II SA/BK 30/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie odmawiające umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia do rozbiórki płyty betonowej i likwidacji wykopu, uznając, że obowiązek ten nie został wykonany.
Spółka złożyła skargę na postanowienie odmawiające umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia do rozbiórki płyty betonowej i likwidacji wykopu. Spółka twierdziła, że obowiązek został wykonany, powołując się na likwidację wykopu i rozpoczęcie budowy budynku. Organy nadzoru budowlanego oraz WSA uznały jednak, że płyta betonowa nadal istnieje, a budowa jest kontynuowana pomimo nakazu rozbiórki, co oznacza, że obowiązek nie został wykonany. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że jedyną przesłanką umorzenia grzywny jest wykonanie egzekwowanego obowiązku.
Spółka M. Sp. z o.o. Sp. k. zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki płyty betonowej i likwidacji wykopu. Obowiązek ten wynikał z decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę rozpoczętej budowy. W toku postępowania egzekucyjnego nałożono na spółkę grzywnę w celu przymuszenia. Spółka wniosła o umorzenie grzywny, twierdząc, że sporny wykop został zlikwidowany, a na działce posadowiono budynek. Kontrola wykazała jednak, że płyta betonowa nadal istnieje, a budowa jest kontynuowana. Organy administracji odmówiły umorzenia grzywny, uznając, że obowiązek nie został wykonany. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a., w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i brak należytego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 125 u.p.e.a., grzywna może zostać umorzona jedynie w przypadku wykonania egzekwowanego obowiązku. W ocenie Sądu, materiał dowodowy, w tym protokół kontroli i wcześniejsze postanowienie NSA, jednoznacznie wskazywał na niewykonanie obowiązku rozbiórki. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa i nie naruszyły przepisów proceduralnych, a zarzuty skargi są niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, grzywna nałożona w celu przymuszenia może zostać umorzona wyłącznie w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 125 u.p.e.a. jednoznacznie wiąże możliwość umorzenia grzywny z wykonaniem obowiązku. Jest to jedyna przesłanka, a inne okoliczności nie mogą stanowić podstawy do umorzenia, zgodnie z zasadą celowości i niezbędności stosowania środków egzekucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.p.e.a. art. 125
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 2 § § 1 pkt 10
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 3 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 15
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 119 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 120 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 18
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 18
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jedyną przesłanką umorzenia grzywny jest wykonanie egzekwowanego obowiązku. Materiały dowodowe (protokół kontroli, dokumentacja fotograficzna) potwierdzają niewykonanie obowiązku rozbiórki. Kontynuowanie budowy pomimo nakazu rozbiórki świadczy o niewykonaniu obowiązku.
Odrzucone argumenty
Twierdzenia spółki o likwidacji płyty betonowej i wykopu. Zarzuty dotyczące błędnego skonkretyzowania obowiązku w decyzji i tytule wykonawczym. Zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i braku należytego uzasadnienia przez organy.
Godne uwagi sformułowania
kluczowe dla możliwości umorzenia wymierzonej grzywny jest ustalenie, że obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego został w całości wykonany. brak jest podstaw do orzekania o umorzeniu grzywny na podstawie innych okoliczności niż wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym. stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. jeśli cel egzekucji w postaci spełnionego obowiązku został osiągnięty, grzywna w celu przymuszenia nie musi już być egzekwowana.
Skład orzekający
Małgorzata Roleder
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Lemańska
sędzia
Barbara Romanczuk
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 125 u.p.e.a. w kontekście umorzenia grzywny egzekucyjnej i konieczności wykonania obowiązku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego (rozbiórka) i odmowy umorzenia grzywny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej – możliwości umorzenia grzywny. Pokazuje, jak kluczowe jest faktyczne wykonanie obowiązku, a nie tylko deklaracje strony.
“Czy można uniknąć zapłaty grzywny, jeśli obowiązek nie został wykonany? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 30/23 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2023-02-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Barbara Romanczuk Elżbieta Lemańska Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę Uzasadnienie Decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "PWINB" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w B. (dalej jako: "PINB PG" lub "organ I instancji") nakazującą M. C. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. (dalej jako: "spółka" lub "skarżąca") rozbiórkę płyty betonowej, wylanej na gruncie i likwidację wykopu ziemnego, wykonanego na działce nr ew. gr. [...] przy ul. N. w B., stanowiących rozpoczęcie na ww. nieruchomości budowy dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi do XII kondygnacji nadziemnych wraz z niezbędnymi budowlami, tj. murkami, ścianami oporowymi, urządzeniami oraz obiektami małej architektury. PINB PG przystąpił do egzekucji przywołanej powyżej decyzji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."). Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...], organ I instancji nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 830.453,26 zł oraz opłatę egzekucyjną w wysokości 68 zł, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] września 2021 r., nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. nr [...], organ odwoławczy uchylił ww. postanowienie z dnia [...] stycznia 2022 r. i orzekł o nałożeniu na spółkę grzywny w celu przymuszenia w wysokości 50.000 zł oraz opłaty egzekucyjnej w wysokości 68 zł, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, określonego w tytule wykonawczym z dnia [..] września 2021 r., polegającego na rozbiórce płyty betonowej wylanej na gruncie i likwidacji wykopu ziemnego, wykonanego na działce nr ew. gr. [...] przy ul. N. w B., stanowiących rozpoczęcie na ww. nieruchomości budowy dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi do XII kondygnacji nadziemnych wraz z niezbędnymi budowlami, tj. murkami, ścianami oporowymi, urządzeniami oraz obiektami małej architektury. Skarga wywiedziona na powyższe rozstrzygnięcie przez zobowiązaną spółkę, została oddalona nieprawomocnym wyrokiem z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 336/22, wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. W dniu [...] sierpnia 2022 r. spółka skierowała do organu I instancji wystąpienie, zawierające wniosek o anulowanie nałożonej grzywny, z uwagi na fakt, że sporny wykop został zlikwidowany, zaś spółka nie prowadzi na tej nieruchomości żadnych prac związanych z przedmiotową inwestycją. W dniu [...] września 2022 r. PINB PG dokonał kontroli na działce o nr ew. gr. [...] przy ul. N. w B., w wyniku której stwierdził, że w miejscu wylanej płyty betonowej, znajduje się budynek w stanie surowym otwartym. Wykopy, istniejące w głębi działki, zostały zlikwidowane poprzez zasypanie i wyrównanie terenu. Od frontu pozostał nie do końca zasypany wykop. Od strony ulicy znajduje się hałda czarnoziemu oraz fragmenty pozostałe po zapleczu budowy. Obecny w trakcie kontroli przedstawiciel spółki podtrzymał stanowisko o dokonaniu rozbiórki płyty betonowej. Mając na uwadze powyższe, postanowieniem z dnia [...] października 2022 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 125 u.p.e.a., organ I instancji odmówił umorzenia grzywny, nałożonej postanowieniem PWINB. W uzasadnieniu stwierdził, że zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie potwierdza stanowiska strony, że płyta betonowa, objęta nakazem rozbiórki, została rozebrana. Nadto wskazał, że na poprzednim etapie rozpoznawanej sprawy sama spółka wskazywała, że na przedmiotowej płycie i wykopie posadowiony został budynek w stanie surowym. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r. o nr [...], organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wskazał, że egzekwowany obowiązek o charakterze niepieniężnym, związany z działką o nr ew. gr. [...] przy ul. N. w B., nie został wykonany. Powyższe potwierdza protokół kontroli, dokonanej w dniu [...] września 2022 r. na spornej działce, który dowodzi że płyta betonowa wylana na gruncie nie została rozebrana i nie został zlikwidowany wykop ziemny Co więcej, stan zaawansowania robót trwających na spornej nieruchomości, jako surowy otwarty, z wykonywaną piątą kondygnacją budynku, jest oceniany przez organy nadzoru budowlanego jako kontynuowanie robót, pomimo wydanego nakazu rozbiórki inwestycji na początkowym jej etapie. Konkludując, organ odwoławczy uznał twierdzenia skarżącej spółki o wykonaniu egzekwowanego obowiązku za niezgodne ze stanem na gruncie, a zarzuty, podniesione w zażaleniu, za nieuzasadnione. Wskazał, że zakres egzekwowanego obowiązku o charakterze niepieniężnym został określony na etapie postępowania administracyjnego, zakończonego egzekwowaną decyzją ostateczną. Spółka wniosła skargę na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 125 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") i w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez błędne uznanie organu I i II instancji, że nie doszło do wykonania obowiązku określonego tytułem wykonawczym z dnia [...] września 2021 r., znak: [...], mimo że: a) organ I instancji błędnie sformułował przedmiotowy nakaz z uwagi na zastany stan robót podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych w dniu [...] listopada 2020 r. (wylewka betonowa), nazywając ją już w decyzji z dnia [...] lutego 2021 r., znak [...] oraz tytule wykonawczym z dnia [...] września 2021 r., znak: [...], mianem płyty betonowej wylanej na gruncie; b) organ I instancji w żaden sposób, zarówno w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2020 r., decyzji z dnia [...] lutego 2021 r., znak [...] oraz tytule wykonawczym z dnia [...] września 2021 r., znak: [...], nie skonkretyzował w sposób szczegółowy nałożonego obowiązku nie wskazując konkretnego położenia ani wymiarów płyty betonowej wylanej na gruncie i wykopu ziemnego; c) organ I instancji nie ustalił podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2022 r., czy faktycznie doszło do wykonania nałożonego obowiązku w żaden sposób nieskonkretyzowanego, poprzez wykonanie np.: stosownych pomiarów, które w sposób bezpośredni dowiodłyby ustaleniu rozbiórki płyty betonowej wylanej na gruncie i likwidacji wykopu ziemnego, co w efekcie doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a tym samym błędnego rozpatrzenia wniosku spółki z dnia [...] sierpnia 2022 r., w szczególności z uwagi na brak ustalenia, czy doszło do wykonania skonkretyzowanego lakonicznie w tytule wykonawczym z dnia [...] września 2021 r., znak: [...], obowiązku i zlekceważeniu oświadczenia M. K., odnotowanego w protokole z kontroli z dnia [...] września 2022 r., o likwidacji płyty betonowej i wykopu ziemnego, wskazanych w decyzji PINBPG z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...]; 2. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całości zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, co doprowadziło do błędnego uznania przez PINB PG, że spółka nie wykonała w całości nałożonego nakazu, wskazanego w decyzji PINB PG z dnia [....] lutego 2021 r., znak: [...]; 3. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 126 k.p.a. w zw. art. 18 u.p.e.a. poprzez brak sporządzenia prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego skarżonego postanowienia, co przejawiało się w szczególności niewyjaśnieniem, na jakiej podstawie organ uznał, że spółka nie wykonała obowiązku, określonego tytułem wykonawczym z dnia [...] września 2021 r., znak: [...], przez co motywy, na podstawie których wydane zostało skarżone postanowienie, są dla spółki niezrozumiałe i nieprzekonujące. Wskazując na powyższe naruszenia, spółka wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i umorzenie nałożonej grzywny, ewentualnie uchylenie skarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania; dopuszczenie i przeprowadzenie przez WSA w Białymstoku dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli w dniu [...] września 2022 r. - na fakt wykazania, że spółka wykonała nałożony na nią obowiązek w decyzji z dnia [...] lutego 2021 r., znak [...] oraz tytule wykonawczym z dnia [...] września 2021 r., znak: [...], co uzasadnia możliwość umorzenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia; rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Spółka wywiodła, że organy błędnie uznały zaobserwowaną w dniu [...] listopada 2020 r. wylewkę betonową oraz obecnie znajdującą się na przedmiotowej nieruchomości płytę fundamentową za te same obiekty, mimo że, zdaniem skarżącej, już na pierwszy rzut oka widać różnice w postaci ich umiejscowienia, wielkości oraz grubości. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne strona podniosła, że wykonanie takiego utwardzenia nie wymaga ani zgłoszenia, ani uzyskania pozwolenia właściwego organu architektoniczno-budowlanego oraz organu nadzoru budowlanego. Wskazała, że brak jest dowodów potwierdzających fakt niewykonania przez nią nałożonego obowiązku. Końcowo odniosła się do braków uzasadnienia skarżonego postanowienia, wskazując na jego wadliwość. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasową argumentację oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest postanowienie o odmowie umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszeniu do wykonania obowiązku rozbiórki płyty betonowej wylanej na gruncie i likwidacji wykopu ziemnego, wykonanego na działce nr [...] przy ul. N. w B., stanowiących rozpoczęcie na ww. nieruchomości budowy dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi do XII kondygnacji nadziemnych wraz z niezbędnymi budowlami, tj. murkami, ścianami oporowymi, urządzeniami oraz obiektami małej architektury, zagospodarowaniem terenu oraz niezbędną wewnętrzną i zewnętrzna infrastrukturę techniczną na działce nr [...], przy ul. N. w B. Obowiązek ten został nałożony na skarżącą spółkę decyzją PINB PG z dnia [...] lutego 2021 r. i utrzymany decyzją PWINB z dnia [...] maja 2021 r. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego, zaś stosownie do treści art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w przywołanym przepisie, jeśli wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów. W niniejszej sprawie, wobec niewykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją, organ wystosował do podmiotu zobowiązanego – skarżącej spółki, upomnienie, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a., a następnie wystawił tytuł wykonawczy obejmujący ten obowiązek i wszczął na jego podstawie postępowanie egzekucyjne. W toku postępowania egzekucyjnego, wobec dalszego niewykonywania obowiązku, na podstawie art. 119 § 1 u.p.e.a. została nałożona na zobowiązanego grzywna w celu przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku o charakterze niepieniężnym. W myśl art. 120 § 1 u.p.e.a., grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Zasady związane z ustaleniem wysokości grzywny zostały określone w przepisie art. 121 u.p.e.a., natomiast w art. 125 u.p.e.a., ustawodawca przewidział możliwość umorzenia wymierzonej grzywny. Mianowicie, grzywna nałożona, a nie uiszczona lub nieściągnięta, może zostać umorzona w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (§ 1). Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (§ 2). Treść tego ostatniego przepisu wskazuje jednoznacznie, że kluczowe dla możliwości umorzenia wymierzonej grzywny jest ustalenie, że obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego został w całości wykonany. Jest to jedyna okoliczność, z którą ustawodawca wiąże umorzenie grzywny i brak jest podstaw do orzekania o umorzeniu grzywny na podstawie innych okoliczności niż wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Zasadność takiej wykładni art. 125 u.p.e.a. jest konsekwencją treści art. 7 § 3 u.p.e.a., który stanowi, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. W doktrynie podnosi się, że przepis ten pozwala na wyodrębnienie, tzw. zasady niezbędności, która polega na tym, że niedopuszczalne jest stosowanie środka egzekucyjnego wówczas, gdy obowiązek został wykonany lub stał się bezprzedmiotowy. Wynika to też z zasady celowości, gdyż środki egzekucyjne powinno stosować się tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania celu egzekucji. Wskazany przepis odróżnia dwie przyczyny niestosowania środków egzekucji: 1) w przypadku wykonania obowiązku oraz 2) w sytuacji, gdy obowiązek stał się bezprzedmiotowy. Bezprzedmiotowość wykonania obowiązku może wystąpić wtedy, gdy stał się on nieaktualny. Należy tu zaliczyć takie sytuacje, kiedy z przyczyn obiektywnych lub subiektywnych zobowiązany nie może wykonać obowiązku. Mając zatem na uwadze treść art. 7 § 3 u.p.e.a. należy stwierdzić, że stosowanie grzywny w celu przymuszenia jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek stał się bezprzedmiotowy. Natomiast inne zasady obowiązują, gdy zastosowano grzywnę w celu przymuszenia powołując art. 125 u.p.e.a. Skoro więc grzywna jest środkiem egzekucyjnym służącym zmuszeniu zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku przez spowodowanie dolegliwości finansowej, to wykonanie egzekwowanego obowiązku powoduje, że nałożone już grzywny, które jeszcze nie zostały uiszczone lub ściągnięte, podlegają umorzeniu. Innymi słowy, jeśli cel egzekucji w postaci spełnionego obowiązku został osiągnięty, grzywna w celu przymuszenia nie musi już być egzekwowana. Z uwagi zaś na zasadę celowości, ustanawianie innych przesłanek umorzenia grzywny, byłoby nie tylko sprzeczne z brzmieniem art. 125 u.p.e.a na skutek poszerzenia zakresu jego zastosowania, lecz także mogłoby w znaczący sposób obniżyć poziom skuteczności podejmowanych względem zobowiązanych czynności egzekucyjnych. Zobowiązany rezygnując z konieczności realizacji spoczywającego na nim obowiązku zyskiwałby wówczas nieprzewidzianą w u.p.e.a. możliwość uwolnienia się ze spoczywającej na nim powinności. W wielu wypadkach zastosowanie takiego zabiegu mogłoby skutecznie udaremnić cel egzekucji (zob. wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r., II OSK 1663/18, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości, że obowiązek rozbiórki, o którym mowa wyżej nie został wykonany. Jak wynika bowiem z akt sprawy, w szczególności protokołu oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...] września 2022 r., na działce nr [...] nadal znajduje się płyta betonowa wylana na gruncie oraz wykonany wykop ziemny, a zatem obiekty wobec których ostatecznie orzeczono nakaz rozbiórki. Co więcej podczas przeprowadzonej kontroli na gruncie ustalono, że w miejscu wylanej płyty betonowej będącej przedmiotem kontroli, znajduje się budynek w stanie surowym otwartym. Stwierdzono, że wykopy istniejące w głębi działki zostały zlikwidowane poprzez zasypanie i wyrównanie terenu. Od frontu pozostał (jednak - dopisek Sądu) nie do końca zasypany wykop z uwagi na niezakończone roboty związane z realizacją tego obiektu. Od strony ulicy znajduje się hałda czarnoziemu oraz fragmenty pozostałe po zapleczu budowy. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną obrazująca stan zastany podczas kontroli na działce (k. 8 – 10 akt organu I instancji). Twierdzenie zatem skarżącej, że obowiązki wskazane w decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. zostały wykonane nie znajduje potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Ponadto zwrócić należy uwagę za organami obu instancji, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie NSA z dnia 11 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 858/22 w sprawie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki płyty betonowej i likwidacji wykonu ziemnego na nieruchomości nr ew. gr. [...] przy ul. N. w B. Z treści uzasadnienia tego wyroku wynika m.in., że skarżąca strona – M. C. Sp. z o.o. Sp. k., sama wskazała, że aktualnie na płycie i wykopie posadowiony jest budynek w stanie surowym. Powyższe potwierdza zdaniem Sądu, że skarżąca nie tylko nie wykonała obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] września 2021 r. nr [...] polegającego na rozbiórce płyty betonowej wylanej na gruncie i likwidacji wykopu ziemnego wykonanych na nieruchomości nr ew. gr. [...] przy ul. N. w B., ale pomimo nakazu rozbiórki wydanego na początkowym etapie budowy, nie przerwała inwestycji lecz kontynuowała ją nadal. W tej sytuacji organy obu instancji rozpoznając wniosek zobowiązanego o umorzenie grzywny prawidłowo, zdaniem Sądu, orzekły o odmowie jej umorzenia. Organy były bowiem zobowiązane do zbadania jedynie, czy orzeczony obowiązek rozbiórki został wykonany, a wobec jednoznacznego ustalenia, że płyta betonowa wylana na gruncie i wykonany wykop ziemny nadal znajdują się na nieruchomości, musiały stwierdzić, że nie została spełniona jedyna przesłanka, z którą ustawodawca powiązał możliwość umorzenia grzywny. Słusznie przy tym organy nie badały innych podnoszonych przez stronę okoliczności mających wskazywać na zasadność umorzenia grzywny, w szczególności odnoszących się do prawidłowości skonkretyzowanego w tytule wykonawczym z dnia [...] września 2021 r. obowiązku rozbiórki. Jeszcze raz bowiem powtórzyć należy, że dla umorzenia grzywny wymierzonej w postępowaniu egzekucyjnym istotne jest jedynie ustalenie, czy obowiązek został w całości wykonany, a przepis w tym zakresie jest jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Wobec powyższego, mając również na uwadze obecny etap egzekucji - za bezpodstawne uznać należy zarzuty skarżącej podważające egzekwowany obowiązek. Kwestie te pozostają irrelewantne z punktu widzenia dyspozycji art. 125 u.p.e.a. i jego zastosowania. Sprawa ta nie dotyczyła zgodności z prawem nałożenia na skarżącego tego środka egzekucyjnego. Odmawiając umorzenia grzywny organy nie stosowały art. 120 § 2 u.p.e.a. Dlatego odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że są one niezasadne. Skarżąca powiela te same twierdzenia i argumenty o wykonaniu obowiązku, które były podnoszone w zażaleniu. Stanowią one polemikę ze stanowiskiem organu nadzoru budowlanego, który będąc wyspecjalizowanym organem administracji publicznej, zatrudniającym pracowników z wysokim poziomem kwalifikacji zawodowych o specjalistycznej wiedzy budowlanej, biorąc pod uwagę przedmiot spornego obowiązku, był w stanie samodzielnie ustalić okoliczność jego wykonania. Z wyżej wymienionych przyczyn zaskarżonemu postanowieniu nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego. Organy obu instancji prawidłowo zastosowały i zinterpretował przepisy prawa obowiązujące w chwili wydawania skarżonego rozstrzygnięcia. W realiach niniejszej sprawy nie zostały również naruszone przepisy prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Końcowo podkreślić należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego aktu prawnego nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną. Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który przewiduje taki tryb procedowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI