II SA/Bk 339/22
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił uchwałę Rady Dyscypliny Naukowej o zamknięciu przewodu doktorskiego, uznając ją za decyzję administracyjną wymagającą uzasadnienia i uwzględniającą okoliczności pandemii.
Skarżący M. R. zaskarżył uchwałę Rady Dyscypliny Naukowej Prawne Uniwersytetu w B. o zamknięciu jego przewodu doktorskiego. Zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym brak uzasadnienia uchwały oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów w kontekście przedłużonych terminów zakończenia przewodów doktorskich związanych z pandemią. Sąd uznał uchwałę za decyzję administracyjną, która powinna być uzasadniona i uwzględniać okoliczności faktyczne, w tym trudności spowodowane pandemią, co doprowadziło do uchylenia zaskarżonej uchwały.
Sprawa dotyczyła skargi M. R. na uchwałę Rady Dyscypliny Naukowej Prawne Uniwersytetu w B. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie zamknięcia przewodu doktorskiego. Skarżący zarzucił radzie naruszenie art. 14 ust. 4 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz art. 179 ustawy wprowadzającej, a także przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia okoliczności faktycznych i sporządzenia uzasadnienia. Podniósł, że uchwała była przedwczesna, zwłaszcza w kontekście nowelizacji przepisów wydłużających termin zakończenia przewodów doktorskich do 31 grudnia 2023 r. z powodu pandemii COVID-19. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska, że uchwała o zamknięciu przewodu doktorskiego ma charakter decyzji administracyjnej, mimo braku formalnego odwołania w procedurze. Uznał, że uchwała ta, jako akt uznaniowy, powinna być uzasadniona i uwzględniać wyjaśnienia doktoranta dotyczące przyczyn opóźnień, zwłaszcza w kontekście obiektywnych trudności związanych z pandemią. Sąd stwierdził naruszenie przepisów proceduralnych, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, i w konsekwencji uchylił zaskarżoną uchwałę, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała o zamknięciu przewodu doktorskiego, mimo braku formalnego odwołania w procedurze, ma charakter decyzji administracyjnej, ponieważ rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego adresata i kształtuje jego sytuację prawną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchwała spełnia podstawowe wymogi decyzji administracyjnej (oznaczenie organu, adresata, rozstrzygnięcie, podpis) i rozstrzyga indywidualną sprawę doktoranta, co pozwala na jej zaskarżenie do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. lub jako decyzję administracyjną na podstawie ogólnego odesłania do K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.s.n. art. 14 § ust. 4
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
u.p.p.s.w.n. art. 179
Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § par. 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.n. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
u.s.n. art. 29
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
u.z.p.s.w.n.
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała o zamknięciu przewodu doktorskiego jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądu. Uchwała jako akt uznaniowy wymaga uzasadnienia. Zamknięcie przewodu było przedwczesne z uwagi na wydłużone terminy zakończenia przewodów spowodowane pandemią. Naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a.) poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że art. 179 ust. 4 ustawy wprowadzającej zawiera normę związaną, niepozostawiającą luzu decyzyjnego. Organ twierdził, że skarżący nie wykazał naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Organ podnosił, że uchwała nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Organ argumentował, że przepisy z dnia 7 kwietnia 2022 r. dotyczące wydłużenia terminu jeszcze nie obowiązywały w dacie odpowiedzi na skargę.
Godne uwagi sformułowania
uchwała jest aktem z zakresu administracji publicznej uchwała ma charakter decyzji administracyjnej uchwała będąc decyzją o charakterze uznaniowym (...) powinna zawierać uzasadnienie zamknięcie przewodu doktorskiego (...) jest dopuszczalne w dwóch przypadkach: nieprzystąpienia do egzaminów doktorskich i nieprzedstawienia rozprawy doktorskiej ale nie musi nastąpić a może nastąpić panujący stan pandemii (...) wystąpiły liczne przeszkody w prowadzeniu działalności naukowej
Skład orzekający
Grzegorz Dudar
przewodniczący
Elżbieta Trykoszko
sprawozdawca
Dariusz Marian Zalewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie uchwały o zamknięciu przewodu doktorskiego za decyzję administracyjną, wymóg uzasadnienia dla aktów uznaniowych w postępowaniu doktorskim, uwzględnianie wpływu pandemii na terminy naukowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi dotyczącymi przewodów doktorskich oraz interpretacji charakteru uchwał rad dyscyplin naukowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego etapu kariery naukowej – przewodu doktorskiego – i pokazuje, jak przepisy proceduralne oraz nieprzewidziane okoliczności (pandemia) mogą wpłynąć na jego przebieg. Interpretacja uchwały jako decyzji administracyjnej ma znaczenie praktyczne dla doktorantów.
“Pandemia opóźniła doktorat? Sąd administracyjny uchyla uchwałę o zamknięciu przewodu!”
Sektor
edukacja
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Bk 339/22 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2022-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Dariusz Marian Zalewski Elżbieta Trykoszko /sprawozdawca/ Grzegorz Dudar /przewodniczący/ Symbol z opisem 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów Hasła tematyczne Szkolnictwo wyższe Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżony akt Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1789 art. 14 ust. 4 Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki Dz.U. 2018 poz 1669 art. 179 Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi M. R. na uchwałę Rady Dyscypliny Nauki Prawne Uniwersytetu w B. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie zamknięcia przewodu doktorskiego 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. zasądza od Rady Dyscypliny Nauki Prawne Uniwersytetu w B. na rzecz skarżącego M. R. kwotę 200,00 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. W dniu [...] kwietnia 2019 r. uchwałą Rady Wydziału Prawa U. otwarto mgr. M. R. przewód doktorski i zatwierdzono temat rozprawy doktorskiej "[...]". Następnie w dniu [...] października 2021 r. Rada Dyscypliny Nauki Prawne U. wyznaczyła M. R. do [...] grudnia 2021 r. termin przedstawienia rozprawy doktorskiej. Jednocześnie informując, że w przypadku nie dotrzymania tego terminu Rada, zgodnie z art. 179 ustawy z 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669; dalej powoływana jako ustawa wprowadzająca), może podjąć uchwałę o zamknięciu przewodu doktorskiego. Jako, że M. R. w wyznaczonym terminie nie przedłożył rozprawy doktorskiej uchwałą z [...] lutego 2022 r. nr 369 Rada Dyscypliny Nauki Prawne U., działając na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) w zw. z art. 179 ustawy wprowadzającej, zamknęła przewód doktorski mgr. M. R.. W dniu [...] kwietnia 2022 r. M. R. równolegle złożył do organu wniosek o uchylenie tej uchwały oraz skargę do sądu administracyjnego. Do wniosku dołączył rozprawę doktorską i wniósł o nie nadawanie dalszego biegu skardze w przypadku przychylenia się do wniosku. Organ nie przychylił się do wniosku i przekazał skargę na tę uchwałę do sądu administracyjnego. W skardze na tę uchwałę M. R. zarzucił naruszenie: - art. 14 ust. 4 ustawy z w zw. z art. 179 ustawy wprowadzającej, przez niewłaściwe zastosowanie i wadliwą wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że w sprawie zostały spełnione wszystkie warunki pozwalające na zamknięcie przewodu doktorskiego, w sytuacji gdy stan przygotowania rozprawy oraz znowelizowane prawo wydłużające termin zakończenia przewodu doktorskiego pozwalają uznać, że przewód doktorski skarżącego wciąż rokuje powodzeniem i jego ukończeniem w przypisanym ustawowo terminie oraz zwieńczeniem obroną rozprawy doktorskiej i nadaniem stopnia doktora; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., przez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, brak wszechstronnej i wnikliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co do rokowań pozytywnego zakończenia przewodu doktorskiego, a nadto niesporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej uchwały, co uniemożliwia skarżącemu przedstawienie rzeczowych zarzutów, z pominięciem faktu, że zgodnie z wymaganiami uchwały nr 1745 Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. z [...] września 2014 r. przed wszczęciem przewodu doktorskiego skarżący przedstawił pierwszą wersję całości przygotowanej rozprawy doktorskiej. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł uchylenie zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi podniósł, że uchwała w przedmiocie zamknięcia przewodu doktorskiego jest uchwałą podejmowaną w ramach uznania administracyjnego, a zatem powinna posiadać stosowne uzasadnienie, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Dlatego skarżącemu nie są znane dokładne przyczyny przedmiotowego rozstrzygnięcia. Niemniej jednak, zdaniem skarżącego, uchwała jest niezasadna, a co najmniej przedwczesna, gdyż skarżący zgodnie z wymaganiami uchwały nr [...] Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. z [...] września 2014 r. przed wszczęciem przewodu doktorskiego przedstawił pierwszą wersję całości przygotowanej rozprawy doktorskiej. Następnie [...] kwietnia 2022 r. skarżący zwrócił się do organu z wnioskiem o uchyleniu zaskarżonej uchwały, jednocześnie przedkładając przygotowaną rozprawę doktorską. Na obecnym etapie rozprawa doktorska została więc już przygotowana. Skarżący wskazał, że znacząco przedłużony planowany pierwotnie czas pracy nad badanym zagadnieniem i ukończeniem dysertacji spowodowany był bardzo dużą ilością i różnorodnością materiału badawczego i ograniczonym dostępem do zasobów z uwagi na długotrwały tryb zdalny funkcjonowania Wydziału Prawa spowodowany stanem pandemii związanej z rozpowszechnieniem wirusa Covid-19. Dodatkowo w toku przygotowywania pracy doszło do zasadniczych zmian przepisów prawa, w tym tzw. wielkiej nowelizacji procedury cywilnej, a nadto kształtowania nowych linii orzeczniczych w badanej problematyce, co również wpłynęło na konieczność ponownej redakcji i uzupełnienia poszczególnych fragmentów rozprawy, uwzględniającej aktualny stan prawy. Nie zmienia to jednak zasadniczego faktu, że aktualny stan rozprawy jest bardzo zaawansowany, co powoduje że wydanie zaskarżonej uchwały jest dla skarżącego bardzo krzywdzące. W dalszej kolejności skarżący podniósł, że Sejm RP w dniu 7 kwietnia 2022 r. uchwalił zmiany w przepisach dotyczących nadawania stopnia doktora, tj. ustawę z 7 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przyjętą ustawą wydłużono o kolejny rok (tj. do dnia 31 grudnia 2023 r.) termin ostatecznego zakończenia przewodów doktorskich wszczętych na podstawie ustawy z 14 marca 2003 r. W uzasadnieniu projektu ustawy podzielono zasadniczo argumenty skarżącego, że w związku z panującą sytuacją pandemiczną wystąpiły liczne przeszkody w prowadzeniu działalności naukowej, m.in. został ograniczony dostęp do infrastruktury badawczej, laboratoriów, bibliotek i archiwów, nastąpiły utrudnienia w zakresie prowadzenia badań naukowych opartych na kontakcie bezpośrednim. Uchwalenie tej ustawy oznacza możliwość kontynuacji przewodu doktorskiego do [...] grudnia 2023 r. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, zamknięcie przewodu doktorskiego zaskarżoną uchwałą, blisko na 2 lata przed zakreślonym terminem, należy uznać, jako przedwczesne. Biorąc pod uwagę stopień zawansowania przygotowanej rozprawy doktorskiej przy uwzględnieniu ww. terminu istnieje wystarczająco dużo czasu na przeprowadzenie niezbędnych czynności przewidzianych przewodem doktorskim m.in. recenzowaniem pracy doktorskiej i zdawaniem egzaminów. Zdaniem skarżącego stan przygotowania rozprawy oraz znowelizowane prawo wydłużające termin zakończenia przewodu doktorskiego pozwalają uznać, że jego przewód doktorski wciąż rokuje powodzeniem i jego ukończeniem w przypisanym ustawowo terminie oraz zwieńczeniem obroną rozprawy doktorskiej i nadaniem stopnia doktora. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że skarżący nie wykazał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim nie można podzielić stanowiska skarżącego, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W rozpoznawanej sprawie wszystkie istotne okoliczności z punktu widzenia przedmiotu postępowania zostały wyjaśnione. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący nie przedstawił rozprawy doktorskiej do [...] grudnia 2021 r. W konsekwencji zgodnie z art. 179 ust. 4 ustawy wprowadzającej Rada Dyscypliny Nauki Prawne była zobowiązana do podjęcia uchwały o zamknięciu przewodu doktorskiego. Chybiony jest również argument, że uchwała jest aktem uznaniowym. Podniesiono, że o ile rzeczywiście w art. 14 ust. 4 ustawy prawodawca posłużył się zwrotem "może", co uzasadniałoby twierdzenie, że jest to akt uznaniowy, o tyle art. 179 ust. 4 ustawy wprowadzającej zawiera normę związaną, niepozostawiającą żadnego luzu decyzyjnego. Zgodnie z tym przepisem postępowania, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz przewody doktorskie, niezakończone do dnia 31 grudnia 2022 r., odpowiednio umarza się albo zamyka się. Przepis ten w przeciwieństwie do art. 14 ust. 4 ustawy wiąże rozstrzygnięcie właściwego organu nie pozostawiając mu luzu decyzyjnego w zakresie podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie organu w zaistniałej kolizji norm przepis art. 179 ust. 4 ustawy wprowadzającej, jako norma intertemporalna ma pierwszeństwo zastosowania. Zdaniem organu skarżący w sposób nieuprawniony powołuje się na zmiany dokonane w art. 179 wprowadzone ustawą z 7 kwietnia 2022 r., a to z tego powodu, że przepisy te jeszcze nie obowiązują (również w stanie prawnym, w dniu sporządzania odpowiedzi na skargę do sądu). Odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego stwierdzono, że zaskarżona uchwała nie jest decyzją administracyjną. Wskazano, że z przepisu art. 21 ust. 1 zd. 1 ustawy wynika, że jedynie od odmownych uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, może wnieść odwołanie do Centralnej Komisji (Rady Doskonałości Naukowej), za pośrednictwem właściwej rady w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Zaskarżona uchwała nie należy do zamkniętego katalogu uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11 ustawy. Zdaniem organu kwestionowana uchwała stanowi akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (tak też wyrok WSA z 18 czerwca 2019 r., II SA/Wa 2337/18). W konsekwencji w sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy K.p.a. dotyczące postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Dyscypliny Nauki Prawne U. o zamknięciu skarżącemu M. R. przewodu doktorskiego, podjęta na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.) w zw. z art. 179 ustawy z 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669); W orzecznictwie zarysowały się dwa stanowiska w kwestii charakteru uchwały podjętej w oparciu o art. 14 ust. 4 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) w zw. z art. 179 ustawy z 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669; dalej powoływana jako ustawa wprowadzająca). Według jednego ze stanowisk uchwała powyższa jest aktem z zakresu administracji publicznej o jakim mowa w art. 3 par. 2 pkt 4 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tak w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z 18 czerwca 2019r. sygn. II SA/Wa 2337/18), według drugiego ww. uchwała jest decyzją administracyjną rozstrzygającą indywidualną sprawę doktoranta w postępowaniu prowadzącym do nadania tytułu naukowego doktora zapoczątkowanym otwarciem przewodu doktorskiego (tak, między innymi w wyroku WSA w Poznaniu z 8 kwietnia 2010r. sygn. IV SA/Po 942/09 i WSA w Krakowie z 31 maja 2021r. sygn. III SA/Kr 1099/20). Skład orzekający w sprawie niniejszej przychyla się do stanowisk wyrażonych w orzecznictwie sądów administracyjnych, które uchwałę rady dyscypliny nauki podjętą w oparciu o art. 14 ust. 4 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w związku z art. 178 i 179 ustawy z 3 lipca 2018r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, uznają za decyzję administracyjną. Decyzyjności rozstrzygnięcia w sposób formalny o zamknięciu przewodu doktorskiego nie eliminuje fakt nieobjęcia uchwały administracyjnym odwoławczym tokiem instancji. Jak wynika z art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, jedynie od odmownych uchwal, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 18a ust. 11 ustawy, osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, może wnieść odwołanie do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Wskazana w art. 14 ust. 4 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki uchwała o zamknięciu przewodu doktorskiego rzeczywiście nie została wymieniona w art. 14 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Ustawodawca w tym ostatnim wskazanym przepisie wymienił czynności przewodu doktorskiego, kończące się uchwałami rady jednostki organizacyjnej - w szczególności uchwałą o wszczęciu przewodu doktorskiego i wyznaczeniu promotora; o wyznaczeniu recenzentów, o przyjęciu rozprawy doktorskiej i dopuszczeniu jej do publicznej obrony, przyjęciu publicznej rozprawy doktorskiej, o nadaniu stopnia doktora (art. 14 ust. 2 pkt 1- 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki). Powyższe nie oznacza jednak wyłączenia kognicji sądu administracyjnego do kontroli tego rodzaju uchwały poprzez pryzmat prawidłowego wypełnienia normatywnych cech decyzji administracyjnej. Z art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki wynika bowiem ogólne odesłanie do odpowiedniego stosowania w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz stosowania przepisów o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach. Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 maja 2021r. (sygn. III SA/Kr 1099/20) w piśmiennictwie i orzecznictwie podkreśla się, że przepisy prawa posługują się niekonsekwentnie pojęciami decyzji lub decyzji administracyjnej. Często się bowiem zdarza, że pod tymi pojęciami kryją się akty ogólne i generalne (akty stanowienia prawa – akty normatywne) lub odwrotnie, nazwy aktów generalnych (uchwały, zarządzenia) oznaczają akty stosowania prawa (decyzje lub decyzje administracyjne). Przy wykładni tych i innych pojęć używanych w przepisach szczególnych nie należy kierować się nazwą aktu, lecz tym, czy oznaczają one formę rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w znaczeniu przyjętym w art. 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, zwanej dalej w skrócie – K.p.a.). Odnosi się to także do takich pojęć używanych przez przepisy prawa, jak np. zezwolenie, koncesja, pozwolenie, zgoda (por. np. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 listopada 1981 r., sygn. akt II SA 848/81, ONSA 1981/2, poz. 118; zob. komentarz A. Wróbla do art. 104 k.p.a. w: Jaśkowska M., Wibrandt-Gotowicz M, Wróbel A, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el 2021). Pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że minimum wymagań formalnych, jakie powinna spełniać decyzja, to: oznaczenie organu wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby działającej w imieniu organu (wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/81, LEX nr 10683). Istotną cechą decyzji jest też jej tzw. podwójna konkretność, tzn. że decyzja rozstrzyga indywidualną sprawę indywidualnego adresata (strony). Powyższa cecha decyzji jako aktu stosowania prawa, a zatem aktu indywidualnego i konkretnego, pozwala odróżnić decyzję administracyjną od aktów stanowienia prawa (aktów normatywnych), a zatem aktów ogólnych i generalnych (postanowienie NSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 1982 r., sygn. akt II SA 590/82, ONSA 1982/1, poz. 37). Zaskarżona uchwała spełnia podstawowe wymogi stawiane decyzji administracyjnej, gdyż zawiera oznaczenie organu podejmującego uchwałę, wskazanie adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy tj. zamknięciu przewodu doktorskiego oraz podpis upoważnionej osoby. Jest decyzją, gdyż rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego adresata w postępowaniu prowadzącym do nadania tytułu naukowego doktora poprzez zamkniecie otwartego przewodu doktorskiego. Kształtuje sytuację prawną strony. Z racji opisanych wyżej cech, zaskarżonej uchwały nie można traktować jako aktu z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 par. 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi albowiem takie akty dotyczą uprawnienia wynikającego z przepisu prawa. Cechą charakterystyczną dla aktów lub czynności z art. 3 par. 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest potwierdzenie istnienia obowiązku lub uprawnienia wynikających bezpośrednio z przepisu prawa. Skład orzekający zwraca uwagę, że w polskim porządku prawnym istnieje domniemanie formy decyzji dla załatwiania spraw administracyjnych (vide: B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, str. 9-12 ZNSA 2006 nr 2). Zasadnie WSA w Krakowie w wyroku o sygnaturze III SA/Kr 1099/20 stwierdził, że skoro przepisy prawa materialnego – ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki – nie pozwalają na obalenie domniemania formy decyzji w załatwieniu kwestii zamknięcia przewodu doktorskiego a uchwała o zamknięciu przewodu doktorskiego nie potwierdza uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa lecz konkretyzuje w sposób władczy wobec indywidualnego podmiotu normę wynikającą z przepisu art. 14 ust. 4 ww. ustawy, to stanowi decyzję administracyjną. Zaskarżona uchwała będąc decyzją o charakterze uznaniowym (o czym świadczy wprost sformułowanie przepisu art. 14 ust. 4 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki: " rada (..) może podąć uchwałę o zamknięciu przewodu doktorskiego"), powinna zawierać uzasadnienie. Obowiązek uzdatnienia uchwały będącej decyzją wynika z konieczności odpowiedniego stosowania art. 107 par. 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Zamknięcie przewodu doktorskiego w świetle art. 14 ust. 4 ww. ustawy jest dopuszczalne w dwóch przypadkach: nieprzystąpienia do egzaminów doktorskich i nieprzedstawienia rozprawy doktorskiej ale nie musi nastąpić a może nastąpić. Wynikająca z brzmienia przepisu fakultatywność zamknięcia przewodu doktorskiego wykluczyła automatyzm działania rady dyscypliny nauki i konieczność poprzedzenia uchwały wyjaśnieniem istotnych dla rozstrzygnięcia faktów związanych ze stopniem zaawansowania rozprawy doktorskiej oraz przyczynami nieprzedłożenia jej w wyznaczonym terminie. Gwarancje rzetelnej procedury administracyjnej wymagały – zdaniem sądu - co najmniej uzyskania wyjaśnienia doktoranta co do przyczyn niezachowania wyznaczonego terminu przedstawienia rozprawy doktorskiej. W tym miejscu raz jeszcze sąd odwołuje się do uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie o sygn. III SA/Kr 1099/20, w którym potrzebę uzasadnienia uchwały o zamknięciu przewodu doktorskiego sąd uzasadniał przytoczeniem minimalnych gwarancji rzetelnej procedury wymienionych w uzasadnieniu uchwały Trybunału Konstytucyjnego z 25 września 1991r, sygn. W 1/91 (OTK 1/99/19), takich jak wysłuchanie osoby zainteresowanej i obowiązek uzasadnienia na piśmie okoliczności faktycznych i prawnych podjętego rozstrzygnięcia oraz nawiązał do uzasadnienia wyroku NSA z 5 marca 2009r. sygn. I OSK 1256/08, w którym NSA za istotny element składowy prawa do sądu w zakresie sprawiedliwości proceduralnej uznał zapewnienie udziału zainteresowanego w posiedzeniu rady jednostki organizacyjnej dla przedstawienia swoich racji. Nie można, zdaniem sądu, przy ocenie legalności zaskarżonej uchwały pomijać powiązania podstawy materialnoprawnej uchwały z art. 14 ust. 4 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, z art. 179 ustawy z dnia 3 lipca 2018r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z którego (konkretnie z ust. 4) wynika ostateczny termin zakończenia przewodów doktorskich wszczętych na podstawie ustawy z dnia 14 marca 2003r. ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie. Termin ten – jak wynika z historii jednostki redakcyjnej przywołanej normy prawnej – ulegał dwukrotnie wydłużeniu. Pierwotnie był określony jako data 31 grudnia 2021r. Na mocy art. 35 ustawy z 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020r., poz. 875) terminie został przesunięty do 31 grudnia 2022r. Natomiast na mocy art. 2 ustawy z 7 kwietnia 2022r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022r., poz. 1010) ostateczny termin zamknięcia przewodów doktorskich otwartych na podstawie dotychczasowych przepisów przesunięto do 31 grudnia 2023r. W uzasadnieniu projektu ostatniej ustawy zamieniającej jako uzasadnienie przesunięcia terminu zamknięcia poprzednio otwartych przewodów doktorskich wskazano panujący stan pandemii, w czasie którego pojawiły się liczne przeszkody w prowadzeniu działalności naukowej (ograniczony dostęp do infrastruktury badawczej, laboratoriów, bibliotek i archiwów) i wystąpiły utrudnienia w zakresie prowadzenia badań naukowych opartych na bezpośrednim kontakcie. Na okoliczności związane z obiektywnymi trudnościami w przedstawieniu rozprawy doktorskiej do [...] grudnia 2021r. wskazuje skarżący. Niewątpliwie mając możliwość stawienia się na posiedzenie rady dyscypliny nauki przedstawiłby organowi przyczyny opóźnienia i mógłby przekonać radę do niepodejmowania uznaniowej uchwały o zamknięciu przewodu doktorskiego. Dostrzegając, że organ podejmując zaskarżoną uchwałę dopuścił się naruszenia obowiązków wynikających z art. 7, 8 par. 1, 11, 77 par. 1, 80 i 107 par. 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na jej podjęcie (wynik sprawy), Sąd orzekł o uchyleniu uchwały (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę