II SA/Bk 364/06

II SA/Bk 364/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk /sprawozdawca/
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Grażyna Gryglaszewska
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200, art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 19, art. 65 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 29 a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
art. 2 pkt 11, art. 27 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
par. 2 ust. 1, par. 13 ust. 2 pkt 1 lit. c, par. 15 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Tezy
Zgodnie z treścią art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je
do organu właściwego. Jako organ właściwy należy rozumieć tylko inny organ administracji publicznej w rozumieniu kpa. Podanie wniesione do
niewłaściwego organu wszczyna postępowanie administracyjne przed tym organem, który winien je zakończyć (merytorycznym rozpatrzeniem, umorzeniem
lub przekazaniem do innego organu administracji publicznej).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi W. B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości pisma o niezgodności zrealizowanego przyłącza z projektem 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające jego wydanie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] marca 2006 roku, numer [...]; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 355,00 (trzysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 roku nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] marca 2006 roku znak: [...] w sprawie przekazania Wodociągom B. pismo pana J. O. z dnia [...] marca 2006 roku dotyczącego wykonania przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego przy ul. U. [...] na działce nr [...] w B. wraz z mapą poinwentaryzacyjną, celem załatwienia zgodnie z właściwością.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
Pan J. O. przedłożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. mapę poinwentaryzacyjną wykonanego przyłącza wodociągowego do budynku przy ul. U. [...] w B. oraz złożył pismo, w którym powołał się na § 16 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 roku w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgodnienia dokumentacji projektowej (Dz.U. Nr 38 poz.455).
Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 roku znak: [...] w organ I instancji na podstawie art. 19 w zw. z art. 65 kpa uznał, iż pismo powyższe należy przekazać według właściwości Wodociągom B. z uwagi na treść art. 29 ust. 1 pkt 20 prawa budowlanego w świetle, którego budowa przyłączy wodociągowych nie wymaga pozwolenia na budowę a jedynie zgłoszenia do właściwego organu (art. 30 ust. 1 pkt 1a). Wykonanie przyłącza wodociągowego nie podlega również procedurze przyjęcia do użytkowania przez organ nadzoru budowlanego, a zatem należało je przekazać gestorowi sieci, jako jednostce właściwej do jego rozpatrzenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła "Wodociągi B." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B., kwestionując w oparciu o § 16 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 roku w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgodnienia dokumentacji projektowej (Dz.U. Nr 38 poz.455) zasadność przekazania im sprawy niezgodności zrealizowanej sieci uzbrojenia terenu z uzgodnionym projektem.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr.207 poz. 2016 z późn. zm.) budowa przyłączy wodociągowych nie wymaga pozwolenia na budowę. W obecnym stanie prawnym, tj. od dnia [...] września 2005 roku w przypadku budowy przyłączy, inwestor ma prawo wyboru procedury pozwalającej na realizację inwestycji i może skorzystać z jednej z dwu możliwości:
1) na podstawie zgłoszenia (art. 30 ust.1 pkt 1a w zw. z art. 29 ust.1 pkt 20),
2) bez zgłoszenia (art. 29a).
W ocenie organu odwoławczego dodany art. 29a ustawy Prawo budowlane daje inwestorowi możliwość realizacji przyłączy bez zgłoszenia. Zobowiązuje jednak inwestora do wykonania na odpowiedniej mapie planu sytuacyjnego przyłącza. Do planu tego będą miały zastosowanie odpowiednie przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a do wykonania przyłączy - w zależności od rodzaju przyłącza - Prawo energetyczne bądź ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Na tej podstawie organ podniósł, iż inwestor wybrał alternatywę budowy przedmiotowego przyłącza zgodnie z procedurą wynikającą z art. 29a cytowanej ustawy. Zgodnie zaś z zebranym materiałem dowodowym (notatka służbowa z dnia 12.04.2006r.) przyłącze wodociągowe w/g oświadczenia inwestora zostało zakończone w miesiącu grudniu 2005 roku, co zostało potwierdzone na mapie poinwentaryzacyjnej sporządzonej [...] grudnia 2005 roku. Wcinka powyższego przyłącza została wykonana do istniejącego wodociągu w ulicy U. przez "W. B." sp. z o.o. w B. Gestor sieci wykonując powyższe przyłącze nie wniósł sprzeciwu odnośnie zamiany przez inwestora przebiegu trasy wodociągowej na trasę energetyczną.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, iż skoro gestor dokonał wcinki wykonanego przyłącza wodociągowego do sieci, nie kwestionując wykonanych robót budowlanych to znaczy, iż wyraził zgodę na wykonaną trasę, a tym samym powinien dokończyć sprawę wykonanego przyłącza wodociągowego, z pominięciem organów administracji państwowej.
Od powyższego postanowienia "Wodociągi B." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. wywiodła skargę do sądu administracyjnego. Podniosła, iż nie kwestionuje nowych przepisów prawa budowlanego i nowych rozwiązań prawnych w zakresie budowy przyłączy, jednakże kwestie te nie mają znaczenia i zastosowania w niniejszej sprawie. Podkreśliła, iż podstawą rozpoznania pisma pana J. O. jest § 16 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 roku w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgodnienia dokumentacji projektowej (Dz.U. Nr 38 poz. 455). Zasadnie zatem – w ocenie skarżącej - pan J. O. złożył przedmiotową mapę poinwentaryzacyjną właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej. Rozporządzenie bowiem cytowanej wyżej zostało wydane jako akt wykonawczy do ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, a wolą ustawodawcy było aby w przypadku zmiany trasy sieci nawet uzgodnionej z gestorem sieci takie zmiany były znane i nanoszone przez organy administracji architektoniczno – budowlanej w swojej dokumentacji.
Końcowo skarżąca spółka podkreśliła także, iż nie jest organem administracji architektoniczno – budowlanej, o której mowa w cytowanym rozporządzeniu, a organy takie zostały określone w art. 80 prawa budowlanego. Wskazując na powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od strony przeciwnej na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentację zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, iż pomiędzy przytoczonym przepisem rozporządzenia, a przepisem 29a znowelizowanej ustawy Prawo budowlane z 1994r istnieje sprzeczność. Ponieważ rozporządzenie jest aktem niższego rzędu w stosunku do ustawy, przyjmuje się zapisy ustawy. Ustawa bowiem z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane została z dniem 26 września 2005 roku zmieniona ustawą z dnia 28 lipca 2005 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 163, poz. 1364), m. in. w zakresie realizacji przyłączy. Ustawodawca dopuścił dwutorowość legalnego wykonywania przyłączy. Skoro zatem inwestor nie dokonał zgłoszenia zamiaru realizacji przyłącza wodociągowego oznaczało to, iż wybrał procedurę określoną w art. 29a zmienionej ustawy Prawo budowlane. W takiej sytuacji brak było podstaw do zajęcia się sprawą przez organy nadzoru budowlanego.
W związku z powyższym organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:
Zaskarżone postanowienia wydane zostało z naruszeniem zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które to naruszenie miało - zadaniem Sądu – istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też - zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało skargę uwzględnić, poprzez uchylenie obu postanowień organów administracji publicznej w całości.
Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 19 kpa organy administracji publicznej obligowane są do przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. O ile chodzi o właściwość rzeczową organów, to w naszym systemie prawnym stanowią o tym przepisy ustaw materialnoprawnych oraz te przepisy ustaw ustrojowych, które dotyczą kompetencji organów administracji publicznej. Zasadą przy tym jest, że organ, który wydaje decyzję, musi być właściwy do jej wydania w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Wejście w życie przepisów normujących właściwość w sposób odmienny od dotychczasowego wiąże się zatem z koniecznością przekazania sprawy organowi właściwemu w świetle nowych przepisów, chyba że przepisy intertemporalne regulują te kwestie w sposób odmienny.
Mając na uwadze powyższe wydawałoby się, iż stanowisko organów administracji publicznej w niniejszej sprawie jest trafne. Niemniej jednak jest inaczej. Zauważyć bowiem należy, iż przedmiotowa sprawy dotyczy niezgodności zrealizowanej sieci uzbrojenia terenu z uzgodnionym projektem, a dokładnie przyłącza wodociągowego. Ustawa z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane została z dniem 26 września 2005 roku zmieniona ustawą z dnia 28 lipca 2005 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 163, poz. 1364), m. in. w zakresie realizacji przyłączy. Ustawodawca dopuścił dwutorowość legalnego wykonywania przyłączy:
1) na podstawie zgłoszenia (art. 30 ust.1 pkt 1a w zw. z art. 29 ust.1 pkt 20),
2) bez zgłoszenia (art. 29a).
Dodany zatem art. 29a ustawy Prawo budowlane dał inwestorowi możliwość realizacji przyłączy bez zgłoszenia. Zamiast zgłoszenia inwestor może zatem sporządzić plan sytuacyjny na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Do powyższego planu będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2005 roku, nr 240, poz. 2027).
Należy mieć na uwadze, że przyłącza stanowią elementy sieci uzbrojenia terenu w rozumieniu art. 2 pkt 11 Prawa Geodezyjnego i Kartograficznego. Przez uzbrojenie terenu należy rozumieć urządzenia, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy wybudowanego pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodu lub urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne. Natomiast sieć uzbrojenia terenu w myśl art. 27 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne podlega inwentaryzacji i ewidencji. Inwestorzy są obowiązani do uzgadniania usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu z właściwymi starostami (art. 27 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy), którzy prowadzą powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny i mapy zasadnicze oraz mają za zadanie koordynować usytuowanie projektowanych sieci uzbrojenia terenu (art. 7d pkt 1, 2 i 4 ustawy) (komentarz do Prawa budowlanego – pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck 2006 roku str. 361).
Przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne wraz z obowiązującymi do tej ustawy rozporządzeniami wykonawczymi znajdują zastosowanie przy realizacji obowiązku sporządzania przez inwestora planu sytuacyjnego, o którym mowa w art. 29 a Prawa budowlanego.
Taka też przepisy powinny mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem pan J. O. w dniu [...] marca 2006 złożył pismo dotyczącego wykonania przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego przy ul. U. [...] na działce nr [...] w B. wraz z mapą poinwentaryzacyjną, która to stosownie do art. 29 a ust. 1 prawa budowlanego powinna zostać przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego mimo, iż do budowy tego przyłącza zastosowanie miały przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (art. 29 a ust. 2 prawa budowlanego).
Zastosowanie w przedmiotowej sprawie winien mieć zatem również § 16 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 roku w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgodnienia dokumentacji projektowej (Dz.U. Nr 38 poz. 455), który w chwili obecnej – mimo zmian w prawie budowlanym - nadal obowiązuje. Stosownie do treści tego paragrafu w razie niezgodności zrealizowanej sieci uzbrojenia terenu z uzgodnionym projektem mapę z wynikami inwentaryzacji inwestor przekłada niezwłocznie właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanego, którym zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego jest starosta.
Mając tak przytoczoną argumentację brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do przyjęcia, iż pomiędzy cytowanym rozporządzeniem, a przepisami znowelizowanego prawa budowlanego występują rozbieżności. To bowiem art. 29 a ust. 1 nawiązujący do ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne wprost wskazuje jaka jest rola organów administracji architektoniczno – budowlanych, zawężając przy tym znacznie ich uprawnienia przy realizacji budowy przyłącza wodociągowego. Tym samym przekazanie przedmiotowej sprawy spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "Wodociągi B." było nieprawidłowe, z przedstawionych powyżej względów.
Ponadto organom nadzoru budowlanego umknęła jeszcze druga zasadnicza kwestia, a mianowicie interpretacja przesłanek art. 65 § 1 kpa, który to przepis stanowił merytoryczną podstawę zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z treścią art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. W sprawie niniejszej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. przekazał pismo pana J. O. Wodociągom B., które nie są organem administracji publicznej w rozumieniu art. 65 § 1 kpa. Tak więc naruszył treść wyżej wymienionego przepisu. Pismo to wszczęło postępowanie administracyjne przed tym organem, który winien je zakończyć (merytorycznym rozpatrzeniem, umorzeniem lub przekazaniem do innego organu administracji publicznej).
Należy dodać, że organ odwoławczy również niewłaściwie zinterpretował przesłanki wynikające z art. 65 § 1 Kpa.
Dlatego też Sąd uchylił zaskarżone postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" i "c" ustawy z dnia 30.08.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm). Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien mieć na uwadze przedstawione naruszenia przepisów prawa i w/w zalecenia Sądu, zmierzające do prawidłowe rozstrzygnięcia w sprawie.
Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie z urzędu o wstrzymaniu wykonania postanowień do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). O obowiązku zwrotu kosztów postępowania skarżącej spółce (w tym kosztów zastępstwa procesowego), Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 1, § 13 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).