II SA/Bk 330/06

II SA/Bk 330/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk /przewodniczący/
Elżbieta Trykoszko
Małgorzata Roleder /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145-152
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko,, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie o przejęcie na własność Państwa gospodarstwa rolnego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2006r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] lutego 2006r. umarzającą postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa w S. z dnia [...] sierpnia 1962r. nr [...].
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
A. D. w imieniu własnym oraz S. M. i B. H. złożył w dnia [...]04.2005 r. wniosek do Wojewody P. o :
1. przyznanie odszkodowania w kwocie 1.800.000 zł ze Skarbu Państwa za przejęte na własność Państwa gospodarstwo rolne o pow. [...] ha położone we wsi Z. K., będące własnością ich ojca J. D. zmarłego w dniu [...]12.1934r.,
2. podjęcie postępowania w celu usunięcia niezgodności stanu prawnego nieruchomości J. D. z rzeczywistym stanem prawnym,
3. podjęcie działań zmierzających do oceny mocy prawnej decyzji nr [...] Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...]08.1962r., ponieważ decyzja ta została wydana bez udziału i wiedzy spadkobierców.
W uzasadnieniu wniosku A. D. opisał położenie wsi Z. K. i jej granice z sąsiednimi miejscowościami. Wskazał, iż wieś graniczyła z lotniskiem s. W przeszłości ojciec J. D. – W. D. podzielił swoje gospodarstwo na dwie części po [...] morgów i 1[...] prętów dla dwóch najmłodszych synów: A. i J. z tym, że A. swoją część podzielił następnie pomiędzy swoich synów – P. i J. Wnioskodawca podał,
iż posiadłość J. D. sąsiadowała bezpośrednio z gospodarstwem J. D. Po sprzedaży zaś [...] morgów ziemi B. M., J. D. pozostał właścicielem [...] morgów i [...] prętów, czyli [...] ha i [...] m² ziemi. Tymczasem z otrzymanego pisma Starostwa Powiatowego z dnia [...]07.2002r. wynika, że gospodarstwo rolne J. D. o pow. [...] ha zostało przejęte na rzecz Skarbu Państwa decyzją z dnia [...]08.1962r. Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S.
A. D. podniósł, iż wbrew temu, na co wskazano w przedmiotowej decyzji rodziny D. i M. zostały przymusowo wysiedlone do wsi . w kwietniu 1941r., a nie jak wskazano w decyzji w 1944r. Zabranie jego rodzinie ziemi nie koresponduje z cytowanymi w decyzji aktami prawnymi, albowiem nie nastąpiło opuszczenie gospodarstwa. W orzeczeniu tym nietrafnie też używa się pojęcia "gospodarstwo rolne", albowiem w czasie upaństwawiania nie było to już gospodarstwo rolne w rozumieniu prawnym, lecz tylko nieruchomości. Nietrafne jest też przywoływanie w decyzji przepisów o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego. Nadto w jej sentencji orzeka się o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego
o pow. [...] ha stanowiącego własność spadkobierców D. J., przy czym słowo "Jan" zamieniono na "J." bez poprawek. W tej sytuacji nie wiadomo
o czyje gospodarstwo tak naprawdę chodzi. Wpisany w decyzji obszar gospodarstwa nie zgadza się z obszarem gospodarstwa J. D. obejmującym powierzchnię [...] ha [...] m². Stąd zdaniem A. D. decyzja ta dotyczy upaństwowienia gospodarstwa J. D. a nie gospodarstwa J. D. Końcowo zauważa, iż przedmiotowa decyzja z dn. [...]08.1962 r. została wysłana do ojca 28 lat po jego śmierci do M. pow. S., podczas gdy ojciec zmarł w dniu [...]12.1934r. w Z. K..
Wyżej opisany wniosek A. D. postanowieniem Wojewody P. z dnia [...]05.2005r. nr [...] przekazano do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S.
W piśmie z dnia [...]05.2005 r. skierowanym do A. D. Kolegium ustosunkowało się do żądań zawartych w przesłanym wniosku oraz zwróciło się
o nadesłanie postanowienia Sądu o stwierdzeniu prawa do spadku po zmarłym J. D. wraz z podaniem adresów spadkobierców wymienionych we wniosku, a także sprecyzowanie czy przedmiotem żądania jest stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]08.1962r., czy też wznowienie postępowania w tej sprawie.
W odpowiedzi na wezwanie A. D. oraz B. H. w piśmie z dnia [...]06.2005 r. powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 4 kpa wnieśli ostatecznie
o wznowienie postępowania oraz wskazali adresy spadkobierców, przesyłając jednocześnie żądane postanowienia dotyczące stwierdzenia prawa do spadku po zmarłym J. D. i Z. D.
Z uwagi na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]06.2005r. [...] przekazało wniosek A. D. do rozpatrzenia Wójtowi Gminy S., który postanowieniem z dnia [...]07.2005r. Nr [...] wszczął postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną decyzją z dnia [...]08.1962r. Powyższe postanowienie skierowane zostało do spadkobierców: S. M., B. H.
i A. D.
W wyniku wznowienia postępowania Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...]09.2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa
i Leśnictwa w S. z dnia [...]08.1962r. w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, położonego we wsi Z. K. stanowiące własność spadkobierców J. D.
Odwołanie wobec tej decyzji w imieniu własnym oraz S. M.
i B. H. złożył A. D. Odwołujący wniósł o stwierdzenie, że gospodarstwo J. D. w sierpniu 1962r. zostało upaństwowione bez udziału i porozumienia z właścicielami i spadkobiercami. Ponadto zwrócił uwagę, iż adresatem decyzji z dnia [...] sierpnia 1962r. był "J. D.", a nie "J.D.".
Na skutek rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w S. decyzją z dnia [...]11.2005r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną .decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 09.2005r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium podkreśliło, że przy wznowieniu postępowania organ I instancji powinien przede wszystkim rozważyć, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 kpa, a ponadto ustalić, kto oprócz wnioskodawców jest stroną toczącego się postępowania. Kolegium Odwoławcze nie przesądzając, na podstawie przytoczonych okoliczności skłonne było wskazywać, iż decyzja z dnia [...]08.1962r. dotyczyła gospodarstwa spadkobierców J. D.
Po ponownym rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...]02.2006r. [...] działając na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, że decyzja z dnia [...]08.1962r. dotyczyła gospodarstwa J. D. Według ustaleń organu I instancji wniosek o wznowienie postępowania został złożony z przekroczeniem terminu określonego w art. 148 kpa. W tej sytuacji stosownie do art. 105 § 1 kpa postępowanie w niniejszej sprawie podlegało umorzeniu.
Od tej decyzji A. D. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wnosząc o jej uchylenie.
Organ odwoławczy nie znajdując podstaw do zmiany skarżonego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. orzekł o utrzymaniu orzeczenia
I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium uznało, że decyzja z dnia [...]08.1962r.
Nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa
i Leśnictwa w S. dotyczy przejęcia gospodarstwa rolnego spadkobierców J. D.
Powyższe okoliczności zdaniem Kolegium znajdują potwierdzenie
w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Przede wszystkim z protokołu spisanego w dniu [...]01.1962r. znajdującego się w aktach sprawy wynika, że Komisja w składzie sześcioosobowym dokonała opisów warunków gospodarczych gospodarstwa rolnego opuszczonego, położonego we wsi Z. K., stanowiącego własność spadkobierców J. D. W tym protokole stwierdzono, że powierzchnia tego gospodarstwa wynosi [...] ha, jest nie zabudowana i nie użytkowana, grunty są odłogowanie. Wniosek zaś o przejęcie gospodarstwa na Skarb Państwa został zgłoszony z uwagi na fakt, iż jest ono opuszczone a grunty leżą odłogiem. Nadto w utworzonym dla wsi Z. K. w maju 1962r. rejestrze gruntów działka o nr [...] o pow. [...] ha została wpisana z oznaczeniem osoby władającej spadkobiercy D. J. – M. P.. Potwierdza to także mapka znajdująca się w aktach sprawy - działka o starym numerze [...] oznaczona kolorem zielonym, natomiast nowy numer tej działki [...] oznaczony został kolorem pomarańczowym. W tym miejscu organ odwoławczy podkreślił, iż także A. D. w piśmie z dnia [...]10.2004r. skierowanym do Starostwa Powiatowego w S. wskazuje, iż P. M. był mężem córki J. D. – S. M. i oboje zamieszkali na gospodarstwie J. D. w Z. K., a zatem powyższa okoliczność stanowiła zdaniem Kolegium o dokonaniu wpisu do rejestru gruntów P. M., jako władającego gruntami wymienionej działki nr [...]. Także z pism znajdujących się w aktach sprawy wynika, że przedmiotową decyzję z dnia [...]08.1962r. traktowano jako dotyczącą gospodarstwa spadkobierców J. D. (np. pismo Wojewódzkiego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w B. z dnia [...]05.1966r. skierowane do A. M., pismo Urzędu Powiatowego w S. Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu skierowane do ZUS Oddział w B. z dnia [...]01.1974r.).
Przede wszystkim zaś wedle pisma Starostwa Powiatowego Wydziału Geodezji, Katastru, Gospodarki Nieruchomościami i Architektury w S. z dnia [...]06.2005r. [...] gospodarstwo rolne spadkobiercy D. J. zostało przejęte na Skarb Państwa inną decyzją.
W ocenie Kolegium powyższe ustalenia wskazują, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że decyzja z dnia [...]08.1962r. dotyczyła gospodarstwa spadkobierców J. D. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego
w Su. z dnia [...]07.1992r. Sygn. akt [...] spadkobiercami J. D. są A. D., Z. D. i S. M.. Z tym, że Z. D. zmarła w dniu [...]10.1997r. po której prawo do spadku odziedziczyła B. A. H., będąca jedyną spadkobierczynią (postanowienie SR
w M. z dnia [...]06.1999 r. Sygn. akt [...] ). A zatem stronami w niniejszej sprawie są spadkobiercy J. D. jako następcy prawni: A. D., S. M. i B. A. H. po zmarłej matce Z. D. - córce J.D.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających, aby przedmiotowa decyzja została doręczona bezpośrednio spadkobiercom J. D. niezwłocznie po jej wydaniu. Nie mniej jednak zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, iż wymienioną decyzję doręczono A. M. synowi S. M. Fakt ten potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Ze stempla pocztowego wynika, że doręczenia dokonano w dniu [...]01.1968r. A. M. w swoim piśmie z dnia [...]01.1968r. skierowanym do Wydziału Geodezji i Urządzeń Rolnych Prezydium PRN w S. oświadczył, że decyzja ta potrzeba jest spadkobiercom J. D. Natomiast A. D. o wydaniu przedmiotowej decyzji został poinformowany przez Starostwo Powiatowe pismem z dnia [...]07.2002r. znak [...], a decyzję tę doręczono mu przy piśmie Starostwa znak [...]. Fakt otrzymania decyzji A. D. potwierdził w piśmie z dnia [...]10.2004r. skierowanym do Starostwa Powiatowego w S. Wydziału Geodezji, Katastru, Gospodarki Nieruchomościami i Architektury. B. A. H. spadkobierczyni po swojej matce Z. D. córce J. De. w swoim piśmie z dnia [...]02.2005r. oświadczyła, że przedmiotową decyzję otrzymali z Wydziału Geodezji Katastru, Gospodarki Nieruchomościami i Architektury. Zaś S. M. o decyzji z dnia [...]08.1962r. dowiedziała się z pisma Urzędu Powiatowego w S. Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu z dnia [...]01.1974r. skierowanego do ZUS Oddział w B., ponieważ pismo to otrzymała do wiadomości, a ponadto decyzję tę doręczono jej synowi A. M. w dniu [...]01.1968r.
W uzasadnieniu podkreślono, iż obowiązkiem Kolegium Odwoławczego,
w związku z odwołaniem A. D. jest zbadanie czy zaskarżona decyzja Wójta Gminy S. została wydana w ramach obowiązującego prawa.
Stosownie bowiem do treści art. 148 § 2 Kpa termin do złożenia podania
o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W ocenie Kolegium Odwoławczego za wniosek o wznowienie postępowania należy uznać pismo A. D. działającego w imieniu własnym i pozostałych uczestniczek z dnia [...]06.2005r., które wpłynęło do Kolegium w dniu [...]6.2005r., a więc z przekroczeniem terminu jednego miesiąca licząc od dnia, w którym zainteresowani dowiedzieli się o wydanej decyzji
z dnia [...] sierpnia 1962r. Z ustaleń wynika bowiem, że A. D. o tej decyzji dowiedział się w miesiącu lipcu 2002r. B. H. przed [...] lutego 2005r.,
a S. M. w styczniu 1974r., a nawet w 1968r. na skutek doręczenia decyzji jej synowi A. M. Nawet gdyby przyjąć za datę wniesienia wniosku z dnia [...]04.2005r. o wznowienie postępowania datę jego wpływu do Wojewody P., to również nie zostałby zachowany miesięczny termin do złożenia podania, bowiem wniosek ten wpłynął do Wojewody w dniu [...]05.2005r.
