II SA/BK 329/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2007-07-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zameldowanieewidencja ludnościprawo administracyjneobowiązek meldunkowywłaściciel lokaluprawo własnościdecyzja administracyjnapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę właściciela lokalu na decyzję o zameldowaniu osób, które faktycznie w nim zamieszkiwały, uznając obowiązek meldunkowy za służący celom ewidencyjnym i nie rodzący praw do lokalu.

Skarga dotyczyła decyzji o zameldowaniu na pobyt stały J. M. i jej dzieci w lokalu należącym do B. M. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA i ustawy o ewidencji ludności, w szczególności brak potwierdzenia pobytu przez właściciela i przedstawienia tytułu prawnego do lokalu. Sąd uznał, że obowiązek meldunkowy ma charakter ewidencyjny, nie rodzi praw do lokalu i nie wymaga zgody właściciela na zamieszkanie, a jedynie potwierdzenia faktu pobytu. Sąd oddalił skargę, uznając, że zgromadzone dowody potwierdziły faktyczne zamieszkiwanie osób w lokalu.

Przedmiotem sprawy była skarga B. M. na decyzję Wojewody P. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza S. o zameldowaniu J. M. oraz jej dzieci na pobyt stały w lokalu należącym do skarżącego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w tym brak spełnienia przesłanek zameldowania, takich jak przedstawienie potwierdzenia pobytu przez właściciela i tytułu prawnego do lokalu. Sąd administracyjny w Białymstoku, analizując sprawę, podkreślił, że obowiązek meldunkowy ma charakter wyłącznie ewidencyjny i służy potwierdzeniu faktu pobytu, nie rodząc przy tym żadnych praw do lokalu. Sąd uznał, że zgromadzone dowody, w tym zeznania świadków i informacje Policji, potwierdziły faktyczne zamieszkiwanie osób w lokalu, mimo braku formalnego potwierdzenia ze strony właściciela. Sąd stwierdził, że przepisy ustawy nie wymagają zgody właściciela na zameldowanie, a jedynie potwierdzenia faktu pobytu, które może być dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym. W sytuacji odmowy współpracy przez właściciela, organ administracji miał prawo rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji na podstawie zebranego materiału dowodowego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek meldunkowy ma charakter ewidencyjny i służy potwierdzeniu faktu pobytu, nie rodząc praw do lokalu. W przypadku wątpliwości i odmowy współpracy właściciela, organ administracji może dokonać zameldowania w drodze decyzji na podstawie zebranego materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych traktują zameldowanie jako czynność rejestracyjną, a nie akt administracyjny rodzący prawa do lokalu. Wymagane jest potwierdzenie faktu pobytu, a nie zgoda właściciela na zamieszkanie. W sytuacji odmowy współpracy przez właściciela, organ ma prawo oprzeć się na innych dowodach potwierdzających faktyczne zamieszkiwanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 9 § ust. 2a i ust. 2b

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu, nie rodząc praw do niego. Wymaga przedstawienia potwierdzenia pobytu przez właściciela lub dysponenta lokalu oraz tytułu prawnego do lokalu do wglądu.

u.e.l.i.d.o. art. 29

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy.

u.e.l.i.d.o. art. 47 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Właściwy organ gminy rozstrzyga w drodze decyzji o zameldowaniu lub wymeldowaniu, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

u.e.l.i.d.o. art. 10 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l.i.d.o. art. 27 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Osoby dysponujące lokalem są obowiązane zawiadomić organ gminy o pobycie innej osoby w ich lokalach, jeżeli osoba ta nie dopełniła obowiązku meldunkowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek meldunkowy ma charakter ewidencyjny i nie rodzi praw do lokalu. Fakt faktycznego zamieszkiwania osób w lokalu został potwierdzony innymi dowodami. Odmowa współpracy właściciela nie stanowi przeszkody do dokonania zameldowania w drodze decyzji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 9 ust. 2a ustawy poprzez brak potwierdzenia pobytu przez właściciela i przedstawienia tytułu prawnego do lokalu. Naruszenie art. 75 § 1 KPA poprzez przeprowadzenie dowodu z informacji Policji i zeznań A. M. z innego postępowania. Naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy poprzez przyjęcie, że właściciel jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu wbrew jego woli.

Godne uwagi sformułowania

Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Nie rodzi natomiast żadnych praw do niego. Żądanie do przedstawienia obu tych dokumentów ma przyczynić się do uniknięcia tzw. "dzikich" meldunków, dokonywanych bez wiedzy właściciela (dysponenta) lokalu. Obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki.

Skład orzekający

Danuta Tryniszewska-Bytys

przewodniczący

Ireneusz Henryk Darmochwał

członek

Piotr Pietrasz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku meldunkowego, zwłaszcza w kontekście braku współpracy właściciela lokalu i charakteru ewidencyjnego zameldowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która mogła ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a obowiązkami ewidencyjnymi państwa, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Czy można zameldować się wbrew woli właściciela? Sąd wyjaśnia charakter obowiązku meldunkowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 329/07 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2007-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Danuta Tryniszewska-Bytys /przewodniczący/
Ireneusz Henryk Darmochwał
Piotr Pietrasz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II OSK 1625/07 - Wyrok NSA z 2008-12-16
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
9 ust. 2a i ust. 2b, art. 29, art. 47 ust. 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał,, asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lipca 2007 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja z dnia [...].02.2007 r.,
nr [...] Wojewody P., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...].01.2007 r., nr [...] o zameldowaniu J. M., M. M. oraz B. M. na pobyt stały w lokalu przy ul. W. [...] w S., gmina S.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek z dnia 15.09.206 r. J. M., która zwróciła się do Burmistrza S. o zameldowanie jej i jej dzieci M. i B. M. na pobyt stały przy ul. W. [...] w S. gmina S. W uzasadnieniu swojego wniosku podała, że w dniu 11.09.2006 r. odmówiono jej w Urzędzie Miejskim w S. zameldowania. Powołując się na art. 10 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych podała, że ma obowiązek zameldowania się przed upływem czwartej doby. Wcześniej została z dziećmi wymeldowana decyzją z adresu przy ul. W. [...] z uwagi na fakt zamieszkiwania pod Nr [...] przy ul. W. w S. Do wniosku dołączone zostały 3 wypełnione formularze "Zgłoszenie pobytu stałego" pod adresem ul. W. [...] w S., na których w miejscu do tego przeznaczonym brak było potwierdzenia faktu pobytu przez właściciela lokalu.
W związku z powstałą wątpliwością organ pierwszej instancji wszczął postępowanie wyjaśniające w wyniku, którego ustalił, że właścicielem nieruchomości jest B. M. Spośród wszystkich stron postępowania zawiadomionych o jego wszczęciu i wezwanych do złożenia wyjaśnień w dniu 03.11.2006 r. zgłosiła się J. M. wraz z córką i synem. Osoby te potwierdziły fakt zamieszkiwania w S. przy ul. W. [...] od około 14 - 15 lat. Natomiast B. M. nadesłał do organu pierwszej instancji wyjaśnienie na piśmie z dnia 30.10.2006 r., w którym podał, że zadawanie pytań przez Urząd jest bezprawne. Odmówił udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte w zawiadomieniu
o wszczęciu postępowania, oraz zgłoszenia się do Urzędu. Ponadto wskazał, iż nie życzy sobie, aby w/w osoby były zameldowane w jego domu.
Do akt sprawy załączono kopię protokołu przesłuchania w dniu 03.10.2005 r. A. M. w sprawie o wymeldowanie J., M. i B. M. z pobytu stałego w lokalu przy ul. W. [...] w S. A. M. wówczas wyjaśnił, iż J., M. i B. M. nie mieszkają pod adresem ul. W. [...] od około 10 lat. Wyprowadzili się oni dobrowolnie pod adres ul. W. [...] w S. W/w osoby cały czas mieszkają przy ul. W. [...] w S. Fakt ten potwierdził również posterunek Policji w S. pismem z dnia 6.10.2005 r. oraz z dnia 24.11.2006 r.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Burmistrz S. decyzją
z dnia [...].01.2007 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz. U.
z 2006r. Nr 139, póz. 993, zwaną dalej: ustawą) orzekł o zameldowaniu J., M. i B. M. na pobyt stały pod adresem: S. ul. W. [...].
W odwołaniu o ww. decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 75 § 1 Kpa poprzez przeprowadzenie dowodu z informacji funkcjonariuszy Policji,
- art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez niewłaściwą jego wykładnię sprowadzającą się do stwierdzenia, iż nie jest konieczne przedstawienie potwierdzenia pobytu dokonane przez właściciela lokalu
i przedstawienie do wglądu tytułu prawnego do lokalu,
- art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez odstąpienie od konieczności poinformowania o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy
o zameldowanie i odstąpienie od czuwania, by strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa udzielając odpowiedzi na przedstawione pytania,
- art. 107 § 3 Kpa poprzez odstąpienie od wskazania w decyzji podstawy prawnej
z przytoczeniem przepisów prawa.
Ponadto skarżący podał, że organ błędnie przyjął, iż tylko zawiadomił B. M. o wszczęciu postępowania, podczas gdy jednocześnie poprosił o przybycie do siedziby Urzędu celem udzielenia odpowiedzi na szereg pytań w sytuacji, gdy wykonanie tego wywołałoby dla niego negatywne konsekwencje prawne.
Wojewoda P. decyzją z dnia [...].02.2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, iż stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy
o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia. Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz do wglądu dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Zameldowanie
w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu - art. 9 ust. 2a i 2b w/w ustawy.
W decyzji wskazano, że organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy - art. 47 ust. 1 i 2 ustawy.
W przedmiotowej sprawie, aby wyjaśnić zaistniałą wątpliwość, organ meldunkowy wszczął postępowanie administracyjne, w toku którego zgromadzono materiał dowodowy, na podstawie którego, ustalono, iż rzeczywiście osoby wnoszące o zameldowanie w lokalu przy ul. W. [...] w S. zamieszkują tam od wielu lat. Fakt ten potwierdził również A. M. oraz Posterunek Policji w S.
Organ odwoławczy wskazał, że w obowiązującym obecnie stanie prawnym, przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, nie jest wymagane potwierdzenie przez właściciela uprawnień do przebywania w lokalu (tzw. zgoda), a jedynie potwierdzenie faktu pobytu osoby w lokalu. Właściciel lokalu ma obowiązek, wynikający z art. 29 ustawy, potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące w formie czytelnego podpisu z oznaczeniem daty jego złożenia i nie może bezzasadnie odmawiać dokonania tej czynności.
Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 75 § 1 Kpa stanowiącym, że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, jako jeden z dowodów w sprawie należy uznać również informację organów Policji potwierdzającą fakt pobytu zainteresowanych osób w lokalu przy ul. W. [...]
w S. Organy meldunkowe mają bowiem obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy - art. 77 § 1 Kpa.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że właściciel lokalu – B. M., będąc obowiązany do zgłoszenia organowi gminy, iż w jego lokalu przebywają osoby (zawiadomienie powinno być dokonane niezwłocznie po upływie terminu określonego do wykonania obowiązku meldunkowego (art. 29 ust. 2 ustawy) nie tylko nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, ale wręcz odmówił pismem z dnia 30.10.2006 r. złożenia wyjaśnień po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania i oświadczył, iż nie zgłosi się do Urzędu.
Za zasadny organ odwoławczy uznał zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 107 § 3 Kpa dotyczący braku jednego ze składników decyzji, a mianowicie braku uzasadnienia prawnego z przytoczeniem przepisów prawa. Jednakże w ocenie organu odwoławczego uchybienie to nie miało wpływu na treść merytorycznego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z powołaniem właściwej podstawy prawnej
tj. art. 47 ust. 2 ustawy, a całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało
w przedmiocie zameldowania zgodnie z żądaniem wnioskodawców.
W uzasadnieniu decyzji zaakcentowano szczególnie to, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu osoby w tym lokalu. Nie rodzi natomiast żadnych praw do niego.
W dniu 26 marca 2007 r. została wniesiona skarga na ww. decyzję organu odwoławczego. Rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:
1. Art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r.
o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegającym na przeprowadzeniu dowodu z:
- informacji Policji w trybie kompetencji Policji w zakresie sprawowania kontroli nad wykonaniem obowiązków meldunkowych, podczas, gdy sprawa niniejsza nie została wszczęta w przedmiocie kontrolowania wypełniania obowiązku meldunkowego,
a w przedmiocie zameldowanie na pobyt stały, co wyklucza możliwość korzystania
z dowodów zgromadzonych w innej sprawie, której B. M. nie był nawet stroną, a która dotyczyła innego meritum będącego przedmiotem wyjaśniania i rozstrzygania;
- treści zeznań A. M., którego stwierdzenia należałoby traktować jako zeznania złożone w charakterze świadka, gdy zeznania te nie zostały złożone
w sprawie niniejszej o zameldowanie J. M., M. M. i B. M. na pobyt stały w lokalu przy ul. W. [...] w S. zostały przeprowadzone na potrzeby innego postępowania niż niniejsze;
2. Art. 85 § 1 w zw. z § 3 K.p.a. polegającym na zaliczeniu w poczet materiału dowodowego w sprawie niniejszej treści stwierdzeń A. M., który nie ma przymiotu strony w postępowaniu niniejszym, a który jest rodzonym bratem B. M. - który jest stroną w sprawie niniejszej - bez uprzedzenia go o prawie odmowy składania zeznań w sprawie, w której stroną jest jego rodzeństwo;
3. Art. 9 ust. 2 a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez wydanie decyzji zgodnie z treścią wniosku o dokonanie zameldowania na pobyt stały, podczas, gdy nie zostały spełnione dwie przewidziane tam przesłanki:
- przedstawienie potwierdzenia pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu,
- przedstawienia do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu;
Skarżący podniósł również, iż w sprawie jako dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu figuruje wypis z rejestru gruntów, który sam nie stanowi o jakimkolwiek tytule prawnym, a jedynie odzwierciedla zaewidencjonowanie pewnego stanu prawnego, a także fakt, iż w ogóle nie ma ani rzeczywistego tytuł prawnego do lokalu, ani tym bardziej nie został przedstawiony do wglądu przez osobę, która dysponuje tytułem prawnym do lokalu powoduje, iż nie zaistniały okoliczności wypełniające ustawowe przesłanki niezbędne dla dokonanie zameldowania na pobyt stały.
4. Art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegającym na przyjęciu, iż właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące w tym lokalu, podczas, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, iż obowiązek taki nie istnieje, gdy przedmiotowy pobyt w lokalu ma miejsce wbrew woli właściciela,
a przymuszanie właściciela do wykonywania czynności obciążające jego mienie pozostaje w sprzeczności w konstytucyjną zasadą ochrony tej własności, zwłaszcza, że prawo o ewidencji ludności i dowodach osobistych z 10 kwietnia 1974 r.
w brzmieniu aktualnie obowiązującym, po zniesieniu wcześniej istniejącego rygoru, iż osoba ubiegająca się o stałe zameldowanie musiała legitymować się uprawnieniem do zajmowania lokalu, w którym miał nastąpić meldunek - nie przewiduje alternatywnej możliwości zastępującej brak pozytywnego działania właściciela lub podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu w przedmiocie potwierdzenia faktu pobytu osoby w tym lokalu, natomiast jeżeli możliwość taka by była - winna mieć formę odrębnej decyzji administracyjnej lub innego indywidualnego rozstrzygnięcia właściwego organu, będących wynikiem przeprowadzenia postępowania administracyjnego w tym właśnie przedmiocie, właściwego dla zindywidualizowania rzekomego obowiązku;
Skarżący wniósł o przeprowadzenie w trybie art. 106 § 3 Prawa
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dowodu z załączonych uwierzytelnionych kserokopii wyroku Sądu Okręgowego w B. II Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 18 sierpnia 2006 r. w sprawie II Ca [...] i poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego w B. Wydział I Cywilny z dnia 2 marca 2006r. w sprawie sygn. akt I C [...] z powództwa J. M. przeciwko B. M. o zobowiązanie go do złożenia oświadczenia woli w przedmiocie przeniesienia udziału w prawie własności do nieruchomości położnej w S. przy ul. W. [...] oraz uwierzytelnionej kserokopii pisma z dnia 20 marca 2001 r. wystosowanego przez B. M. do J. M. o opuszczenie zajmowanej części domu. Jednocześnie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody P. w B. – P. Urzędu Wojewódzkiego w B. z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie zameldowania J. M., M. M. i B. M. na pobyt stały w lokalu przy ul. W. [...] w S.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy z dnia z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. Przepis ten wymaga zatem dla dopełnienia obowiązku meldunkowego w miejscu przebywania osoby przedstawienie do wglądu tytułu prawnego do lokalu i potwierdzonego przez osobę dysponującą tytułem prawnym do lokalu faktu pobytu. Okazanie tytułu prawnego do lokalu pod określonym adresem pozwala organowi upewnić się, że zameldowanie w konkretnym lokalu dokonuje właściwa osoba, a także pozwala stwierdzić, że potwierdzenia faktu pobytu na formularzu meldunkowym dokonał dysponent lokalu. Żądanie do przedstawienia obu tych dokumentów ma przyczynić się do uniknięcia tzw. "dzikich" meldunków, dokonywanych bez wiedzy właściciela (dysponenta) lokalu.
Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Zameldowanie należy zatem traktować wyłącznie jako rejestrację pobytu i w związku z tym nie rodzi ono żadnych skutków prawnych w zakresie prawa do lokalu.
W świetle powyższego niezasadny jest zarzut skarżącej strony naruszenia przez organ odwoławczy art. 9 ust. 2a ustawy. Niedopuszczalne jest bowiem przyjęcie wykładni komentowanego przepisu, z której wynika, iż tylko poprzez aktywność dysponenta lokalu możliwe jest dokonanie zameldowania (przedstawienie potwierdzenia pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz przedstawienie do wglądu, dokument potwierdzającego tytuł prawny do lokalu tego podmiotu).
Należy zwrócić uwagę na to, że warunki określone w art. 9 ust. 2a ustawy nie stanowią przesłanek zameldowania przez organ administracji w trybie art. 47 ust. 2 ustawy. Art. 9 ust. 2a ustawy reguluje bowiem wyłącznie zameldowanie jako czynność rejestracyjną nie będącą aktem administracyjnym.
Z uwagi na to, że zgłoszone dane budziły w opinii organu pierwszej instancji wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzygnął ten organ
w drodze decyzji, zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy. Warto podkreślić, że organ pierwszej instancji pismem z dnia 23.10.2006r. zawiadomił B. M. o wszczęciu postępowania, a ponadto wezwał do osobistego stawienia się w sprawie w celu złożenia wyjaśnień. Fakt, że ww. dwie czynności dokonano w jednym piśmie skierowanym do B. M. nie stanowi jakiegokolwiek naruszenia prawa.
Ze względu na to, że B. M. odmówił stawienia się w urzędzie
i składania wyjaśnień, co wyraził w piśmie z dnia 30.10.2006 r., organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 77 § 1 Kpa ustalił w sprawie stan faktyczny. Kierował się przy tym dyrektywą określoną w art. 75 § 1 Kpa, w myśl której jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,
a nie jest sprzeczne z prawem.
Wykorzystanie w postępowaniu dowodowym informacji z Policji oraz protokołu z przesłuchania jako strony A. M. (z postępowania w sprawie wymeldowania J., M. i B. M.) nie stanowi naruszenia procedury administracyjnej. W szczególności należy podkreślić, iż dowody te potwierdzają jedynie wyjaśnienia złożone przez J., M. i B. M. w toku przesłuchań ww. osób w dniu 3.11.2006 r.
Nie stanowi również naruszenia prawa ustalenie przez organy administracyjne właściciela lokalu, w którym dokonano zameldowania, poprzez wykorzystanie wypisu z rejestru gruntów. Ze względu na odmowę B. M. w zakresie udziału w postępowaniu, co wynika z treści pisma z dnia 30.10.2006 r., organ pierwszej instancji wykorzystał - kierując się zasadą szybkości i prostoty postępowania administracyjnego – dane wynikające z ewidencji gruntów.
Dodać należy, że przedstawienie potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, nie stanowi przesłanki zameldowania osoby na pobyt stały lub czas trwający ponad dwa miesiące. Potwierdzenia dokonanego przez właściciela budynku nie należy utożsamiać z wyrażeniem zgody na zamieszkanie. O tym, czy zamieszkanie jakiejś osoby w lokalu wymaga nie tylko zgody osoby uprawnionej do używania tego lokalu na podstawie prawa odrębnej własności lokalu, stosunku najmu, spółdzielczego prawa do lokalu lub innego tytułu prawnego, ale nadto i zgody właściciela (zarządcy) budynku, w którym znajduje się ten lokal, nie decydują przepisy o ewidencji ludności, ale przepisy prawa materialnego, normujące poszczególne typy stosunków prawnych, których elementem jest uprawnienie do używania lokalu.
Zaskarżona decyzja nie narusza również art. 29 ust. 2 ustawy. Przepis ten nie znalazł w zasadzie zastosowania w postępowaniu, natomiast organ odwoławczy wskazał jedynie, iż właściciel lokalu był zobowiązany do zgłoszenia organowi gminy, iż w jego lokalu przebywają osoby, czego jednak nie dokonał. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące w tym lokalu. Potwierdzenia faktu pobytu osoby w lokalu dokonuje się na formularzu meldunkowym w formie czytelnego podpisu
z oznaczeniem daty jego złożenia. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 2 ustawy osoby wymienione w ust. 1 są obowiązane do zawiadamiania właściwego organu gminy
o stałym lub czasowym pobycie innej osoby w ich lokalach (pomieszczeniach) oraz
o opuszczeniu przez nią tego lokalu (pomieszczenia), jeżeli osoba ta nie dopełniła obowiązku meldunkowego. Zawiadomienie powinno być dokonane niezwłocznie po upływie terminu określonego do wykonania obowiązku meldunkowego. Zasadnie zatem organ odwoławczy doszedł do wniosku o naruszeniu przez B. M. art. 27 ust. 2 ustawy.
Obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Należy podkreślić, iż ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika). Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek
z ochroną praw i interesów jednostki. Uwzględniając ponadto fakt, iż zameldowanie nie rodzi żadnych skutków w postaci prawa osoby zameldowanej do lokalu, konieczność potwierdzenia pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały nie stanowi
w jakikolwiek sposób ograniczenia prawa własności.
Wobec niepotwierdzenia się zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI