Orzeczenie · 2024-08-22

II SA/Bk 295/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2024-08-22
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowaniasamowola budowlanawstrzymanie użytkowaniawarsztat ślusarskizmiana przeznaczeniabudynek warsztatowo-mieszkalnypostanowienieorgan nadzoru budowlanegokontrola

Sprawa dotyczyła skargi T. M. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu użytkowania budynku warsztatowo-mieszkalnego. Wstrzymanie dotyczyło części garażowej, użytkowanej jako warsztat ślusarski, oraz pomieszczenia socjalnego, użytkowanego jako kuchnia w części mieszkalnej. Organy obu instancji ustaliły, że zmiany te nastąpiły samowolnie i bez wymaganego pozwolenia. Sąd administracyjny w Białymstoku uznał, że obie zmiany sposobu użytkowania – przekształcenie garażu w warsztat ślusarski (od lat 90. XX w.) i pomieszczenia socjalnego w kuchnię (od 2002 r.) – miały miejsce przed 31 maja 2004 r. W związku z tym, zgodnie z przepisami przejściowymi, zastosowanie miały przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. Sąd stwierdził, że zmiana sposobu użytkowania garażu na warsztat ślusarski wiąże się ze zmianą warunków zdrowotnych, ochrony środowiska i emisji hałasu, a zmiana pomieszczenia socjalnego na kuchnię – z warunkami bezpieczeństwa pożarowego i sanitarno-higienicznymi. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe i nie dopatrując się naruszeń prawa materialnego ani procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu, w szczególności w kontekście przepisów przejściowych i oceny wpływu zmiany na warunki techniczne i środowiskowe.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą dokonania zmiany sposobu użytkowania (przed 2004 r.) oraz konkretnym rodzajem budynku (warsztatowo-mieszkalny).

Zagadnienia prawne (3)

Czy zmiana sposobu użytkowania garażu na warsztat ślusarski oraz pomieszczenia socjalnego na kuchnię w budynku warsztatowo-mieszkalnym stanowi samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obie zmiany stanowią samowolną zmianę sposobu użytkowania, która wymagała pozwolenia i wiąże się ze zmianą warunków bezpieczeństwa, zdrowotnych, sanitarnych i środowiskowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przekształcenie garażu w warsztat ślusarski oraz pomieszczenia socjalnego w kuchnię bez wymaganego pozwolenia stanowiło zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Zmiany te wpłynęły na warunki bezpieczeństwa pożarowego, zdrowotne, higieniczno-sanitarne oraz ochrony środowiska i emisji hałasu.

Które przepisy Prawa budowlanego mają zastosowanie do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, jeśli nastąpiła ona przed nowelizacją z 2004 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku zmian dokonanych przed 31 maja 2004 r. stosuje się przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, w tym art. 71 ust. 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami przejściowymi (art. 2 ust. 3 nowelizacji P.b. z 2004 r.), zmiany sposobu użytkowania dokonane przed 31 maja 2004 r. podlegają przepisom obowiązującym przed tą datą, co oznacza zastosowanie art. 71 ust. 3 i art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawę prawną do wstrzymania użytkowania obiektu w przypadku stwierdzenia samowolnej zmiany sposobu jego użytkowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma podstawę prawną do wstrzymania użytkowania obiektu na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z art. 71 ust. 3 P.b.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z art. 71 ust. 3 P.b. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) upoważnia właściwy organ do wstrzymania postanowieniem użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w przypadku zmiany sposobu użytkowania bez wymaganego pozwolenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie WINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB o wstrzymaniu użytkowania budynku warsztatowo-mieszkalnego w części garażu (jako warsztatu ślusarskiego) oraz pomieszczenia socjalnego (jako kuchni) z powodu samowolnej zmiany sposobu użytkowania.

Przepisy (20)

Główne

P.b. art. 71 § ust. 1 zd. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu.

P.b. art. 71 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, stosuje się odpowiednio przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7.

P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem użytkowania tego obiektu budowlanego lub jego części.

Pomocnicze

P.b. art. 71 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne (pkt 1); podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń (pkt 2).

nowelizacja P.b. z 2004 r. art. 2 § ust. 3

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane

Do zmian sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części dokonanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana sposobu użytkowania garażu na warsztat ślusarski oraz pomieszczenia socjalnego na kuchnię nastąpiła bez wymaganego pozwolenia. • Zmiany te miały miejsce przed 31 maja 2004 r., co uzasadnia zastosowanie przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji. • Zmiana sposobu użytkowania wpływa na warunki bezpieczeństwa pożarowego, zdrowotne, higieniczno-sanitarne oraz ochrony środowiska i emisji hałasu. • Organ nadzoru budowlanego ma podstawę prawną do wstrzymania użytkowania obiektu w takich przypadkach.

Odrzucone argumenty

Postanowienie organu wydano bez podstawy prawnej. • Organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy, nie przeprowadziły szczegółowej analizy dowodów i błędnie ustaliły stan faktyczny. • Nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania, a pomieszczenie od początku było przeznaczone na warsztat. • Przepisy art. 50 P.b. nie znajdują zastosowania do nieruchomości, na których zakończono prace budowlane. • Uzasadnienie postanowienia nie spełnia wymogów k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia • stosuje się przepisy dotychczasowe • zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych lub ochrony środowiska, bądź wielkości lub układu obciążeń • nie ma znaczenia to, w jaki sposób doszło do zmiany przeznaczenia garażu wybudowanego w 1972 r. w warsztat ślusarski. Istotne jest to, że z ww. decyzji wynika, że rozbudowa dotyczyła warsztatu ślusarskiego, a nie garażu

Skład orzekający

Małgorzata Roleder

przewodniczący sprawozdawca

Marta Joanna Czubkowska

członek

Elżbieta Trykoszko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu, w szczególności w kontekście przepisów przejściowych i oceny wpływu zmiany na warunki techniczne i środowiskowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą dokonania zmiany sposobu użytkowania (przed 2004 r.) oraz konkretnym rodzajem budynku (warsztatowo-mieszkalny).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynków, a także interpretacji przepisów przejściowych Prawa budowlanego, co jest istotne dla praktyków.

Samowolna zmiana garażu w warsztat i pomieszczenia socjalnego w kuchnię – kiedy przepisy sprzed 20 lat decydują o losach budynku?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst