II SA/Bk 367/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy sieci ciepłowniczej, uznając, że inwestycja została wykonana legalnie na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę.
Skarżący zarzucał samowolę budowlaną przy budowie sieci ciepłowniczej, kwestionując treść pozwolenia na budowę i jego ważność. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając inwestycję za legalną, gdyż opartą na ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że brak jest podstaw do ingerencji nadzoru budowlanego, gdy inwestycja została wykonana zgodnie z prawomocnym pozwoleniem.
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy sieci ciepłowniczej. Skarżący twierdził, że doszło do samowoli budowlanej, kwestionując treść pozwolenia na budowę oraz jego ważność, a także podnosząc kwestię budowy tymczasowego dojazdu z płyt betonowych. Organy nadzoru budowlanego uznały, że inwestycja została wykonana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z nią, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do kwestionowania ważności lub treści pozwolenia na budowę, jeśli zostało ono wydane i jest ostateczne. Kwestie te powinny być rozstrzygane w odrębnych postępowaniach (np. o stwierdzenie nieważności decyzji lub przed sądami powszechnymi). Sąd uznał również, że budowa tymczasowego dojazdu z płyt betonowych nie stanowiła naruszenia prawa budowlanego, a kwestia jego ewentualnego usunięcia ma charakter cywilnoprawny. Sąd wskazał, że istnieją prawomocne orzeczenia sądów powszechnych dotyczące tej sprawy, które potwierdzają legalność sieci ciepłowniczej i wskazują na możliwość oraz potrzebę rozbiórki drogi z płyt betonowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli inwestycja została wykonana zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, postępowanie staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Uzasadnienie
Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do kwestionowania ważności lub treści ostatecznego pozwolenia na budowę. Ich kompetencje ograniczają się do działań w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, czyli budowy bez wymaganego pozwolenia lub z istotnym naruszeniem przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
Prawo budowlane art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy dotyczące samowoli budowlanej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja została wykonana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z nią, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do badania legalności pozwolenia na budowę ani do stwierdzania jego fałszerstwa. Budowa tymczasowego dojazdu z płyt betonowych nie stanowi samowoli budowlanej i ma charakter cywilnoprawny.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące samowoli budowlanej, wadliwości pozwolenia na budowę i budowy tymczasowego dojazdu. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do orzekania w żadnej z tych kwestii. Przedmiotem wszczętego przez organy nadzoru budowlanego postępowania nie jest ocena prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji. Tymczasowe rozwiązanie w ramach tzw. robót zanikających w trakcie budowy, było dopuszczalne i nie wymagało przedstawienia w dokumentacji lub uzyskania dodatkowych pozwoleń.
Skład orzekający
Małgorzata Roleder
przewodniczący
Elżbieta Lemańska
członek
Marek Leszczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że organy nadzoru budowlanego nie mogą kwestionować ostatecznych pozwoleń na budowę i że postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy inwestycja jest legalna. Dotyczy również kwestii tymczasowych dróg budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie istnieje ostateczne pozwolenie na budowę, a spory dotyczą jego treści lub wykonania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność sporów budowlanych i rozgraniczenie kompetencji między organami nadzoru budowlanego a sądami administracyjnymi i powszechnymi. Pokazuje, jak ważne jest posiadanie ostatecznego pozwolenia na budowę.
“Sieć ciepłownicza budowana od lat: Sąd wyjaśnia, kiedy nadzór budowlany musi umorzyć postępowanie.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 367/18 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2019-04-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-06-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Marek Leszczyński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 2410/19 - Wyrok NSA z 2022-11-08 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 105 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 1302 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o wybudowanie sieci ciepłowniczej oddala skargę. Uzasadnienie P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (dalej: PINB w B.) z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania sieci ciepłowniczej, przechodzącej przez działkę nr geod. [...] przy ul. [...] w B. (trasa przesyłu ciepła od ul. [...] do ul. [...] w B. - zad. III). U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. M. M. (powoływany dalej jako: "Wnioskodawca" lub "Skarżący") pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta B. z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej polegającej na budowie sieci ciepłowniczej od ul. [...] do ul. [...] w B. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że istnieją dwie wersje decyzji Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] listopada 1986 r., znak: [...] - pozwolenia na budowę ww. inwestycji, a różnica polega na tym, że w egzemplarzu decyzji, który otrzymali M. i H. K. wskazano, że "udziela się Wojewódzkiemu P. w B. pozwolenia na budowę obejmującego wykonanie sieci cieplnej od ul. [...] do ul. [...] /zadanie III/ w B. na odcinku od komory K-4 - K-702 do komory K14 z przejściem przez ul. [...], zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym (...) decyzją z dnia [...] września 1986 r., znak: [...] (...)", natomiast na egzemplarzu inwestora znajduje się dopisek o treści "wraz z towarzyszącymi urządzeniami sieciowymi i uzbrojeniem technicznym". Ponadto, zdaniem Wnioskodawcy, zarówno pozwolenie na budowę, jak i decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego utraciły ważność - odpowiednio z powodu nierozpoczęcia budowy w ciągu dwóch lat od daty wydania pozwolenia (przedmiotową inwestycję faktycznie rozpoczęto w 1991 r.), jak i nieuzyskania przez inwestora (M. w B.) prawa do terenu, co potwierdza wniosek M. w B. złożony do Sądu Rejonowego w B. o ustanowienie służebności przesyłu na działce o nr [...]. Prezydent Miasta B. pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. przekazał przedmiotowy wniosek do PINB w B. Następnie poinformował organ nadzoru budowlanego, że akta dotyczące przedmiotowej inwestycji zostały wybrakowane, dlatego nie jest możliwe określenie właściwej treści pozwolenia na budowę. Początkowo PINB w B. stanął na stanowisku, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej w odniesieniu do sieci ciepłowniczej od ul. [...] do ul. [...] w B., a PWINB w B. zaaprobował te stanowisko. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 75/17, zobowiązał PINB w B. do załatwienia wniosku M. M. z dnia [...] grudnia 2015 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi. W wykonaniu powyższego orzeczenia PINB w B., zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2018 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania sieci ciepłowniczej przechodzącej przez działkę nr geod. [...] przy ul. [...] w B. (trasa przesyłu ciepła od ul. [...] do ul. [...] w B. - zad. III), a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., umorzył prowadzone w tej sprawie postępowanie administracyjne. Uzasadniając to rozstrzygnięcie wskazał, iż kontrolowana inwestycja nie jest samowolą budowaną, albowiem została wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 1986 r. i nie narusza przepisów ustawy Prawo budowlane, a tym samym brak jest konieczności ingerencji organu nadzoru budowlanego. Zarzuty zaś Skarżącego co do wydanego pozwolenia na budowę organ nadzoru potraktował jako niemające znaczenia dla prowadzonego postępowania wskazując, że do chwili obecnej nie zostało ono wyeliminowane z obrotu prawnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. M. podkreślając, że inwestor bezprawnie zamieścił na swoim egzemplarzu decyzji o pozwoleniu na budowę dopisek, dotyczący urządzeń sieciowych oraz uzbrojenia technicznego, ponieważ bez tego nie uzyskałby pozwolenia na użytkowanie. Ponadto, zdaniem Skarżącego, inwestor wykonał nieprzewidziany w projekcie i nienaniesiony na mapę poinwentaryzacyjną dojazd z płyt betonowych, który był zdaniem inwestora wykorzystywany wyłącznie na etapie budowy sieci. W piśmie z dnia [...] marca 2018r. stanowiącym uzupełnienie odwołania Skarżący zasugerował dodatkowo, że inwestor posługiwał się jednocześnie dwoma pozwoleniami na budowę: jedynym bez dopisku na potrzeby uzyskania pozwolenia na użytkowanie i drugim z dopiskiem w celu realizacji inwestycji. PWINB w B. nie podzielił argumentacji odwołania i decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uzasadniając wydaną decyzję organ w pierwszej kolejności podkreślił na restrykcyjny charakter przepisów Prawa budowlanego wskazując, że jakakolwiek niedająca się usunąć wątpliwość co do faktu naruszenia przepisów Prawa budowlanego lub przepisów techniczno-budowlanych uniemożliwia organowi nadzoru budowlanego wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc powyższą zasadę na grunt rozpatrywanej sprawy organ stwierdził, że pozwolenie na budowę sieci ciepłowniczej, które znajdowało się w archiwach Urzędu Miejskiego w B., zostało wybrakowane, dlatego obecnie nie można ustalić, czy decyzja ta zawierała kwestionowany dopisek, czy też nie. Zdaniem organu nie da się też wykluczyć, że organ architektoniczno – budowlany zatwierdził pozwolenie na budowę z dopiskiem, natomiast z niewiadomych przyczyn Państwo K. otrzymali egzemplarz decyzji bez tego dopisku. Udowodnienie zatem w niniejszym postępowaniu, że to inwestor samodzielnie zmienił treść rozstrzygnięcia, jak sugeruje to Skarżący, wykracza zdaniem PWINB, poza możliwości procesowe organu. Skarżący może zresztą ustalać powyższą kwestię w innym postępowaniu. Odnosząc się zaś do zarzutu, że inwestor wykonał nieprzewidziany w pozwoleniu na budowę i niezainwentaryzowany na mapie tymczasowy dojazd z płyt betonowych na potrzeby realizacji inwestycji, PWINB wyjaśnił, że nie stanowiło to naruszenia przepisów prawa budowlanego, gdyż takie tymczasowe rozwiązanie w ramach tzw. robót zanikających w trakcie budowy, było dopuszczalne i nie wymagało przedstawienia w dokumentacji lub uzyskania dodatkowych pozwoleń. Organ zwrócił przy tym uwagę, że z kopii pisma załączonego do odwołania wynika, że inwestor podjął działania zmierzające do zdjęcia płyt i usunięcia tego dojazdu, tym niemniej kwestia uzgodnienia lokalizacji dojazdu z właścicielem gruntu, na którym on się znajduje, ma charakter cywilno-prawny i pozostaje poza kompetencjami organów nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy podzielił też stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie zarzutu wygaśnięcia pozwolenia na budowę, podkreślając, że zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, aby inwestor nie rozpoczął budowy w ciągu 2 lat od dnia, w którym pozwolenie stało się ostateczne. W tym zakresie wyjaśnił również, że budowa może być rozpoczęta poprzez potwierdzone wpisem w dzienniku budowy rozpoczęcie robót o innym charakterze niż budowlany, np. geodezyjnym. Odnośnie zaś zawartej w piśmie z dnia [...] marca 2018r. informacji, że inwestor posługiwał się jednocześnie dwoma pozwoleniami: jednym bez dopisku na potrzeby uzyskania pozwolenia na użytkowanie i drugim z dopiskiem w celu realizacji inwestycji, organ potraktował ją jedynie jako podejrzenie niemające żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Charakter zaś tego podejrzenia pozbawia organy nadzoru budowlanego możliwości jakiejkolwiek weryfikacji jego prawdziwości. Konkludując PWINB w B. uznał, że inwestor uzyskał wymagane pozwolenie na budowę, a ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, by inwestycja wykonana została niezgodnie z tym pozwoleniem. Zaistniałe w sprawie okoliczności świadczą zdaniem organu o bezprzedmiotowości postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł M. M., zarzucając jej naruszenie: - art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegającą na utrzymaniu w mocy decyzji umarzającej postępowanie, a następnie utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo tego, że w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego istniał przedmiot postępowania administracyjnego podlegający rozstrzygnięciu co do istoty; - art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a. - poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw prawych i przesłanek odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego; - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. - polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, a co za tym idzie dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego i tym samym pominięciu twierdzeń i dowodów wskazanych przez Skarżącego; - art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowane z 1994 r. w zw. z art. 48 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. PWINB w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2019r. Skarżący wyjaśnił, że skoro inwestor zamierza usunąć drogę wewnętrzną, która jest drogą stałą to powinien wystąpić o zmianę pozwolenia na budowę. Z kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] marca 2019 r. Skarżący ponownie podkreślił, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z dwoma pozwoleniami na budowę wydanymi w tej samej sprawie, a budowa urządzeń towarzyszących, w tym stałej drogi eksploatacyjnej została wykonana w oparciu o samowolę budowlaną. Skarżący zwrócił dodatkowo uwagę, że ani organ I instancji, ani II instancji nie odniósł się do dokumentu załączonego do wniosku z [...] grudnia 2015 r. w postaci mapy poinwentaryzacyjnej. Na rozprawie w dniu [...] marca 2019 r. pełnomocnik uczestnika postępowania E. Sp. z o.o. w B. wniósł o oddalenie skargi argumentując, że przedmiotowa droga z płyt betonowych zalicza się do urządzeń infrastruktury towarzyszącej, o której mowa w decyzji o pozwoleniu na budowę i od 2012 r. uczestnik postępowania próbuje uzyskać zgodę Skarżącego na wejście na nieruchomość w celu rozebrania powyższej drogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju kwalifikowane wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu poddana została decyzja PWINB w B. z dnia [...] kwietnia 2018 r., która utrzymała w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania sieci ciepłowniczej, przechodzącej przez działkę nr geod. [...] przy ul. [...] w B.(trasa przesyłu ciepła od ul. [...] do ul. [...] w B. - zad. III). Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 105 § 1 k.p.a., który wskazuje, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy nie istnieje sprawa administracyjna podlegająca rozpoznaniu w tym postępowaniu. Bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. Na gruncie z kolei aktualnie obowiązującego prawa budowlanego (ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów (tak m.in. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 23 stycznia 2019r., sygn. akt II SA/Łd 945/18 i WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 823/14, Lex nr 1665542). W kontekście powyższych rozważań i materiału zgromadzonego w toku postepowania administracyjnego należy zgodzić ze stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, iż w zaistniałym stanie faktycznym sprawy brak było podstaw prawnych do działania organów nadzoru budowlanego. Jak słusznie bowiem przyjęły orzekające w sprawie organy, wszczęte na wniosek Skarżącego postępowanie okazało się bezprzedmiotowe, albowiem kontrolowany obiekt budowlany w postaci sieci ciepłowniczej, przechodzącej przez działkę nr geod. [...] przy ul. [...] w B.(trasa przesyłu ciepła od ul. [...] do ul. [...] w B. - zad. III), został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z tą decyzją. Powyższa inwestycja, jak bezspornie bowiem ustaliły organy nadzoru budowlanego i czego również nie kwestionował sam Skarżący, została wybudowana na podstawie decyzji Architekta Miejskiego Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] listopada 1986 r. udzielającej Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu E. w B. pozwolenia nr [...] na budowę sieci cieplnej od komory nr K-4 - K-702 do K-14 z przejściem przez ulicę [...], w tym również przez działkę nr geod. [...]. Powyższa decyzja o pozwoleniu na budowę jest ostateczna, a w konsekwencji wiążąca i dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do jej kwestionowania. Warunkiem natomiast dopuszczalności prowadzenia postępowania legalizacyjnego i wydania w jego ramach zakazów lub nakazów (w tym rozbiórki o którą zawnioskował w skardze Skarżący), jest uprzednie stwierdzenie dopuszczenia się przez inwestora samowoli budowlanej. Przedmiotem takiego postępowania może być zatem wyłącznie obiekt budowlany zrealizowany z naruszeniem prawa. A contrario, inwestycja zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być przedmiotem nakazów wydawanych przez organy nadzoru budowlanego (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt: II SA/Op 219/08; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt: II SA/Bk 328/07, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jeżeli zatem obiekt został wzniesiony legalnie i zgodnie z posiadanym pozwoleniem na budowę, to do czasu usunięcia tego ostatniego z obrotu prawnego, organy nadzoru budowlanego nie mają jakichkolwiek podstaw by podejmować działania w związku z jego budową. Zasadne jest w takich okolicznościach umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (tak WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 12 grudnia 2018r. sygn. akt I SA/Gl 842/18, CBOSA). Podzielając w pełni powyższe poglądy jako słuszne należy ocenić rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego procedujących w przedmiotowej sprawie, że skoro kontrolowany obiekt w postaci sieci ciepłowniczej został wykonany w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, która nadal istnieje w obrocie prawnym i zgodnie z tą decyzją, to nie można stwierdzić, że jest to samowola budowlana. Zdaniem Sądu niezasadne są wszystkie zarzuty podniesione w skardze. Niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest bowiem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy nie dopuściły się takiego naruszenia. Zebrały i przeanalizowały cały dostępny materiał dowodowy. Nie były przy tym zobowiązane, jak chciałby skarżący, do prowadzenia postępowania w kierunku zmierzającym do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Takie postępowanie może być bowiem przeprowadzone w odrębnym postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji albo przed sądami powszechnymi. Przechodząc natomiast do oceny zarzutu Skarżącego jakoby inwestor posługiwał się jednocześnie dwoma pozwoleniami: jednym bez dopisku "wraz z towarzyszącymi urządzeniami sieciowymi i uzbrojeniem technicznym" na potrzeby uzyskania pozwolenia na użytkowanie i drugim z dopiskiem w celu realizacji inwestycji, należy uznać je za niezasadne. Zarzuty te stanowią bowiem jedynie jego podejrzenie, które w żaden sposób nie zostało dotychczas udowodnione i stąd organy nadzoru budowlanego nie mogły przyjąć, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że jedna wersja pozwolenia na budowę została sfałszowana. Okoliczność ta winna być bowiem przedmiotem innego postępowania, chociażby o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Niezależnie jednak od faktu istnienia dwóch wersji decyzji Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] listopada 1986 r. stwierdzić trzeba, że sieć ciepłownicza przechodząca przez dz. nr [...] (trasa przesyłu od ul. [...] do ul. [...] w B.) została zrealizowana w warunkach funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem zbudowana została legalnie. W tym miejscu należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że przedmiotem wszczętego przez organy nadzoru budowlanego postępowania nie jest ocena prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji. Do ewentualnego stwierdzenia fałszywości tego dokumentu właściwe są bowiem organy ścigania i sąd powszechny, natomiast wygaśnięcie decyzji stwierdza właściwy organ na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. Organy nadzoru budowlanego, jak trafnie przyjęto w zaskarżonej decyzji, nie są właściwe do orzekania w żadnej z tych kwestii. Próbując natomiast ocenić brak na pozwoleniu na budowę sieci ciepłowniczej spornego dopisku "wraz z towarzyszącymi urządzeniami sieciowymi i uzbrojeniem technicznym" należałoby podzielić stanowisko organu I instancji, że powyższy brak nie ma istotnego wpływu na zakres inwestycji, albowiem inwestor na podstawie otrzymanego pozwolenia był uprawniony do wykonania sieci ciepłowniczej wraz z towarzyszącymi urządzeniami sieciowymi i uzbrojeniem technicznym, które stanowią nieodłączne elementy takiej sieci. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego trafnie też przyjęły, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że inwestor nie rozpoczął budowy spornej sieci ciepłowniczej w terminie 2 lat od uzyskania ostateczności pozwolenia na budowę. Z zebranych w toku postępowania dokumentów, a przede wszystkim z analizy mapy poinwentaryzacyjnej z dnia [...] marca 1989 r. wynika, że przedmiotowa inwestycja w tym terminie była już w znacznym stopniu wykonana. Tym samym za mało prawdopodobną należy uznać okoliczność, że tak zaawansowany stan prac, jak uwidoczniony na mapie poinwentaryzacyjnej sporządzonej w dniu [...] marca 1989 r. mógł zostać osiągnięty w terminie krótszym, niż pół roku. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny ma również fakt, iż właściwy organ nie wygasił decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 162 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, jakoby inwestor w ramach kwestionowanej inwestycji wykonał dodatkowo nieprzewidziany w pozwoleniu na budowę i niezainwentaryzowany na mapie dojazd z płyt betonowych na potrzeby realizacji tejże inwestycji, należy również podzielić stanowisko organów nadzoru budowlanego, że przy wykonaniu przedmiotowej drogi nie doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego. Takie tymczasowe rozwiązanie w ramach tzw. robót zanikających w trakcie budowy, było dopuszczalne i nie wymagało przedstawienia w dokumentacji lub uzyskania dodatkowych pozwoleń. Ponadto z pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa E. sp. z o.o. z dnia [...] grudnia 