II SA/BK 351/24

II SA/Bk 351/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski
Justyna Siemieniako /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Kojło
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 79/25 - Wyrok NSA z 2025-07-09
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 104
art. 10a ust. 1 i 2, art. 12a ust. 1, 2 i 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 22 ust. 2a
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2024 r. sprawy ze skargi A. w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 17 kwietnia 2024 r., nr 2001-IOD.4823.13.2024 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr 2001-IOD.4823.13.2024, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku utrzymał
w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku
z dnia 5 stycznia 2024 r. nr 318000-COC3.4823.273.2023.DW w przedmiocie nałożenia na spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością prawa niemieckiego A. GmbH w J. (dalej również jako: "spółka", skarżąca") kary pieniężnej
w wysokości: (-) 20.000 zł za nieprzedstawienie na wezwanie Naczelnika PUCS środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem [...]
w miejscu [...] S., B., (-) 10.000 zł za niewywiązanie się
z obowiązku zapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 czerwca 2023 r. Pan M. przesłał do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny [...]. Według zgłoszenia środkiem transportu o nr. rej. [...] przewożone były odpady oznaczone kodem 200110 nazwane "odzież" w ilości 15338 kg (pozycja CN 0005). Towar przewożony był tranzytem przez terytorium Polski z Niemiec na Litwę. Podmiotem wysyłającym i jednocześnie przewoźnikiem była skarżąca spółka, zaś podmiotem odbierającym J. UAB z Litwy. Wraz z numerem referencyjnym system wygenerował wezwanie Naczelnika PUCS w Białymstoku do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w miejscu [...] S., B. - w celu przeprowadzenia kontroli. W wezwaniu pouczono spółkę o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niestawienia się do kontroli. W związku z tym, że przewoźnik nie stawił się do kontroli, w dniu 28 sierpnia 2023 r. sporządzono protokół opisujący stwierdzone nieprawidłowości, w którym ustalono ponadto, że dane geolokalizacyjne z lokalizatora GPS: [...] nie były przekazywane do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski.
Opisane okoliczności były podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego zakończonego wymienioną na wstępie decyzją Naczelnik PUCS
w Białymstoku z dnia 5 stycznia 2024 r.
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji Dyrektor IAS przytoczył na wstępie treść przepisów art. 3 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1,
art. 10a ust. 1, 2 i 3, art. 12a ust. 1, 2, 3 i 5, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 22 ust. 2a, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 104 ze zm., dalej w skrócie: "ustawa o SENT") oraz § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. 2022 r. poz. 898).
Odnosząc się następnie do argumentacji odwołania, że doszło omyłkowo do wypełnienia zgłoszenia SENT, gdyż przedmiotem przewozu nie były towary z żadnej kategorii wymienionych w art. 3 ust. 1-2 ustawy SENT oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r., a zatem, że błędnie przyjęto obowiązek przedstawienia środka transportu w dacie zakończenia przewozu towaru w celu przeprowadzenia kontroli oraz obowiązek zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu – organ odwoławczy wskazał, że to przewoźnik, będący jednocześnie podmiotem wysyłającym, samodzielnie dokonał zgłoszenia przewozu do rejestru monitorowania przewozów SENT. W zgłoszeniu tym zadeklarował, iż przedmiotem przewozu będą odpady oraz przedstawił Aneks VII - informację towarzyszącą przemieszczaniu odpadów. W transgranicznym przemieszczaniu odzieży używanej, w przypadku gdy wysyłający dołączy do transportu Załącznik VII, uznać należy za wyrażenie woli przez wysyłającego o pozbyciu się i kwalifikacji przedmiotu lub substancji jako odpad. Z wypełnionego przez spółkę Załącznika VII, w którym wskazano dane tożsame z danymi zawartymi w zgłoszeniu SENT wynika, że przedmiotem transgranicznego przewozu odpadów były odpady (wskazane zgodnie z Konwencją Bazylejską) jako B 30 30 - odpady tekstylne. W dokumencie wskazano także inny kod odpadów National Code CER 20 01 10, tj. odzież. W pozycji nr 8 Aneksu VII jako proces odzysku wskazano kod R3. Zgodnie
z wykazem skrótów i kodów stosowanych w załącznikach do Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. L 190 z 12.7.2006), przez kod R3 rozumie się recykling/odzysk substancji organicznych nieużywanych jako rozpuszczalniki. Pomimo, że na dokumencie sprzedaży oraz liście przewozowym znajdował się zapis, że przewożonym towarem są towary tekstylne i odzieżowe wolne od odpadów
i pozostałości materiałów odpadowych w rozumieniu rozporządzenia UE 259/93 czyste z gospodarstw domowych z Niemiec Region J., wysyłający firma A. GmbH stwierdziła, że ubrania te są odpadem, co potwierdza okoliczność wypełnienia przez wysyłającego Załącznika VII. W ocenie Dyrektora DIAS, podmiot wysyłający, który jest świadomy obowiązków wynikających z art. 18 Rozporządzenia WE nr 1013/2006 oraz § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r., nie uzupełniłby Załącznika nr VII, gdyby to nie był odpad. Załącznik nr VII wyraźnie wskazuje, że wolą posiadacza było wysłanie transportu z odpadem. Wysyłający/przewoźnik wystawiając ww. Załącznik nr VII sam stwierdził, że przewożony tranzytem przez Polskę towar, jest odpadem.
Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał potwierdza, że towarami przewożonymi za ww. zgłoszeniem SENT były odpady. W związku z powyższym spółka obowiązana była do przestrzegania przepisów związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów.
W przypadku niewykonania m.in. obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 ustawy o SENT, tj. niestawienia się na wezwanie organu I instancji w celu poddania się kontroli, strona podlega karze pieniężnej w wysokości 20.000 zł, stosownie do postanowień art. 22 ust. 1 pkt. 3 ww. ustawy.
Jeśli chodzi o nieprawidłowości dotyczące nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych za pośrednictwem geolokalizatora GPS: [...], Dyrektor IAS zauważył, że w oparciu o odczyt kamer z Automatycznego Systemu Rozpoznawania Numerów (ANPRAS) ustalono, iż przewóz towaru pojazdem o nr. rej. [...] przez terytorium Polski za ww. zgłoszeniem SENT został zrealizowany. Przewoźnik rozpoczął przewóz 6 czerwca 2023 r. o godz. 11.25 przez przejście graniczne w Świecku, a opuścił terytorium Polski 8 czerwca 2023 r. o godz. 05:39 przez miejscowość B. Z pisma Centrum Informatyki Resortu Finansów wynika, że w okresie ważności zgłoszenia nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL/OBU. W bazie danych systemu SENT GEO BI nie stwierdzono danych geolokalizacyjnych przekazywanych przez ww. lokalizator. Odnośnie przedmiotowego zgłoszenia SENT, nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD zgłoszeń incydentów dotyczących problemów w działaniu systemu SENT GEO. Naczelnik PUCS w oparciu o dokonane ustalenia miał zatem podstawy do nałożenia na spółkę kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Organy nie znalazły podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Dyrektor IAS zauważył, że pojęcia "interesu publicznego" i "ważnego interesu przewoźnika"
(art. 22 ust. 3 ustawy o SENT) są pojęciami nieokreślonymi i muszą być oceniane na podstawie wszechstronnego i wnikliwego rozważenia całego materiału dowodowego przy uwzględnieniu okoliczności, że kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Odstąpienie od kary pieniężnej ma charakter uznaniowy.
W toku postępowania spółka, pomimo przekazanej informacji odnośnie możliwości jak i warunków odstąpienia od nałożenia kary, nie wskazała zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji, jak również nie złożyła wniosku o pomoc "de minimis". Spółka nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji, czy okoliczności wskazujących na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnych, uniemożliwiających uiszczenie kary, czy też charakteryzujących sytuację finansową firmy, nie wykazała, w jaki sposób zapłata kary administracyjnej wpłynie na działalność firmy i możliwość jej dalszego funkcjonowania.
Na podstawie informacji pozyskanych ze strony internetowej organ pierwszej instancji ustalił, że firma funkcjonuje od ponad 10 lat, jej główną działalnością jest skup i handel surowcami wtórnymi, takimi jak papier, tektura, tekstylia, używane buty. Kapitał zakładowy wynosi 25.000 EUR. Na podstawie danych zawartych w rejestrze monitorowania przewozów organ ustalił, że w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 28 sierpnia 2023 r. na platformie usług elektronicznych skarbowo-celnych zarejestrowano 14 zgłoszeń przejazdów posiadających dyrektywę kontrolną, realizowanych przez stronę. Po dodaniu kryterium kontrolnego system wskazał jedynie 4 przejazdy skontrolowane; oznacza to, że w przypadku 10 zgłoszeń przewoźnik nie stawił się do kontroli w miejscu wskazanym w dyrektywie kontrolnej. W przedmiotowej sprawie, nałożona na przewoźnika wysokość kary pieniężnej może, poprzez swoją dolegliwość, wpłynąć prewencyjnie na zwiększenie uwagi, samokontroli i dołożenie szczególnej staranności podczas realizacji przez firmę kolejnych zgłoszeń SENT.
Jeżeli chodzi o interes publiczny, organ odwoławczy podkreślił, że celem ustawy o SENT jest bieżące monitorowanie przewozu towaru podlegającego zgłoszeniu w sposób umożliwiający skontrolowanie pojazdu w trakcie przemieszczania się na terenie Polski jak też skontrolowanie realizacji obowiązków wynikających z tej ustawy. Ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi, w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę, za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń
w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Stwierdzone w sprawie naruszenia nie spełniają zdaniem organu odwoławczego założeń ustawy
o SENT, a wręcz uniemożliwiają kontrolę realizacji przewozu zgłoszonego towaru,
w tym przypadku odpadów. W interesie publicznym natomiast jest to, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności wypełnianiu swoich obowiązków. Za ww. zgłoszeniem SENT przewożone były odpady. Wprowadzenie do systemu monitorowania przewożonych odpadów związane było z szeroko rozumianą ochroną środowiska. W interesie publicznym jest walka z "szarą strefą" zajmującą się nielegalnym przemieszczaniem odpadów oraz ograniczenie napływu towarów
z innych państw członkowskich, od których podmioty obowiązane nie uiszczają jakichkolwiek podatków i utylizują odpady w innych krajach niż kraj wytworzenia.
W ocenie Dyrektora IAS nałożenie na spółkę kary pieniężnej jest wynikiem jej własnych działań, których konsekwencje mogła przewidzieć, dochowując należytej staranności wymaganej przy prowadzeniu działalności gospodarczej związanej
z obrotem towarami "wrażliwymi", w tym przypadku odpadami. Ustalone w sprawie okoliczności dowodzą, że nałożona kara pieniężna stanowi proporcjonalną reakcję
w stosunku do naruszeń przewoźnika. Istotny jest fakt, że nieprawidłowości
w działaniach przewoźnika występowały także przy innych przewozach, zakłócając działanie systemu monitorowania. Nałożenie kary pieniężnej stanowi adekwatną reakcję w niniejszej sprawie.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Działający w jej imieniu pełnomocnik zaskarżył decyzję Dyrektora IAS w całości i zarzucił naruszenie:
1. prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy:
(a) art. 120, art, 121, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw.
z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego
i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i niebudzący zaufania do organów podatkowych,
z całkowitym pominięciem przedłożonej przez stronę w toku postępowania dokumentacji transportowej, poprzez bezzasadne przyjęcie, że karane w ramach przepisów w/w ustawy powinny być wszystkie przypadki sporne, z pominięciem możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, podczas gdy niniejszy przypadek, wbrew twierdzeniom organu winien być taktowany nadzwyczajnie, bowiem organ miał poważne wątpliwości co do charakteru przewożonego materiału, a finalnie i tak błędnie go zakwalifikował, jako odpady, co więcej transport był cały czas monitorowany poprzez system E-TOLL. Tym samym niewątpliwie nie zaistniało niebezpieczeństwo wystąpienia zagrożenia z tytułu nielegalnego handlu towarów wrażliwych. W konsekwencji nieuzasadnione w niniejszym przypadku jest nakładanie sankcji na stronę skarżącą, co więcej sankcji w wysokości, która stanowi niewspółmierne obciążenie, które doprowadzić może do jej niewypłacalności. Postępowanie organu II instancji w przedmiotowej sprawie ocenić należy jako sprzeczne z podstawowymi zasadami współżycia społecznego.
(b) art. 187 § 1 i art. 191 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, poprzez stronnicze przyjęcie, iż strona skarżąca transportowała odpady i winna być obciążona sankcją pieniężną, podczas gdy inne kontrole tożsamego towaru jednoznacznie potwierdzały, że przewożony towar to odzież używana, niepodlegająca kontroli oraz obowiązkowi przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych i w ramach prowadzonego transportu nie ma jakichkolwiek nieprawidłowości i podstaw do nałożenia kar pieniężnych.
2. prawa materialnego:
(a) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, który stanowi, że odpad to każda substancja lub przedmiot, którego posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do którego pozbycia się jest obowiązany, poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, że strona skarżąca przewoziła odpady, podczas gdy przedmiotem transportu była odzież używana, niestanowiąca odpadów.
(b) art. 10a ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, który stanowi, że przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, poprzez:
- błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do niezapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem oraz nałożenia kary w wysokości 10.000,00 zł, podczas gdy nie było podstaw do przyjęcia iż taki obowiązek ciążył na przewoźniku. Albowiem przewożony towar to odzież używana niepodlegająca kontroli oraz obowiązkowi przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych.
- poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że rejestracja w SENT determinuje obowiązek przekazywania danych geolokalizacyjnych. Niewątpliwie transport przedmiotowego towaru nie podlegał rejestracji SENT, a w konsekwencji na przewoźniku nie ciążył obowiązek przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych. Samo omyłkowe zgłoszenie do systemu SENT nie może rodzić automatycznego nałożenia kary pieniężnej z uwagi na rzekome nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizayjnych. To charakter przewożonego towaru determinuje obowiązek poddania monitorowania transportu.
(c) art. 12a ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt. 3 ustawy o SENT poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że strona skarżąca była obowiązana do przedstawienia środka transportu w dacie zakończenia przewozu towaru w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego położonym najbliżej miejsca zakończenia przewozu – [...] S., B., celem przeprowadzenia kontroli przewozu towarów,
w sytuacji gdy towar objęty transportem nie podlegał zgłoszeniu w systemie SENT,
a więc nie podlegał obowiązkowi przedstawienia środka transportu w oddziale celnym urzędu celnoskarbowego, w związku z tym nie zachodzą przesłanki do zastosowania kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT.
(d) art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu
I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej i niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary, oraz utrzymanie zastosowania środka nieproporcjonalnego do sytuacji, wbrew celowi dla których uchwalono przepisy ustawy o SENT, ale również w oderwaniu od obecnej sytuacji gospodarczej (skutki epidemii koronawirusa, inflacja, wojna na Ukrainie), która niewątpliwie rzutuje na kondycję finansową strony skarżącej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wskazując sposób załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko
i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zaważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 2 pkt 8 ustawy o SENT przewoźnik oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, wykonującą przewóz towarów. Zgodnie
z art. 3 ust. 1 ustawy o SENT system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Według art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Stosownie zaś do treści art. 12a ust. 1 ustawy
o SENT, jeśli w wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik otrzymują wezwanie do przedstawienia środka transportu w czasie i miejscu, o których mowa odpowiednio
w ust. 3 albo 4, przesłane wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze. Odpowiednio podmiot wysyłający i podmiot odbierający są obowiązani przekazać przewoźnikowi treść wezwania wraz
z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze
(art. 12a ust. 2 ustawy o SENT). Przepis art. 12a ust. 3 ustawy o SENT stanowi, że
w przypadku przewozu towarów po drodze publicznej przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, w dacie zakończenia przewozu towaru, w miejscu dostarczenia towaru lub w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 - na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.
W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o SENT, środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne. Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, rejestr jest prowadzony w systemie teleinformatycznym. Z treści art. 7 ustawy wynika, że gdy przewóz towarów ma miejsce z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Stosownie do treści ust. 2 ww. artykułu przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1 w lokalizator.
Zgodnie natomiast z treścią art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Osią sporu pozostaje to, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy spółka podlegała obowiązkowi zgłoszenia w systemie SENT i czy w związku z tym można było nałożyć na nią kary za brak spełnienia obowiązków wynikających z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT oraz art. 12a ust. 1 ustawy o SENT.
Spółka stoi bowiem na stanowisku, że przewożony przez nią towar (odzież używana) nie jest odpadem i w związku z tym nie podlegał obowiązkowi zgłoszenia, a omyłkowe dokonanie zgłoszenia w systemie nie obligowało jej do przekazywania danych geolokalizcyjnych na całej trasie przewozu, ani do przedstawienia środka transportu do kontroli na wezwanie organu. W konsekwencji skarżąca uważa, że nie ma podstaw do nałożenia na nią kary administracyjnej. Naruszenia przepisów procesowych spółka upatruje przy tym w braku ustaleń organów co do tego, co stanowiło przedmiot przewozu.
Sąd stanowiska spółki nie podziela. Bezsporne są ustalenia co do tego, że skarżąca jako przewoźnik przewoziła przez terytorium Polski, z Niemiec na Litwę, towar kod CN 0005. Wskazując w dokumentacji na wskazany kod, spółka zadeklarowała jednak przewóz odpadów, których podlegał obowiązkowi zgłoszenia
w systemie SENT. Spółka zadeklarowała ten towar do przewozu w systemie
i wyposażyła kierowcę w geolokalizator, a także w załącznik nr VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r.
w sprawie przemieszczania odpadów. Jak wskazuje organ, dokument ten jest wystawiany tylko w przypadku przemieszczania określonych odpadów.
W dokumencie tym, w pkt 10, wskazano że przedmiotem przewozu był towar oznaczony kodem odpadu CER 200110, tj. odzież.
Istotne jest, zdaniem sądu, to, że to sama spółka traktowała przewóz jako przewóz odpadów, tak go deklarując. Słusznie wskazuje organ, że gdyby nie dokonywała przewozu odpadów, to nie dokonywałaby zgłoszenia SENT ani nie posługiwałaby się przeznaczonym do tego rodzaju przewozu załącznikiem nr VII.
Deklarując przewożony towar jako odpad strona sama wskazuje na zamiar pozbycia się go, przez co zostaje spełniona definicja odpadu z ustawy z dnia
14 grudnia 2012 r. o odpadach. Art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy stanowi, że przez odpad
z rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub, do których pozbycia się jest obowiązany. Zatem odpadem może być również towar pełnowartościowy; dla uznania za odpad wystarczy bowiem zamiar posiadacza pozbycia się go. Jeśli zatem spółka zadeklarowała towar jako odpad, to nie sposób wymagać od organów aby badały, czy przewożony towar faktycznie jest odpadem. W pełni wystarczająca staje się w takich sytuacjach deklaracja posiadacza towaru.
W treści załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy
o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia. W przedmiotowej sprawie w Załączniku VII podmiot wysyłający wskazał jako proces odzysku kod R3. Wskazanie tego kodu świadczy o tym, że przewoźnik świadomie traktował transportowany towar jako odpad. Zgodnie
z wykazem skrótów i kodów stosowanych w załącznikach do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, odzysk odpadów metodą R3 oznacza odzysk lub regenerację odpadów organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie
i biologiczne procesy przekształcania). Rodzaj odpadów i warunki ich odzysku
w procesie odzysku m.in. R3 został określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami
(Dz. U. z 2015 r. poz. 796). Zgodnie z załącznikiem do tego rozporządzenia, warunkiem odzysku dla odpadu o kodzie 20 0110 jest sortowanie.
Jak zasadnie wywodzi organ, w transgranicznym przemieszczaniu odzieży używanej, dołączenie przez wysyłającego do transportu Załącznika VII, oznacza wyrażenie przez niego woli o pozbyciu się i kwalifikacji przedmiotu lub substancji jako odpad. Ponadto w treści Załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia. Tym samym, posiadacz odpadu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania i przestaje użytkować go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem do celu innego, niż został wyprodukowany.
Wystawiony i przedstawiony podczas kontroli Załącznik VII jest dowodem na to, że wolą wysyłającego było wysłanie transportu z odpadem, a nie z towarem. Pomimo więc faktu, że na międzynarodowym liście przewozowym CMR oraz na dokumencie sprzedaży znajdował się zapis o przewozie tekstyliów i odzieży wolnych od odpadów i pozostałości materiałów odpadowych w rozumieniu rozporządzenia UE 259/93 czyste z gospodarstw domowych z Niemiec Region J., to słusznie uznał organ, że wysyłający wystawiając Załącznik VII sam stwierdził, że przewożone towary są odpadem.
Podsumowując: wobec wyraźnej deklaracji o przewożeniu odpadów poprzez dokonanie zgłoszenia SENT i wystawienie załącznika VII organy właściwie dokonały kontroli pod kątem wywiązania się spółki z obowiązku przedstawienia środka transportu oraz obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Nie były przy tym zobowiązane ustalać, czy przewożony towar jest odpadem.
Przyjąć należy, że podmiot dokonujący transportu objętego zgłoszeniem SENT jest każdorazowo zobowiązany zarówno do przedstawienia na wezwanie organu środka transportu do kontroli, jak też do przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem i nie może się z tych obowiązków zwolnić poprzez twierdzenie post factum, że zgłoszony towar obowiązkowi zgłoszenia nie podlegał. W sytuacji, gdy spółka sama zadeklarowała towar jako odpad i wystawiła załącznik VII, nie można mówić o istnieniu wątpliwości co do tego, czy przewożony towar był odpadem, czy też nim nie był.
Sąd podziela więc stanowisko organu co do niezasadności zarzutu niewłaściwej kwalifikacji przewożonego towaru. Z kolei twierdzenie, że zgłoszenie transportu do rejestru SENT było omyłkowe, prawidłowo uznano za nieprawdziwe. Spółka, dokonując zgłoszenia SENT, wiedziała o kwalifikacji przewożonego towaru przez podmiot wysyłający, zatem nie można w tym przypadku mówić o omyłce.
Przewóz objęty spornym zgłoszeniem dotyczył przewozu tranzytem przez obszar Polski odpadów w postaci odzieży w ilości 15.338 kg, których przewóz wiąże się ze zwiększonym ryzykiem. Przewoźnik mimo obowiązku stawienia się na wezwanie Naczelnika, nie zgłosił się w miejscu wyznaczonym do kontroli, co nie jest sporne. Pomimo wezwania do przedstawienia środka transportu wraz z towarem
w celu przeprowadzenia kontroli, przewoźnik nie stawił się do kontroli. W związku
z powyższym sporządzono protokół opisujący stwierdzone nieprawidłowości
i zasadnie nałożono karę pieniężną na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT.
Z treści akt administracyjnych, protokołu kontroli i innych dokumentów wynika, że w trakcie przewozu objętego przedmiotowym zgłoszeniem towar podlegający monitorowaniu był przewożony bez bieżącego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski. W tym zakresie obowiązki przewoźnika reguluje wskazany wyżej art. 10a ustawy SENT.
Jeśli chodzi o nieprawidłowości dotyczące nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych za pośrednictwem geolokalizatora organ zauważył, że w oparciu o odczyt kamer z Automatycznego Systemu Rozpoznawania Numerów (ANPRAS) ustalono, iż przewóz towaru pojazdem o nr rej. [...] przez terytorium Polski za ww. zgłoszeniem SENT został zrealizowany. Przewoźnik rozpoczął przewóz 6 czerwca 2023 r. o godz. 11.25 przez przejście graniczne w Świecku, a opuścił terytorium Polski 8 czerwca 2023 r. o godz. 05.39 przez miejscowość B.
Z pisma Centrum Informatyki Resortu Finansów wynika, że w okresie ważności ww. zgłoszenia nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL/OBU. W bazie danych systemu SENT GEO BI nie stwierdzono danych geolokalizacyjnych przekazywanych przez lokalizatora [...]. Odnośnie przedmiotowego zgłoszenia SENT, nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD zgłoszeń incydentów dotyczących problemów w działaniu systemu SENT GEO.
Krajowa Administracja Skarbowa udostępniła podmiotom podręcznik użytkowania aplikacji e-TOLL, zaś na stronie https://puesc.gov.pl/ znajduje się dział dotyczący zgłoszeń SENT z najczęściej zadawanymi przez podmioty pytaniami. Funkcjonuje także System Informacyjny Skarbowo-Celny (Help Desk SISC) w ramach którego można m.in. zgłaszać pytania w zakresie działania systemu SENT przez portal CSD - Centralny Service Desk, pocztą elektroniczną (e-mail) oraz telefonicznie. Do dyspozycji podmiotów pozostawiono także środowisko testowe platformy (https://test.puesc.gov.pl), w którym spółka mogła przed dokonaniem przewozu przetestować aplikację w celu skonfigurowania jej w ten sposób, by przesyłała ona dane do systemu SENT, a także Formularz SENT 406 za pomocą którego jest możliwość sprawdzenia pozycji zarówno urządzenia OBU/ZSL jak i aplikacji e-TOLL PL.
W ocenie sądu, brak przekazywanie do systemu SENT GEO aktualnych danych geolokalizacyjnych środka objętego spornym zgłoszeniem - nie powstało na skutek awarii systemu, działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek okoliczności, na którą przewoźnik nie miał wpływu, lecz było wynikiem niedochowania należytej staranności. To przewoźnik wykonujący przewóz drogowy "towarów wrażliwych", których transport odbywa się z uwzględnieniem zaostrzonych wymagań związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu rzeczy, powinien zapoznać się
z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa w powyższym zakresie. Powinien przedsięwziąć takie rozwiązania organizacyjne, w tym dotyczące przekazywania danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO, aby sprostać tym wymaganiom. Zarówno kierowca, jak i przewoźnik mają możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Przewoźnik w każdym momencie dysponuje możliwością sprawdzenia, poprze stronę internetową https://puesc.gov.pl/ ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, gdyby przewoźnik przy dochowaniu należytej staranności przy wykonywaniu przewozu - sprawdził działanie urządzenia o nr [...] na trasie przewozu przez terytorium Polski, mógłby odpowiednio zareagować, np. poprzez skorzystanie z infolinii KAS i nie doprowadzić do zaistnienia nieprawidłowości.
W świetle powyższego organ miał również podstawy do nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 2a ustawy o SENT.
Zdaniem sądu legalności kwestionowanej decyzji nie podważają zarzuty zawarte w skardze. Sąd zgadza się z oceną organu, że brak jest podstawy do powoływania się przez skarżącego na interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej. W takim przypadku nie ma znaczenia, czy powyższe naruszenie miało, czy też nie miało wpływu na dochody Skarbu Państwa (uszczuplenie podatkowe). Sam fakt wyposażenia pojazdu w geolokalizator, przeszkolenie pracownika jest niewystarczające do uznania, że przedsiębiorca zapewnił prawidłową realizację obowiązków nałożonych ustawą SENT. Urządzenie musi zostać włączone, cała trasa rejestrowana, a pojazd możliwy do lokalizacji w danej chwili przejazdu. Inne podejście musiałoby zmierzać do podważenia samej istoty śledzenia transportu towarów wrażliwych, bowiem w tej sprawie nie występuje uchybienie polegające na dokonaniu błędu w jakichś formalnych danych zgłoszenia SENT, lecz brak możliwości śledzenia transportu. W tym aspekcie obowiązek przewoźnika nie może ograniczać się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator, ale również, czy przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem,
a w tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy go używa. Jedynie gdyby nadzór taki był wykonywany przez skarżącą i w jego wyniku stwierdziłaby ona nieużywanie, czy też niewłaściwe używanie lokalizatora, można by twierdzić, że sytuacja wynikła z wyłącznej nieodpowiedzialności kierującego pojazdem.
Brak przekazywania danych geolokalizacyjnych na całej trasie przejazdu przez terytorium RP niweczy realizację jednego z celów ustawy, zwiększenia skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Wyjaśnić przy tym trzeba, że rejestracja urządzenia służącego do udostępniania danych geolokalizacyjnych w systemie e-TOOL (na potrzeby Systemu Poboru Opłat Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej) jest odrębną konfiguracją względem sytemu SENT, służy innym celom i nie zastępuje systemu geolokalizacyjnego SENT. Uwzględnienie w stanie faktycznym sprawy zarzutów strony skarżącej prowadziłoby do podważenia celu i sensu całej ustawy,
a zatem i jej obowiązywania. Prawidłowo zatem organy, uwzględniając obowiązujące przepisy krajowej ustawy i stan faktyczny sprawy uznały, że skarżąca jako przewoźnik podlega karom administracyjnym w łącznej kwocie 30.000 zł, co wynika bezpośrednio z treści wskazanych już wyżej przepisów ustawy o SENT.
Przewidziane w przytoczonych przepisach sankcje określa się mianem administracyjnych, co oznacza, że do ich zastosowania wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz.
Dla złagodzenia sankcji ustawa przewidziała w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT "klauzule generalne" umożliwiające uwzględnienie okoliczności indywidualnych
w ramach jednostkowej sprawy, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary. Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a,
z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Z kolei w art. 26 ust. 3 ustawy o SENT zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożonej kary. Stosownie do tej regulacji organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1) nie stanowi pomocy publicznej albo
2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych
w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
W kontekście systemowym przepis art. 22 ust. 3 ustawy o SENT odczytywać należy jako prawną gwarancję uwzględnienia indywidualnej sytuacji jednostki w ramach odpowiedzialności administracyjnoprawnej, regulowanej ustawą o SENT.
Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji, nie znajdując podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, nie zastosowały wykładni rozszerzającej i profiskalnej wymienionych wyżej przepisów prawa i nie naruszyły prawa materialnego. Trafnie bowiem organy wyłożyły, że w rozumieniu przepisu "ważny interes" strony to interes wyjątkowy, obiektywnie istniejący, wskazujący na wystąpienie sytuacji, w której grożąca kara pieniężna mogłaby zachwiać podstawami egzystencji podmiotu prowadzącego firmę przewozową, uniemożliwiłaby prowadzenie dalszej działalności gospodarczej, czy zastopowałaby rozwój firmy.
Organy przeanalizowały kondycję finansową skarżącej. Organ I instancji
w uzasadnieniu decyzji wskazał, że firma skarżącej funkcjonuje od ponad 10 lat, jej główną działalnością jest skup i handel surowcami wtórnymi, takimi jak papier, tektura, tekstylia, używane buty. Kapitał zakładowy wynosi 25.000 EUR. Pomimo takiej możliwości, spółka nie wskazała zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji, jak również nie złożyła wniosku o pomoc "de minimis". Również w skardze skarżąca nie wskazuje na zagrożenie dla swego funkcjonowania w przypadku konieczności poniesienia kary. Odnosząc się zaś do argumentów skargi w zakresie obecnej sytuacji gospodarczej (skutki epidemii koronawirusa, inflacja, wojna na Ukrainie), która rzutuje na kondycję finansową skarżącej sąd wyjaśnia, że nie mogą one stanowić przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, bowiem nie stanowią nadzwyczajnych okoliczności. Z tymi trudnościami boryka się wielu przedsiębiorców zagranicznych, biorących udział
w transporcie przez terytorium Polski towarów objętych ustawą o SENT. Wpływ wskazywanych wydarzeń na kryzys gospodarczy oraz sytuację finansową stanowi powszechny problem, który dotyka wiele podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w tym samym zakresie, a mimo to wywiązują się one z obowiązków nałożonych ustawą o SENT a zatem trudno uznać sytuację spółki za wyjątkową.
Przesłankę "interesu publicznego" charakteryzuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą przy rozważaniu wystąpienia tej przesłanki w danej sprawie, respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Wprowadzenie przesłanki interesu publicznego do art. 22 ust. 3 ustawy o SENT oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje,
w których odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej będzie zbieżne z tym interesem. Ustalenie przez organ istnienia przesłanki interesu publicznego wiąże się
z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest płacenie należności w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi (zob.: wyroki NSA: z 27 lutego 2013 r., II FSK 135/11; z 28 sierpnia 2019 r., II GSK 360/19; z 22 stycznia 2020 r., II GSK 629/19;
z 7 grudnia 2019 r., II GSK 1696/19, wyroki przytaczane w uzasadnieniu dostępne na stronie www.cbois.nsa.gov.pl).
W interesie publicznym nie leży nakładanie przez organy kar pieniężnych na podmioty działające zgodnie z prawem, a dopuszczające się jedynie nieistotnych, oczywistych omyłek, błędów w zgłoszeniu SENT, czy też uchybień formalnych. Tego rodzaju przypadki trudno jednak porównywać z naruszeniem stwierdzonym
w sprawie niniejszej. Nie można bowiem zgodzić się ze skarżącą, że było to uchybienie nieistotne, gdyż w rzeczywistości nie doszło do uszczuplenia należności podatkowych. Sąd podziela stanowisko, że nieprzedstawienie do kontroli towaru wrażliwego zawsze jest istotnym naruszeniem, które nie jest uchybieniem równym oczywistej omyłce pisarskiej np. nieuzupełnieniu pola numeru licencji przy niekwestionowanym jej posiadaniu stwierdzonym podczas kontroli (zob. WSA
w Gliwicach w wyroku z 23 sierpnia 2023 r., III SA/Gl 121/22).
Podobnie należy ocenić naruszenie polegające na braku przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu przewożącego towar zakwalifikowany jako tzw. towar wrażliwy. Zaniechanie przez przewoźnika wykonania obydwu obowiązków uniemożliwiło służbom skuteczną kontrolę przewozu towarów wrażliwych oraz ustalenie, czy podane w zgłoszeniu dane są zgodne ze stanem faktycznym, tak aby była zapewniona integralność przepływu towarów jak
i towarzyszącej jej dokumentacji. To zaś skutkowało brakiem możliwości ustalenia, czy nie zaistniało realne zagrożenie interesów fiskalnych Skarbu Państwa poprzez uszczuplenie w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT, akcyza). Naruszenie obowiązków, o których mowa w art. 10a ust. 1 i art. 12a ust. 3 ustawy
o SENT, wypacza zatem cel tej ustawy. Takie zachowania nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. Przyjęte w ustawie o SENT rozwiązania służą bowiem prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty zajmujące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków.
Trafnie stwierdził organ, że w interesie publicznym nie leży odstępowanie od ukarania w stosunku do przewoźnika, który uniemożliwia organom celno-skarbowym przeprowadzenie kontroli i weryfikację dokumentów przewozowych ze stanem faktycznym tego przewozu. Odstąpienie od ukarania przewoźnika, który zignorował obowiązek przedstawienia do kontroli środka transportu wraz z towarem oraz nie przekazywał aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu, postawiłoby stronę
w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów, które z różnych przyczyn, nierzadko w sposób niezamierzony, dokonują naruszeń przepisów ustawy o SENT i ponoszą z tego tytułu odpowiedzialność.
Skład orzekający zgadza się również ze stwierdzeniem organów, że przepisy ustawy o SENT nie uzależniają nakładania kar pieniężnych od powstania uszczupleń podatkowych, a zatem posługiwanie się argumentem w postaci braku narażenia fiskusa na stratę przewozem przez obszar Polski towaru wrażliwego bez poddania środka transportu wraz z towarem kontroli przed opuszczeniem kraju, trafia
w próżnię.
Niezgodne z literalnym brzmieniem przepisu jest upatrywanie w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT powinności korzystania przez organ z możliwości odstąpienia od ukarania. Decyzja o odstąpieniu od nałożenia kary jest decyzją uznaniową. Sąd zauważa przy tym, że decydujące dla skorzystania z instytucji odstąpienia od nałożenia kary jest wykazanie zaistnienia w sprawie "ważnego interesu strony" lub "interesu publicznego".
Okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób właściwy a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone właściwie z zagwarantowaniem stronie czynnego udziału. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nietrafione.
Niezasadnie strona wskazuje na niewspółmierność kary. Zasada proporcjonalności kary do wagi naruszenia została uwzględniona przez ustawodawcę, który przewidział różne, ale określone w sztywnych kwotach, stawki kar za różne przewinienia. Jak trafnie zauważył organ, zasada proporcjonalności jest także realizowana poprzez wprowadzenie progów ilościowych determinujących objęcie określonych towarów systemem monitorowania. Zarzucanie organowi naruszenia zasady proporcjonalności nałożonej kary do wagi przewinienia, przy wiedzy o sztywnych stawkach kar przewidzianych przez ustawodawcę, których wysokości organ nie może miarkować, nie może być inaczej odebrane jak nieudolna próba przerzucenia na organy stosujące przepisy ustawy o SENT odpowiedzialności za naruszenie jej przepisów przez przewoźnika, a także jako próba podważenia obowiązujących przepisów prawa. Sąd uznał, że niestawienie się do kontroli uniemożliwiło organowi jakąkolwiek kontrolę dokonywanego przewozu drogowego. Stworzyło ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych Skarbu Państwa. Podobnie brak przesyłania danych geolokalizacyjnych na całej trasie objętej zgłoszeniem nie pozwoliło na skuteczne typowanie do kontroli drogowych, jak również uniemożliwiło nadzór nad przewozem odpadów. Brak realnej kontroli nad towarami, które stanowią zagrożenie dla środowiska naturalnego jest sprzeczne z zasadami przyświecającymi we wprowadzeniu do systemu monitorowania takich towarów. Zatem nałożone na spółkę kary pieniężne w łącznej wysokości. 30.000 zł są proporcjonalne do stwierdzonego naruszenia prawa.
Reasumując, skład orzekający w całej rozciągłości podzielił ustalenia faktyczne organu (niepodważone w sprawie przez skarżącą) jak i ocenę prawną sprawy.
Przepisy ustawy o SENT i wynikające z nich obowiązki przewoźnika oraz sankcje za ich nieprzestrzeganie powinny być przewoźnikowi znane. Stwierdzone naruszenia nie stanowią przy tym naruszenia formalnego (nieistotnej pomyłki). Ustalono, że w czasie nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych system SENT-GEO działał bezawaryjnie. Prawidłowo ustalono, że spółka nie wykazała zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego" mogącego stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary.
Nie znajduje oparcia w aktach twierdzenie skargi, że organ miał poważne wątpliwości co do charakteru przewożonego materiału. Otóż nie miał - w sytuacji, gdy spółka sama zadeklarowała towar jako odpad i wystawiła załącznik VII, nie można mówić o istnieniu wątpliwości co do tego, czy przewożony towar był odpadem czy też nim nie był.
Spółka próbuje także wykazać istotną jej zdaniem dla tej sprawy okoliczność w postaci przeprowadzenia w dniu 7 stycznia 2024 r. kontroli transportu, w której nie dopatrzono się nieprawidłowości, gdzie towar miał być identyczny z towarem przewożonym w niniejszym przypadku. Okoliczność ta jest bez znaczenia w tej sprawie, która dotyczy innego transportu, a nieprzedstawienie środka transportu do kontroli pomimo stosownego wezwania uniemożliwiło jego weryfikację. Nie można zatem stwierdzić, że w obu przypadkach transportowany był taki sam towar.
Mając powyższe na uwadze sąd stwierdza, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów proceduralnych i przepisów prawa materialnego. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, dlatego też sąd skargę oddalił, działając na mocy
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935).