II SA/Bk 332/11

II SA/Bk 332/11 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2011-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk
Mirosław Wincenciak
Stanisław Prutis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 144
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lipca 2011 r. sprawy ze skargi B. G. M. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gry - oddala skargę.-
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B., po rozpatrzeniu zażalenia Spółki z o.o. B. G. M. (powoływanej dalej jako Spółka), reprezentowanej przez pełnomocników, na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie o sygnaturze [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Z uzasadnienia postanowienia organu drugiej instancji wynika, że skarżąca Spółka pismem z dnia 10 grudnia 2010 r. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z wnioskiem o zawieszenie postępowania w sprawie prowadzonej pod sygnaturą [...], dotyczącej cofnięcia rejestracji automatu do gry o nazwie SUPER BANK, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...], z powodu skierowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawach o sygn. akt lll SA/Gd 352/10, IlI SA/Gd 222/10 oraz lll SA/Gd 262/10 do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych w przedmiocie zgodności ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm.) z regulacjami wspólnotowymi (pytania obejmowały wiele aspektów związanych z grami na automatach o niskich wygranych). W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że mając na względzie istotne wątpliwości, jakie związane są z regulacjami ustawowymi dotyczącymi gier na automatach o niskich wygranych, rozstrzygnięcie Trybunału może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. odmówił zawieszenia ww. postępowania.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnicy skarżącej Spółki złożyli zażalenie wnosząc jednocześnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 97 § 1 pkt 4
w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia
zagadnienia wstępnego przez Trybunał Konstytucyjny oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 6, 8, 12 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez uznanie materii, której dotyczą pytania prejudycjalne, za nie mającą związku ze sprawą rozstrzyganą w niniejszym postępowaniu (cofnięcie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych). W uzasadnieniu zażalenia strona skarżąca podniosła, że przepis art. 118 ustawy o grach hazardowych nakazuje stosowanie przepisów tej ustawy oraz przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie we wszystkich postępowaniach prowadzonych po jej wejściu w życie. Zatem postanowienia § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. z 2003 nr 102 poz. 946, ze zm.) winny być stosowane z uwzględnieniem ustawy o grach hazardowych. Ponadto pełnomocnicy Spółki podnieśli, że odpowiedzi na pytania skierowane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Trybunału Konstytucyjnego będą dotyczyły całego aktu prawnego, a nie pojedynczego przepisu, co uzasadnia zawieszenie postępowania. Strona skarżąca podniosła również, że wynik postępowań toczących się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej należy rozpatrywać również w kontekście ewentualnej konieczności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145a §1 k.p.a.
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Celnej
w Białymstoku stwierdził, że zapytania wystosowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawach o sygn. akt III SA/Gd 352/10, III SA/Gd 222/10 oraz III SA/Gd 262/10 do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynikają z wątpliwości sądów na tle zgodności z prawem Unii Europejskiej analizowanych przez nie przepisów ustawy o grach hazardowych w związku
z konkretnymi sprawami sądowymi, wynikłymi na tle stosowania przepisów tej ustawy. Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu w niniejszej sprawie przepisy ustawy o grach hazardowych nie mają zastosowania, gdyż powołana ustawa nie zawiera żadnych regulacji, które mogą mieć zastosowanie
w sprawach związanych z rejestracją automatów o niskich wygranych. Dyrektor Izby Celnej podniósł, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest
w oparciu o nadal obowiązujące przepisy cyt. rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, wydane na podstawie art. 16 pkt 2 i 3 ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. nr 4, poz. 27 ze zm.), pozostającego w mocy na podstawie art. 144 ustawy o grach hazardowych. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, iż postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gry o niskich wygranych z dniem wejścia w życie ustawy o grach hazardowych winno być prowadzone w oparciu o przepisy tej ustawy.
Ponadto Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się z argumentacją strony skarżącej, że postanowienia § 14 ust. 5 cyt. rozporządzenia winny być stosowane
z uwzględnieniem ustawy o grach hazardowych. Organ odwoławczy stwierdził, że trudno dopatrzyć się związku pomiędzy skierowaniem pytań prawnych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej a rozstrzygnięciem co do istoty w niniejszej sprawie, co skutkowałoby koniecznością zawieszenia postępowania.
Za bezpodstawny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 6, 8, 12 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Argumentując swoje stanowisko Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że strona skarżąca w sposób ogólny odniosła się do zasad postępowania, nie wskazując w jaki sposób działanie Naczelnika Urzędu Celnego
w Ł. naruszało te zasady.
Dyrektor Izby Celnej nie podzielił również rozumowania pełnomocników strony skarżącej w zakresie istnienia związku pomiędzy przedmiotem pytań prawnych skierowanych przez WSA w Gdańsku i Poznaniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Trybunału Konstytucyjnego, a stanem prawnym istniejącym w niniejszym postępowaniu, przejawiającym się w twierdzeniu, iż niezawieszenie postępowania jest błędem w kontekście ewentualnej konieczności późniejszego wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a.
Reasumując, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że fakt wystosowania zapytań prawnych przez WSA w Gdańsku do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej cofnięcia rejestracji automatu do gry, gdyż nie jest to zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie warunkuje wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem strona skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy
i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Konstytucyjny oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
II. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 6, 8, 12 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez uznanie materii, której dotyczą pytania prejudycjalne, za nie mającą związku ze sprawą rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu,
III. naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia,
a w szczególności niewskazanie w jakim zakresie okoliczność skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego RP nie spełnia warunku przesłanki uzasadniającej konieczność zawieszenia postępowania,
IV. naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a., mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu wyczerpującego postępowania dowodowego.
Podnosząc powyższe zarzuty i rozbudowując w uzasadnieniu skargi argumentację, pełnomocnicy Skarżącej spółki wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu sprowadzała się do odpowiedzi czy organy celne zasadnie odmówiły zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych w związku ze skierowaniem przez WSA w Gdańsku w sprawach o sygn. akt lll SA/Gd 352/10, IlI SA/Gd 222/10 oraz lll SA/Gd 262/10 pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, tj. czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz przez WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Po 549/10 wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie czy art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych uniemożliwiając podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, nie jest niezgodny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą ochrony interesów w toku podmiotów prowadzących takową działalność, które –w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych, wydaje się zasadny i konieczny.
Zdaniem strony skarżącej w związku ze skierowaniem pytań prawnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Trybunału Konstytucyjnego organy celne powinny zawiesić przedmiotowe postępowanie, gdyż rozpatrzenie sprawy
i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Trybunał Konstytucyjny.
Z kolei organy celne stoją na stanowisku, że fakt wystosowania zapytań prawnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowanie w sprawie dotyczącej cofnięcia rejestracji automatu do gry, gdyż nie jest to zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie warunkuje wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Zdaniem Sądu stanowisko organów jest słuszne.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym jest tylko takie postępowanie, którego wynik bezpośrednio wpłynie na treść rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym.
W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne (vide: wyrok NSA z 8 lipca 2008 r., II OSK 792/07, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wyrok WSA
w Krakowie z 8 lipca 2008 r., II SA/Kr 49/08, LEX nr 499886, wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 września 2001 r., I SA 2314/00, LEX nr 55746).
Należy wskazać, że do 31 grudnia 2009 r. warunki urządzania
i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych uregulowane były przepisami ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach
i zakładach wzajemnych, zaś po tej dacie przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Regulacje dotyczące dopuszczania do eksploatacji
i użytkowania automatów i urządzeń do gier nadal znajdują się w przepisach ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Zgodnie bowiem z art. 144 ustawy o grach hazardowych nie utraciły mocy przepisy art. 15b ust. 4 i art. 16 ustawy o grach
i zakładach wzajemnych wraz z wydanymi na tej podstawie przepisami rozporządzeń wykonawczych, które dotyczą kwestii związanych z dopuszczaniem do eksploatacji i użytkowaniem automatów do gier.
Przedmiotem spraw, w których WSA w Gdańsku wystosował pytania prawne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej było przedłużenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych (sygn. akt III SA/Gd 222/10), odmowa przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych (sygn. akt III SA/Gd 352/10) oraz zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (sygn. akt III SA/Gd 262/10). Z kolei przedmiotem sprawy o sygn. akt II SA/Po 549/10, w której WSA w Poznaniu zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego była zmiana zezwolenia na prowadzenie działalności
w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Natomiast przedmiotem niniejszej sprawy jest zawieszenie postępowania w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gry. Zatem w przedmiotowej sprawie nie ma tożsamość przedmiotu sprawy i dlatego nie mamy tu do czynienia z zagadnieniem wstępnym.
Ponadto pytania prawne wystosowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gdańsku w powołanych wyżej sprawach jak też wniosek o zbadanie zgodności
z Konstytucją RP przepisów ustawy o grach hazardowych skierowany przez WSA
w Poznaniu wynikały z wątpliwości na tle zgodności z prawem analizowanych przez nie przepisów ustawy o grach hazardowych w związku z konkretnymi sprawami sądowymi. W przedmiotowej sprawie postępowanie jest prowadzone w oparciu
o nadal obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, pozostającego w mocy na podstawie art. 144 ustawy o grach hazardowych. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że jak słusznie podniósł organ odwoławczy fakt wystosowania pytań prawnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez WSA w Gdańsku i Trybunału Konstytucyjnego przez WSA w Poznaniu nie stanowiły podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej cofnięcia rejestracji automatu do gry o niskiej wygranej, gdyż dotyczyły one przepisów ustawy o grach hazardowych, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto strona skarżąca nie wykazała związku pomiędzy przepisami prawa mającymi zastosowanie w niniejszej sprawie a przedmiotem zapytań prawnych, o których mowa wyżej, a więc jaki wpływ rozstrzygnięcia zapadłe w związku z powyższymi wystąpieniami mogą mieć na sposób rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej cofnięcia rejestracji automatu do gry o niskich wygranych. Zatem Sąd za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP.
Ponadto Sąd pragnie zaznaczyć, że gdyby nawet okazało się, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy przepisami prawa mającymi zastosowanie
w niniejszej sprawie a przedmiotem zapytań prawnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Trybunału Konstytucyjnego, to strona skarżąca może odpowiednio na podstawie art. 145 b § 1 kpa oraz 145 a § 1 kpa żądać wznowienia postępowania.
Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 8 kpa, art. 9 kpa i art. 11 kpa poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, a w szczególności niewskazanie w jakim zakresie okoliczność skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego nie spełnia warunku przesłanki uzasadniającej konieczność zawieszenia postępowania. Sąd stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej organy celne w sposób logiczny uzasadniły swoje stanowisko, wyjaśniły podstawy prawne postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa. Dyrektor Izby Celnej wykazał brak związku pomiędzy powyższym zagadnieniem wstępnym a przedmiotem niniejszego postępowania.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz art. 81 kpa w związku z art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa i art. 11 kpa mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu wyczerpującego postępowania dowodowego. Strona skarżąca nie sprecyzowała bowiem w skardze jakiego rodzaju postępowanie dowodowe miałoby być przeprowadzone przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zawieszenia postępowania.
W świetle powyższego Sąd za bezzasadne uznał wszystkie podniesione
w skardze zarzuty i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.