Kolegium podkreśliło, iż w przypadku wniesienia podania o wznowienie postępowania po upływie terminu określonego w art. 148 Kpa, organ administracji
w oparciu o art. 149 § 3 kpa powinien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie wydano wcześniej postanowienie o wznowieniu postępowania, to w takiej sytuacji stosownie do art. 105 § 1 kpa Wójt Gminy prawidłowo wydał decyzję o umorzeniu postępowania, ponieważ postępowanie na skutek uchybienia terminu do złożenia podania stało się bezprzedmiotowe. Wprawdzie organ I instancji ocenił uchybienie terminu tylko w stosunku do A. D., Kolegium uczyniło to również w stosunku do pozostałych uczestników postępowania.
Końcowo organ zauważa, iż gdyby przyjąć, że przedmiotowa decyzja dotyczyła przejęcia gospodarstwa rolnego po spadkodawcy J. D., to spadkobiercy po J. D. uczestniczący w niniejszym postępowaniu nie mieliby przymiotu strony, bowiem nie byli oni następcami prawnymi J. D. Konsekwencją przyjęcia takiego stanu rzeczy również byłoby umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa, ponieważ organ wydał wcześniej postanowienie o wszczęciu postępowania. W doktrynie reprezentowany jest bowiem pogląd, że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych w przypadku, gdy z żądaniem wszczęcia postępowania wystąpi jednostka niebędąca stroną (Komentarz kodeksu postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. 1996, s. 653). W tym stanie rzeczy skoro więc wszczęte postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną decyzją z dnia [...]08.1962 r. stało się bezprzedmiotowe z wyżej przytoczonych przyczyn i podlegało umorzeniu, to ani organ l instancji, ani też Kolegium Odwoławcze nie mogło oceniać tej decyzji i orzekać.
Nie godząc się z powyższym stanowiskiem A. D. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie decyzji. Skarżący podniósł, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zasugerowało jeden z dwóch wariantów postępowania (wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności decyzji) bez udzielenia wyjaśnień i wskazówek, które ze wskazanych możliwości zabezpieczają słuszny interes strony tak, aby spadkobiercy nie ponieśli szkody o [...] ha i [...] m² ziemi (art. 9 kpa). Kolegium zaakceptowało decyzję wydaną w pierwszej instancji dotyczącą umorzenia postępowania, pomimo nie ustalenia obszaru gospodarstwa rolnego J. D. i jego spadkobierców. Tymczasem organ administracji publicznej obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli, spadkobierców (art. 7 kpa). Skarżący podniósł, iż organ prowadzący postępowanie nie jest ograniczony wnioskami strony, także on sam powinien podejmować wszelkie działania zmierzające do ustalenia prawdy. Ponadto przy wydawaniu decyzji pominięto treść art. 105 § 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji państwowej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie zostało ono wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony. Tymczasem ani on, ani pozostali uczestnicy postępowania nie występowali z takim wnioskiem. Końcowo podkreślił, iż decyzja z [...] sierpnia 1962r. została sporządzona bez udziału i wiedzy spadkobierców J. D. W tym stanie rzeczy gospodarstwo to zostało upaństwowione bez ich zgody. Co więcej decyzja z dnia [...]08.1962r. jest dwuznaczna a zatem niezgodna z prawem, a nawet może być dokumentem sfałszowanym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Odnośnie ustalenia powierzchni gospodarstwa wskazano, iż jego wielkość została przyjęta w oparciu o załączoną do akt sprawy dokumentację geodezyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Z uwagi na charakter zarzutów podnoszonych w skardze oraz mając na względzie przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją, na wstępie wyjaśnić należy kwestię granic rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Kontrolna rola sądu administracyjnego polega, zatem na sprawdzeniu, czy konkretna decyzja została wydana na podstawie i w granicach prawa.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne zainicjował wniosek A. D. złożony w dnia [...] czerwca 2005r. we własnym imieniu oraz S. M. i B. H. o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art.145 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie, bowiem z odpowiedzią udzieloną w tej dacie na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2005r. wyżej wymienieni ostatecznie sprecyzowali swoje żądania wnosząc o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 1962r. Tak sformułowane żądanie zakreśliło przedmiot sprawy i granice jej rozpoznania w postępowaniu administracyjnym do kwestii wznowienia postępowania, pozostawiając poza zakresem kognicji organów okoliczności dotyczące postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]08.1962r. Organ administracji publicznej jest związany żądaniem zawartym w podaniu i nie może zmienić z urzędu jego kwalifikacji (wyrok NSA z dnia 10.06.1988r., IV S.A. 35/88, PiŻ 1988, Nr 30, s.15). W konsekwencji i kognicja sądu ogranicza się tylko do zbadania legalności rozstrzygnięcia dotyczącego wznowienia, pomijając pozostałe zarzuty – skierowane do orzeczenia podjętego w dniu 9.08.1962r.
Rozpoznając wniosek o wznowienie postępowania organ administracyjny ma obowiązek kierować się zasadami wskazanymi w przepisach art. 145 – 152 kpa.
W pierwszej kolejności powinien zbadać tzw. przesłanki formalne warunkujące wydanie postanowienia o wznowieniu lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania tj. 1) czy wniosek pochodzi od strony postępowania, 2) czy powołano się w nim na jedną z podstaw wznowienia wyczerpująco wymienionych w przepisach art. 145 § 1 kpa i art.145a kpa oraz 3) czy dochowano terminu do zgłoszenia wniosku z art. 148 kpa.
W niniejszej sprawie organ administracyjny prawidłowo ustalił, iż zostały spełnione przesłanki wymienione w pkt 1 i 2, albowiem A. D., S. M. oraz B. H. będąc spadkobiercami J. D., posiadają przymiot strony postępowania administracyjnego, zaś we wniosku podnosili brak swojego udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia 9.08.1962r., co odpowiada podstawie wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Za takim ustaleniem przez organ administracji publicznej stron niniejszego postępowania przemawiał w ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Co więcej dokumenty znajdujące się w aktach sprawy dowodzą,
iż przedmiotowa decyzja z dnia [...] sierpnia 1962r. uznawana była (w tym przez członków rodziny A. D.), jako dotycząca przejęcia gospodarstwa rolnego spadkobierców J. D. Świadczą o tym np. pismo Wojewódzkiego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w B. z dnia [...]05.1966r. skierowane do A. M., pismo Urzędu Powiatowego w S. Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu skierowane do ZUS Oddział w B. z dnia [...]01.1974r.). S. M. – córka J., pobierała z tego tytułu rentę.
Także z protokołu spisanego w dniu [...]01.1962 r. wynika, że Komisja
w składzie 6 osobowym dokonała opisów warunków gospodarczych gospodarstwa rolnego opuszczonego, położonego we wsi Z. K. stanowiącego własność spadkobierców J. D. W tym protokole stwierdzono, że powierzchnia tego gospodarstwa wynosi [...] ha, jest nie zabudowana i nie użytkowana, grunty są odłogowanie. Wniosek zaś o przejęcie gospodarstwa na Skarb Państwa został zgłoszony z powodu jego opuszczone i leżenia gruntów odłogiem. Dla wsi Z. K. w maju 1962r. został utworzony rejestr gruntów, w którym wpisana jest działka gruntów nr [...] o pow. [...] ha z oznaczeniem osoby władającej spadkobiercy D. J. – M. i P. Potwierdza to mapka znajdująca się w aktach sprawy. Także skarżący A. D. w piśmie z dnia [...]10.2004r. kierowanym do Starostwa Powiatowego
w S. wskazuje, iż P. M. był mężem córki J. D. – S. M. i oboje zamieszkali na gospodarstwie J. D. w Z. K., stąd też zdaniem Sądu, Kolegium słusznie wskazało,
iż przesądziło to o wpisaniu do rejestru gruntów P. M., jako władającego gruntami wymienionej działki nr [...].
Przede wszystkim zaś z pisma Starostwa Powiatowego Wydziału Geodezji, Katastru, Gospodarki Nieruchomościami i Architektury w S. z dnia [...]06.2005r. [...] wynika, iż gospodarstwo rolne spadkobiercy D. J. zostało przejęte na Skarb Państwa inną decyzją.
Stąd w ocenie Sadu powyższe ustalenia wskazują, że organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że decyzja z dnia [...]08.1962r. dotyczyła gospodarstwa spadkobierców J. D.
Prawidłowe było również ustalenie, iż wniosek o wznowienie został złożony
z uchybieniem terminu. Mający zastosowanie w sprawie przepis art. 148 § 2 kpa zawiera normę, zgodnie z którą termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia,
w którym strona dowiedziała się o decyzji. Początek biegu tego terminu ustawodawca powiązał nie z datą doręczenia decyzji, a z datą dowiedzenia się przez stronę o decyzji, tj. konkretnie o jej istnieniu i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Podkreśla się w orzecznictwie, iż powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z doręczeniem decyzji. W pierwszym wypadku chodzi, bowiem o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Przepis art. 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania
z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa faktu doręczenia decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o istnieniu danej decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu (vide: wyrok NSA z dnia 10.03.2006r. w sprawie sygn. akt II OSK 622/05, nie publ.).
Oczywiście, jeśli decyzję doręczono, to strona z datą doręczenia dowiaduje się jednocześnie o wydaniu decyzji i wówczas termin do żądania wznowienia postępowania otwiera się z datą doręczenia orzeczenia.
W sprawie niniejszej, jak trafnie wskazał organ odwoławczy brak jest dowodów potwierdzających, aby przedmiotowa decyzja została doręczona bezpośrednio spadkobiercom J. D., niezwłocznie po jej wydaniu. Nie mniej jednak A. D. wiedzę o decyzji z dnia [...]09.1962r. uzyskał w dniu [...] lipca 2002r. Taka data widnieje bowiem na piśmie Geodety Powiatowego znak [...], w którym poinformowano skarżącego, iż gospodarstwo stanowiące własność spadkobierców J. D. zostało przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 1962r. B. A. H. spadkobierczyni po swojej matce Z. D. córce J. D.
w swoim piśmie z dnia [...]02.2005r. oświadczyła, że przedmiotową decyzję otrzymali z Wydziału Geodezji Katastru, Gospodarki Nieruchomościami i Architektury. Natomiast S. M. o wymienionej decyzji z dnia [...]08.1962r. dowiedziała się z pisma Urzędu Powiatowego w S. Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu z dnia [...]01.1974r. skierowanego do ZUS Oddział w B., ponieważ pismo to otrzymała do wiadomości, a ponadto decyzję tę doręczono w dniu [...]01.1968r. jej synowi A. M. Wskazane wyżej okoliczności ustalone przez organ administracji publicznej znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy i jako takie nie budzą wątpliwości i nie są też kwestionowane przez stronę skarżącą.
W tym stanie rzeczy termin do żądania wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa otworzył się dla A. D. w miesiącu lipcu 2002r., B. H. przed [...] lutego 2005r., a S. M. w styczniu 1974r., a nawet w 1968r. na skutek doręczenia decyzji jej synowi A. M. i niewątpliwie w każdym z tych przypadków w związku ze złożeniem wniosku o wznowienie w dniu [...] czerwca 2005r. upłynął. A zatem bezsprzecznie termin ten nie został zachowany.
W wyroku z dnia 8.12.1995r., S.A./Wr 1164/95 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż organ administracyjny obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólnej trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa)
i stanowi podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania - art. 149 § 3 kpa (vide: Kodeks postępowania administracyjnego,
B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. 1996r., s. 649)..
Natomiast w przypadku, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, gdy
w wyniku wadliwej oceny organ wszczyna postępowanie, pomimo, że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa (tak wyrok NSA z dn. 25.05.1983r., SA/Wr 185/83, ONSA, Nr 1, poz. 37). Zaistnienie tej okoliczności (bezprzedmiotowości) obliguje organ do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o treść wymienionego przepisu z urzędu, bez względu na wolę zainteresowanego. Stąd podnoszone zarzuty braku zgłoszenia wniosku o umorzenie postępowania przez stronę skarżącą nie mogą być uznane za uzasadnione.
W tych uwarunkowaniach decyzja umarzająca postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminowi jest zgodna z prawem.
Mając powyższe na uwadze należało ocenić, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2006r. odpowiada prawu. Zatem na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.