2012 r. załączonego do odwołania, jak i oświadczenia pełnomocnika uczestnika postępowania złożonego na rozprawie w dniu [...] marca 2019 r. wynika zaś jednoznacznie, że inwestor (aktualnie E. Sp. z o.o.) od 2012 roku podejmuje próby polubownego usunięcia płyt betonowych, z których została ułożona sporna droga dojazdowa do inwestycji. Kwestia jednak uzgodnienia demontażu tychże płyt ma charakter cywilno-prawny i pozostaje poza kompetencjami organów nadzoru budowlanego. W tym miejscu można jedynie podkreślić, że wyrażane przez Skarżącego obawy, jakoby usunięcie spornych płyt mogłoby uszkodzić sieć ciepłowniczą pozostają niezasadne, skoro po pierwsze przedmiotowa droga nie jest zlokalizowana na linii sieci, ale obok, a po drugie nie ma ona żadnego wpływu na prawidłowość funkcjonowania sieci. Z postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie [...] jednoznacznie wynika, że kanał i sieć ciepłownicza przebiegające przez nieruchomość skarżącego zajmują powierzchnię 684 m2 i służebność przesyłu została ustanowiona tylko na tej powierzchni. Droga betonowa znajdująca się obok (o pow. ok. 141 m2) nie stanowi części przedmiotowej sieci ciepłowniczej i jej usunięcie nie wpłynie na funkcjonowanie urządzeń przesyłowych. Ponadto wbrew przeświadczeniu Skarżącego sporne płyty betonowe nigdy nie były i nie są "stałą drogą eksploatacyjną". Na tymczasowy charakter drogi z płyt betonowych wskazał również Sąd Apelacyjny w B. w wyroku z dnia [...] czerwca 2018 r. o sygn. akt [...] (dołączonym do akt niniejszej sprawy – k. 270) odmawiając zasądzenia na rzecz Skarżącego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie za teren zajęty pod tę drogę w okresie od chwili ustanowienia służebności przesyłu, tj. istnienia pod powierzchnią ziemi kanału i sieci ciepłowniczej. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wyraźnie podkreślił, że "(...) już w 2012 r. pozwany proponował rozebranie tej drogi wskazując, że nie ma potrzeby jej dalszego użytkowania. Do rozebrania drogi jednak nie doszło wobec braku zgody powodów (m.in. Skarżącego) na zajęcia działki na czas prac z tym związanych wobec proponowanego zaniżonego – ich zdaniem – wynagrodzenia na taką czasową dzierżawę na okres prac rozbiórkowych (...)". Z powyższych orzeczeń, w ocenie niniejszego składu orzekającego wynika, że na nieruchomości skarżącego o nr geod. [...] ustanowiono odpłatną służebność przesyłu, której treścią jest znoszenie istnienia pod powierzchnią ziemi kanału i sieci ciepłowniczej, na powierzchni 684 m2, która nie obejmuje powierzchni zajętej pod drogę wyłożoną płytami betonowymi. Dodatkowo zasądzono na rzecz współwłaścicieli tej nieruchomości odszkodowanie za bezumowne korzystanie z ich nieruchomości zarówno za obszar, na którym ustanowiono służebność (684 m2) , jak i za obszar objęty drogą betonową (141 m2), przy czym datą graniczną w obu przypadkach było ustanowienie służebności przesyłu. Powyższe oznacza więc, że obecnie kwestia budowy i funkcjonowania przedmiotowej sieci ciepłowniczej została uregulowana prawnie (ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu), natomiast za istnienie drogi z płyt betonowych na nieruchomości skarżącego zostało mu (także pozostałym współwłaścicielom) zasądzone odszkodowanie do daty ustanowienia służebności, gdyż po tej dacie droga ta winna być rozebrana. Skarżący zaś w niniejszym postępowaniu, pomimo ustanowienia służebności przesyłu, dąży do nakazania przez organy nadzory budowlanego inwestorowi (właścicielowi sieci) jej zlikwidowania jako wybudowanej nielegalnie. To samo ma dotyczyć drogi z płyt dojazdowych, chociaż już z cytowanych orzeczeń sądów powszechnych wynika, że drogę tę można i należy rozebrać i na dodatek taka jest wola inwestora, a sprzeciwia się temu jedynie skarżący. Wobec powyższych okoliczności, zdaniem Sądu, organy nadzoru budowanego trafnie stwierdziły, że położenie spornych płyt betonowych w żaden sposób nie narusza przepisów prawa budowlanego, a tym samym nie ma podstaw prawnych do nakazywania ich rozbiórki. Drogę tę można zaś rozebrać w wyniku działań inwestora, który wyraża taką wolę, przy zgodzie współwłaścicieli na taką rozbiórkę. W konsekwencji jako całkowicie nieuzasadniony należy ocenić zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowane z 1994 r. w zw. z art. 48 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Reasumując należy podzielić stanowisko organów nadzoru budowlanego, że skoro kontrolowana inwestycja została zrealizowane na podstawie i w granicach obowiązującego pozwolenia na budowę, to nie było podstaw do wydania decyzji merytorycznej i należało wydać decyzję umarzającą postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI