarżącego. W konsekwencji przyjąć należy, że w rozpoznawanej sprawie skarżący usiłuje doprowadzić do zmiany stanu prawnego wynikającego z ostatecznego rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu, ale nie dlatego, że po dacie jego wydania pojawiły się nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które powodują, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania, ale dlatego że nie akceptuje obecnie tego rozstrzygnięcia z uwagi na przeprowadzoną w 2016 r. modernizację ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem jak to już wyżej wskazano okoliczność ta nie może stanowić podstawy do zmiany stanu prawnego ustalonego ostateczną decyzją. Niedopuszczalna jest bowiem taka sytuacja, w której strona, nie zgadzając się z wcześniejszym rozstrzygnięciem w sprawie rozgraniczenia, próbuje wzruszyć ostateczne orzeczenie w trybie wszczęcia i ponownego prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego.
Skarżący zarzuca organom, że błędne przyjęły, że dotychczasowy przebieg granicy nie był sporny, w sytuacji gdy konieczność wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego wynika wprost z treści uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z [...] marca 2021 r. w sprawie o sygn. akt [...]. W ocenie tut. Sądu lektura uzasadnienia tego orzeczenia nie prowadzi do wniosku, że sąd cywilny przesądził jednoznacznie, że istnieje rzeczywisty i obiektywny spór co do przebiegu granicy. Sąd wprawdzie wskazał, że "jeżeli w tym zakresie istnieje między stronami spór to powinien być rozstrzygnięty w drodze odpowiedniego postępowania", jednakże dalej wyjaśnił, że rozgraniczenie mogło nastąpić w ramach toczących się dotychczas postępowań o wydanie nieruchomości. Znamienne jest, że do tego jednakże nie doszło. Oznacza to, że sądy cywilne nie widziały możliwości i potrzeby ustalania przebiegu granic, lecz opierały się na wiążących ustaleniach poczynionych przez Burmistrza. Jeszcze raz podkreślić należy, że decyzja z 21 grudnia 2011 r. stwierdzająca przebieg granicy między jego działką a nieruchomością S. D. nie wyklucza kategorycznie możliwości zaistnienia pomiędzy stronami rzeczywistego sporu granicznego, niemniej jednak od czasu rozstrzygnięcia tej kwestii kilkanaście lat temu stan faktyczny na gruncie nie uległ zmianie. Jak już wyjaśniono, za taką zmianę nie sposób uznać modernizacji ewidencji gruntów
z 2016 r.
Powyższego stanowiska nie zmienia fakt, że w ramach poprawki prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków w 2021 r. "z nieznanych przyczyn, do ewidencji gruntów i budynków, wprowadzono dane z rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości według stanu ostatniego spokojnego posiadania rozdzielając istniejący budynek mieszkalny". Pomimo błędnych danych ewidencyjnych, w obrocie prawnym wciąż bowiem istnieje ostateczna decyzja Burmistrza z 21 grudnia 2011 r., ustalająca granicę między działką o nr [...] a działką nr [...] we wsi C. Zaś organy administracji publicznej, sądy oraz zainteresowane strony są związane zapadłym w sprawie ostatecznym rozstrzygnięciem dopóty, dopóki nie zostanie ono wycofane z obiegu prawnego.
Reasumując powyższe stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał, aby od daty wydania decyzji z dnia 21 grudnia 2011 r. zaszły zmiany na gruncie, które wskazywałyby na potrzebę ponownego ustalenia przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...]. Skarżący nie przedstawił w tym względzie żadnej dokumentacji wskazującej na zmiany stanu prawnego w obrębie spornych nieruchomości. Takim dokumentem z pewnością nie może być operat techniczny sporządzony w ramach modernizacji gruntów i budynków, albowiem co jeszcze raz podkreślić należy modernizacja ewidencji nie służy do rozstrzygania sporów o przebieg granic lecz jest podstawowym "narzędziem" aktualizacji znajdujących się w ewidencji danych. W rozstrzyganej sprawie organy prawidłowo również wskazały, że są związane ostateczną decyzją administracyjną, w której został ustalony przebieg granicy między ww. działkami i dlatego prawidłowo umorzyły to postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., uznając że ww. decyzja rozstrzygająca co do istoty kwestię rozgraniczenia działek objętych niniejszym wnioskiem stanowi przeszkodę do ponownego procedowania w tej sprawie. Sąd stanowisko to w pełni podziela.
Z wyżej wskazanych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, w tym także wskazywanego w skardze art. 29 u.p.g.k., albowiem przebieg granicy zgodnie ze stanem prawnym został ustalony na wniosek skarżącego w toku postępowania rozgraniczeniowego na podstawie ww. decyzji Burmistrza Knyszyna z dnia 21 grudnia 2011 r. W sprawie niniejszej niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., albowiem przepis ten dotyczy rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczającego i nie ma zastosowania w tej sprawie.
W realiach niniejszej sprawy nie zostały również naruszone pozostałe przepisy prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), skargę oddalił.