II SA/Bk 352/25

II SA/Bk 352/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Trykoszko
Marek Leszczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Joanna Czubkowska
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z/s w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 31 grudnia 2024 r. nr SKO.412/30/2024 w przedmiocie ustalenia wysokości opłat i koszów związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdów oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży (dalej jako: SKO, Kolegium) postanowieniem z 31 grudnia 2024 r., nr SKO.412/30/2024, utrzymało w mocy postanowienie Starosty Łomżyńskiego (dalej jako: Starosta) z 29 listopada 2024 r., nr ROŚB.6233.7.2024, ustalające T. Sp. z o.o. z siedzibą w m. B. (dalej jako: spółka, skarżąca) opłatę za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie zatrzymanego pojazdu z odpadami, umieszczonego w miejscu wyznaczonym w "Planie Gospodarki Odpadami Województwa Podlaskiego na lata 2016-2022": teren regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) ZPiUO w C., m. Czartoria, gm. Miastkowo, pow. łomżyński w wysokości 19 140 zł oraz zobowiązujące do jej wniesienia w terminie 14 dni od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne.
Postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia 23 września 2024 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku Delegatura w Suwałkach, (dalej jako: Podlaski Urząd Celno-Skarbowy w Białymstoku, PUCS) zatrzymali zestaw w postaci ciągnika siodłowego marki D. o nr rejestracyjnym [...] i naczepy marki WIELTON o nr rejestracyjny [...] należących do przewoźnika T. Sp. z o.o. z siedzibą w m. B.. W trakcie oględzin powyższego zespołu pojazdów dokonanych 24 września 2024 r. przez inspektorów Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku Delegatura w Suwałkach (dalej jako: WIOŚ) na wniosek Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku ustalono, że przewożony ładunek o łącznej masie 20150 Mg stanowi 6 samochodów osobowych, części samochodowe pochodzące z demontażu pojazdów, m. in.: używane silniki z filtrami oleju, chłodnice, klocki, szczęki hamulcowe, zbiorniki paliwowe, zderzaki, koła, zużyte opony, drzwi samochodowe, wentylatory, uszczelki, tworzywa sztuczne (kokpity samochodowe), tłumiki, akumulatory, przeguby układu kierowniczego i zawieszenia, układy kierownicy, pióra wycieraczek, karoserie pojazdów, zużyte sprzęty elektryczne oraz zniszczone rowery. Zgodnie z pismem WIOŚ z 24 września 2024 r. transportowany ładunek zakwalifikowano jako odpady o kodach: 16 01 03, 16 01 07*, 16 01 04*, 16 01 21*, 16 01 13, 16 01 14, 16 01 06, 16 01 17, 16 01 18, 16 01 19, 16 01 22, 16 01 99, 16 06 01*, 20 01 36*. Transport ten był wykonywany z terytorium Litwy tranzytem przez Polskę i Niemcy do Nigerii bez wymaganych dokumentów i zgłoszeń, dlatego też stosownie do art. 24a ust. 1 i 2 ustawy o odpadach z dnia 25 września 2024 r. Podlaski Urząd Celno-Skarbowy w Białymstoku skierował ww. zespół pojazdów na wyznaczone miejsce w "Planie Gospodarki Odpadami Województwa Podlaskiego na lata 2016-2022" w m. Czartoria, gm. Miastkowo (teren regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) ZPiUO w C.).
W dniu 29 listopada 2024 r. pocztą elektroniczną przesłano do Starosty postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Suwałkach z 19 listopada 2024 r. zwalniające ww. zespół pojazdów wraz z ładunkiem i zezwalające na ich zwrot spółce T. Sp. z o.o. w celu kontynuowania przemieszczania do Nigerii. Jednocześnie funkcjonariusz Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku w rozmowie telefonicznej poinformował organ, że ww. transport odpadów może zostać zwolniony. Następnie na prośbę przedstawiciela firmy T. Sp. z o.o. pocztą elektroniczną przesłano obliczoną wysokość opłaty za strzeżenie i przechowywanie przedmiotowego pojazdu oraz numer konta Starostwa Powiatowego w Łomży, na które należy dokonać wpłaty. W odpowiedzi na powyższego e-maila przewoźnik przesłał potwierdzenie dokonania stosownej opłaty przelewem bankowym. Wobec powyższego, zawiadomieniem z 29 listopada 2024 r. zawiadomiono spółkę o możliwości odebrania pojazdu.
Postanowieniem z 29 listopada 2024 r. Starosta, działając na podstawie art. 24a ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, dalej jako: ustawa o odpadach) w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: k.p.a.) ustalił opłatę za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie zatrzymanego pojazdu z odpadami, umieszczonego w miejscu wyznaczonym w "Planie Gospodarki Odpadami Województwa Podlaskiego na lata 2016-2022": teren regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) ZPiUO w C., m. C., gm. Miastkowo, pow. łomżyński w wysokości 19 140 zł oraz zobowiązał spółkę do jej wniesienia na wskazane konto bankowe Starostwa Powiatowego w Łomży w terminie 14 dni od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne.
Organ przytoczył treść art. 24a ust. 6, 7 oraz 8 ustawy o odpadach i stwierdził, że mając na względzie, iż transportowane odpady zostały sklasyfikowane w części jako odpady niebezpieczne, przyjęto stawkę 290 zł za każdą dobę przechowywania pojazdu przewożącego materiały niebezpieczne ustaloną uchwałą Rady Powiatu Łomżyńskiego nr XLIII/260/2023 z dnia 4 grudnia 2023 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywania na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2023 r. poz. 649, dalej też jako: uchwała RPŁ).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka, zarzucając mu:
1) naruszenie art. 24a ust. 8 w zw. z ust. 1 ustawy o odpadach w zw. z art. 123 k.p.a. poprzez przyjęcie, że Starosta jest uprawniony do ustalenia opłaty za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu w sytuacji, kiedy nie doszło do ujawnienia żadnej okoliczności wskazanej w art. 24a ust. 1 ustawy o odpadach, co dawałoby podstawę do zadysponowania pojazdu na teren RIPOK w C., a co więcej brak jest w aktach sprawy pisemnego zadysponowania pojazdu przez Podlaski Urząd Celno-Skarbowy na teren RIPOK w miejscowości C.;
2) naruszenie art. 24 ust. 8 ustawy o odpadach w zw. z art. 123 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji kiedy pojazd pozostawał w dyspozycji Prokuratury Rejonowej w Suwałkach w sprawie o przestępstwo z art. 183 § 5 kodeksu karnego sygn. akt 4033-0.Ds.2288.2024, a w związku z tym do zatrzymanego w charakterze dowodu pojazdu wraz z ładunkiem zastosowanie posiadał art. 232a § 1 kodeksu postępowania karnego, czyli pojazd powinien zostać zadysponowany na parking Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego;
3) naruszenie art. 24 ust. 8 ustawy o odpadach w zw. z art. 123 k.p.a. poprzez całkowicie dowolne ustalenie opłaty bez uwzględnienia wydatków z tym związanych, zgodnie ze średnią ceną rynkową usług w zakresie usuwania, strzeżenia i przechowywania pojazdów na obszarze jego działania, ponieważ organ ustalił opłatę dzienną za przechowanie pojazdu w kwocie 290 złotych na podstawie uchwały RPŁ, która nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, a co więcej nie zostały podjęte żadne szczególne środki i wydatki związane z przechowywaniem odpadów niebezpiecznych przez Starostę, które uzasadniałyby nałożenie tak wysokiej opłaty;
4) naruszenie art. 24 ust. 8 ustawy o odpadach w zw. z art. 123 k.p.a. poprzez uzależnienie wydania pojazdu od natychmiastowego uiszczenia opłaty w kwocie 19 140 zł przez skarżącą, którą uiściła na rachunek bankowy Starosty w dniu 29 listopada 2024 r.
Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej też jako: Rzecznik) pismem z 19 grudnia 2024 r. zawiadomił SKO o wstąpieniu do postępowania i zajął stanowisko w sprawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem Rzecznika zarówno sposób ustalenia przez Starostę wysokości opłaty określonej w art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach, jak i samo uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy uznać za wadliwe.
Postanowieniem z 31 grudnia 2024 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W treści uzasadnienia SKO zacytowało brzmienie art. 24a ust. 1, 2, 2c ustawy o odpadach i wskazało, że z dalszych regulacji art. 24a ustawy o odpadach wynika, że pojazd wraz z odpadami umieszcza się w miejscu wyznaczonym zgodnie z ust. 2 do czasu usunięcia naruszeń szczegółowych wymagań dla transportu odpadów lub ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie tych odpadów (ust. 5); za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu w miejscu, o którym mowa w ust. 2, pobiera się opłaty (ust. 6), do których uiszczenia jest obowiązany podmiot wykonujący transport odpadów (ust. 7). SKO przywołało także brzmienie art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach stwierdzając, że ustalony przez Starostę stan faktyczny nie budzi wątpliwości, a spółka nie kwestionowała ustaleń organu, także w kwestii miejsca i okresu przechowywania pojazdów. W zażaleniu natomiast zakwestionowano uprawnienia Starosty do ustalenia przedmiotowej opłaty podnosząc, że doszło do jego nieuprawnionego zatrzymania i przechowywania.
W ocenie Kolegium zarzuty te należy uznać za chybione, bowiem organ I instancji nie był uprawniony do badania zasadności zatrzymania i skierowania zatrzymanych pojazdów na teren RIPOK w C. Rola starosty w sprawach związanych z przechowywaniem pojazdów, w rozumieniu art. 24a ustawy o odpadach sprowadza się do: utworzenia miejsca przechowywania pojazdów (ust. 4); ustalenia opłat za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu (ust. 8) oraz zawiadomienia uprawnionego o możliwości odebrania pojazdu w sytuacji, gdy ustały przyczyny uzasadniające przechowywanie pojazdu w miejscu, o którym mowa w ust. 2 (ust. 11). Fakt przechowywania pojazdu w miejscu, o którym mowa wart. 24a ust. 2 ustawy o odpadach, ma zasadnicze znaczenie w sprawie i obligował Starostę do ustalenia opłat w myśl regulacji z art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach. Przy tym organ I instancji nie był dysponentem pojazdów spółki w zakresie ich zatrzymania i umieszczenia na terenie RIPOK w C., czy też udzielenia zezwolenia na ich odbiór. SKO wskazało, że postanowienie Prokuratora o uwzględnieniu wniosku w przedmiocie zwrotu dowodów rzeczowych zostało przesłane pocztą elektroniczną organowi I instancji przez PUCS i to pracownik tego organu w rozmowie telefonicznej potwierdził, że zatrzymane pojazdy mogą zostać zwolnione. SKO zwróciło także uwagę, że jak wynika z rozdzielnika tego postanowienia, jego adresatem poza wnioskodawcą był właśnie PUCS. Ani Starosta, ani Kolegium nie pozostają organami sprawującymi w jakikolwiek sposób nadzór nad PUCS czy Prokuratorem i nie są uprawnione do weryfikacji działań podejmowanych przez te organy. Poza kompetencjami Starosty, jak również Kolegium pozostaje orzekanie w kwestii stwierdzonego naruszenia przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
W kwestii prawidłowości ustalonej opłaty organ odwoławczy wskazał, że ustalona kwota opłaty za strzeżenie i przechowywanie pojazdów spółki w oparciu o stawkę wynikającą z uchwały RPŁ podjętą na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie narusza przepisu art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach i odpowiada średnim cenom rynkowym w tym zakresie. Końcowo SKO uznało, że należy dostrzec nieprawidłowość w konstrukcji zarzutów zażalenia z punktów od 2 do 4, gdzie wadliwie podniesiono naruszenie art. 24 ust. 8 ustawy o odpadach, gdy takiego przepisu w ustawy o odpadach brak i nie stanowił on podstawy orzekania.
Skargę na powyższe postanowienie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła spółka, w której zarzuciła naruszenie:
1) art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji mimo, że organ I Instancji całkowicie dowolnie ustalił opłatę za przechowywanie pojazdu nie uwzględniając wydatków, z tym związanych zgodnie ze średnią ceną rynkową usług w zakresie usuwania, strzeżenia i przechowywania pojazdów na obszarze jego działania, co prowadziło do dowolnego ustalenia opłaty za przechowywanie pojazdu w okresie od 25 września 2024 r. do 29 listopada 2024 r. w kwocie 290 złotych dziennie,
2) art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji mimo, że organ I instancji uzależnił wydanie pojazdu skarżącej od uiszczenia opłaty w kwocie 19 140 zł,
3) art. 24a ust. 8 w zw. z ust. 1 ustawy o odpadach z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie postanowienia organu I instancji, które prowadziło do uznania, że organ I instancji jest uprawniony do ustalenia opłaty za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu w sytuacji, nawet w sytuacji kiedy nie doszło do ujawnienia żadnej z okoliczności wskazanej w art. 24a ust. 1 ustawy o odpadach, co wynika z pisma Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska z 4 października 2024 r.,
4) art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie postanowienia organu I instancji, które prowadziło do uznania, że uchwała RPŁ wydana na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, może być stosowana do pojazdów zatrzymanych przez organy celno-skarbowe na podstawie art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach,
5) art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na wybiórczej i pobieżnej analizie materiału dowodowego w sprawie i wyciągnięcie błędnych wniosków przez organ II instancji, co do przyczyn uiszczenia opłaty przez skarżącą oraz uwzględnienia wydatki związanych z przechowywaniem pojazdu przewożącego materiały niebezpieczne zgodnie ze średnią ceną rynkową przez organ I Instancji.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że zaskarżone postanowienia nie zawierają żadnych dokumentów, które potwierdziłyby, że opłata została ustalona z uwzględnieniem wytycznych z art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach. Skarżąca nie zgodziła się, że art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest podstawą do ustalenia stawek za przechowywanie pojazdów zgodnie z wyżej powołanym przepisem. Wątpliwość skarżącej budzi wysokość opłaty dziennej ustalona w uchwale Rady Powiatu Łomżyńskiego, gdyż została ustalona na maksymalnym możliwym poziomie jaki jest możliwy, jeżeli chodzi o przechowywanie pojazdu z odpadami niebezpiecznymi, zgodnie z Obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2023 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2024 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym. Jednocześnie należy podkreślić, że pojazd był przechowywany na zewnątrz w miejscu składowania odpadów w m. C., bez szczególnych środków czy zabezpieczeń.
Skarżąca podkreśliła także, że dotychczas nie zapadło żadne wiążące orzeczenie stwierdzające, że doszło do nielegalnego przemieszczania odpadów. Skarżąca w toczących się postępowaniach kwestionuje, że ładunek miał charakter odpadów, a pomimo tego została zobowiązana do poniesienia opłaty za przechowywanie odpadów niebezpiecznych. Skarżąca nie była także informowana, że przechowywanie pojazdu stanowi koszt 290 zł dziennie.
W uzupełnieniu skargi z 27 stycznia 2025 r. skarżąca dodatkowo zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 24a ust. 10 w zw. z ust. 1 w zw. z ust. 8 ustawy o odpadach w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Starosty mimo, że organ I instancji powinien wydać postanowienie o ustaleniu wysokości opłat za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu na terenie RIPOK w m. C. nie później niż w dniu 4 października 2024 r., albowiem w tym dniu zostało wydane przez Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska rozstrzygnięcie na podstawie przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, o którym mowa w art. 24a ust. 10 ustawy o odpadach, a dalsze strzeżenie i przechowywanie pojazdu po tym dniu było nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem z 3 marca 2025 r. do postępowania sądowego wstąpił Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców i zajął stanowisko w sprawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego. Wskazał, że nie jest wystarczające w świetle regulacji art. 24a ust. 8 ustawy o odpadach arbitralne stwierdzenie o ustalonej wysokości opłaty za przechowywanie pojazdu, powołując się na stawkę określoną w uchwale RPŁ. W orzecznictwie przyjmuje się, że metoda ustalania cen rynkowych ma być obiektywna, tj. ustalona według cen usług, odzwierciedlająca warunki panujące na rynku, bez możliwości uwzględnienia specyficznych zasad funkcjonujących w relacjach kontraktowych pomiędzy spółkami powiązanymi. Starosta nie spełnił wymogów wynikających z art. 24 ust. 8 ustawy o odpadach
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżone postanowienie SKO z 31 grudnia 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty z 29 listopada 2024 r. ustalające spółce opłatę za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie zatrzymanego pojazdu z odpadami, umieszczonego w miejscu wyznaczonym w "Planie Gospodarki Odpadami Województwa Podlaskiego na lata 2016-2022": teren regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) ZPiUO w C., m. C., gm. Miastkowo, pow. łomżyński w wysokości 19 140 zł oraz zobowiązujące do jej wniesienia w terminie 14 dni od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587; dalej: ustawa).
Zgodnie z art. 24a ust. 1 tej ustawy jeżeli w trakcie kontroli transportu odpadów ujawniono: 1) naruszenie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, 2) przemieszczanie odpadów do nieuprawnionego odbiorcy lub 3) naruszenie przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, pojazd wraz z odpadami może zostać zatrzymany przez Krajową Administrację Skarbową, Straż Graniczną, Policję, Inspekcję Transportu Drogowego oraz organy Inspekcji Ochrony Środowiska. Zatrzymany pojazd wraz z odpadami jest kierowany do najbliższego dostępnego miejsca wyznaczonego w wojewódzkim planie gospodarki odpadami spełniającego warunki magazynowania odpadów. Plan ten w części dotyczącej wyznaczenia miejsc spełniających warunki magazynowania odpadów podlega zaopiniowaniu przez właściwych starostów, na terenie działania których mają zostać wyznaczone te miejsca. Starosta wyraża opinię w terminie nie dłuższym niż miesiąc od dnia otrzymania planu. Nieudzielenie opinii w tym terminie uznaje się za opinię pozytywną (art. 24a ust. 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 24a ust. 2a ustawy skierowanie, o którym mowa w ust. 2, polega na: 1) nadzorowaniu przejazdu tego pojazdu przez funkcjonariuszy lub inspektorów podmiotów, o których mowa w ust. 1, albo 2) usunięciu pojazdu przez jego przewiezienie lub holowanie. Stosownie zaś do art. 24a ust. 5 ustawy pojazd wraz z odpadami umieszcza się w miejscu wyznaczonym zgodnie z ust. 2 do czasu usunięcia naruszeń szczegółowych wymagań dla transportu odpadów lub ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie tych odpadów. Za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu w miejscu, o którym mowa w ust. 2, pobiera się opłaty (art. 24a ust. 6 ustawy o odpadach ). Do uiszczenia opłat jest obowiązany podmiot wykonujący transport odpadów (art. 24a ust. 7 ustawy o odpadach). Zgodnie z art. 24a ust. 8 ustawy starosta właściwy ze względu na miejsce, o którym mowa w ust. 2, ustala, w drodze postanowienia, wysokość opłat za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu w tym miejscu, uwzględniając wydatki z tym związane zgodnie ze średnią ceną rynkową usług w zakresie usuwania, strzeżenia i przechowywania pojazdów na obszarze jego działania; w postanowieniu starosta ustala termin i sposób wniesienia opłat.
W świetle akt sprawy nie budzi wątpliwości, że doszło do zatrzymania ciągnika siodłowego wraz z naczepą (protokół zatrzymania z dnia 24 września 2024 r.). Inspektorzy WIOŚ przeprowadzający oględziny w dniu 24 września 2024 r. ustalili, że przewożony ładunek stanowi 6 samochodów osobowych, części samochodowe pochodzące z demontażu pojazdów, m. in.: używane silniki z filtrami oleju, chłodnice, klocki, szczęki hamulcowe, zbiorniki paliwowe, zderzaki, koła, zużyte opony, drzwi samochodowe, wentylatory, uszczelki, tworzywa sztuczne (kokpity samochodowe), tłumiki, akumulatory, przeguby układu kierowniczego i zawieszenia, układy kierownicy, pióra wycieraczek, karoserie pojazdów, zużyte sprzęty elektryczne oraz zniszczone rowery. Ładunek ten został zakwalifikowany przez WIOŚ jako odpady o kodach: 16 01 03, 16 01 07*, 16 01 04*, 16 01 21*, 16 01 13, 16 01 14, 16 01 06, 16 01 17, 16 01 18, 16 01 19, 16 01 22, 16 01 99, 16 06 01*, 20 01 36*. Transport ten był wykonywany z terytorium Litwy tranzytem przez Polskę i Niemcy do Nigerii bez wymaganych dokumentów i zgłoszeń. WIOŚ uznał przedmiotowy transport za nielegalny (patrz pismo WIOŚ z dnia 24 września 2024 r.). W następstwie powyższego zatrzymane pojazdy wraz z odpadami skierowane zostały do miejsca wyznaczonego na mocy uchwały nr XXXII/280/16 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 19 grudnia 2016 r. w sprawie uchwalenia "Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Podlaskiego na lata 2016-2022", tj. na teren regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) ZPiUO w Czartorii, gm. Miastkowo.
Powyższe okoliczności nie są w sprawie sporne. Spółka nie kwestionuje też, że jest podmiotem wykonującym transport.
W skardze spółka podniosła jednak, że dotychczas nie zapadło żadne wiążące orzeczenie stwierdzające, że doszło do nielegalnego przemieszczania odpadów. Skarżąca w toczącym się postępowania kwestionuje też, że ładunek miał charakter odpadów. Skarżąca zarzuciła także organom dowolne ustalenie opłaty za przechowywanie pojazdu, uzależnienie wydania pojazdu od uiszczenia ustalonej opłaty oraz zakwestionowała same uprawnienie Starosty do ustalenia opłaty. W jej ocenie organ I instancji powinien wydać postanowienie o ustaleniu wysokości opłat za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu na terenie RIPOK w m. C.nie później niż w dniu 4 października 2024 r.
Zdaniem Sądu zarzuty te są niezasadne. W pierwszej kolejności wskazać należy, że kwestia uznania transportowanych rzeczy za odpady niebezpieczne nie była przedmiotem niniejszego postępowania. Sąd podziela w pełni argumentację organów, że w świetle regulacji art. 24a ustawy istotny jest fakt przechowywania pojazdu w miejscu, o którym mowa w art. 24a ust. 2 ustawy. Kolegium trafnie argumentuje, że organ I instancji nie był dysponentem pojazdu i naczepy w zakresie umieszczenia ich na parkingu strzeżonym oraz udzielenia zezwolenia na ich wydanie. Dysponentem pojazdów, w zakresie ich zatrzymania i skierowania do przechowania na odpowiedni parking, była Krajowa Administracja Skarbowa, tj. Podlaski Urząd Celno-Skarbowy w Białymstoku. Z uwagi na powyższe stwierdzić trzeba, że Starosta nie tylko nie był dysponentem zatrzymanych pojazdów, ale nie miał także uprawnień do badania zasadności ich zatrzymania i skierowania pojazdów na parking. Nie miał też uprawnień do ustalenia terminu ich wydania. Zarzuty skargi w tym zakresie należy uznać za niezasadne.
Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy, rola starosty w sprawach związanych z przechowywaniem pojazdów, w rozumieniu art. 24a ustawy o odpadach, sprowadza się do trzech kwestii: utworzenia miejsca przechowywania pojazdów (ust. 4); ustalenia opłat za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie pojazdu (ust. 8) oraz zawiadomienia uprawnionego o możliwości odebrania pojazdu w sytuacji, gdy ustały przyczyny uzasadniające przechowywanie pojazdu w miejscu, o którym mowa w ust. 2 (ust. 11).
Do orzekania w kwestii stwierdzonego naruszenia przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (o którym mowa w art. 24a ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach) właściwy był Główny Inspektor Ochrony Środowiska, dla którego SKO nie jest organem nadrzędnym. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2024 r., poz. 746), organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia nr 1013/2006 (rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 190), w rozumieniu art. 53 tego rozporządzenia, jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska, który jest w szczególności organem właściwym w sprawach przywozu odpadów na teren kraju, wywozu odpadów poza teren kraju i tranzytu odpadów przez ten kraj. Organ ten pełni również funkcję korespondenta w rozumieniu art. 54 rozporządzenia nr 1013/2006 (ust. 2). Ponadto zauważenia wymaga, ż organy wymienione w ust. 1 i 3 (Główny Inspektor Ochrony Środowiska, Krajowa Administracja Skarbowa, organy Straży Granicznej i Inspekcji Transportu Drogowego oraz wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska) współdziałają w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów oraz zapobiegają nielegalnemu międzynarodowemu przemieszczaniu odpadów, w szczególności przez wymianę informacji i doświadczeń, w tym w zakresie klasyfikacji towarów jako spełniających przesłanki do uznania ich za odpady (ust. 4). Nie ma pośród nich ani starosty ani organu nad nim przełożonego, jakim jest właściwe SKO.
Jak wynika z akt administracyjnych, Prokurator Prokuratury Rejonowej w Suwałkach postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r. uwzględnił wniosek spółki w przedmiocie zwrotu dowodów rzeczowych – nakazano zwolnić i zwrócić spółce ciągnik siodłowy i naczepę. Wcześniej, bo pismem z dnia 4 października 2024 r. GIOŚ poinformował Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego w Białymstoku o możliwości zwolnienia przedmiotowego transportu w celu jego kontynuacji do Nigerii. Pismo to, jak wynika z kolejnego pisma GIOŚ z dnia 22 stycznia 2025 r. kierowanego do spółki, stanowiło rozstrzygnięcie dające podstawę do zwolnienia zatrzymanego zestawu pojazdów. Jednakże GIOŚ nie poinformował Starosty o swoim piśmie z dnia 4 października 2024 r. Nie uczynił tego również Naczelnik Urzędu Celno – Skarbowego w Białymstoku. Tak więc Starosta nie wiedział nic o powyższej podstawie do zwolnienia przechowywanych pojazdów. Dopiero w dniu 29 listopada 2024 r. pocztą elektroniczną przesłano do Starosty postanowienie Prokuratury Rejonowej w Suwałkach z dnia 19 listopada 2024 r. Tego samego też dnia zestaw pojazdów został skarżącej spółce wydany. W powyższej kwestii nie można zatem nic organowi zarzucić. Opłata musiała być liczona do dnia faktycznego wydania pojazdów, które nastąpiło na podstawie postanowienia otrzymanego z Prokuratury w dniu 29 listopada 2024 r. Na marginesie można tylko dodać, że postanowienie prokuratury z dnia 19 listopada 2024 r. zarządzono doręczyć także skarżącej spółce (w aktach brak daty doręczenia).
Jako niezasadny należy też uznać zarzut skarżącej spółki, że organy uzależniły wydanie pojazdów od uiszczenia opłaty za przechowanie. Ciąg zdarzeń w tym przedmiocie wyglądał bowiem następująco. Jak już bowiem wyżej wskazano, w dniu 19 listopada 2024 r. wydane zostało postanowienie Prokuratury Rejonowej w Suwałkach o uwzględnieniu wniosku w przedmiocie zwrotu dowodów rzeczowych - nakazano zwolnić i zwrócić T. Sp. z o.o. w B. ciągnik siodłowy marki DAF i naczepę ciężarową Wielton. W dniu 29 listopada 2024 r. elektronicznie pismo to doręczono organowi I instancji. W dniu 29 listopada 2024 r. o godz. 10:22 do Powiatu Łomżyńskiego dotarł email od spółki z zapytaniem, jaką kwotę ma wpłacić za postój samochodu i naczepy na parkingu pojazdu [...] z naczepą [...] – k. 20 akt adm. Tego samego dnia o godz. 13:23 organ wysłał do M. T. email wskazujący kwotę do zapłaty, tj. 19.140 zł. O godz. 14:10 M. T. emailem poinformował organ o zapłaceniu przelewem kwoty 19.140 zł. W związku z tym w tym samym dniu (29.11.2024) organ poinformował pismem spółkę o możliwości odebrania pojazdu (wysłane do wiadomości: Zakładu Przetwarzania i Unieszkodliwiania odpadów w Czartorii oraz do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie). Tego samego dnia Starosta wydał też postanowienie nr ROŚB.6233.7.2024, ustalające opłatę 19.140 zł i zobowiązujące skarżącego do jej zapłaty. Jak z powyższego zatem widać, o żadnym uzależnianiu wydania pojazdu od uiszczenia opłaty nie było mowy na żadnym etapie postępowania prowadzonego przez Starostę.
W kontekście powyższego także zarzut nieprawidłowego (dowolnego) naliczenia opłaty i bezpodstawnego naliczania opłaty na podstawie RPŁ nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 24a ust. 8 ustawy wynika, że wysokość opłat starosta ustala uwzględniając wydatki z tym związane zgodnie ze średnią ceną rynkową usług na obszarze działania starosty. Zgodnie z "Planem Gospodarki Odpadami dla Województwa Podlaskiego na lata 2016 - 2022" teren regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) ZPiUO w C., gm. Miastkowo jest jedynym miejscem spełniającym warunki magazynowania odpadów dla zatrzymanych transportów odpadów, gdzie za strzeżenie i przechowywanie pojazdu przewożącego materiały niebezpieczne obowiązuje stawka wynikająca z uchwały RPŁ. Organ rozpoznający sprawę nie miał zatem wpływu na wybór podmiotu świadczącego usługę, za którą naliczono opłatę, ani też nie istniała możliwość skorzystania z usług innego podmiotu. Zresztą strona skarżąca (ale też i Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców) nie wskazuje, aby na terenie właściwości Starosty znajdował się inny podmiot, który świadczyłby takie same usługi. W związku z tym przyjętą stawkę 290 zł za dobę należało potraktować jako rynkową średnią cenę, zgodnie z art. 24a ust. 8 ustawy. Stawka ta wynika z § 1 ust. 1 pkt 7 Uchwały Nr XLIII/260/2023 Rady Powiatu Łomżyńskiego z dnia 4 grudnia 2023 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (uchwalonej na podstawie art. 130a ust. 6 oraz ust. 6c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.). Ustalona w tej Uchwale stawka jest zgodna z pkt 7 lit. b Obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2023 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2024 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2023 r., poz. 805). Przy czym podkreślenia wymaga, że zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, ale także w stanowisku Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, zaakceptowano stanowisko, że wysokość opłaty za strzeżenie i przechowywanie pojazdu w miejscu określonym w art. 24a ust. 2 tej ustawy może być ustalana na podstawie uchwał wydanych w trybie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Nie można uznać także za skuteczne kwestionowanie przez skarżącą wysokości opłaty i wskazywanie na niższe opłaty pobierane w większych ośrodkach miejskich. Z art. 130 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika wprost, że podejmując w oparciu o ten przepis uchwałę rada powiatu bierze pod uwagę koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Jeżeli jednak celem skarżącej jest podważenie wysokości ustalonej w uchwale opłaty, winna uczynić to w odrębnym postępowaniu (skarżąc uchwałę).
Wobec powyższego ani Starosta, ani SKO nie byli organami uprawnionymi do badania zasadności zatrzymania i skierowania przedmiotowego pojazdu i przyczepy na parking strzeżony, ani też do ustalania terminu ich wydania. Nie zachodziła w związku z tym potrzeba dopuszczania zawnioskowanych przez stronę skarżącą dowodów na powyższe okoliczności.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organem II instancji zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, z zachowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 k.p.a., zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie (art. 80 k.p.a.). Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. SKO także, wbrew twierdzeniom skargi, odniosło się do zarzutów zażalenia z punktów od 2 do 4, mimo nieprawidłowości ich konstrukcji. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.