II SA/Bk 352/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego odmawiającą wydania paszportu, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o dokumentach paszportowych.
Skarżący M. L. złożył skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego odmawiającą wydania paszportu. Podstawą odmowy był wniosek Prokuratury Rejonowej w Legionowie, która nadzoruje postępowanie karne przeciwko skarżącemu. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, Konstytucji RP oraz prawa UE i EKPC. Sąd administracyjny uznał, że Wojewoda Podlaski prawidłowo zastosował art. 54 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o dokumentach paszportowych, który nakłada obowiązek odmowy wydania paszportu w takiej sytuacji. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące niezgodności przepisów z Konstytucją i EKPC, wskazując na brak podstaw do takiej interpretacji oraz na możliwość ograniczenia prawa do paszportu ze względu na bezpieczeństwo państwa i prawidłowy tok postępowania karnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę M. L. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 16 kwietnia 2024 r. odmawiającą wydania dokumentu paszportowego. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 54 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych, w związku z wnioskiem Prokuratury Rejonowej w Legionowie, która nadzoruje postępowanie karne przeciwko skarżącemu. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów proceduralnych, Konstytucji RP oraz Traktatu o funkcjonowaniu UE i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, kwestionując zgodność przepisów ustawy z prawem wyższego rzędu oraz sposób ich zastosowania. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że przepis art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy o dokumentach paszportowych ma charakter obligatoryjny i nakłada na organ paszportowy obowiązek odmowy wydania dokumentu, jeśli wpłynie wniosek organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Sąd stwierdził, że Wojewoda Podlaski prawidłowo zastosował ten przepis, ponieważ oba warunki – wniosek prokuratury i prowadzenie postępowania karnego przeciwko skarżącemu – zostały spełnione. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące niezgodności przepisów z Konstytucją RP i EKPC, wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego przywołany przez stronę skarżącą nie miał zastosowania w tej konkretnej sytuacji, a przepisy ustawy nie wymagają wydania postanowienia o zastosowaniu środka zapobiegawczego (art. 277 § 1 k.p.k.) jako warunku wniosku prokuratora. Sąd zaznaczył również, że prawo do paszportu nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom ze względu na bezpieczeństwo państwa i prawidłowy tok postępowania karnego. Wskazano, że ewentualne problemy zdrowotne skarżącego mogłyby być podstawą do ubiegania się o paszport tymczasowy w odrębnym trybie. Wobec braku wad prawnych zaskarżonej decyzji, sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wydania paszportu jest zgodna z prawem, ponieważ przepis ustawy o dokumentach paszportowych nakłada na organ paszportowy obowiązek odmowy wydania dokumentu w takiej sytuacji, a nie wymaga uprzedniego zastosowania środka zapobiegawczego przez organ prowadzący postępowanie karne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy o dokumentach paszportowych ma charakter obligatoryjny i nie uzależnia możliwości złożenia wniosku przez prokuratora od wydania postanowienia o zastosowaniu środka zapobiegawczego. Spełnienie przesłanek formalnych obliguje organ paszportowy do odmowy wydania dokumentu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.d.p. art. 54 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa o dokumentach paszportowych
Przepis ten nakłada na organ paszportowy obligatoryjny obowiązek odmowy wydania dokumentu paszportowego na wniosek organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, organu postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe, przeciwko osobie ubiegającej się o wydanie dokumentu paszportowego. Organ paszportowy bada jedynie istnienie przesłanek formalnych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 30
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 31
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 37
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 40
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 41
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 42
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 78
u.d.p. art. 55
Ustawa z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych
Przepis dotyczący paszportu tymczasowego, który może być wydany w odrębnym trybie w przypadku istnienia podstaw do odmowy wydania paszportu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy o dokumentach paszportowych ma charakter obligatoryjny i nakłada na organ paszportowy obowiązek odmowy wydania paszportu na wniosek prokuratury, bez konieczności badania merytorycznego wniosku. Prawo do paszportu nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom ze względu na bezpieczeństwo państwa i prawidłowy tok postępowania karnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 20/98 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczył innej sytuacji faktycznej i prawnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania materiału dowodowego, przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, wadliwe uzasadnienie decyzji. Naruszenie Konstytucji RP (art. 2, 7, 30, 31, 37, 40, 41, 42, 45, 47, 77, 78) poprzez wydanie decyzji opartej na przepisach niezgodnych z Konstytucją. Naruszenie art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy o dokumentach paszportowych poprzez jego zastosowanie, gdy narusza on przepisy Konstytucji RP, w szczególności w sytuacji braku postanowienia prokuratury wydanego na podstawie art. 277 § 1 k.p.k. Naruszenie Traktatu o funkcjonowaniu UE (art. 20, 21, 22) poprzez wydanie decyzji naruszającej prawa wynikające z obywatelstwa UE. Naruszenie art. 8 EKPC poprzez ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.
