II SA/BK 340/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. i H. B. na decyzję Wojewody Podlaskiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące niezgodności projektu z planem miejscowym w zakresie zabudowy pierzejowej od strony ul. [...], twierdząc, że ściana szczytowa budynku została posadowiona niezgodnie z planem i ich prawem własności. Kwestionowali również sposób ustalenia obszaru oddziaływania i udziału stron w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, rozpoznając sprawę po uchyleniu poprzedniego wyroku przez NSA z powodu naruszenia prawa do obrony w postępowaniu niejawnym, oddalił skargę. Sąd uznał, że projekt budowlany jest zgodny z planem miejscowym, w tym z definicją zabudowy pierzejowej, a jego realizacja nie wymaga zgody sąsiadów ani istnienia zabudowy na ich działce. Podkreślono, że prawo własności podlega ograniczeniom wynikającym z planu miejscowego, a inwestor ma prawo do zabudowy zgodnie z przepisami. Sąd zbadał również zgodność projektu z przepisami technicznobudowlanymi, analizami nasłonecznienia i przesłaniania, uznając je za prawidłowe. Stwierdzono, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a strony miały zapewniony czynny udział. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia procedury i prawa materialnego, uznając decyzję Wojewody za zgodną z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zakresu kontroli organu architektoniczno-budowlanego, zasady lokalizacji zabudowy pierzejowej zgodnie z planem miejscowym, ograniczenia prawa własności, oraz procedury sądowo-administracyjnej, w tym prawa do obrony.
Orzeczenie dotyczy specyficznych zapisów planu miejscowego dla Białegostoku oraz interpretacji przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2020 r. (choć zasady ogólne pozostają aktualne).
Zagadnienia prawne (4)
Czy projektowany budynek mieszkalny wielorodzinny, sytuowany w zabudowie pierzejowej wzdłuż granicy działki sąsiedniej, jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności z definicją zabudowy pierzejowej i zasadami jej lokalizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, projektowany budynek jest zgodny z planem miejscowym, a jego realizacja w zabudowie pierzejowej wzdłuż granicy działki sąsiedniej jest dopuszczalna, nawet jeśli właściciel sąsiedniej działki nie wyraża na to zgody ani nie planuje własnej zabudowy pierzejowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja zabudowy pierzejowej w planie miejscowym dopuszcza sytuowanie budynków wzdłuż granicy działki, tworząc ciąg zabudowy, a prawo inwestora do takiej zabudowy nie jest uzależnione od zgody sąsiadów ani ich przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Interpretacja planu miejscowego przez organy administracji była prawidłowa.
Czy organ architektoniczno-budowlany jest uprawniony do badania zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, czy jedynie z ustaleniami planu miejscowego i innymi przepisami wskazanymi w art. 35 ust. 1 P.b.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ architektoniczno-budowlany, po nowelizacji P.b. w 2003 r., jest uprawniony do badania zgodności projektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego, wymaganiami ochrony środowiska oraz kompletności projektu i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń. Kontrola zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi dotyczy projektu zagospodarowania działki, a nie projektu budowlanego jako całości.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, wskazując, że po uchyleniu art. 35 ust. 2 P.b., odpowiedzialność za zgodność projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi spoczywa na projektancie. Organ kontroluje jedynie zgodność z planem miejscowym i inne wskazane w ustawie wymogi.
Czy naruszenie prawa do obrony skarżących poprzez przeprowadzenie posiedzenia niejawnego bez pisemnego zawiadomienia i możliwości przedstawienia stanowiska stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozbawienie strony możności obrony jej praw w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w tym poprzez zbyt późne lub brak pisemnego zawiadomienia o posiedzeniu niejawnym, wypełnia przesłankę nieważności postępowania określoną w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA uchylił wyrok WSA z powodu naruszenia prawa do obrony skarżących, którzy nie zostali pisemnie powiadomieni o posiedzeniu niejawnym i nie mieli możliwości przedstawienia swojego stanowiska, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, będąca zarządcą nieruchomości wspólnej, jest legitymowana do reprezentowania wszystkich współwłaścicieli w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółdzielnia mieszkaniowa, działając jako zarządca nieruchomości wspólnej na podstawie przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i ustawy o własności lokali, jest legitymowana do reprezentowania współwłaścicieli w postępowaniach administracyjnych i sądowych, chyba że właściciel lokalu wykaże własny indywidualny interes prawny lub spółdzielnia wykaże bierność.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że spółdzielnia mieszkaniowa, wykonując zarząd powierzony nieruchomością wspólną, działa w imieniu wszystkich współwłaścicieli i jest stroną postępowań dotyczących tej nieruchomości, chroniąc ich interesy prawne.
Przepisy (27)
Główne
P.b. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego, przepisami techniczno-budowlanymi (w zakresie projektu zagospodarowania działki), kompletność projektu oraz posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń.
P.b. art. 35 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Jeżeli projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 P.b., a inwestor dopełnił czynności wymienionych w art. 32 ust. 4 P.b., organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
plan miejscowy art. 32 § ust. 14 pkt 6
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części osiedla Bojary w Białymstoku
Zakaz grodzenia terenu.
plan miejscowy art. 72 § ust. 6
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części osiedla Bojary w Białymstoku
Obowiązek zachowania na terenie powierzchni przepuszczalnych oraz zastosowania rozwiązań uniemożliwiających spływ wód na grunty sąsiednie.
warunki techniczne art. 13
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymagania dotyczące analiz przesłaniania.
warunki techniczne art. 60
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymagania dotyczące analiz nasłonecznienia.
warunki techniczne art. 12 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Sytuowanie budynków od granicy działki w zabudowie pierzejowej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku NSA wiążą sąd niższej instancji.
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania sądowego następuje w przypadku pozbawienia strony możności obrony jej praw.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.m. art. 27 § ust. 2
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni mieszkaniowej jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony.
u.w.l. art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Właściciele lokali mogą powierzyć zarząd nieruchomością wspólną osobie fizycznej albo prawnej.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu na podstawie przepisów prawa i prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny, czy materiał dowodowy uzasadnia ustalenie stanu faktycznego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 44 § § 1-4
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie zastępcze (fikcja doręczenia).
Pomocnicze
u.d.p. art. 35 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 3 § pkt 2 lit. 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej art. 3 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2
warunki techniczne art. 206 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych art. 10 § ust. 6 pkt 3
rozporządzenie MTB
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego
P.u.s.a. art. 34 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja RP art. 64 § § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności może podlegać ograniczeniom ustanowionym w ustawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym z definicją i zasadami lokalizacji zabudowy pierzejowej. • Prawo inwestora do zabudowy zgodnie z planem miejscowym nie jest uzależnione od zgody sąsiadów ani ich przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. • Organ architektoniczno-budowlany nie jest zobowiązany do badania zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, a jedynie z planem miejscowym i innymi wskazanymi przepisami. • Analizy nasłonecznienia i przesłaniania istniejącej zabudowy są prawidłowe i potwierdzają zgodność projektu z warunkami technicznymi. • Spółdzielnia mieszkaniowa jest legitymowana do reprezentowania współwłaścicieli nieruchomości wspólnej w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Niezgodność projektu z planem miejscowym w zakresie zabudowy pierzejowej i posadowienia ściany szczytowej przy granicy działki sąsiedniej. • Naruszenie praw skarżących poprzez niezgodne z prawem ustalenie obszaru oddziaływania i stron postępowania. • Brak zapewnienia czynnego udziału skarżących w postępowaniu odwoławczym. • Niezgodność projektu z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym w zakresie odległości od granic działek i nasłonecznienia/przesłaniania. • Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu sądowym pierwszej instancji (dotyczyło poprzedniego wyroku WSA).
Godne uwagi sformułowania
„Prawo własności nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom ustanowionym w ustawie” • „Zabudowa pierzejowa [...] oznacza zabudowę ciągłą, lokalizowaną w ściśle określonej linii zabudowy, w której budynki stykają się szczytami na geodezyjnych granicach działek” • „Brak zgody skarżących nie może przesądzać o niedopuszczalności realizacji zabudowy pierzejowej” • „Organ nie może zatem odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 P.b., a inwestor dopełnił czynności wymienionych w art. 32 ust. 4 P.b.” • „Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozumiana w sposób absolutny.”
Skład orzekający
Marek Leszczyński
przewodniczący sprawozdawca
Marta Joanna Czubkowska
członek
Elżbieta Trykoszko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zakresu kontroli organu architektoniczno-budowlanego, zasady lokalizacji zabudowy pierzejowej zgodnie z planem miejscowym, ograniczenia prawa własności, oraz procedury sądowo-administracyjnej, w tym prawa do obrony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zapisów planu miejscowego dla Białegostoku oraz interpretacji przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2020 r. (choć zasady ogólne pozostają aktualne).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu sporów sąsiedzkich związanych z budową, interpretacji planów miejscowych i prawa budowlanego. Wyrok wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące zabudowy pierzejowej i ograniczeń prawa własności, co jest istotne dla prawników i właścicieli nieruchomości.
“Zabudowa pierzejowa przy granicy działki – czy zgoda sąsiada jest konieczna?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.