II SA/Bk 350/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2008-08-28
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykarta opłaty drogowejkara pieniężnaodprawa granicznaprzewoźniknieprzewidywalnośćobowiązek posiadania dokumentów

Sąd oddalił skargę przewoźnika na karę pieniężną za brak ważnej karty opłaty drogowej, uznając, że długie kolejki do odprawy granicznej nie są okolicznością nieprzewidywalną, a kierowca miał możliwość zakupu winiety.

Przewoźnik Z.B. został ukarany karą pieniężną za przejazd bez ważnej karty opłaty drogowej. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organy administracji ponownie nałożyły karę, uznając, że długie kolejki do odprawy granicznej nie zwalniają z obowiązku posiadania ważnej winiety i że istniała możliwość jej zakupu. Skarżący zarzucał brak możliwości zakupu i nieprzesłuchanie świadków. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że przewoźnik powinien przewidywać możliwość długiego oczekiwania i miał możliwość zakupu karty.

Sprawa dotyczyła skargi przewoźnika Z.B. na decyzję Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej nakładającą karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kontrola miała miejsce w dniu [...].11.2006 r. na przejściu granicznym w K., gdzie stwierdzono, że kierowca posiadał kartę, która utraciła ważność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku pierwotnie uchylił decyzje organów, wskazując na potrzebę zbadania, czy brak ważnej karty nie wynikał z okoliczności nieprzewidywalnych (art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy administracji ponownie nałożyły karę, argumentując, że długie kolejki do odprawy nie są okolicznością nieprzewidywalną, a kierowca miał możliwość zakupu nowej karty w punkcie sprzedaży czynnym całą dobę w pobliżu przejścia. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że przewoźnik trudniący się transportem międzynarodowym powinien uwzględniać możliwość długiego oczekiwania na wyjazd z kraju. Analiza dowodów wykazała, że praca służb granicznych nie była opieszała, a ilość pojazdów do odprawy była znaczna. Istniała obiektywna możliwość zakupu karty opłaty w punkcie sprzedaży, który był widoczny i czynny całą dobę. Sąd podkreślił, że kierowca nie zgłaszał zastrzeżeń w protokole kontroli, a wnoszone przez skarżącego dowody z przesłuchania innych przewoźników nie miały znaczenia dla sprawy. Ostatecznie sąd stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, długie kolejki do odprawy granicznej nie mogą być uznane za okoliczność nieprzewidywalną, którą przewoźnik trudniący się transportem międzynarodowym powinien uwzględniać.

Uzasadnienie

Przewoźnik profesjonalnie zajmujący się transportem międzynarodowym powinien brać pod uwagę możliwość wystąpienia długich kolejek do odprawy granicznej i odpowiednio wcześniej zadbać o posiadanie ważnych dokumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.t.d. art. 42 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 93 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 93 § 7

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis pozwalający na niestosowanie sankcji, gdy naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długie kolejki do odprawy granicznej nie są okolicznością nieprzewidywalną. Przewoźnik powinien przewidywać możliwość długiego oczekiwania i mieć na uwadze posiadanie ważnej karty opłaty. Istniała obiektywna możliwość zakupu karty opłaty drogowej w punkcie sprzedaży czynnym całą dobę. Kierowca nie zgłaszał zastrzeżeń w protokole kontroli. Wnioskowani świadkowie nie byli bezpośrednimi świadkami zdarzenia i ich zeznania nie miały znaczenia dla sprawy.

Odrzucone argumenty

Brak powszechnego dostępu do zakupu winiety, w szczególności na stacjach paliw i przed przejściem drogowym w K. Nieprzesłuchanie podanych przez stronę świadków. Opieszała praca celników spowodowała, że kierowca znalazł się w kolejce dopiero po godzinie 2:00.

Godne uwagi sformułowania

Przewoźnik trudniący się międzynarodowym przewozem, ewentualność długiego oczekiwania na wyjazd z kraju zawsze powinien mieć na uwadze. Organy oceniły stan sprawy mechanicznie i rygorystycznie, nie badając okoliczności, z powodu których doszło do nieuiszczenia opłaty. Nie można też stwierdzić, że kierowca nie mógł przewidzieć możliwości upłynięcia okresu ważności winiety biorąc pod uwagę długość kolejki, prędkość poruszania się pojazdów w niej oczekujących oraz miejsce i czas, w którym do niej przybył. Oczekiwanie na drodze krajowej w kolejce do odprawy granicznej nie zwalnia z obowiązku posiadania ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Samo niezadowolenie z rozstrzygnięcia organów i odczucie głębokiej niesprawiedliwości wyrażane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego nie wystarczy do tego, by mogło skutkować odstąpieniem od nałożenia kary.

Skład orzekający

Anna Sobolewska-Nazarczyk

przewodniczący

Elżbieta Trykoszko

sprawozdawca

Grażyna Gryglaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'okoliczności nieprzewidywalnych' w kontekście obowiązków przewoźników drogowych oraz analiza możliwości zakupu dokumentów w pobliżu przejść granicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z opłatami za przejazd po drogach krajowych i kontrolami granicznymi w konkretnym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między profesjonalnym przewoźnikiem a organami kontrolnymi w kwestii odpowiedzialności za spełnienie wymogów formalnych, z naciskiem na interpretację pojęcia 'nieprzewidywalności'.

Czy długa kolejka na granicy zwalnia z opłaty drogowej? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 3000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 350/08 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2008-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk /przewodniczący/
Elżbieta Trykoszko /sprawozdawca/
Grażyna Gryglaszewska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1048/08 - Wyrok NSA z 2009-09-23
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
art. 42 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 93 ust. 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Nie może być uznany za okoliczność nieprzewidywalną fakt długiej kolejki pojazdów oczekujących do odprawy. Przewoźnik trudniący się międzynarodowym przewozem, ewentualność długiego oczekiwania na wyjazd z kraju zawsze powinien mieć na uwadze.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi Z.B. – Przedsiębiorstwa Handlu i Usług w D. – B. na decyzję Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej w B. z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach krajowych bez wymaganej opłaty oddala skargę
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 lipca 2007 r., wydanym pod sygnaturą II SA/Bk 276/07 tutejszy sąd administracyjny uchylił wydane w stosunku do skarżącego Z.B. decyzje organów Służby Granicznej obu instancji, orzekające o nałożeniu na skarżącego jako przewoźnika kary pieniężnej w kwocie 3.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez opłaty za przejazd po drogach krajowych. Podstawę faktyczną nałożonej sankcji stanowił fakt ustalenia w czasie kontroli na drogowym przejściu granicznym w K., mającej miejsce [...].11.2006 r. około godz. 2.20, że kierowca kierujący pojazdem należącym do skarżącego przedsiębiorcy, nie posiadał w momencie kontroli ważnej dobowej karty za przejazd po drogach krajowych. Karta, którą posiadał, utraciła ważność z końcem [...].11.2006 r. W tych okolicznościach Komendant Placówki Straży Granicznej w K. nałożył na przedsiębiorcę karę w oparciu o art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a decyzję tego organu Komendant P. Oddziału Straży Granicznej utrzymał w dniu [...] lutego 2007 r. w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylając decyzje obu organów stwierdził, że organy oceniły stan sprawy mechanicznie i rygorystycznie, nie badając okoliczności, z powodu których doszło do nieuiszczenia opłaty (braku ważnej karty opłaty). Organy nie sprawdziły bowiem czy kierowca miał możliwość wywiązania się z obowiązku posiadania ważnej karty poprzez możliwość jej zakupu podczas oczekiwania w kolejce na wyjazd z kraju. Sąd zwrócił uwagę na dodany od 20.06.2007 r. do ustawy o transporcie drogowym przepis art. 93 ust. 7 stanowiący, że przepisów odnoszących się do nakładania sankcji określonych w art. 92 ust. 1 ustawy nie stosuje się, jeśli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji właściwy ze względu na miejsce przeprowadzonej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy miały podjąć postępowanie wyjaśniające celem ustalenia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy zgodnie z art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Placówki Straży Granicznej w K. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. powtórzył dotychczasowe rozstrzygnięcie nakładając na skarżącego w oparciu o art. 93 ust. 1 ustawy z 6 września 20001 r. o transporcie drogowym karę pieniężną w kwocie 3.000 złotych, z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył ustalenia zawarte w protokole kontroli pojazdu skarżącego sporządzonym [...].11.2006 r., ok. godz. 2.20 na przejściu drogowym w K., podkreślając, że nie były one kwestionowane przez przewoźnika. Organ wskazał, że zgodnie z załącznikiem Nr 26 do rozporządzenia z dnia 08.08.2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2006 r., Nr 151, poz. 1089) dobowa karta opłaty drogowej ważna jest wyłącznie w dniu określonym przez przedziurkowanie, czyli w tym przypadku posiadana przez kierowcę kontrolowanego pojazdu karta utraciła ważność w dniu [...].11.2006 r. Ustosunkowując się do wyjaśnień przedsiębiorcy, że wyłącznie powolna i opieszała praca celników spowodowała, że przy przejściu granicznym kierowca znalazł się dopiero po godz. 2.00 w nocy w dniu [...].11.2006 r., mimo, iż do kolejki przed przejściem dotarł o godz. 16.10 w dniu [...].11.2006 r. organ stwierdził, że od godz. 16.10 dnia [...].11.2006 r., do godz. 2.20 dnia [...].11.2006 r. odprawione zostały 94 pojazdy czekające na wyjazd z Polski, a sam pojazd skarżącego od momentu zatrzymania się w kolejce do godziny odprawy przejechał około 3 km. Powyższe zaprzecza stwierdzeniu o opieszałej pracy służb granicznych. Nadto organ stwierdził, że istniała możliwość wykupienia nowej karty opłaty na terenie miejscowości K. w punkcie usytuowanym w odległości 200 m od szlabanu wjazdowego na teren przejścia. Punkt sprzedaży jest dobrze widoczny z kolejki, czytelnie oznakowany oraz czynny całodobowo przez 7 dni w tygodniu. Ponadto jest kilka punktów na terenie przejścia, gdzie taki dokument można zakupić po uprzednim zgłoszeniu jego braku funkcjonariuszowi na posterunku granicznym przed wjazdem na przejście. Nie można też stwierdzić, że kierowca nie mógł przewidzieć możliwości upłynięcia okresu ważności winiety biorąc pod uwagę długość kolejki, prędkość poruszania się pojazdów w niej oczekujących oraz miejsce i czas, w którym do niej przybył. Organ podkreślił, że oczekiwanie na drodze krajowej w kolejce do odprawy granicznej nie zwalnia z obowiązku posiadania ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz to, że przedsiębiorca jako profesjonalista winien znać podstawowe przepisy dotyczące działalności w zakresie transportu drogowego i przewidzieć ewentualność wystąpienia kolejki do odprawy. Stąd organ nie dopatrzył się przesłanek do zdjęcia ze skarżącego odpowiedzialności za brak ważnej karty opłaty drogowej.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zaprzeczył istnieniu w dacie, w której została wydana decyzja administracyjna punktu sprzedaży "winiet" w K. przed przejściem granicznym, wnosząc o przesłuchanie na tę okoliczność dwóch innych przedsiębiorców – przewoźników. Nadto stwierdził, że obecnie funkcjonujący punkt nie jest widoczny z dalekiej odległości z kolejki oczekujących na wyjazd i nie jest formalnie wykazany jako punkt sprzedaży winiet w K., o czym świadczy wpis na stronie internetowej Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego.
Odwołanie nie zostało uwzględnione. Komendant P. Oddziału Straży Granicznej w B. decyzją z dnia [...] marca 2008 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstacyjnej. Organ odwoławczy zaakcentował za organem I instancji, że oczekiwanie w kolejce na odprawę graniczną nie zwalnia z obowiązku posiadania ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, a przedsiębiorcy będący profesjonalnymi przewoźnikami powinni uwzględniać zarówno czas oczekiwania na odprawę jak też fakt powolnego poruszania się w kolejce do miejsca kontroli granicznej i mieć powyższe na uwadze przy zakupie karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. W odpowiedzi na zarzut odwołania braku funkcjonowania punktu sprzedaży winiet w K. w dacie kontroli, organ powołał się na zeznania K.K. – osoby, która jako pracownik Delegatury Granicznej Polskiego Związku Motorowego OZDG – pracowała w dniach [...] – [...].11.2006 r. w godzinach od 20.00 do 8.00 w spornym punkcie sprzedaży winiet i która zeznała, iż przez całą dobę bez przeszkód można było zakupić winietę. Treść zeznań pracownicy punktu pokrywa się z wyjaśnieniami I.B. – Kierownika Polskiego Związku Motorowego OZDG – Sp. z o.o. w B. – Delegatura w K. Organ uznał, że zbyteczne byłoby przesłuchiwanie powoływanych przez stronę świadków albowiem są oni przewoźnikami jak skarżący, przy czym jeden z nich W.S. też został ukarany za brak karty opłaty za przejazd po drogach krajowych w czasie oczekiwania na odprawę graniczną. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 78 § 1 kpa żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, tj. dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie prawne dla jej rozstrzygnięcia. Wniosek dowodowy strony nie spełniał tej przesłanki. Nadto organ odwoławczy powołując się na dołączone do akt informacje pisemne wskazał, że punkt sprzedaży winiet przy ul. G. [...] w K. był ujęty w wykazie punktów dystrybucyjnych PZM OZDG – Sp. z o.o. w B. w zakresie sprzedaży kart opłaty za przejazd po drogach krajowych w dniu [...].11.2006 r. Sprzedaż kart w tym punkcie prowadzona jest na podstawie porozumienia BOTM – Nr 2/2003 z 31.03.2003 r. począwszy od 25.05.2005 r. Organ odwoławczy powołał się też na zebrany w sprawie materiał fotograficzny obrazujący położenie "spornego" punktu sprzedaży winiet na okoliczność jego dobrej widoczności z kolejki i czytelnego oznakowania. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy nie znalazł podstaw do odstąpienia od obowiązku ukarania przedsiębiorcy za brak ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W skardze na tę decyzję wywiedzionej do sądu administracyjnego, skarżący Z.B. zarzucił brak uwzględnienia przez organ odwoławczy uwag zawartych w odwołaniu, tj.
- brak powszechnego dostępu do zakupu winiety, w szczególności na stacjach paliw i przed przejściem drogowym w K. (sporny punkt sprzedaży winiet powstał – zdaniem skarżącego - dopiero po czasie rozpraw sądowych w WSA, czyli kierowca nie miał gdzie wykupić winiety),
- nieprzesłuchanie podanych przez stronę świadków.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Kognicję sądu administracyjnego wyznacza treść art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, chyba że ustawy stanowią inaczej. Co do zasady zatem sądy administracyjne oceniają wyłącznie legalność działania organów administracji w konkretnym postępowaniu, tj. prawidłowość przeprowadzonego w sprawie postępowania i prawidłowość zastosowania (niezastosowania) właściwej dla danej sprawy normy prawa materialnego. Tam gdzie norma prawa materialnego pozostawia organowi swobodę jej zastosowania, przewidując uznaniowość działania administracji publicznej, rola sądu administracyjnego sprowadza się do skontrolowania czy w okolicznościach sprawy nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego i tym samym dowolności rozstrzygnięcia. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd administracyjny polega zatem na zbadaniu jej zgodności z prawem, bez wnikania w celowość rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji zawierającej określone w niej rozstrzygniecie, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania dozwolonego prawem oraz czy właściwie ocenił stan faktyczny sprawy i czy należycie uzasadnił rozstrzygnięcie z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa.
Mające w niniejszej sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego zawarte w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) w brzmieniu do 20 czerwca 2007 r. nie pozostawiały organom je stosującym żadnej swobody oceny okoliczności związanych z wywiązywaniem się z obowiązku wykonywania przewozu drogowego w sposób wymagany ustawą, tj. po uiszczeniu stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmioty wykonujące na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie, z określonym ustawowo wyłączeniem. Sankcja za naruszenie ww. obowiązku przewidziana została w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające m.in. z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 15.000 złotych. Wykaz naruszeń, obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 art. 92 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Załącznik ten w poz. 4.1 przewiduje sankcję w wysokości 3.000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Z dniem 20 czerwca 2007 r. weszła w życie zmiana ustawy o transporcie drogowym. Nowelizacja jej przepisów dokonana ustawą z 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., Nr 99, poz. 661) dodała w art. 93 ustęp 7, pozwalający organowi na niestosowanie ust. 1 – 3 art. 93, tj. przepisów mówiących o nałożeniu sankcji za naruszenia wymogów ustawy w sytuacji, gdy stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.
Zdaniem sądu administracyjnego organy orzekające w niniejszej sprawie miały podstawy do tego, by tychże okoliczności lub zdarzeń wyłączających odpowiedzialność się nie dopatrzyć. Przede wszystkim Sąd zgadza się ze stwierdzeniem organu, że nie może być uznany za okoliczność nieprzewidywalną fakt długiej kolejki pojazdów oczekujących do odprawy. Przewoźnik trudniący się międzynarodowym przewozem, ewentualność długiego oczekiwania na wyjazd z kraju zawsze powinien mieć na uwadze. Dokonana przez organ I instancji analiza zapisów tachografu pojazdu skarżącego, w połączeniu z wiedzą co do ilości odprawionych pojazdów w okresie od zatrzymania się w kolejce przed przejściem granicznym kierowcy pojazdu skarżącego, do momentu jego skontrolowania dowodzi, że praca służb granicznych nie przebiegała opieszale jak początkowo zarzuciła strona. Powodem długiego oczekiwania była znaczna ilość pojazdów do odprawy – nie kilkanaście, a kilkadziesiąt. Dowody zebrane przez organ wskazują także, że nie mogła mieć miejsca obiektywna niemożność zakupu dodatkowej karty opłaty drogowej przez kierowcę pojazdu skarżącego bezpośrednio przed przejściem granicznym. Z dokumentów zebranych przez organ wynika w sposób oczywisty, że punkt sprzedaży winiet mieszczący się w budynku przy ul. G. [...] w K. funkcjonuje od 25 maja 2005 r. i jest czynny codziennie przez całą dobę. Także w nocy z [...] na [...] listopada 2006 r. ww. punkt sprzedaży winiet funkcjonował (był otwarty) nieprzerwanie przez całą dobę, w związku z czym istniała możliwość zakupu w nim kart opłaty za przejazd po drogach krajowych. Powyższe potwierdzają zeznania K.K., która tej nocy pracowała w spornym punkcie sprzedaży, a także I.B. - Kierownika DG PZM w K.
Na okoliczność widocznego usytuowania przedmiotowego punktu sprzedaży organ zgromadził dokumentację fotograficzną, która w sposób oczywisty dowodzi, iż jest on dobrze widoczny dla kierujących pojazdami poruszającymi się drogą krajową w kierunku z m. K. do przejścia granicznego. Punkt ten położony jest bezpośrednio przy drodze i jest prawidłowo oznakowany, wobec czego trudno mówić o jakiejkolwiek niedogodności w tym zakresie.
Na uwagę zasługuje też fakt, iż – wbrew twierdzeniom skarżącego – w dacie kontroli jego pojazdu był to punkt ujęty w wykazie punktów dystrybucji winiet, prowadzonym przez Polski Związek Motorowy Okręgowy Zespół Działalności Gospodarczej – Spółka z o.o. w B., który działalność w zakresie dystrybucji kart opłaty za przejazd po drogach krajowych prowadzi na podstawie formalnego porozumienia zawartego z Ministrem Infrastruktury – Biurem Obsługi Transportu Międzynarodowego. Okoliczność formalnego zezwolenia na sprzedaż winiet przez sporny punkt sprzedaży oraz okoliczność pracy tego punktu w dacie kontroli pojazdu skarżącego została potwierdzona dowodami z dokumentów, których treści skutecznie skarżący nie podważył. Wnosząc dopiero w odwołaniu od kolejnej decyzji wydanej w sprawie o przesłuchanie innych przewoźników skarżący – jak trafnie zauważył organ II instancji – nie wykazał, że wnioskowany dowód jest na okoliczność dotyczącą przedmiotu tejże sprawy, tj. konkretnego zdarzenia, jakie miało miejsce na przełomie [...] i [...] listopada 2006 r. na przejściu drogowym w K.
W tym miejscu należy zauważyć, iż zgodnie z art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Skuteczność prawna tego żądania strony uzależniona jest od spełnienia przesłanki – przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przesądza o tym norma prawa materialnego. Prawu strony do żądania przeprowadzenia dowodu odpowiada obowiązek organu administracji publicznej ustosunkowania się do żądania strony, a zatem dokonania oceny, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (vide: B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 407).
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, iż skarżący wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków osób nie będących bezpośrednimi świadkami kontroli w nocy z [...] na [...] listopada 2006 r., a będących przedsiębiorcami (przewoźnikami) - tak np. wskazany przez stronę S.T. Z dopuszczonego przez sąd dowodu z akt sprawy II SA/Bk 442/07 i II SA/Bk 388/08 wynika, że drugi z wnioskowanych świadków W.S. jedynie znajduje się w podobnej sytuacji prawnej co skarżący, albowiem na przejściu drogowym w K. został ukarany sankcją za brak winiety w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 14.11.2006 r. około godz. 9.10. W tej sytuacji, słusznie organ ocenił, iż skarżący nie uprawdopodobnił faktu, że dowód ma dotyczyć przedmiotu sprawy. Organ II instancji, uznając w niniejszej sprawie zawnioskowane dowody za nieobiektywne, nie uchybił przepisom kpa, ani też nie przekroczył granic tzw. uznania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia w tym zakresie, powołując prawidłową podstawę prawną.
W niniejszej sprawie zwrócić należy uwagę na to, że zasadniczym dowodem stwierdzenia naruszenia przez skarżącego, wynikającego z ustawy o transporcie drogowym obowiązku posiadania ważnej winiety jest protokół kontroli pojazdu skarżącego sporządzony [...].11.2006 r. ok. godz. 2.20, w obecności kierowcy R.W., który miał stosowne prawo do zgłaszania i wpisania swoich uwag czy zastrzeżeń. Protokół ten, sporządzony w oparciu o art. 74 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jest podstawowym dowodem potwierdzającym, że kierujący pojazdem skarżącego – R.W. podpisując się pod protokołem nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń i nie powoływał się na obiektywne okoliczności stanowiące przeszkodę w zrealizowaniu obowiązku posiadania ważnej na dzień kontroli winiety. To do kierowcy kontrolowanego pojazdu należało wyrażenie swoich wątpliwości w zakresie niemożliwości zrealizowania prawnego obowiązku posiadania ważnej winiety i umieszczenie ich w protokole. Skoro kierujący nie miał (obiektywnie ocenianej) możliwości zakupu karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, to winien on uprzednio zgłosić fakt braku winiety funkcjonariuszowi na posterunku granicznym przed wjazdem na przejście. Niepoczynienie przez niego żadnych starań w tym kierunku, świadczy, iż kierowca godził się z zapisem protokołu i z ewentualnymi konsekwencjami z tym związanymi w postaci nałożonej kary.
Reasumując, stwierdzić należy, iż w postępowaniu przed organami obu instancji nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawidłowego załatwienia sprawy, dokonując szerokiej analizy zgromadzonego materiału dowodowego (art. 7 i 77 kpa). Bezspornym w sprawie było, iż organy Straży Granicznej wymierzyły skarżącemu przedsiębiorcy karę za przejazd po drodze krajowej bez wymaganej karty opłaty ("winiety"), co ustalono podczas kontroli granicznej pojazdu skarżącego, kierowanego przez R.W. w dniu [...].11.2006 r., ok. godz. 2.20. Strona skarżąca, nie zgadzając się z nałożoną karą, nie wykazała w niniejszym postępowaniu, iż naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Wynik postępowania administracyjnego, przeprowadzonego zgodnie z przepisami kpa, świadczy bowiem jednoznacznie, iż kierujący pojazdem skarżącego, oczekując w kolejce przed przejściem granicznym, miał obiektywną możliwość zakupu karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, jeszcze przed wjazdem na terminal przejścia granicznego w K. Samo niezadowolenie z rozstrzygnięcia organów i odczucie głębokiej niesprawiedliwości wyrażane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego nie wystarczy do tego, by mogło skutkować odstąpieniem od nałożenia kary za opisane wyżej naruszenie ustawy. Przesłanki warunkujące taką możliwość, wskazane w art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym nie zostały bowiem spełnione. Organy administracji publicznej działają zaś na podstawie przepisów prawa i w jego granicach, zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 kpa.
W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI