II SA/Bk 362/24

II SA/Bk 362/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-08-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 32 ust. 1 i 2, art. 36 ust. 1 i 2, art. 38 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Romanczuk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. I. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia 18 kwietnia 2024 r. Nr 562/2024 w przedmiocie zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska i mianowanie na inne stanowisko oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących zdarzeń.
Naczelnik Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w A. w dniu 2 stycznia 2024 r. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w A. z wnioskiem personalnym o mianowanie sierż. szt. A. I. - referenta Zespołu ds. Prewencji Kryminalnej, Nieletnich i Patologii na stanowisko referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji. W uzasadnieniu wniosku podał szereg powodów, które były podstawą wystąpienia z taką inicjatywą. Między innymi zauważył on u policjantki od początku 2023 r. "stopniowe obniżenie efektywności oraz coraz częstszy lekceważący stosunek do zadań z zakresu profilaktyki". Przełożony wskazał na brak dyspozycyjności funkcjonariuszki poprzez korzystanie ze zwolnień lekarskich (36 dni w 2023 r.) w dni poprzedzające weekend lub następujące bezpośrednio po nim, co było wg. niego rodzajem "przedłużania wolnego weekendu". Wskazał również, że zwolnienia były wystawiane na dni przypadające w okresach sprawozdawczości z przeprowadzonych działań profilaktycznych. We wniosku poruszył kwestię niemożliwości skontaktowania się telefonicznego z policjantką w czasie kontroli pracy wydziału przeprowadzanej w październiku 2023 r. przez KWP w Białymstoku oraz kwestię braku informacji ze strony policjantki co do ilości dni, przez które ma zamiar być nieobecna w pracy. Policjantka nie odbierała telefonu, nie oddzwoniła. Kontrola wykazała brak realizacji podstawowych zadań profilaktycznych w obszarze: bezpieczeństwo seniorów, mowa nienawiści w tym hejt i przestępstwa z nienawiści oraz w obszarze handlu ludźmi. Naczelnik stwierdził, że policjantka nie sporządziła odpowiedzi na pisma dotyczące programu "Fred gone net" oraz "bezpieczna droga do szkoły", nie przekazała też pracownikowi Policji z zespołu, bądź też oficer prasowej, z którą się wzajemnie zastępują, że należy to zrobić. Wskazał, że sposób korzystania z możliwości udania się na zwolnienie lekarskie, stosowany przez policjantkę, dezorganizuje funkcjonowanie Zespołu ds. Prewencji Kryminalnej, Nieletnich i Patologii, osobowo składającego się wyłącznie z jednego policjanta i z jednego pracownika. Zaznaczył, że cywilny pracownik Policji nie jest w stanie zastąpić policjanta we wszystkich zadaniach. Podkreślił ponadto, że stanowisko, które zajmuje sierż. szt. A. I. nie jest tak łatwo zastępowalne, jak przykładowo jakiekolwiek stanowisko policjanta w Ogniwie Patrolowo-Interwencyjnym. Wskazał, że policjantka uchylała się od polecenia zastępowania oficera prasowego podczas codziennych odpraw u Komendanta Powiatowego Policji w A. i sporządzania z tych spotkań stosownych protokołów. Stwierdził, że policjantka skarżyła się mu wielokrotnie, że najchętniej wróciłaby do "plutonu", bo tam nie ma papierów oraz tyle pracy, a także, że "ona nie jest od tego", aby protokołować. Naczelnik zauważył również, że sierż. szt. A. I. angażowała dodatkowe osoby do działań profilaktycznych, co w jego ocenie było zbędne do wykonywania tego typu zadań i powodowało brak realizacji podstawowych zadań przez policjantów służby zewnętrznej. Wskazał również na niewłaściwe zwracanie się policjantki do naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KPP w A. w obecności innych policjantów wbrew zasadom hierarchiczności w Policji. Stwierdził, że funkcjonariuszka unikała wykonywania dodatkowych czynności służbowych zlecanych, które należało zrealizować "ad hoc", np. realizacji doprowadzania osób zatrzymanych z/lub do PdOZ w S. czy udzielania pilnej odpowiedzi na pismo. Wskazał, że policjantka unika służb na stanowisku kierowania jako nieetatowy zastępca dyżurnego oraz nie jest do dyspozycji do służby w weekendy. Ocenił, że prowadzi dokumentację w sposób niechlujny. Ponadto stwierdził, że z powodu uwag co do pracy policjantki, powierzono jej obowiązki referenta w Ogniwie Patrolowo-Interwencyjnym Wydziału Prewencji na trzy miesiące (od 09.11.2023 do 31.01.2024 r.), ale w pierwszym dniu służby doznała omdlenia i obecnie przebywa długotrwałym zwolnieniu lekarskim.
W podsumowaniu uzasadnienia wniosku stwierdził, że "te liczne przykłady uchybień, niedociągnięć, marginalne realizowanie podstawowych zadań służbowych z zakresu profilaktyki, problemy ze sporządzaniem odpowiedniej dokumentacji w terminie, unikanie wykonywania obowiązków służbowych oraz całkowity brak dyspozycyjności powodowały pilną konieczność podejmowania działań zapobiegawczych przez przełożonych przez co do policjantki kierownictwo Wydziału Prewencji całkowicie straciło zaufanie. W ocenie przełożonych policjantka sprawiała wrażenie osoby nie przejmującej się uchybieniami, uwagami, wynikami przeprowadzonych kontroli w zakresie profilaktyki oraz terminowymi pismami. Podkreślił, że w komórce Zespołu ds. Prewencji Kryminalnej, Nieletnich i Patologii służbę pełnił tylko jeden policjant, którego w łatwy sposób nie da się zastąpić. Pożądanym jest by tego typu stanowisko było zajmowane przez osobę kompetentną, pracowitą i dyspozycyjną, która utożsamia się ze służbą i ma ogromne poczucie obowiązku i odpowiedzialności za powierzone jej zadania."
Komendant Powiatowy Policji w A. w dniu 2 stycznia 2024r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie mianowania sierż. szt. A. I. na stanowisko referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji i skierował do policjantki zawiadomienie w tej sprawie, nadając je na poczcie 3 stycznia 2024 roku. Strona odebrała korespondencję 18 stycznia 2024 roku. W dniu 22 stycznia 2024 roku funkcjonariuszka stawiła się w Komendzie Powiatowej Policji w A.wraz z pełnomocnikiem celem zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego. Strona zaznaczyła, że będzie składała oświadczenie końcowe do dokonania której to czynności wyznaczono siedmiodniowy termin. Jednocześnie w tym samym dniu stronie dostarczono "zawiadomienie" o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy - 2 marca 2024 roku.
Dnia 26 stycznia 2024 roku strona dostarczyła swoje stanowisko na piśmie nazwane "oświadczeniem końcowym" wraz z licznymi załącznikami. W toku postępowania organ I instancji zapoznał się z oświadczeniem końcowym i przeanalizował argumenty przytoczone przez funkcjonariuszkę.
W dniu 26 lutego 2024 roku Komendant Powiatowy Policji w A. wydał rozkaz personalny nr 34/2024 o zwolnieniu z dniem 31 marca 2024r.sierż. szt, A. I. z dotychczas zajmowanego stanowiska i mianowaniu z dniem 1 kwietnia 2024 roku, na stanowisko referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w A. W uzasadnieniu rozkazu organ I instancji ustosunkował się do zarzutów podniesionych w oświadczeniu strony. Wskazał też, które materiały zdecydował się dopuścić jako dowody istotne dla sprawy. Komendant zwrócił uwagę na fakt braku dyspozycyjności policjantki, częstą absencję w służbie oraz niewywiązywanie się z nałożonych obowiązków i zadań. Nawiązał do konfliktu personalnego między sierż. szt. A. I., a bezpośrednim przełożonym Naczelnikiem Wydziału Prewencji, którego istnienie potwierdzało uzasadnienie wniosku personalnego oraz materiały załączone przez funkcjonariuszkę. Istotnym argumentem w przedmiotowej decyzji była także sytuacja etatowa w Ogniwie Patrolowo-Interwencyjnym Wydziału Prewencji (10 wakatów). Tym samym w ocenie organu mianowanie sierż. szt. A. I. na stanowisko w tym ogniwie było korzystnym dla dobra służby posunięciem kadrowym, podyktowanym koniecznością prawidłowego realizowania zadań. W ostatniej części uzasadnienia przypomniano, że stosunek służby nierozerwalnie łączy się koniecznością dyspozycyjności, zdyscyplinowania oraz obowiązkiem podporządkowania się, które każda osoba zgłaszająca się dobrowolnie do służby powinna respektować.
Rozkaz personalny nr 34/2024 Komendanta Powiatowego Policji w A. z dnia 26 lutego 2024r. doręczono stronie w dniu 29 lutego 2024 r. Policjantka w ustawowym terminie złożyła odwołanie zaskarżając w całości rozkaz personalny i zarzucając mu rażące naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.;
- art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r, o Policji (Dz. U. z 2024 r., poz. 145) poprzez zwolnienie policjantki z dotychczas zajmowanego stanowiska na podstawie niepotwierdzonych w toku postępowania administracyjnego twierdzeń Naczelnika Wydziału Prewencji, tym samym zaskarżona decyzja miała charakter arbitralny i została podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów pozaprawnych;
- art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie wystarczającego i wyczerpującego postępowania dowodowego;
- art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego
materiału dowodowego wyrażającej się w błędnym uznaniu, że mianowanie policjantki na nowe stanowisko służbowe jest słuszne i korzystne dla dobra służby, zaś poczucie szeroko rozumianej krzywdy funkcjonariuszki nie może górować nad interesem służby;
- art. 7 w zw. z art. 8 kpa poprzez zignorowanie słusznego interesu strony oraz działanie sprzeczne z zasadą pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez przedłożenie prymatu rzekomego dobra służby ponad ważny
interes sierż. szt. A. I., mimo przedstawionych przez funkcjonariuszkę dowodów, a tym samym zastosowanie niedozwolonych kryteriów decyzyjnych.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony rozwinęła powyższe zarzuty. Wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Komendant Powiatowy Policji w A. nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie samokontroli. Wniesione odwołanie przekazał Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Białymstoku. Ustosunkowując się do odwołania w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w rozkazie personalnym nr 34/2024. z dnia 26 lutego 2024r.
Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku rozkazem nr 562/2024 z dnia 18 kwietnia 2024 r. uchylił zaskarżony rozkaz w części dotyczącej daty mianowania na stanowisko referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji i datę tę ustalił na dzień 16 maja 2024 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu swojego rozkazu personalnego w pierwszej kolejności organ odwoławczy zwrócił uwagę na charakter służby w Policji, opartej na dyspozycyjności i zdyscyplinowaniu funkcjonariuszy. Granice tej dyspozycyjności określa ustawa o Policji oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze. Stosunek służbowy funkcjonariusza Policji, stosownie do przepisu art. 28 ustawy o Policji, powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu stron wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków pełnienia tej służby. Istotą służby jest dyspozycyjność funkcjonariuszy i dlatego temu stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjno-prawnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwabiania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji. Powyżej przytoczony przepis ma charakter kompetencyjny, gdyż określono w nim wyłącznie organy uprawnione do podejmowania decyzji w zakresie w nim wymienionym. Przepis ten nie zawiera przesłanek w przedmiocie mianowania, przenoszenia oraz zwalniania z zajmowanego stanowiska służbowego.
Z przytoczonych przepisów wynika, że decyzje o mianowaniu policjanta na stanowisko służbowe, przenoszeniu oraz zwalnianiu mają charakter decyzji uznaniowych. Z uznaniem administracyjnym mamy do czynienia wówczas, gdy przepis prawa nie określa jednoznacznie skutku prawnego, a wybór pozostawia organowi administracji publicznej. Organ ten powinien kierować się kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia optymalnego wykonywania podstawowych zadań Policji.
Przepisy ustawy o Policji pozostawiają właściwym przełożonym ocenę zasadności i celowości mianowania policjanta na konkretne stanowisko służbowe. Z obowiązujących regulacji nie wynika, że do mianowania na równorzędne stanowisko jest wymagana jego aprobata. Funkcjonariusz bowiem powinien wykazywać się cechą dyspozycyjności rozumianą jako gotowość do realizacji różnych zadań służbowych i w różnych miejscach. To na przełożonym spoczywa obowiązek kształtowania polityki kadrowej, zapewniającej w jego ocenie najskuteczniejszą realizację ustawowych zadań.
Następnie organ odwoławczy omówił treść art. 32 ust. 1 ustawy o Policji stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego rozkazu personalnego. Uwzględniając zaprezentowane rozumienie istoty stosunku służbowego policjanta oraz ustawową kompetencję przełożonego do regulowania treści stosunku służbowego policjanta, organ odwoławczy stwierdził, że wydany rozkaz personalny mieścił się w granicach kompetencji przyznanych przełożonemu policjantki.
Organ II instancji nie zgodził się z argumentacją strony skarżącej wskazującej na brak zasadności zmiany zajmowanego stanowiska i wydanie rozstrzygnięcia przy użyciu niedozwolonych kryteriów pozaprawnych. Inicjatorem mianowania policjantki na inne stanowisko służbowe był Naczelnik Wydziału Prewencji, jednak to Komendant Powiatowy Policji w A. podejmuje ostateczną decyzję z tym zakresie i nie musi ona być warunkowana wyłącznie argumentami wynikającymi z wniosku personalnego. Tym samym okoliczności przytoczone we wniosku nie stanowiły determinanty do ostatecznego rozstrzygnięcia. W omawianej sytuacji komendant uwzględnił szereg przesłanek przesądzających za słusznością przyjętego w rozkazie personalnym rozwiązania. Podkreślił, że sierż. szt. A. I. pełniła wcześniej służbę w Ogniwie Patrolowo-Interwencyjnym (przez okres 2 lat i 9 miesięcy), miała więc doświadczenie zawodowe pożądane na tym stanowisku. Co więcej, jak wynika z akt osobowych policjantki, z obowiązków swoich wywiązywała się wówczas w stopniu zadowalającym. Z racji wcześniejszej służby w pionie prewencyjnym posiadała wystarczający zasób wiedzy ogólnej i zawodowej oraz niezbędne doświadczenie do pełnienia służby na wnioskowanym stanowisku. Mając na uwadze wakujące stanowiska w Ogniwie Patrolowo- Interwencyjnym Wydziału Prewencji zasadnym było ich uzupełnienie poprzez dobór funkcjonariusza gotowego do realizacji stawianych przed nim zadań. Nie do pominięcia jest również fakt, że w dniu 31 stycznia 2024 roku nastąpiła zmiana osobowa na stanowisku Komendanta Powiatowego Policji w A. Jak wskazano w stanowisku Komendanta Powiatowego Policji w A. do odwołania, postępowanie administracyjne w przedmiocie mianowania policjantki wszczął uprzedni komendant, natomiast jego następca dnia 7 lutego 2024 roku, po uprzednim zapoznaniu się z materiałami postępowania administracyjnego, w tym z obszernym "oświadczeniem końcowym" strony i jego załącznikami, postanowił spotkać się z sierż. szt. A. I., celem osobistego - jako piastun organu - zapoznania się ze stanowiskiem strony w tym względzie. Funkcjonariuszka wyraziła zgodę na spotkanie, podczas którego odniosła się do każdego z zarzutów wskazanych przez Naczelnika Wydziału Prewencji, podnosząc między innymi takie kwestie, jak duży zakres zadań służbowych, choroby dzieci, złą organizację służby, nadmiar obowiązków. Komendant zapytał wówczas funkcjonariuszkę, czy w związku z tym, że sprzeciwia się mianowaniu na stanowisko referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji, byłaby zainteresowana innymi stanowiskami np. dzielnicowego czy funkcjonariusza Referatu Dochodzeniowo-Śledczego, gdyż w związku z licznymi odejściami ze służby, na tych stanowiskach również są wakaty i też jest potrzeba wzmocnienia wspomnianych komórek organizacyjnych. Sierż. szt. A. Iw. odmówiła, twierdząc, że zależy jej tylko na dotychczasowym stanowisku. Organ podkreślił, że strona na żadnym etapie postępowania nie wskazała argumentów przemawiających za istnieniem przeciwskazań do objęcia stanowiska referenta Ogniwa Patrolowo- Interwencyjnego Wydziału Prewencji mimo, że omawiana zmiana stanowiska nie pogarszałaby jej sytuacji kadrowo-finansowej. Powyższe obala zarzut skarżącej, że faktyczną intencją Komendanta Powiatowego Policji w A. od początku było uwzględnienie wniosku personalnego Naczelnika Wydziału Prewencji, niezależnie od faktycznych przesłanek i okoliczności sprawy a argumenty wniosku personalnego były sztucznie wykreowane na użytek zmiany osobowej na stanowisku dotychczas przez nią zajmowanym. Organ stwierdził, że od stycznia do Zespołu dołączyła kolejna funkcjonariuszka. ale było to związane z przyznaniem dodatkowego etatu policyjnego dla strategicznej komórki organizacyjnej.
Organ nie podważył, że okres przebywania przez sierż. szt. A. I.na zwolnieniach lekarskich był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie, jednak uwzględnił wpływ absencji w służbie na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji i ich przełożenie na interes służby. Nawiązał do wskazania zawartego we wniosku personalnym, iż absencja sierż. szt. A. I. wpływała negatywnie na organizację służby w Zespole ds. Prewencji Kryminalnej, Nieletnich i Patologii Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w A. Powyższa sytuacja rzutowała więc ujemnie na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostki. Nieobecność policjanta w służbie znacznie ją dezorganizuje, uniemożliwia wywiązywanie się z ustawowych obowiązków i wymaga od organu stałych działań organizacyjnych. Brak reakcji na taką sytuacje kolidowałby niewątpliwie z dobrem służby.
Odnosząc się do zarzutu odstąpienia przez organ I instancji od wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, organ wskazał, ze w oświadczeniu końcowym skarżąca nie wniosła o przesłuchanie w charakterze świadków wskazanych w odwołaniu osób a organ z urzędu potrzeby przesłuchania świadków i stron nie widział. Przeprowadzenie dowodu z akt osobowych było niemożliwe zważywszy na brak sprecyzowania, jakich innych dokumentów z akt osobowych, poza zakresem obowiązków służbowych policjantki, wniosek dotyczy. Podkreślił, że w postępowaniu podlegają badaniu jedynie okoliczności mające znaczenie dla przedmiotu danego postępowania. Za nieistotne dla przedmiotu tego postępowania organ uznał akta postępowania wyjaśniającego w sprawie wypadku w służbie z udziałem skarżącej , które wciąż pozostaje w toku. Ponownie zaakcentował, że treść oświadczenia końcowego strony i załączników była przedmiotem analizy.
Organ stwierdził, że cały niezbędny do podjęcia merytorycznej decyzji materiał dowodowy został w sprawie zebrany i oceniony w granicach swobodnej oceny dowodów. Podkreślił, że przy rozpatrywaniu odwołania nie mógł badać zasadności podjętego rozstrzygnięcia i polityki kadrowej organu I instancji. Stwierdził, że sprawę rozstrzygnięto mając na względzie interes społeczny, tożsamy w tym przypadku z interesem służby, jak i słuszny interes policjantki, której sytuacja kadrowo – finansowa nie uległa zmianie. Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił potrzebę zmiany rozkazu personalnego w części dotyczącej przesunięcia daty mianowania skarżącej na stanowisko referenta Ogniwa Patrolowo- Interwencyjnego Wydziału Prewencji.
A. I. wniosła skargę do sądu administracyjnego na opisaną wyżej decyzję ostateczną. Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa, w tym:
1.art. 32 ust. 1 ustawy o Policji wobec uznania, że zwolnienie A.I. ze stanowiska referenta Zespołu ds. Prewencji Kryminalnej, Nieletnich i Patologii i mianowanie na stanowisko referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji, nie miało cech dowolności pomimo, iż nastąpiło na podstawie nieudowodnionych w toku postępowania administracyjnego twierdzeń Naczelnika Wydziału Prewencji KPP w A., którym funkcjonariuszka zaprzeczyła przedstawiając wiarygodne i obiektywne dowody przebiegu swojej służby i sposobu wykonywania obowiązków służbowych, a nadto odniosła się do poszczególnych zarzutów stawiając im odpór, przekonując, że wydana decyzja o zwolnieniu z dotychczas zajmowanego stanowiska miała charakter arbitralny i została podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów pozaprawnych i była determinowana niechęcią dotychczasowego bezpośredniego przełożonego wobec skarżącej, który stosował też wobec niej niedozwolone praktyki mobbingowe;
2. art, 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kpa wobec dokonania dowolnej oceny materiału dowodowego wyrażającej się w błędnym uznaniu, iż mianowanie A. I. na stanowisko służbowe - referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w A. uwzględniało szereg przesłanek przesądzających za słusznością takiego rozwiązania, a nadto było korzystne dla dobra służby, zaś nieobecności w służbie (choć w ilości przeciętnej, mieszczącej się w granicach doświadczenia życiowego) rzutowały ujemnie na ważny
interes służby;
3. art. 75 § 1 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa wobec uznania, że odstąpienie przez organ I instancji od zebrania materiału dowodowego co do okoliczności wskazanych przez
skarżącą w "oświadczeniu końcowym", nie naruszyło przepisów prawa, bowiem A. I. nie wnioskowała o przesłuchanie świadków, a nadto niewłaściwie sprecyzowała inne wnioski dowodowe, co w efekcie zwalniało organ z obowiązku samodzielnego wyjaśnienia sprawy, pomimo, że brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, w tym przesłuchanie w charakterze świadków Naczelnika Wydziału Prewencji K.S., A.L. i K. K. oraz w charakterze strony A.I., nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez skarżącą w piśmie z dn. 26.01.2024 r. spowodowało, że okoliczności wskazywane przez przełożonego jako mające uzasadniać zwolnienie A. I. z dotychczas zajmowanego stanowiska, nie
zostały przekonywująco wyjaśnione, a zatem wydane rozstrzygnięcie miało charakter
dowolny;
4. art. 7 w zw. z art. 8 Kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz
działanie sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w
szczególności poprzez przedłożenie prymatu dobra służby ponad ważny interes A. I., w efekcie czego organ II instancji doszedł do błędnej konkluzji, iż decyzję podjętą przez organ I instancji w zaistniałych okolicznościach należy uznać za uzasadnioną.
Wskazując na powyższe wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia 18 kwietnia 2024 r. nr 562/2024 oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w A. z dnia 26 lutego 2024 r. nr 34/2024 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa
prawnego według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Jako podstawa prawna zaskarżonego rozkazu personalnego, utrzymanego co do zasady w mocy w toku administracyjnego postępowania odwoławczego, przywołamy został przepis art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 145), zgodnie z którym do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, Komendant CBZC, Dyrektor CLKP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Powołany przepis jest przepisem kompetencyjnym, określającym organ właściwy do mianowania, przenoszenia i zwalniania policjanta ze stanowiska służbowego. Nie zawiera on przesłanek uzasadniających wydanie rozkazu personalnego w tym przedmiocie oraz nie precyzuje kryteriów, które powinny być brane pod uwagę przy ocenie równorzędności stanowisk służbowych. Natomiast w art. 36 ust. 1 i 2 w/w zamieszczona została regulacja dotycząca m.in. przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę oraz organ właściwy do wydania rozkazu personalnego w tym przedmiocie. Z kolei w art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o Policji wymieniono w sposób wyczerpujący obligatoryjne i fakultatywne przesłanki uzasadniające poniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe. Zestawienie tych dwóch przepisów ze sobą prowadzi do wniosku, że zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego, połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe, może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Definicję ustawową pojęcia "równorzędne stanowisko służbowe" zawiera zaś przepis art. 38a ustawy o Policji stanowiąc, że równorzędnym stanowiskiem służbowym jest stanowisko zaszeregowane do tej samej grupy uposażenia zasadniczego i takiego samego stopnia służbowego. Definicja "równorzędności stanowiska służbowego" została dodana do ustawy o Policji ustawą zmieniającą z 14 sierpnia 2020r. z mocą od 1 października 2020r. (Dz. U. z 2020r., poz. 1610)
Materialnoprawną podstawę rozkazu personalnego stanowił w tym przypadku przepis art. 36 ust. 1 ustawy o Policji, jako że skarżąca równocześnie ze zwolnieniem z zajmowanego stanowiska służbowego - referenta Zespołu ds. Prewencji Kryminalnej, Nieletnich i Patologii Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w A. została mianowana na stanowisko referenta Ogniwa Patrolowo Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w A., tj. stanowisko zaszeregowane do tej samej grupy uposażenia zasadniczego i takiego samego stopnia etatowego. Przed wprowadzeniem definicji "równorzędności stanowiska służbowego" orzecznictwo sądów administracyjnych opowiadało się za koniecznością szerszego badania tego pojęcia, mianowicie obejmującego również porównanie charakteru i rodzaju wykonywanej pracy na stanowisku dotychczasowym i nowym. Obecnie, zdaniem sądu, kwestia porównawcza charakteru i rodzaju pracy winna być jednym z elementów wyważania interesu społecznego (służby) z interesem przenoszonego na inne stanowisko służbowe funkcjonariusza, które to wyważanie dokonywane jest w granicach uznania administracyjnego.
Rozkaz personalny oparty na treści art. 36 ust. 1 ustawy o Policji jest bowiem wydawany w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a. Ocena, czy przy podejmowaniu rozkazu personalnego o przeniesieniu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 1254/21).
Dodać przy tym należy, iż zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społecznym. Ustawodawca w art. 7 k.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Sąd Najwyższy w wyroku z 18 listopada 1993 r., III ARN 49/93 (OSNCP 1994/9/181) stwierdził, że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej". Zagadnienie wyważenia słusznego interesu w sprawie opiera się zatem na elementach ocennych, które w realiach kontrolowanej sprawy, zostało dokonane prawidłowo.
W świetle bowiem akt sprawy oraz uzasadnień organów obu instancji potrzebę przeniesienia służbowego skarżącej stanowiły dwie okoliczności, po pierwsze ujawniony konflikt personalny między skarżącą a przełożonym – naczelnikiem wydziału prewencji na tle zastrzeżeń przełożonego do terminowego i pełnego wywiązywania się przez skarżącą z powierzonych jej obowiązków oraz konieczność kadrowego wzmocnienia Ogniwa Patrolowo – Interwencyjnego Wydziału Prewencji KMP w A. Obie te okoliczności, zdaniem sądu, przemawiały za potrzebą szybkiego rozwiązania problemu. Naczelnik Wydziału Prewencji KMP w A. wnioskując do Komendanta KMP o służbowe przeniesienie skarżącej zwrócił bowiem uwagę na szereg okoliczności świadczących, że postawa i sytuacja skarżącej dezorganizuje pracę Zespołu ds. Prewencji Kryminalnej, Nieletnich i Patologii, co przekłada się na brak realizacji zadań profilaktycznych, dostrzeżony podczas kontroli pracy wydziału dokonywanej przez organ nadrzędny i wytknięty przez przełożonego. Jednocześnie z uzasadnienia rozkazu personalnego wynika, że składające się z 30 etatów Ogniowo Patrolowo- Interwencyjne Wydziału Prewencji mierzyło się z problemem 10 wakatów a sama skarżąca ma kilkuletnie doświadczenie służby w ogniwie.
Zdaniem sądu, każda okoliczność faktyczna odpowiadająca interesowi służby na tyle istotna, że przeważa nad indywidualnym interesem funkcjonariusza, uprawnia przełożonego do zwolnienia funkcjonariusza z dotychczasowego stanowiska służbowego i przeniesienia go na inne równorzędne stanowisko służbowe.
Z treści art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika bowiem, że Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa oraz porządku publicznego. Jej hierarchiczność i dyspozycyjność, jako immanentne cechy tej służby, służą wykonaniu nałożonych na tę formację zadań i z tego też powodu obowiązujące w niej zasady zdyscyplinowania różnią się zasadniczo od innych grup zawodowych. Zatem służba w Policji charakteryzuje się stosunkiem administracyjnoprawnym i to na przełożonym spoczywa obowiązek jednostronnego i władczego kształtowania polityki kadrowej. Dokonując zatem kontroli legalności decyzji o mianowaniu policjanta na stanowisko służbowe po przeniesieniu do dalszego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji, należy badać czy na podstawie powyższych przepisów, jej wydanie było dopuszczalne, tj. czy organ spełnił przesłanki ustawowe, w tym zwłaszcza dotyczące równorzędności stanowisk, czy nie przekroczył przy tym granic pozostawionej mu dyskrecjonalności oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Polityka kadrowa w formacjach Policji należy do jej kierownictwa, które w tym zakresie jest ograniczone jedynie zakazem mianowania funkcjonariusza na niższe stanowisko od tego, które do tej pory zajmował, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 38 ustawy o Policji. Badaniu podlega również zawarta w art. 7 k.p.a. powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanej mu kompetencji, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.
Oceniając zaskarżony rozkaz personalny z perspektywy ograniczonych kryteriów kontroli sądowej decyzji uznaniowych, skład orzekający stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny jest zgodny z prawem. Granice uznania administracyjnego absolutnie nie zostały przekroczone. Skarżąca została przeniesiona na stanowisko równorzędne w tym samym wydziale Charakter zadań na nowym stanowisku odpowiada wynikającej z wniosku przełożonego preferencji skarżącej dla wykonywania zadań wymagających aktywności w terenie i niechęci do "wypełniania papierów". Zauważyć należy, że Komendant Powiatowy Policji w A. w bezpośredniej rozmowie ze skarżącą proponował jej stanowisko dzielnicowego lub funkcjonariusza Referatu Dochodzeniowo – Śledczego, na których to stanowiskach także są wakaty ale skarżąca odmówiła. Uzasadniając zarzuty skargi skarżąca prezentuje subiektywny stosunek do decyzji. Nie przyjmuje do wiadomości obiektywnej okoliczności, że jej absencja na służbie, mimo, iż usprawiedliwiona, dezorganizowała pracę dwuosobowego zespołu. Krytykuje postawę przełożonego i podkreśla swoje zasługi abstrahując od charakteru służby w Policji i związanej z tym charakterem dyspozycyjności funkcjonariusza i hierarchicznej podległości służbowej. Obszerne uzasadnienie rozkazu personalnego w sposób przekonujący przedstawia argumenty wskazujące na interes służby, przemawiający za przeniesieniem skarżącej na równorzędne stanowisko służbowe. Obiektywnie uzasadnionemu interesowi służby skarżąca przeciwstawia własny interes postrzegany wyłącznie subiektywnie, nie poparty żadnym obiektywnym dowodem poddawania jej osoby mobbingowi w środowisku służby. Okresy absencji skarżącej spowodowane zwolnieniami lekarskim są obiektywną okolicznością, tak jak obiektywną okolicznością (potwierdzoną wynikami kontroli) jest skutek absencji w postaci destabilizacji pracy dwuosobowego zespołu, przekładającej się na niepełną realizację zadań Policji na odcinku pracy Zespołu ds. Prewencji Kryminalnej, nieletnich i Patologii KPP w A.
Skład orzekający podziela stanowisko organu co do zupełności i wystarczalności zebranego materiału dowodowego. Do przełożonego podejmującego uznaniową decyzję o przeniesieniu policjanta na inne równorzędne stanowisko służbowe, należy ocena materiału dowodowego pod kątem jego przydatności dla wypracowania końcowej oceny wniosku personalnego. W kontrolowanej sprawie piastun organu spotkał się osobiście ze skarżącą, która miała sposobność przekonania go w bezpośredniej rozmowie co do pozorności działań wnioskodawcy (naczelnika wydziału). Ani jednak bezpośrednia rozmowa piastuna organu ze skarżącą ani analiza treści "oświadczenia końcowego" strony i dołączonych do oświadczenia screenów z telefonu obrazujących treść korespondencji skarżącej i bezpośredniego przełożonego ani wcześniejszy (niż wskazany we wniosku personalnym początek 2023r.) nienaganny sposób wykonywania obowiązków przez skarżącą, nie przekonały organu. Skarga nie dostarczyła dowodów arbitralności rozkazu personalnego i użycia przez organ kryteriów pozaprawnych.
Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)