Godne uwagi sformułowania
Wydanie decyzji o odmowie wydania paszportu na podstawie ww. przepisu uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek tj. wniosku uprawnionego organu oraz prowadzenia postępowania przygotowawczego lub wykonawczego w sprawie karnej przeciwko osobie ubiegającej się o wydanie dokumentu paszportowego. Tryb ten nie pozostawia zatem organowi możliwości merytorycznej kontroli zasadności wniosku, jak i możliwości stwierdzenia czy odmowa nie będzie stanowiła dla obywatela ubiegającego się o paszport - nadmiernej dolegliwości. Organ paszportowy bada jedynie istnienie przesłanek formalnych w postaci istnienia wniosku pochodzącego od uprawnionego organu i prowadzenie postępowania przygotowawczego przeciwko osobie ubiegającej się o paszport. Prawo do paszportu nie jest prawem abstrakcyjnym, które przynależne jest każdemu człowiekowi i wynikającym z jego przyrodzonej godności, lecz prawem do dokumentu, w którym państwo poświadcza tożsamość, i za którym idzie deklaracja państwa dotycząca ochrony osoby paszport posiadającej.
Skład orzekający
Małgorzata Roleder
przewodniczący
Anna Bartłomiejczuk
sprawozdawca
Marek Leszczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wydania paszportu na wniosek prokuratury oraz zgodność tych przepisów z Konstytucją RP i EKPC."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a wyrok opiera się na utrwalonym orzecznictwie w zakresie prawa do paszportu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego, jakim jest prawo do posiadania paszportu, oraz jego ograniczeń wynikających z postępowania karnego. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i karnym.
“Czy prokuratura może zablokować wydanie paszportu? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 352/24 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2024-09-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-06-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Anna Bartłomiejczuk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6054 Paszporty Hasła tematyczne Paszporty Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1063 art. 54 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Ustawa z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 16 kwietnia 2024 r. nr OB-IV.626.1.11.2024.MM w przedmiocie odmowy wydania paszportu oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną do tut. sądu decyzją z dnia 16 kwietnia 2024r. nr OB-IV.626.1.11.2024.MM Wojewoda Podlaski odmówił wydania dokumentu paszportowego M. L. (dalej powoływanemu jako: "Skarżący"). Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 28 lutego 2024 r. Skarżący złożył do Wojewody Podlaskiego wniosek o wydanie mu paszportu. W toku czynności sprawdzających organ ustalił, iż w ewidencji paszportowej istnieją przeciwwskazania co do wydania paszportu Skarżącemu, wynikające z zarejestrowanego przez Wojewodę Mazowieckiego ograniczenia tj. "wniosku o odmowę wydania dokumentu paszportowego", zarejestrowanego w systemie w dniu 7 listopada 2023r. w związku z wnioskiem Prokuratury Rejonowej w Legionowie, sygn. akt. [...] Pismem z dnia 29 lutego 2024r. zawiadomił Skarżącego i Prokuraturę Rejonową w Legionowie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania dokumentu paszportowego, zwracają się jednocześnie do Prokuratury o wypowiedzenie się, czy aktualne pozostają przesłanki do odmowy wydania paszportu Skarżącemu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Prokuratura Rejonowa w Legionowie pismem z dnia 6 marca 2024r. poinformowała Wojewodę, że przesłanki będące podstawą wniosku o odmowę wydania dokumentu paszportowego Skarżącemu z dnia 3 listopada 2023r. - pozostają aktualne. Na podstawie ww. wniosku organ ustalił, że Prokuratora Rejonowa w Legionowie nadzoruje postępowanie prowadzone przeciwko Skarżącemu w sprawie karnej (sygn. akt [...] Postępowanie to od 12 sierpnia 2016r. pozostaje zawieszone z uwagi na przedkładane przez podejrzanego zaświadczenia dot. stanu jego zdrowia uniemożliwiającemu mu stawiennictwo na czynności. W tych okolicznościach Wojewoda Podlaski, powołując się na art. 54 ust. 2 i art. 54 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (tj. Dz. U. z 2023r., poz. 1302, dalej w skrócie: "u.d.p.") odmówił Skarżącemu wydania paszportu. W uzasadnieniu tej decyzji, Wojewoda wyjaśnił, że wydanie decyzji na podstawie art. 54 ust. 2 u.d.p. ma charakter obligatoryjny, tzn. że organ ma obowiązek wydania decyzji o odmowie wydania paszportu, gdy zachodzą okoliczności określone w art. 54 ust. 1 pkt. 2 tejże ustawy. Okolicznością taką jest wniosek organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, organu postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe przeciwko osobie ubiegającej się o wydanie dokumentu paszportowego. W przedmiotowej sprawie przesłanki do wydania ww. decyzji zostały spełnione, albowiem wniosek o odmowę wydania paszportu sporządził przewidziany w ustawie organ – Prokurator Prokuratury Rejonowej w Legionowie, a w sprawie toczy się rodzaj postępowania, do którego odwołuje się przepis, tj. postepowanie przygotowawcze przeciwko Skarżącemu. Organ paszportowy podkreślił jednocześnie, że nie jest władny do rozpatrywania wniosku pod względem merytorycznym, tj. co do jego celowości i zasadności, bowiem rola organu paszportowego w postępowaniu ogranicza się do zbadania czy w danej sprawie zostały spełnione wyżej wymienione przesłanki. W przeciwnym przypadku doszłoby bowiem do weryfikacji przez organ administracji wyników prowadzonego postępowania karnego. Decyzja o wystąpieniu z wnioskiem o odmowę wydania dokumentu paszportowego w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego należy do kompetencji organu dokonującego oceny, czy w danej sprawie zachodzi taka konieczność i decyduje na jakim etapie postępowania wystąpić z takim wnioskiem. Podejmując decyzję o odmowie wydania dokumentu paszportowego organ paszportowy nie działa według własnego uznania, ale obligatoryjnie odmawia, bowiem związany jest treścią wniosku prokuratora. Końcowo organ zasygnalizował, że żadna decyzja administracyjna, nie pozbawia obywatela paszportu "na zawsze". Zatem w chwili gdy ustąpią ustawowe przyczyny uzasadniające odmowę wydania paszportu, na wniosek organ paszportowy będzie mógł wydać nowy dokument paszportowy. W skardze złożonej do tut. sądu pełnomocnik Skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody Podlaskiego, a w przypadku uznania przez sąd, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 6, 7, 7a, 8, 9, 10, 11, 75, 77, 78, 80, 81a, 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odmawiającej wydania Skarżącemu paszportu w sytuacji, gdy m.in. organ nie dokonał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie zebrał wszechstronnego materiału dowodowego w sprawie, nie przeprowadził dowodów wnioskowanych przez stronę, wydał uzasadnienia decyzji z brakami umożliwiającymi jej prawną i merytoryczną kontrolę, nie rozstrzygał wątpliwości, co do stanu faktycznego oraz interpretacji normy prawnej na korzyść strony, naruszył podstawowych zasad postępowania administracyjnego skutkujące m.in. osłabieniem zaufania obywateli do władzy publicznej; 2) art. 2, art. 7, art. 30, art.31, art. 37, art. 40, art. 41, art. 42, art. 45, art. 47, art. 77 i art. 78 Konstytucji RP poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy decyzja ta oraz podstawa prawna na której została ona oparta narusza w sposób oczywisty wskazane przepisy Konstytucji RP; 3) art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy o dokumentach paszportowych poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy jego zastosowanie narusza art. 2, art. 7, art. 30, art.31, art. 37, art. 40, art. 41, art. 42, art. 45, art. 47, art. 77 i art. 78 Konstytucji RP w zakresie w jakim odmowa wydania paszportu następuje bez postanowienia prokuratury wydanego na podstawie art. 277§ 1 k.p.k.; 4) art. 20, art. 21 i art. 22 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez wydanie decyzji o odmowie wydania paszportu w sytuacji, gdy decyzja ta oraz podstawa prawna na której została ona oparta narusza w sposób oczywisty wskazane przepisy prawa międzynarodowego. W odpowiedzi na tak sformułowaną skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 16 sierpnia 2024r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o uzupełnienie skargi o nowe okoliczności faktyczne związane ze znacznym pogorszeniem stanu zdrowia Skarżącego (realne zagrożenie zdrowia i życia wymagające podjęcia specjalistycznego leczenia w trybie nagłym w tym także poza strefą Schengen, a trybie pilnym na terenie USA), które zdaniem pełnomocnika dodatkowo przemawiają za koniecznością uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 20 sierpnia 2024r. drugi pełnomocnik Skarżącego, który dołączył się do sprawy podtrzymał wnioski zawarte w skardze i wskazał, że wydanie decyzji w sprawie odmowy wydania Skarżącemu paszportu nastąpiło na podstawie przepisów, niezgodnych z Konstytucją oraz Europejską Konwencją Praw Człowieka, tj. art. 54 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych. Zdaniem pełnomocnika przepisy art. 54 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy są niezgodne z art. z art. 2, art. 7, art. 30, art. 31. art. 37, art. 40, art. 41, art. 42, art. 45, art. 47, art. 52, art. 77 i art. 78 Konstytucji, a także z art. 8, art. 2 Protokołu nr 4 EKPC. Wskazał, że Trybunał Konstytucyjny badał już zgodność rozwiązań przyjętych przez ustawodawcę, na gruncie ustawy z dnia ustawy z 29 listopada 1990 r. o paszportach, stwierdzając w wyroku z dnia 1 czerwca 1999r., sygn. SK 20/98, że art. 6 ust. 1 pkt 3 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o paszportach, w zakresie, w jakim dotyczą wyłącznie wniosków w sprawie odmowy wydania lub unieważnienia paszportu w związku ze stosowaniem środka zapobiegawczego przewidzianego w art. 277 § 1 k.p.k., nie są niezgodne z przepisami Konstytucji RP. W ocenie pełnomocnika analiza rozwiązań przyjętych przez ustawodawcę w ustawie z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych w art. 54 ust. 2 pkt. 2 prowadzi do konstatacji, iż wskazany wyrok TK zachowuje aktualność na gruncie rozwiązań w zakresie procedury odmowy oraz unieważnienia dokumentu paszportowego, na wniosek organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, przyjętych na gruncie wskazanej powyżej ustawy o dokumentach paszportowych. Zakładając racjonalność ustawodawcy respektującego wyroki Trybunału Konstytucyjnego należy stwierdzić, że na gruncie ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych nieuwzględnienie w redakcji art. 54 ust. 1 pkt. 2 warunku polegającego na oparciu wniosku organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze na postanowieniu o zastosowaniu zakazu opuszczania kraju, stanowi błąd legislacyjny. Jak dodatkowo podkreślił pełnomocnik Skarżącego w sytuacji, w której przepisy aktu podrzędnego pozostają w niezgodzie z przepisami Konstytucji, co ma miejsce w sprawie, która została poddana osądowi WSA w Białymstoku, to sąd powinien dokonać oceny zgodności aktu podkonstytucyjnego z Konstytucją. W ocenie pełnomocnika, skarżona decyzja i zapisy ustawy na mocy której ją wydano, jest też sprzeczna z art. 8, art. 2 Protokołu nr 4 EKPC. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja nie jest bowiem dotknięta wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest zobowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), a które to wady przemawiałyby za wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Przy czym dodatkowego podkreślenia wymaga, uwzględniając zakres i charakter podniesionych w skardze zarzutów, że sąd kontrolując zaskarżoną decyzję bada ją wyłącznie pod względem zgodności (legalności) z obowiązującymi przepisami prawa, a nie celowości, a tym bardziej słuszności jej wydania. Punktem wyjścia dla uzasadnienia podętego orzeczenia jest przypomnienie, że kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja o odmowie wydania paszportu została pojęta na podstawie art. 54 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o dokumentach paszportowych. Zgodnie z tym przepisem organ paszportowy, do którego wpłynął wniosek o wydanie dokumentu paszportowego, odmawia wydania dokumentu paszportowego: na wniosek organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, organu postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe, przeciwko osobie ubiegającej się o wydanie dokumentu paszportowego. Odmowa następuje w formie decyzji. Z przytoczonego przepisu wynika, że wydanie decyzji o odmowie wydania paszportu na podstawie ww. przepisu uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek tj. wniosku uprawnionego organu oraz prowadzenia postępowania przygotowawczego lub wykonawczego w sprawie karnej przeciwko osobie ubiegającej się o wydanie dokumentu paszportowego. Tryb ten nie pozostawia zatem organowi możliwości merytorycznej kontroli zasadności wniosku, jak i możliwości stwierdzenia czy odmowa nie będzie stanowiła dla obywatela ubiegającego się o paszport - nadmiernej dolegliwości. Organ paszportowy bada jedynie istnienie przesłanek formalnych w postaci istnienia wniosku pochodzącego od uprawnionego organu i prowadzenie postępowania przygotowawczego przeciwko osobie ubiegającej się o paszport. Ponadto, co też warto podkreślić, w sytuacji obligatoryjnej odmowy wydania paszportu nie ma miejsce na jakiekolwiek uznanie organu administracji w zakresie merytorycznej treści decyzji. Spełnienie przesłanek formalnych niejako automatycznie powoduje wydanie decyzji o określonej w ustawie – treści. Organ nie może zatem badać zasadności wystąpienia z wnioskiem o odmowę wydania paszportu, albowiem skutkować to mogłoby weryfikacją przez organ administracji wyników prowadzonego postępowania karnego, a taka konstrukcja już z samego założenia jest niedopuszczalna. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wniosek o odmowę wydania dokumentu paszportowego Skarżącemu został złożony przez uprawniony podmiot - Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Legionowie. W sprawie nie ulega również wątpliwości, że przeciwko Skarżącemu jest prowadzone postępowanie przygotowawcze w sprawie karnej pod sygn. akt [...] (o czyny z art. 178a § 1 k.k. i art. 229 § 1 i 3 k.k.). Wprawdzie prowadzone postępowanie przygotowawcze pozostaje zawieszone od dnia 12 sierpnia 2016r., tym niemniej fakt ten pozostaje bez znaczenia na gruncie przedmiotowej sprawy, albowiem zawieszenie postępowania nie usuwa skutków zawisłości sprawy karnej. Ponadto, jak wynika z wniosku Prokuratora postępowanie pozostaje zawieszone z uwagi na przedkładane przez Skarżącego kolejne zaświadczenia dot. jego stanu zdrowia uniemożliwiające mu stawiennictwo na czynności. Powyższe okoliczności przesądzają, że w sprawie spełnione zostały obligatoryjne wymogi wydania decyzji o odmowie wydania paszportu. Obligatoryjny charakter podstawy prawnej wydania decyzji, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "odmawia wydania dokumentu paszportowego", nie pozwalał zaś, jak to już wyżej zaakcentowano, na jakąkolwiek uznaniowość i obligował Wojewodę Podlaskiego do odmowy wydania Skarżącemu dokumentu paszportowego. Zatem, wbrew przekonaniu strony skarżącej, Wojewoda nie miał zatem żadnych prawnych środków pozwalających na odmowę uwzględniana wniosku Prokuratora i wydania paszportu Skarżącemu również z przyczyn wskazanych w skardze, tj. w szczególności z uwagi na sygnalizowaną przez Skarżącego konieczność poddania się leczeniu w zagranicznych placówkach medycznych poza strefą Schengen i USA, a tym bardziej ze względu na wyjazdy służbowe Skarżącego wynikające z jego działalności społecznej. Okoliczności te, w szczególności związane z pogarszającym się stanem zdrowia Skarżącego (szeroko opisane w piśmie procesowym z dnia 16 sierpnia 2024r.), mogą co najwyżej stanowić podstawę do ubiegania się przez Skarżącego o wydanie paszportu tymczasowego w trybie art. 55 u.d.p., który stanowi lex specialis do art. 54. Zatem w sytuacji istnienia podstaw do odmowy wydania paszportu z art. 54 konsul może wydać paszport tymczasowy ze względu na ważny interes osoby ubiegającej się o taki paszport. Tym niemniej zastosowanie powyższego przepisu wymaga wszczęcia odrębnej procedury. Wracając zaś na płaszczyznę kontrolowanej sprawy i zarzutów podniesionych wobec zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że Wojewoda Podlaski prawidłowo zastosował na gruncie przedmiotowej sprawy - art. 54 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.d.p. W ocenie Sądu, a wbrew przekonaniu pełnomocników strony skarżącej, obowiązujące przepisy nie uzależniały również wydania zaskarżonej decyzji od spełnienia przez organ prowadzący postępowanie karne innych warunków, w tym od wydania postanowienia w trybie art. 277 § 1 k.p.k., a zatem zastosowania środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju. Brzmienie przepisu art. 54 ust. 1 pkt 2 u.d.p. jest jasne i nie budzi żadnych budzi żadnych wątpliwości, że możliwość wystąpienia przez prokuratora z wnioskiem w trybie art. 54 ust. 1 pkt 2 u.d.p. nie została uzależniona przez ustawodawcę od uprzedniego wydania przez organ wnioskujący - postanowienia z art. 277 § 1 k.p.k. W ocenie Sądu, na legalność zaskarżonej decyzji nie ma również wpływu powołany w skardze - wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 1 czerwca 1999 r. sygn. akt SK 20/98. Na mocy tego wyroku, Trybunał orzekł, że art. 6 ust. 1 pkt 3 oraz art. 10 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach (Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 5), w zakresie w jakim dotyczą wyłącznie wniosków w sprawie odmowy wydania lub unieważnienia paszportu w związku ze stosowaniem środka zapobiegawczego przewidzianego w art. 277 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, nie są niezgodne z art. 2, art. 7, art. 30, art. 31, art. 37, art. 40, art. 41, art. 42, art. 45, art. 47, art. 77 i art. 78 Konstytucji RP. Wspomniany wyrok został wydany w sprawie ze skargi konstytucyjnej, tj. w ramach tzw. konkretnej kontroli konstytucyjności prawa, a zakres orzeczenia Trybunału wynikał – w świetle art. 79 Konstytucji RP – z indywidualnej sytuacji prawnej skarżącego konstytucyjnie, wynikającej z ostatecznego orzeczenia o jego prawach i wolnościach konstytucyjnych. W związku z tym, w wyroku tym Trybunał rozstrzygał o sytuacji, w której wniosek prokuratora był składany w następstwie zastosowania środka z art. 277 § 1 k.p.k. Ponadto, co wymaga dodatkowego zaakcentowania, wbrew przekonaniu pełnomocnika Skarżącego Trybunał w żadnym fragmencie powołanego wyroku nie orzekł o tym, że warunkiem zgodnego z Konstytucją zastosowania instytucji odmowy wydania paszportu jest uprzednie wykorzystanie przez prokuratora wspomnianego środka zapobiegawczego. Co więcej, wyrok został wydany na skutek skargi konstytucyjnej. W takim przypadku wyrok Trybunału ma zatem na celu nie tylko usunięcie hierarchicznej niezgodności norm, lecz przede wszystkim stanowi środek ochrony praw i wolności – w tym przypadku osoby wnoszącej skargę konstytucyjną. Ma zatem znaczenie w sprawach o tożsamym stanie faktycznym i prawnym. Zaistniały zaś na kanwie niniejszej sprawy stan faktyczny jest zgoła odmienny od tego, jaki był podstawą oceny Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 1 czerwca 1999r. Zdaniem Sądu, wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda Podlaski nie naruszył również prawa Skarżącego wynikających z przepisów art. 20, art. 21 i art. 22 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zaskarżona decyzja nie pozbawia Skarżącego obywatelstwa Unii Europejskiej, wobec czego zarzut naruszenia art. 20 Traktatu był nieadekwatny. Zdaniem Sądu, wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda nie naruszył również ma prawa Skarżącego do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium Państw Członkowskich, wynikającego z art. 21 Traktatu, albowiem prawo to jest związane z obywatelstwem UE, nie zaś z faktycznym posiadaniem dokumentu paszportowego. Na mocy kontrolowanej decyzji nie doszło również do uszczerbku na prawach wyborczych Skarżącego, przysługujących mu z tytułu obywatelstwa UE, wobec czego nie doszło do naruszenia art. 22 Traktatu. Za bezzasadny należy uznać również zarzut dotyczący naruszenia art. 8 EKPC. Zauważyć należy, że z art. 8 ust. 1 i 2 EKPC wynika, iż niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Z treści art. 8 ust. 2 Konwencji wynika zatem wprost, że względy bezpieczeństwa państwowego i bezpieczeństwa publicznego zostały uznane za przesłanki ingerencji koniecznej, a zatem realizującej uprawniony i usprawiedliwiony cel. Wbrew przekonaniu pełnomocnika Skarżącego przepis art. 8 EKPC nie daje zatem absolutnej ochrony i prawo do poszanowania życia rodzinnego może podlegać ograniczeniom. Takie ograniczenie można zaś odnaleźć w treści samego art. 54 ust. 1 pkt 2 u.d.p., który przewiduje odmowę wydania paszportu dla celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego. Ponadto, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 1 czerwca 1999r. SK 20/98 (...) prawo do paszportu nie jest prawem abstrakcyjnym, które przynależne jest każdemu człowiekowi i wynikającym z jego przyrodzonej godności, lecz prawem do dokumentu, w którym państwo poświadcza tożsamość, i za którym idzie deklaracja państwa dotycząca ochrony osoby paszport posiadającej. W związku z tym państwo ma prawo i obowiązek oceniać i miarkować czy posiadanie paszportu nie będzie wykorzystywane ze szkodą dla jego autorytetu np. dla ucieczki przed wymiarem sprawiedliwości. Prawo to wynika z samej istoty suwerenności państwa paszport wydającego, a jego realizacji służy między innymi możność odmowy wydania paszportu w sytuacjach ustawowo określonych. Niewątpliwie odmowa wydania paszportu, lub unieważnienia paszportu już wydanego, stanowi istotną dolegliwość dla obywatela, jednakże przy zaistnieniu okoliczności stanowiących ustawową podstawę ich wprowadzenia nie jest ingerencją przekraczającą konstytucyjnie dopuszczalny zakres władztwa państwowego (...). W tej sytuacji, wobec zaistnienia w okolicznościach przedmiotowej sprawy przesłanek do wydania decyzji o odmowie wydania dokumentu paszportowego, Sąd uznał zaskarżoną decyzję za prawidłową. Nie stwierdzono przy tym istotnych uchybień przepisom postępowania, a przy tym spełniony został wymóg określony w art. 7 i 77 k.p.a. nakładający na organ administracji obowiązek uwzględnienia w sprawie interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Okoliczności sprawy wskazują, że zarówno interes publiczny, jak i indywidualny Skarżącego, zostały właściwie wyważone. W tych okolicznościach Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI