II SA/Bk 312/23

II SA/Bk 312/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-04-16
Data wpływu
2023-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Anna Bartłomiejczuk /sprawozdawca/
Elżbieta Lemańska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1762/24 - Wyrok NSA z 2025-08-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono wyrok WSA w Białymstoku
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 51 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 179a, art. 151 i art. 207 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2024 r. skargi kasacyjnej Ireny A. P. i M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 312/23 w sprawie ze skargi Ireny A. P. i M. T. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 17 marca 2023 r. nr WOP.7721.30.2023.ASN w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, zezwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie inwestycji 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją z dnia 17 marca 2023r. nr WOP.7721.30.2023.ASN Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej w skrócie: "PWINB"), po rozpatrzeniu odwołania I.P. i M.T. (dalej powołanych jako "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Suwałk (dalej w skrócie: "PINB MS") z dnia 30 stycznia 2023 r. nr NB.5040.5.2019 zatwierdzającej S.B. (dalej powoływanemu też jako "inwestor") projekt budowlany zamienny remontu i adaptacji budynku o funkcji usługowo-handlowo-gastronomicznej z rozbudową o klatkę schodową i windę zewnętrzną wraz z zagospodarowaniem terenu (w tym 16 miejsc postojowych) na działce nr ew. gr. [...] przy ul. [...] w Suwałkach i zezwalającej na wznowienie robót wg. tego projektu i nakładającej na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowej inwestycji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
U podstaw wydanych rozstrzygnięć legły następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia 14 grudnia 2001 r. nr AGP IV.7353-216/2001 Prezydent Miasta Suwałk zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. i K. B., E. i S. B. oraz B. i G. S. pozwolenia na remont, adaptację i rozbudowę istniejącego budynku na cele usługowo-handlowe i gastronomiczno-hotelarskie, przebudowę dziedzińca wraz z wyznaczeniem 34 miejsc postojowych, przyłącze kanalizacji sanitarnej o dł. 3,5 m wraz z separatorem tłuszczu FAK 2-1 na działce o numerze ew. gr. [...] położonej w Suwałkach u zbiegu ulic [...].
Decyzją z dnia 7 czerwca 2017 r. nr AGP.6740.190.2017.BR Prezydent Miasta Suwałk przeniósł ww. decyzję na rzecz S.B., a następnie decyzją z dnia 30 listopada 2018r. nr 398/2018 zmienił własną decyzję z dnia 14 grudnia 2001r. w zakresie: zmiany sposobu użytkowania części piętra z funkcji hotelowej na gastronomiczno-konferencyjną i części poddasza z funkcji hotelowej na poddasze nieużytkowe w skrzydle B wraz z rozbudową (klatka schodowa i winda zewnętrzna), wykonaniem śmietnika, utwardzeniem terenu z 16 miejscami postojowymi i zagospodarowaniem terenu na działce nr ew. gr. [...] z dostępem do drogi publicznej przez dz. nr ew. gr. [...] oraz rozbiórką podestu zewnętrznego, schodów stalowych zewnętrznych, murków betonowych i utwardzenia terenu.
Na skutek odwołania skarżących i ustalenia przez PINB MS, że w obiekcie prowadzone są roboty budowlane bez uzyskania prawomocności decyzji zamiennej, Wojewoda Podlaski decyzją z dnia 6 marca 2019 r. nr AB-II.7840.5.7.2018.MN uchylił decyzję Prezydenta Miasta Suwałk z 30 listopada 2018r. nr 398/2018 i umorzył postępowanie I instancji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o zmianę ww. pozwolenia na budowę, wskazując, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie może służyć zalegalizowaniu już zrealizowanej inwestycji.
W dalszej kolejności Prezydent Suwałk decyzją z dnia 14 czerwca 2019 r. nr AGP.6740.233.2019.ESP przeniósł własną decyzję z dnia 14 grudnia 2001 r. nr AGP IV-7353-216/2001 w zakresie segmentu A (położonego na nieruchomości przy ul. [...] w Suwałkach - dz. nr ew. gr. [...]) na rzecz B. S., a w zakresie segmentu B (położonego przy ul. [...] w Suwałkach - dz. nr ew. gr. [...]) na rzecz S. B.
Segment B i segment A stanowią odrębne obiekty połączone ze sobą, a prowadzone w niniejszej sprawie - postępowanie dotyczy jedynie segmentu B zlokalizowanego przy ul. [...] w Suwałkach.
W konsekwencji wydanej przez Wojewodę Podlaskiego decyzji, PINB MS w dniu 18 czerwca 2019r. dokonał kontroli części budynku oznaczonego jako segment B i ustalił, że: (-) w stanie wykończonym znajdowały się pomieszczenia oznaczone w projekcie budowlanym 2/6, 2/7, 2/9, 2/10; (-) nie wydzielono zaprojektowanych w tej części po stronie północnej segmentu "B" pokoi hotelowych z łazienkami, oznaczonych w projekcie budowlanym od 2/12 do 2/26; (-) realizując inwestycję wprowadzono następujące zmiany w odniesieniu od pierwotnego projektu budowlanego na piętrze segmentu B: (a) dokonano rozbiórki ściany pomiędzy pomieszczeniami oznaczonymi nr 2/9 i 2/10 oraz powiększenia otworów pomiędzy pomieszczeniami oznaczonymi 217 i 2/9 oraz 2/10 i 2/6, (b) przesunięto lokalizację zaprojektowanych sanitariatów oznaczonych w projekcie budowanym nr 2/3,2/4 i 2/5, (c) zmieniono układ ścianek działowych pomieszczeń od nr 2/68 do nr 2/82.
W dalszej kolejności PINB ustalił, że przedmiotowy budynek przy ul. [...] wpisany jest do rejestru zabytków pod nr [...], a zatem wprowadzone w trakcie realizacji robót odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta Suwałk z dnia 14 grudnia 2001 r., należy zakwalifikować jako zmiany odbiegające w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego. W toku prowadzonego postępowania PINB ustalił też, że w stosunku do kontrolowanego obiektu zostały wydane następujące pozwolenia:
(-) decyzja PINB z dnia 28 czerwca 2004 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie zrealizowanej inwestycji w części obejmującej piwnicę (pomieszczenia techniczne i gospodarcze o pow. użytkowej 138,51 m) i parter (restauracja - bar gastronomiczny, zapiecze, zespół sanitarny o pow. użytkowej 281,41 m2), części obiektu oznaczonego w projekcie budowlanym lit. "segment B", przy ul. [...];
(-) decyzja z dnia 3 lutego 2006r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie zrealizowanej inwestycji w części obejmującej parter (pomieszczenia sali bankietowej, restauracyjno-balowej, szatni i pomieszczenia placu zabaw dla dzieci o pow. użytkowej 268,29 m2), części obiektu oznaczonego w projekcie budowanym lit. "segment B", przy ul. [...].
W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy PINB MS wdrożył w stosunku do przedmiotowego obiektu, tj. segmentu B procedurę naprawczą, w ramach której postanowieniem z dnia 19 czerwca 2019r. wstrzymał roboty budowlane polegające na remoncie, adaptacji i rozbudowie istniejącego budynku na cele usługowo - handlowe i gastronomiczne - hotelarskie oraz przebudowie dziedzińca wraz z wyznaczeniem 34 miejsc postojowych i budowy przyłącza kanalizacji sanitarnej o dł. 3,5 m wraz z separatorem tłuszczu PAK 2-1 w części dotyczącej zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...] w Suwałkach oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej w zakresie wykonanych robót w tym rozbiórkowych na piętrze w części dotyczącej zabudowanej nieruchomości oraz ich wpływu na konstrukcję tego obiektu.
W dniu 19 lipca 2019r. inwestor przedłożył ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych sporządzoną przez L.H. - rzeczoznawcę budowlanego, z treści której wynikało, że pomimo wprowadzonych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego polegających na: powiększeniu otworów w środkowej ścianie nośnej, rozbiórce fragmentu południowej ściany podłużnej i trzech ścian poprzecznych oraz zmian w zakresie lokalizacji i wymiarów ścian działowych na piętrze budynku, stan techniczny poszczególnych części konstrukcji oraz budynku jako całości jest dobry.
W tych okolicznościach PINB MS decyzją z dnia 16 sierpnia 2019r. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia - projektu budowlanego zamiennego remontu, adaptacji i rozbudowy istniejącego budynku na cele usługowo handlowe i gastronomiczne- hotelarskie, budynku kamienicy przy ul. [...] w Suwałkach (segment B), uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W dniu 20 października 2020r. inwestor przedłożył poprawione 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego. Złożony projekt został następnie uzupełniony ekspertyzą techniczną budynku usługowo-mieszkalnego przy ul. [...] w Suwałkach pod kątem możliwości wykonania remontu, adaptacji i rozbudowy budynku o funkcji usługowo-handlowej i gastronomicznej przy ul. [...] (segment B), sporządzoną przez mgr Inż. M. M.
Opierając się na przedłożonych dokumentach, PINB MS decyzją z dnia 29 stycznia 2021r. nr NB.5040.5.2019, na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2020r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1333, dalej w skrócie: "P.b."), zatwierdził inwestorowi przedłożony projekt budowlany zamienny, zezwolił na wznowienie robót wg. tego projektu oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowej inwestycji.
Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożyli skarżący.
PWINB nie podzielił argumentacji skarżących i decyzją z dnia 29 marca 2021r. nr WOP.7721.24.2021.MW utrzymał w mocy decyzję PINB MS z dnia 29 stycznia 2021 r. stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i stanowi kontynuację procedury naprawczej istotnych odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, zastosowanej w przedmiocie w/w budynku na cele usługowo- handlowe i gastronomiczne. W ocenie PWINB przedłożony projekt jest kompletny i zgodny z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi, z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w kwartale ulic: [...],[...],[...] i [...] w Suwałkach, zatwierdzonego Uchwałą nr XVII/184/2016 Rady Miejskiej w Suwałkach z dn. 24 lutego 2016r. (Dz. Urz. Woj. Podl., poz. 1378 z dn. 21.03.2016r.), posiada wymagane opinie, uzgodnienia i sprawdzenia, a także wykonany został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i przynależność do właściwych izb samorządu zawodowego. Organ II instancji zwrócił też uwagę, że działka, na której usytuowany jest sporny obiekt, znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem 16 U wyznaczającym tereny zabudowy usługowej (z zakresu bankowości, handlu, hotelarstwa i gastronomii), ulica [...] pełni rolę pasażu (deptaka), a przedmiotowy budynek jest wkomponowany w ciąg zwartej zabudowy przyulicznej. W ocenie organu II instancji rozwiązania projektowe przewidują zapewnienie ochrony akustycznej sąsiedniego budynku mieszkalnego (od strony wschodniej) z uwzględnieniem polskiej normy PN-B 02151-3:1999, z zastosowaniem warstwowej izolacji w określonym układzie, gwarantującej wzrost izolacyjności akustycznej przedmiotowej ściany.
Przedmiotowa decyzja PWINB stała się przedmiotem skargi I. P. i M. T. do tut. sądu administracyjnego, który wyrokiem z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 397/21 uchylił decyzję PWINB z dnia 29 marca 2021 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję PINB MS z dnia 29 stycznia 2021 r. Uzasadniając wydane orzeczenie WSA w Białymstoku w pierwszej kolejności stwierdził, że organy nadzoru budowalnego słusznie zastosowały w sprawie wszczętej w maju 2019 roku, przepisy ustawy Prawo budowlane sprzed nowelizacji dokonanej 19 września 2020r. Dalej podkreślił, że skoro sporne roboty budowlane były realizowane na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, wydanego po zatwierdzeniu przedłożonego projektu budowlanego, ale inwestor wykonał je niezgodnie z pierwotnym projektem budowlanym, to w sprawie istniały przesłanki wdrożenia procedury naprawczej z art. 50-51 P.b. W ocenie Sądu zarówno wszczęcie postępowania naprawczego, jak i podjęte przez PINB MS – czynności, były co do zasady prawidłowe, a zakres badania przedłożonego projektu budowlanego został prawidłowo ograniczony do przesłanek z art. 35 tej ustawy.
Oceniając natomiast zgodność przedłożonego przez inwestora projektu zamiennego sąd doszedł do wniosku, że dwa zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie, tj. brak zgodności projektu z obowiązującymi przepisami w zakresie izolacyjności akustycznej oraz brak prawidłowości sporządzonych ekspertyz w zakresie stanu technicznego istniejącego obiektu. W zakresie pierwszego z uwzględnionych zarzutów WSA zwrócił uwagę, że w projekcie budowlanym brak jest rozwiązań w zakresie izolacji akustycznej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, a rozwiązania projektowe dotyczące ochrony akustycznej sąsiedniego budynku (od strony wschodniej), zostały wykonane w oparciu o nieobowiązujące przepisy, tj. z uwzględnieniem polskiej normy PN-B 02151-3:1999, która zarówno w dacie wszczęcia postępowania, jak i w dacie sporządzenia projektu zamiennego już nie obowiązywała. Na tej podstawie sąd doszedł do wniosku, że obiekt budowlany musi być dostosowany do wskazanych w rozporządzeniu wymogów także w zakresie izolacji akustycznej i odpowiadać wymogom stawianym przez § 323, 324 i 326 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: "rozporządzenie MI"), ale też wymogom określonym w załączniku do tego rozporządzenia w zakresie obowiązujących Polskich norm. Sąd podzielił też zarzuty naruszenia § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 ww. rozporządzenia stwierdzając, że ekspertyza techniczna mgr. inż. L.H. nie odpowiada ww. przepisom z uwagi na bardzo duży stopień ogólności opinii oraz posługiwanie się w niektórych stwierdzeniach bardziej domniemaniem w zakresie dobrego stanu technicznego niż faktycznymi ustaleniami. Odnośnie ekspertyzy technicznej mgr. inż. M.M. Sąd podzielił argumentację skargi, że może budzić ona wątpliwości w kontekście wykonanych odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego w szczególności, że nie wskazuje metodologii dokonanych ustaleń i zawartych twierdzeń.
Podsumowując sąd doszedł do wniosku, że organy nieprawidłowo ustaliły zgodność projektu zamiennego z § 323 czy też § 326 rozporządzenia MI w zakresie izolacji akustycznej, a także § 204 w zw. z § 206 tego rozporządzenia, co uniemożliwiło dokonanie jego należytej analizy w ramach procedury opisanej w art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 P.b. pod kątem zgodności z przepisami, w tym z warunkami technicznymi. W związku z powyższym nakazał ażby kontrolowany obiekt dostosować do aktualnych wymogów w zakresie izolacji akustycznej, odpowiadającej wymogom stawianym przez § 323, 324 i 326 rozporządzenia MI oraz doprecyzować przedłożone ekspertyzy techniczne. Sąd zalecił przy tym rozważenie, czy zmiana charakteru przedmiotowej inwestycji z gastronomiczno – hotelarskiej na usługowo – gastronomiczną nie będzie miała wpływu na ustalenia w zakresie obszaru odziaływania obiektu.
W uzasadnieniu wydanego wyroku WSA przesądził jednocześnie, że funkcja budynku objętego postępowaniem nie narusza obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a przedłożony projekt budowlany zamienny posiada wymagane przepisami prawa uzgodnienia tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz Miejskiego Konserwatora Zabytków w Suwałkach.
Uwzględniając zalecenia zawarte w ww. wyroku, PINB MS postanowieniem z dnia 15 października 2021r. zobowiązał inwestora do dostosowania projektu budowlanego zamiennego kontrolowanego budynku do: (1) wymagań rozporządzenia MI poprzez: (-) dostosowanie ww. projektu budowlanego zamiennego do obowiązujących przepisów w zakresie izolacji akustycznej, a w szczególności normy Polskiej PN-B-02151-3:2015-10, (-) przedłożenie ekspertyzy technicznej budynku odpowiadającej przepisom § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 ww. rozporządzenia MI; (2) przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w zakresie obszaru oddziaływania obiektu.
Realizując powyższe zobowiązania inwestor w dniu 28 listopada 2022 r. przedłożył 3 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego remontu i adaptacji budynku o funkcji usługowo handlowo-gastronomicznej z rozbudową o klatkę schodową i windę zewnętrzną wraz z zagospodarowaniem terenu (w tym 16 miejsc postojowych) na działce nr [...], przy ul. [...] w Suwałkach, wraz z uzupełnioną ekspertyzą techniczną budynku usługowo- mieszkalnego przy ul. [...] [...] oraz opinią akustyczną, aktualną mapą do celów projektowych oraz ostateczną decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w Suwałkach z dnia 26 października 2022 r. znak: MKZ.40440.58.2022.AZ.
Po przeanalizowaniu ww. dokumentacji PINB MS decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r. nr NB.5040.5.2019, na podstawie art. 51 ust. 4 P.b. zatwierdził inwestorowi projekt budowlany zamienny remontu i adaptacji budynku o funkcji usługowo-handlowo-gastronomicznej z rozbudową o klatkę schodową i windę zewnętrzną wraz z zagospodarowaniem terenu (w tym 16 miejsc postojowych) na działce nr ew. gr. [...] przy ul. [...] w Suwałkach i zezwolił na wznowienie robót wg. tego projektu, jednocześnie nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowej inwestycji.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli I. A. P. i M. T.
Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił argumentacji odwołania i decyzją z dnia 17 marca 2023r. nr WOP.7721.30.2023.ASN utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że organ I instancji zatwierdził projekt budowlany zamienny zgodnie z regulacją art. 35 ustawy Prawo budowlane. PWINB dokonując własnej analizy złożonego i zatwierdzonego projektu budowlanego zamiennego doszedł do wniosku, że jest on zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, posiada wymagane opinie, uzgodnienia i sprawdzenia (uzgodnienie rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych z dnia 26 września 2022 r., uzgodnienie rzeczoznawcy do spraw higieniczno-sanitarnych z dnia 26 września 2022 r. oraz pozwolenie miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 26 października 2022 r. nr [...] na prowadzenie robót budowlanych na działce nr ew. gr. [...] w budynku przy ul. [...] w Suwałkach), wykonany został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i przynależność do właściwych izb samorządu zawodowego, a zatem spełnione zostały wszystkie kryteria umożliwiające jego zatwierdzenie. PWINB podkreślił jednocześnie, że autor projektu budowlanego zamiennego zawarł w treści opracowania obszerną analizę obszaru oddziaływania obiektu w kontekście przepisów warunków technicznych, opinię akustyczną wykonaną w oparciu o obowiązujące przepisy i normy oraz rzetelną ekspertyzę konstrukcyjną weryfikującą konstrukcje podciągów wykonanych w ramach samowoli budowlanej, zgodnie ze wskazaniem zawartym w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 8 lipca 2021 r. (sygn. akt II SA/Bk 397/21). W tych okolicznościach PWINB uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i stanowi kontynuację procedury naprawczej istotnych odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, zastosowanej w przedmiocie w/w budynku na cele usługowo- handlowe i gastronomiczne, a organy nadzoru budowlanego wykonały zalecenia zawarte w ww. prawomocnym wyroku.
Odnosząc się z kolei do podniesionych w odwołaniu zarzutów PWINB przypomniał, że zakres projektu zamiennego nie może ograniczać się wyłącznie do dokonanych istotnych odstępstw, ale musi obejmować całość zamierzenia inwestycyjnego. Zatem na etapie postępowania legalizacyjnego nie ma możliwości podzielenia projektu zamiennego na część dotyczącą prac zrealizowanych i prac do wykonania. Ponadto podkreślił, że pierwotny projekt budowlany zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta Suwałk z dnia 14 grudnia 2001 r. oraz projekt budowlany zamienny zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta Suwałk z dnia 30 listopada 2018 r. obejmował całość zamierzenia budowlanego i jako taki został objęty postępowaniem naprawczym wskazanym w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Sugerowane zatem naruszenie art. 51 ust. 4 P.b. w przypadku gdy projekt budowlany zamienny zawiera rozwiązania, które są przyszłym zamierzeniem, jeszcze nie zrealizowanym, nie ma podstaw prawnych. Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ II instancji doszedł do wniosku, że projekt budowlany zamienny zatwierdzony został przez właściwy organ tj. Miejskiego Konserwatora Zabytków w Suwałkach, a przedłożona przez inwestora ekspertyza techniczna budynku usługowo-mieszkalnego znajdującego się przy ul. [...] [...] w Suwałkach zawiera analizę wszystkich elementów konstrukcyjnych obiektu, której dokonano w oparciu o wizualną ocenę ich stanu technicznego, zgodnie z zasadą sporządzania ekspertyz. Z ogólnej zaś oceny budynku wynika, iż jest on w ogólnym stanie dobrym. Co prawa zaobserwowano niewielkie zarysowania na jego elementach konstrukcyjnych, jednakże z uwagi na wiek budynku trudno stwierdzić, zdaniem PWINB, że są one konsekwencją prac budowlanych wykonywanych w budynku przy ul. [...], tym bardziej, iż budynki nie są powiązane ze sobą konstrukcyjnie. Uznanie sporządzonej ekspertyzy za nierzetelną jest natomiast zbyt daleko posunięte mając na uwadze, iż uwagi te zgłaszają osoby nie posiadające stosowanego wykształcenia technicznego.
Konkludując PWINB doszedł do wniosku, że autor projektu budowlanego zamiennego zawarł w treści opracowania obszerną analizę obszaru oddziaływania obiektu w kontekście przepisów warunków technicznych, opinię akustyczną wykonaną w oparciu o aktualne przepisy i normy oraz rzetelną ekspertyzę konstrukcyjną weryfikującą konstrukcje podciągów wykonanych w ramach samowoli budowlanej, zgodnie ze wskazaniem zawartym w wyroku WSA z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 397/21.
Skargę na powyższą decyzję do tut. sądu wnieśli skarżący podnosząc, że organy nadzoru budowlanego nie były uprawnione do wszczęcia i prowadzenia postępowania legalizacyjnego w oparciu o art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane albowiem nastąpiła śmierć jednego z właściciela nieruchomości sąsiadującej – P. S., a tym samym organ nie mógł skutecznie doręczyć decyzji I i II instancji wskazanej osobie. Okoliczność ta powoduje z kolei, że decyzja PWINB nie weszła do obiegu prawnego i nie wywołuje skutków. Zaskarżonej decyzji zarzucono dodatkowo:
1) naruszenie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez braku sporządzenia projektu uwzględniającego wszystkie dokonane od dnia wydania decyzji z dnia 14 grudnia 2001r. roboty budowlane, a więc zarówno te, które objęte były pierwotnym zatwierdzonym projektem budowlanym i roboty budowlane nie objęte tym pozwoleniem, w tym roboty stanowiące istotne odstępstwa od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę, a tym samym brak dokonania przez organ nadzoru prawidłowej analizy rzeczonego projektu budowlanego, zgodności z przepisami w tym w szczególności o planowanie zagospodarowaniu przestrzennym oraz warunków techniczno – budowlanych; oraz brak sprawdzenia, czy projekt został sporządzony przez osobę posiadające stosowne uprawnienia, czy zostały dołączone wszystkie ewentualne wymagane opinie i ich uzgodnienia;
2) brak przeanalizowania przez organy nadzoru budowalnego całości przedłożonego projektu budowlanego zamiennego sporządzonego przez inż. arch. P. T. oraz ekspertyzy konstrukcji podciągów wykonanej w wewnętrznej ścianie nośnej pierwszego piętra w skrzydle B sporządzonej przez mgr. inż S. G., do czego zobowiązał WSA w wyroku z dnia 8 lipca 2021r., nakazując wykonanie ekspertyzy całego budynku objętego decyzją z dnia 14 grudnia 2001r., a nie tylko w części;
3) naruszenie przepisów postępowania związku z art. 51 ust. 4 P.b. poprzez nieuprawnione uznanie, że przedłożony projekt zamienny sporządzony w dniu 30 stycznia 2023 r. który określa tylko roboty mające powstać w przyszłości schody windy został sporządzony w sposób prawidłowy, w sytuacji gdy projekt zamienny musi kompleksowo dotyczyć wszystkich prac wynikających z pierwotnego pozwolenia na budowę z 14 grudnia 2001r., to jest na prace wykonane w zakresie odstępstw dotyczącego segmentu A, B w sytuacji gdy budynek, a w szczególności prace tam wykonane - wyburzenia ścian konstrukcyjnych oddziaływają na budynki sąsiednie, w tym na budynek skarżących położny przy ul. [...] [...];
4) naruszenie art. 39 P.b. i art. 36 ustawy o ochronie zabytków poprzez brak uzyskania zgody Miejskiego Konserwatora Zabytków w formie decyzji administracyjnej, że do prowadzenia robót budowlanych przy zabytku, jakim jest budynek inwestora wymagana jest zgoda konserwatora zabytków na podjęcie robót budowlanych przy zabytku. Tymczasem pozwolenie z dnia 26 października 2022r. wydane przez MKZ w Suwałkach dotyczyło wyłącznie projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji dotyczącej remontu, adaptacji i rozbudowy istniejącego budynku o windę i schody. Decyzja ta nie uzgadnia zatem wszystkich dodatkowych odstępstw na cele usługowo-handlowe i gastronomiczne- hotelarskie, przebudowy dziedzińca wraz z separatorem tłuszczu FAKZ-1-2 na działce położonej przy ul. [...] w Suwałkach w zakresie części B wraz z rozbudową;
5) rażące naruszenie § 326 ust. 1 rozporządzenia MI poprzez określenie, że projektowany budynek i wykonywane prace w tym poziom hałasu oraz drgania przenikające do pomieszczeń w budynkach mieszkalnych skarżących, tj. budynkach zamieszkania zbiorowego i budynkach użyteczności publicznej, z wyłączeniem budynków, dla których jest konieczne spełnienie szczególnych wymagań ochrony przed hałasem, nie przekracza wartości dopuszczalnych, określonych w Polskich Normach dotyczących ochrony przed hałasem drganiami oraz brak dokonania w sporządzonej opinii akustycznej wpływu drgań na ludzi w budynkach, w sytuacji gdy ekspertyza akustyczna str. 39 sporządzona w niniejszej sprawie uwzględnia tylko poziom hałasu, a nie uwzględnia poziomu drgań;
6) naruszenie § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 rozporządzenia MI poprzez sporządzenie ekspertyz w sprawie nie odpowiadających wskazanym przepisom, w szczególności poprzez dysponowanie przez organ dokumentami, które są ogólne w swoich sfomułowaniach i nie przedstawiają szczegółowych wyliczeń, co do warunków konstrukcyjnych całego budynku i a to doprowadzało do tego, iż nie mogą być uznane jako dowód w sprawie w tym opinia akustyczna, opis techniczny dotyczy tylko skrzydła B w sytuacji gdy skrzydło A jest w jednym ciągu technicznym i wpływa bezpośrednio na wytrzymałość segmentu A, a to sprawia, iż przedłożona ekspertyza dotyczy tylko części budynku, gdy w części A inwestor usunął ściany konstrukcyjne co też wpływa na wytrzymałość skrzydła B;
7) art. 5 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 4 P.b. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji udzielającej pozwolenia na budowę bez uzyskania rzetelnej ekspertyzy techniczno-konstrukcyjnej, z której wynikać będą ustalenia dotyczące stanu techniczno-konstrukcyjnego budynku przy ul [...] [...] i przy ul. [...], które ocenią stan spękania na ścianach budynku, które powstały po wyburzeniu ścian konstrukcyjnych w budynku [...] [...]. Opinia ta zostanie sporządzona z udziałem skarżących, a nie wyłącznie przez biegłego, który nawet nie dokonał oględzin przedmiotu opiniowanego budynku;
8) naruszenie § 206 rozporządzenia MI poprzez wskazanie w ekspertyzie uzupełniającej mgr inż. M. M. na tzw. "oko", iż planowana inwestycja w projektowanym zakresie nie będzie miała negatywnego wpływu na budynek przy ul. [...] [...];
9) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 4 P.b. poprzez brak dokonania analizy stanu faktycznego i prawnego związanego z terenem i obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego terenu ograniczonego ulicami: [...],[...],[...] i [...] w Suwałkach z dn. 24 lutego 2016r., który nie przewiduje możliwości wykorzystania budynku w sposób inny jak nieuciążliwy i nieoddziałowujący na budynki sąsiednie, podczas gdy, prawidłowo ukształtowane postępowanie w niniejszej sprawie, doprowadziłoby do ujawnienia okoliczności, iż możliwe jest przeprowadzenie inwestycji w sposób mniej uciążliwy dla strony skarżącej (zastosowanie odpowiedniego wyciszenia akustycznego i ustalenia oddziaływania drgań na nieruchomość skarżących , zastosowanie norm b-poż), a tym samym sprecyzowanie w projekcie sposobu wykorzystania sali usługowo-handlowo-gastronomicznych w budynku inwestora w części B poprzez braku uwzględnienia w projekcie budowlanym wykonania wyciszenia i wzmocnienia ściany budynku w części przyległej do skarżącego w całości ściany od fundamentów po sam strych, a nie wbrew.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odmówienie inwestorowi zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów sądowych niniejszego postępowania.
W uzasadnieniu złożonej skargi jej autorzy podkreślili, że zaskarżone decyzje są dotknięte nie tylko brakami formalnymi określającymi ich nieważność z mocy prawa, ale również brakami merytorycznymi, albowiem organy naruszyły w sposób istotny procedurę i nie zastosowały się do wytycznych WSA określonych w wyroku z dnia 8 lipca 2021r.
W ocenie skarżących organy orzekające w sprawie nie mogły zatwierdzić przedłożonego projektu budowlanego zamiennego albowiem nie dysponowały rzetelną ekspertyzą potwierdzającą, czy budynki przy ul. [...] i ul. [...] [...] posiadają dylatację. Tym bardziej, że projekt zamienny inwestora nie uwzględnia faktu, iż budynki te nie mają dylatacji, a tym samym współpracy stropów oraz ścian które wpływają na warunki stateczności i sztywności konstrukcji budynków. Brak zaś właściwego rozpoznania stanu technicznego obiektu poddanego przebudowie, a także budynku skarżących przyległego w zwartej zabudowie może stworzyć zagrożenie bezpieczeństwa, aż do katastrofy budowlanej włącznie. Ponadto, jak podkreślili skarżący, zaprojektowane prace zamienne, w tym sporządzona dla potrzeb sprawy opinia akustyczna inż. arch. J.Ł. jest niewystarczająca bowiem z uwagi na to, iż w budynku znajdują się spękania w tym i budynku przy [...] [...] zgodnie z przepisami powinna być wykonana ekspertyza akustyczna, która wskaże przyczynowo -skutkowe stanu lub zdarzenia technicznego obiektu. Określa się w niej aktualny stan techniczny obiektu oraz poszukuje przyczyn występowania ewentualnych nieprawidłowości. Jest to szersze opracowanie od opinii technicznej i w przeciwieństwie do niej opiera się nie tylko na analizie dokumentacji projektowej i oględzinach obiektu. Zatem przedłożona opinia akustyczna jest niewystarczająca, tym bardziej, że dotyczy tylko części budynku klatki chodowej i windy.
PWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 17 października 2023 r. wydanym w sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę I. P. i M. T. uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa, a organy nadzoru budowlanego dostosowały się do wskazań i oceny prawnej wyrażonych w wyroku z dnia 8 lipca 2021r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, kwestionując go w całości, złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego - skarżący. Działający w ich imieniu pełnomocnik złożony środek odwoławczy oparł na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), zarzucając ww. wyrokowi:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 36 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy P.b. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwą subsumcję i nieprawidłowe zastosowanie, iż wydana decyzja posiadała uzgodnienia Miejskiego Konserwatora Zabytku w sytuacji gdy Konserwator nie uzgodnił projektu stanowiącego podstawę wydania decyzji z dnia 30 stycznia 2023r. PINB MS, a następnie decyzji PWINB w Białymstoku z dnia 17 marca 2023roku bowiem pozwoleniem MKZ Nr 86/2022 z dn. 26 października 2022r. uzgodnił inny projekt dotyczący innego przedmiotu prac, tj. inny cel /funkcja przedmiotu inwestycji, i w granicach nieistniejącej działki;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, w zakresie, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 §1 oraz art. 141 §4 p.p.s.a. w związku z art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.g.k. i art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 P.b. mające istotny wpływ na wynik poprzez zaniechanie uchylenia decyzji PWINB w Białymstoku z dnia 17 marca 2023r. wydanej wobec zmarłego P.S., a nie wobec małoletniego W.S., który reprezentowany jest przez przedstawicielkę ustawową, a tym samym nieuprawnione uznanie, iż decyzja została wydana wobec uprawnionej osoby, z jednoczesnym nieprawidłowym uznaniem, iż wszystkie strony w sprawie otrzymały decyzję do niej skierowaną;
III. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności § 323, § 324 ust. 2, § 325 ust. 1 oraz § 326 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku poprzez nie uwzględnienie w opinii akustycznej J.Ł. drgań i oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżących i osób trzecich poprzez brak dokonania obliczeń poziomu hałasu i drgań emitowanego przez usługi gastronomiczne (których rodzaj faktycznie nie został określony - restauracja, sala weselna), immisji drgań muzyki. W szczególności, iż sam projekt zamienny nie precyzuje i nie konkretyzuje sposobu wykorzystania budynku i sposobu jego użytkowania poprzez użycie ogólnego nie zdefiniowanego określenia "gastronomia", co uniemożliwiło wydanie decyzji pozwolenia na budowę;
IV. naruszenie przepisów postępowania art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 190 p.p.s.a. w związku 153 p.p.s.a w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez naruszenie przepisów postępowania bowiem Sąd orzekający przedwcześnie ocenił, że przedmiot inwestycji nie narusza przepisów prawa w zakresie dopuszczalnych norm drgań i wibracji, w sytuacji gdy WSA w wyroku z dnia II SA/BK 397/21 w dniu 8 lipca 2021r. nakazał wykonanie ekspertyzy akustycznej w zakresie hałasu i drgań oraz wibracji budynku objętego postępowaniem admiracyjnym, zaś opinia akustycznej J.Ł. nie zawiera analizy, badań i wniosków w przedmiocie, drgań i wibracji w związku z realizacją funkcji gastronomicznej i usługowej, a tym samym w jakim stopniu inwestycja oddziałuje na nieruchomości sąsiednie.
Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżących kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zarządzeniem z dnia 1 lutego 2024 r. stwierdzono istnienie podstaw do zastosowania art. 179a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i skierowano sprawę na rozprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Zgodnie z art. 179a p.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna.
Sąd wojewódzki stwierdził, że w sprawie niniejszej zaistniała przesłanka nieważności postępowania sądowego z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., gdyż strona została pozbawiona możności obrony swych praw. W postępowaniu przed sądem administracyjnym na etapie poprzedzającym wydanie aktualnie zaskarżonego wyroku z dnia 17 października 2023 r. jako strona postępowania został wskazany małoletni W.S. i jemu też bezpośrednio, zamiast do jego matce – jako ustawowemu przedstawicielowi, była doręczana cała korespondencja (skarga, odpowiedź na skargę oraz zawiadomienie o terminie rozprawy). Skoro osoba fizyczna nie mająca zdolności procesowej może podejmować czynności w postepowaniu tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego, to pominięcie takiego przedstawiciela ustawowego w kierowanej do małoletniego – korespondencji, było równoznaczne z tym, że został on pozbawiony możności obrony swych praw, a to stanowi przesłankę nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Dostrzeżenie tej wady postępowania sądowego post factum i złożenie skargi kasacyjnej umożliwiło natomiast Sądowi pierwszej instancji skorzystanie z instytucji autokontroli przewidzianej w art. 179a p.p.s.a. Wyrazem tego stało się uchylenie wyroku wydanego w dniu 17 października 2023 r., o czym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji niniejszego orzeczenia na podstawie art. 179a p.p.s.a., po uprzednim zawiadomieniu T.M. jako przedstawicielki ustawowej małoletniego W.S. o toczącym się postępowaniu, terminie wyznaczonej - rozprawy i umożliwieniu stronie uczestniczenia w niej.
Przystępując natomiast do ponownego rozpoznania sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonego - rozstrzygnięcia.
W tym miejscu należy przypomnieć, że Sąd kontrolując decyzję PWINB w Białymstoku z 17 marca 2023r. w przedmiocie zatwierdzenia inwestorowi projektu budowlanego zamiennego dotyczącego remontu, adaptacji i rozbudowy istniejącego budynku kamienicy na działce przy ul. [...] w Suwałkach, na cele usługowo - handlowe i gastronomiczne wraz z zagospodarowaniem terenu (w tym 16 miejscami postojowymi), udzielającą zezwolenia na wznowienie robót wg. tego projektu i nakładającą na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowej inwestycji, był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku tutejszego sądu z dnia 8 lipca 2021 r. o sygn. akt II SA/Bk 397/21. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W konsekwencji skład obecnie orzekający zobowiązany był skontrolować, czy organy nadzoru budowlanego rozpoznający sprawę ponownie, dostosowały się do przedstawionych ocen i wskazań wynikających z powyższego wyroku. Odnosząc się zaś do treści tego wyroku w pierwszej kolejności wskazać należy kwestie, które zostały w nim już przesądzone. Po pierwsze, rozstrzygnięte zostało, że w sprawie istniały przesłanki wdrożenia procedury naprawczej, a zatwierdzenie projektu zamiennego przez organ I instancji w oparciu o art. 51 ust. 4 P.b. kończy postępowanie naprawcze. Nie mają przy tym racji skarżący, że przeprowadzenie tego trybu może dotyczyć jedynie robót trwających, czy też jeszcze nie wykonanych, bowiem tryb naprawczy może być zastosowany także do robót już wykonanych.
Po drugie, w ww. wyroku z dnia 8 lipca 2021r. przesądzona została też zgodność projektu budowlanego zamiennego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w kwartale ulic: [...],[...],[...] i [...] w Suwałkach zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 24 lutego 2016r. Działka o nr ewid. [...], na której usytuowany jest przedmiotowy obiekt, znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem 16 U wyznaczającym tereny zabudowy usługowej. W zakresie przeznaczenia podstawowego utrzymuje się zatem funkcje usługowe, z zakresu bankowości, handlu, hotelarstwa i gastronomii. Wskazać przy tym należy, iż zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 14 w/w planu przez przeznaczenie podstawowe należy rozumieć takie przeznaczenie, które obowiązuje lub przeważa na danym terenie, wyznaczonym liniami rozgraniczającymi. Trafnie zatem organy wskazały, iż ulica [...]pełni rolę pasażu (deptaka), a przedmiotowy budynek jest wkomponowany w ciąg zwartej zabudowy przyulicznej. Lokalizacja w centrum miasta Suwałki pociąga za sobą specyfikę charakteru i funkcji tamtejszej zabudowy. Funkcją podstawową tego terenu są zatem usługi, a nie zabudowa mieszkaniowa, jak oczekiwałaby strona skarżąca. Nie znajdują zatem potwierdzenia zarzuty zawarte w pkt 10 skargi o niezgodności z obowiązującym na tym terenie miejscowym planie.
Po trzecie, WSA potwierdził też, że przedłożony projekt budowlany zamienny posiada wymagane przepisami prawa uzgodnienia tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 maja 2020r. i rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych z dnia 8 maja 2020r. Wcześniej projekt architektoniczno- budowlany został uzgodniony w zakresie bezpieczeństwa pożarowego przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych bez uwag (uzgodnienie z dnia 26 września 2018r.) oraz w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych przez rzeczoznawcę ds. sanitarno- higienicznych bez zastrzeżeń (uzgodnienie z dnia 21 września 2018r.). Dodatkowo projekt ten został uzgodniony z Miejskim Konserwatorem Zabytków w Suwałkach, który wydał ostateczne pozwolenie nr 96/2020 z dnia 16 października 2020r. udzielające inwestorowi pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w Suwałkach.
Powyższe okoliczności zostały przesądzone w poprzednio prowadzonym postępowaniu sądowym stąd też na obecnym etapie postępowania Sąd jest tymi ustaleniami związany, a podniesione w tym zakresie zarzuty skargi, wyszczególnione w pkt 5 i 10, nie mogły odnieść oczekiwanego rezultatu.
Jak wynika zaś z treści opisanego w części historycznej wyroku WSA z 8 lipca 2021r. zadaniem organów nadzoru budowlanego w ponownie prowadzonym postępowaniu (które toczy się od 2019 r.) było ustalenie trzech kwestii: (1) ustalenie, czy rozwiązania projektowe (zawarte w projekcie zamiennym) przewidujące zapewnienie ochrony akustycznej sąsiedniego budynku mieszkalnego są zgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami w zakresie izolacji akustycznej, w szczególności z normami Polskimi, które zostały określone w załączniku do rozporządzenia w zakresie przepisów od § 323 do 327; (2) uzupełnienie i uszczegółowienie przedłożonych w sprawie ekspertyz technicznych (mgr. inż. L. H. oraz mgr. inż. M. M.) , tak aby spełniły § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Według WSA przedmiotowe dokumenty nie wskazują metodologii dokonanych ustaleń i zawartych twierdzeń oraz (3) rozważanie, czy zmiana charakteru przedmiotowej inwestycji z gastronomiczno - hotelarskiej na usługowo – gastronomiczną nie będzie miała wpływu na ustalenia w zakresie obszaru oddziaływania.
W związku z powyższym na obecnym etapie postępowania Sąd oceniając legalność wydanej decyzji skoncentrował się na ustaleniu, czy ww. wytyczne zawarte w uprzednio wydanym wyroku WSA zostały wykonane oraz czy zarzuty skargi w tym zakresie nie podważają legalności wydanego - rozstrzygnięcia. W ocenie aktualnego składu orzekającego organy nadzoru budowlanego prawidłowo wypełniły zalecenia zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Białymstoku z dnia 8 lipca 2021 r. (sygn. akt II SA/Bk 397/21) i wbrew zarzutom skargi prawidłowo przyjęły, że złożony projekt budowlany zamienny dotyczący remontu, adaptacji i rozbudowy istniejącego budynku kamienicy na działce nr geod. [...] przy ul. [...] w Suwałkach na cele usługowo - handlowe i gastronomiczne wraz z zagospodarowaniem terenu (w tym 16 miejscami postojowymi) i zezwalającej na wznowienie robót wg. tego projektu, jednocześnie nakładającej na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowej inwestycji, jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, posiada wymagane opinie i uzgodnienia, a projekt zagospodarowania terenu jest kompletny i zgodny z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi.
W pierwszej kolejności odnosząc się do najdalej idącego zarzutu, a mianowicie nieważności decyzji w oparciu o art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na śmierć uczestnika postępowania – P. S., należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, organ uzyskał informację o śmierci ww. uczestnika w dniu 29 września 2022r., a zatem przed wydaniem zaskarżonych decyzji, i po ustaleniu, że następcą prawnym zmarłego uczestnika postępowania jest W. S., do niego – jako do następcy kierował dalszą korespondencję w sprawie, w tym zaskarżoną decyzję. Akta sprawy administracyjnej potwierdzają, że decyzja PWINB została skierowana bezpośrednio do małoletniego W. S. – właściciela nieruchomości nr geod. [...]. Wbrew jednak przekonaniu skarżących pomimo, że na liście stron postępowania uwidocznionej na str. 9 zaskarżonej decyzji, umieszczony został błędnie zmarły – P. S., to jednak sama decyzja została skierowana do jego spadkobiercy – W. S. i doręczona matce małoletniego W.– T. M. Wprawdzie zaskarżone rozstrzygnięcie zostało błędnie zaadresowane bezpośrednio do małoletniego, zamiast do jego matki T. M.– jako ustawowego przedstawiciela, lecz błąd ten może co najwyżej stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Stosownie jednak do treści art. 147 k.p.a., ta przyczyna wznowienia jest uwzględniana tylko na żądanie tej strony, której ona dotyczy. Oznacza to, że żadna inna strona nie może ani się na nią powoływać, ani też żądać wznowienia postępowania z tego powodu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na przestrzeni ostatnich lat wypracowany został jednolity pogląd, z którego wynika, że uprawnioną do zgłoszenia zarzutu pominięcia w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy jest wyłącznie osoba, której zarzut ten dotyczy, a sąd administracyjny tylko wówczas może ten zarzut uwzględnić o ile korzysta z niego strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (tak m.in. wyroki NSA: z 10 lutego 2011 r., II OSK 277/10; z dnia 9 czerwca 2011 r., II OSK 990/10; z 26 listopada 2013 r., II OSK 1475/12, wszystkie dostępne w CBOSA). Na gruncie rozpoznawanej sprawy oznacza to, że pełnomocnik skarżących nie może skutecznie podnieść zarzutu nieprawidłowego doręczenia decyzji dla W. S., ponieważ nie reprezentuje ani jego, ani jego matki T. M. Z powołanych wyżej względów Sąd uznał, że wadliwość ta nie miała wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, a tym bardziej nie uzasadniała wyeliminowania kontrolowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Analizę pozostałych zarzutów należy poprzedzić wyjaśnieniem, że skarga złożona w niniejszej sprawie zawiera szereg zarzutów, które w wielu punktach są powielane, nieco inaczej formułowane i w dużej mierze się pokrywają z uprzednio złożoną skargą. Tymczasem, jak już wyżej podkreślono i co zostało przesądzone w wyroku o sygn. akt II SA/Bk 397/21 zarówno wszczęcie postępowania naprawczego (mimo wykonanych robót budowlanych), jak i podjęte przez organ I instancji czynności w sprawie, były prawidłowe.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 51 ust. 4 P.b. należy przypomnieć, że zatwierdzenie projektu zamiennego przez organ I instancji w oparciu o ten przepis kończy postępowanie tzw. naprawcze. Projekt budowlany zamienny podlegający ocenie w ramach decyzji wydawanej w oparciu o art. 51 ust. 4 P.b. zastępuje projekt pierwotny jako dokumentację budynku. W konsekwencji zakres projektu zamiennego nie może ograniczać się wyłącznie do dokonanych istotnych odstępstw, ale musi obejmować całość zamierzenia inwestycyjnego. Stanowi on bowiem dokumentację budowlaną w oparciu o którą cały obiekt będzie funkcjonował w trakcie swego dalszego istnienia. Zatem, wbrew oczekiwaniom skarżących, na etapie postępowania legalizacyjnego nie ma możliwości podzielenia projektu zamiennego na część dotyczącą prac zrealizowanych i prac do wykonania. Wskazać przy tym należy, iż pierwotny projekt budowlany zatwierdzony decyzją z dnia 14 grudnia 2001 r. Prezydenta Miasta Suwałk oraz projekt budowlany zamienny zatwierdzony decyzją z dnia 30 listopada 2018r. nr 398/2018 Prezydenta Miasta Suwałk obejmował całość zamierzenia budowlanego i jako taki został objęty postępowaniem naprawczym wskazanym w art. 50-51 P.b. Sugerowane zatem w skardze naruszenie przepisu art. 51 ust. 4 P.b., w przypadku gdy projekt budowlany zamienny zawiera rozwiązania, które są przyszłym zamierzeniem, jeszcze nie zrealizowanym, nie ma zatem podstawy prawnej. Ponadto prowadzone postępowanie dotyczy wyłącznie segmentu B, co zostało na wstępie niniejszego uzasadnienia jednoznacznie wyjaśnione, zatem oczekiwanie skarżących, że projekt zamienny będzie obejmował również segment A, należący do innego inwestora, jest bezpodstawne w okolicznościach przedmiotowej sprawy.
Ponadto, wbrew też przekonaniu skarżących, Miejski Konserwator Zabytków w Suwałkach pozwoleniem z dnia 26 października 2022 r. nr 86/2022 udzielił inwestorowi zgody na prowadzenie robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w Suwałkach. Wskazane pozwolenie zostało wydane w oparciu o art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2002 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz § 4 ust. 2 w zw. z art. 3 porozumienia z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie powierzenia Miastu Suwałk niektórych spraw z zakresu właściwości Wojewody Podlaskiego, realizowanych przez Podlaskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zgodnie z § 3 ww. porozumienia w ramach spraw powierzonych porozumieniem do zakresu działania Miasta Suwałki należy m.in. realizacja zadań wynikających z przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568 z póżn.zm.) do których należy: wydawanie pozwoleń na prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku. Analiza akt sprawy nie pozostawia zatem wątpliwości, że projekt budowlany zamienny z dnia 1 września 2022r. zatwierdzony został przez właściwy organ tj. Miejskiego Konserwatora Zabytków w Suwałkach i to właśnie ten projekt był przedmiotem wydanego przez ww. organ – pozwolenia z 26 października 2022r. Okoliczność tą potwierdza fakt, że na każdej stronie przedłożonego projektu znajduje się pieczątka "Biuro Konserwatora Zabytków", a tożsamy wpis zawarty jest też we wskazanym pozwoleniu MKZ z dnia 26 października 2022r. Wynika z niego jednoznacznie, że przedmiotowy projekt stanowi załącznik do wydanego pozwolenia. W konsekwencji za bezpodstawny należy uznać zarzut sformułowany w pkt 5 skargi – braku uzyskania zgody Miejskiego Konserwatora Zabytków w formie decyzji administracyjnej, skoro taka decyzja bezspornie została wydana i dołączona do akt prowadzonego postępowania. Oczekiwanie zaś skarżących, ażeby Miejski Konserwator Zabytków wypowiedział się w wydanym pozwoleniu (decyzji) co do wykonanych prac w całym budynku, jest w okolicznościach prowadzonej sprawy nieuzasadnione i nie może podważać prawidłowości wydanej przez ten organ decyzji.
W dalszej kolejności należy też stwierdzić, że przedłożony projekt budowlany zamienny zawiera opinię akustyczną sporządzoną przez mgr. inż. arch. J. Ł. w oparciu o obowiązujące przepisy, w tym Polską Normę PN-B-02151-3:2015-10 Akustyka budowlana - Ochrona przed hałasem w budynkach - Część 3: Wymagania dotyczące izolacyjności akustycznej przegród w budynkach i elementach budowlanych. W opinii powołano nie tylko wymagania izolacyjności od dźwięków powietrznych ale też wymagania dotyczące maksymalnego poziomu dźwięków uderzeniowych (czyli drgań). Jak wynika zaś z samej opinii budynek sąsiadujący posiada niezależne dwie ściany konstrukcyjne oddylatowane od ścian nośnych projektowanego budynku co daje dodatkową warstwę ochrony akustycznej oraz ogranicza przenoszenie dźwięków pouderzeniowych (drgań) i zapewnia izolacyjność akustyczną przegrody budowlanej w odniesieniu do ścian sąsiednich. Dodatkowo, jak wyjaśnił autor opinii, w wyniku zastosowania w projekcie wewnętrznej warstwowej izolacji akustycznej nastąpiło zwiększenie izolacyjności ściany sąsiadującej i ponadnormatywna poprawa warunków akustycznych. We wnioskach końcowych stwierdzono natomiast, że w celu maksymalnej redukcji hałasu i osiągnięcia lepszych parametrów wskaźnika Rw zachodzi konieczność zamontowania od strony ul. [...] stolarki okiennej drewnianej o podwyższonej izolacyjności akustycznej zapewniającej redukcję hałasu na poziomie Rw = 35 40 dB, co uwzględniono w rozwiązaniach przyjętych w projekcie. Dodatkowo takie okna przewidziano również w otworach okiennych sali konferencyjnej od strony dziedzińca. W ocenie Sądu przedłożona opinia akustyczna została sporządzona w oparciu o aktualnie obowiązujące regulacje i normy dotyczące hałasu, a przyjęte w niej rozwiązania w zakresie izolacyjności akustycznej, są prawidłowe.
Przedłożony projekt budowlany zamienny zawiera też ekspertyzę techniczną weryfikującą konstrukcję podciągów wykonanych w wewnętrznej ścianie nośnej pierwszego piętra budynku przy ul. [...] w Suwałkach sporządzoną przez inż. A. C. i S. G., podpartą obliczeniami oraz badaniami nieniszczącymi (skanowanie konstrukcji metodą georadarową (GPR) a także metodą prądów wirowych, badania sklerometryczne i ultradźwiękowe betonu (metoda przypowierzchniowa), pomiary ugięcia niwelatorem optycznym i weryfikujące odkrywki mechaniczne. Celem wydanej ekspertyzy było ustalenie ewentualnego powiększenia otworów w wewnętrznej podłużonej ścianie nośnej pierwszego piętra budynku i innych prac przewidzianych w projekcie zamiennym na obiekt sąsiedni przy ul. [...] [...]. Z treści sporządzonej opinii wprost zaś wynika, że obiekt posiada całkowicie niezależną konstrukcję nośną, oddylatowaną od sąsiednich budynków, w chwili obecnej jest użytkowany w zakresie piwnicy oraz parteru, natomiast piętro jest nieużytkowane. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów i badań autorzy ekspertyzy stan techniczny podciągów ocenili jako dobry. Wyjaśniono jednocześnie, że w rejonie podciągów nie zaobserwowano zmian o charakterze niepokojącym w postaci rys, spękań czy też odspojenia. Wykonane powiększenie otworów w środkowej ścianie nośnej w postaci podciągów żelbetowych nie ma negatywnego wpływu na fundamenty oraz posadowienie budynku, nie wpływa także na ogólną sztywność przestrzenną i stateczność budynku. Podobnie jak inne prace planowane w zakresie przedstawionym w projekcie zamiennym architektoniczno-budowlanym w zakresie zmiany sposobu użytkowania części I pietra w skrzydle B wraz z rozbudową (...) nie będą miały negatywnego wpływu na stan budynku przy ul. [...] [...] ponieważ stanowi on odrębną konstrukcję. Sporządzona w tym zakresie ekspertyza jest, jak trafnie ocenił PWINB, szczegółowa i poparta konkretnymi obliczeniami oraz pomiarami, a zarzut skarżących, że została sporządzona z naruszeniem § 204 ust.5 i § 206 ust. 1 rozporządzenia MI (pkt 7 skargi) – całkowicie chybiony.
W ponownie prowadzonym postępowaniu uzupełniona została też ekspertyza techniczna budynku usługowo-mieszkalnego przy ul. [...] [...] w Suwałkach z punktu widzenia remontu i adaptacji budynku przy ul. [...] w Suwałkach sporządzoną przez mgr inż. M. Opracowanie to zostało uzupełnione względem ekspertyzy dołączonej do wcześniej sporządzonego projektu budowlanego zamiennego. Z treści przedłożonej ekspertyzy wynika zaś wprost, że istniejący budynek mieszkalno – usługowy, położony przy ul. [...] [...] jest obiektem o własnej, niezależnej od sąsiednich budynków – konstrukcji nośnej. Ściany sąsiadujących budynków są od siebie zdylatowane. Opinia ta została sporządzona w oparciu o przeprowadzone w toku ponownie prowadzonego postępowania - oględziny zatem twierdzenie skarżących o ustaleniach na tzw. "oko, bez oględzin" jest całkowicie bezpodstawne, a zarzuty z pkt 8 i 9 skargi – nietrafne.
Konkludując powyższe rozważania należy zauważyć, że fakt istnienia dylatacji pomiędzy budynkami [...] [...] i [...] [...], wbrew stanowisku skarżących, wynika z dwóch niezależnych ekspertyz technicznych. Okoliczność, że budynek sąsiadujący, posiada niezależne ściany konstrukcyjne oddylatowane od ścian nośnych budynku przy ul. [...], potwierdza również sporządzona na potrzeby niniejszego postępowania – opinia akustyczna mgr. inż. arch. J. Ł. Uznanie zatem sporządzonych ekspertyz i opinii za nierzetelne, a konkluzji w nich zawartych za "przypuszczenia" jak forsuje strona skarżąca, są niczym nie popartą – argumentacją. Podważanie wniosków wynikających z ekspertyz wykonanych przez specjalistów z zakresu konstrukcji budynków, na podstawie samych twierdzeń jakoby "budynek skarżących został dobudowany do budynku [...] [...]", należy ocenić jako nieskuteczne, w szczególności, że uwagi te zgłaszają osoby, które nie wykazały ażeby posiadały stosowane wykształcenie techniczne. Skarżący nie przedstawili zaś żadnego kontrdowodu (opinii) pozwalającego na przyjęcie tezy odmiennej od tej uwidocznionej w sporządzonych na potrzeby prowadzonego postępowania - ekspertyzach. Nie przedstawiono też żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że immisje hałasu, utrudnią lub wręcz uniemożliwią korzystanie, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem z nieruchomości będącej własnością strony.
W kontekście szczegółowości zarzutów skarżących warto też podkreślić, że sąd administracyjny tak naprawdę nie dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego, lecz jedynie kontroluje ocenę tegoż materiału dokonaną wcześniej przez organ administracji. Ma to rozliczne skutki, a w szczególności te, że beneficjentem zagwarantowanej w art. 80 k.p.a. swobody pozostaje wspomniany organ, zaś podstawą uwzględnienia skargi przez sąd może być dopiero przekroczenie jej granic. Jeżeli do takiego przekroczenia nie dochodzi, sąd – bacząc na kryterium legalności – nie jest władny kwestionować stanowiska organu, nie jest też władny zastępować oceny dokonanej przez organ swoją własną, nawet gdyby – hipotetycznie rzecz ujmując – była ona inna (por. wyrok WSA w Krakowie z 3 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 26/20, CBOSA).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z dodatkowych opinii, czy też ekspertyz. Przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny, jak trafnie przyjęły organy nadzoru budowlanego, ma bowiem walor kompletności, zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 35 P.b., a inwestor uzyskał wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. Projekt budowlany zamienny został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, a do projektu zostały dołączone oświadczenia o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Z podanych wyżej względów zarzuty skargi Sąd uznał za niezasadne. Kwestie objęte tymi zarzutami były już w przeważającej części uprzednio analizowane w toku postępowania administracyjnego, a PWINB zajął co do nich stanowisko w sposób wyczerpujący i prawidłowy, wobec czego nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Dodać należy, że organ odwoławczy, wbrew zarzutom skargi, miał na względzie cały materiał dowodowy i dokonał jego oceny zgodnie z art. 80 k.p.a., przyjmując prawidłowo, że planowana inwestycja posiada rozwiązania, które zapewnią odpowiednia ochronę przed hałasem i wibracjami (drganiami). Zatem, jak już wyżej wskazano, w niniejszej sprawie nie było potrzeby uzupełnienia postępowania dowodowego o kolejne opinie i ekspertyzy, czego domagają się w dalszym ciągu – skarżący.
Mając powyższe na uwadze, pomimo uchylenia zaskarżonego wyroku na podstawie art. 179a p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku.
Orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego, do czego zobowiązuje przywoływany już art. 179a p.p.s.a., Sąd na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od ich zasądzenia w całości (punkt 3 sentencji wyroku). Nieważność postępowania była bowiem następstwem nieprawidłowości po stronie Sądu, który w porę nie dostrzegł nieprawidłowego zawiadamiania małoletniego, tj. z pominięciem jego przedstawiciela ustawowego, co stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 p.p.s.a.