II SA/Bk 285/06

II SA/Bk 285/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-12-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk /przewodniczący/
Grażyna Gryglaszewska /sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 50, 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. D. i M. D. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej opracowanie inwentaryzacji i wydania opinii o zdatności do użytkowania wykonanych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących: M. D. i M. D. kwotę 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2006 roku, nr [...] P. Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] grudnia 2005 roku nr [...] w sprawie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] marca 2003 roku wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.
Stan faktyczny przedstawiał się następująco:
W dniu [...] sierpnia 2001 roku wydana została, w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, decyzja nr [...] nakazująca panu P. S. rozbiórkę samowolnie wykonanej kotłowni w podpiwniczeniu budynku poprzez odłączenie pieca c.o. i zamurowanie otworu podłączeniowego w kominie. Decyzja powyższa została w postępowaniu odwoławczym utrzymana w mocy decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 roku nr [...]. W związku z niewykonaniem przez pana P. S. nałożonego obowiązku rozbiórki, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wysłał upomnienie z dnia 14 listopada 2001 roku nr [...], a następnie w dniu [...] grudnia 2001 roku wystawił tytuł wykonawczy i wydał postanowienie nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] sierpnia 2001 roku
nr [...].
W dniu 30 kwietnia 2002 roku w trakcie przeprowadzonej kontroli, organ
l instancji stwierdził, że przedmiotowy piec c.o. został odłączony, a otwór podłączeniowy w kominie zamurowany. Kolejna kontrola pracowników nadzoru budowlanego w dniu 23 maja 2002 roku potwierdziła powyższe okoliczności.
Niemniej jednak postępowanie administracyjne w tym przedmiocie zostało wszczęte ponownie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w S. w dniu 09 grudnia 2002 roku, ze względu na kolejne pismo państwa M. i M. D. donoszących, że p. S. znów użytkuje piec c.o.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w dniu [...] marca
2003 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wydał, w oparciu
o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994roku - Prawo budowlane, decyzję Nr [...] nakazującą inwestorom opracowanie przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane inwentaryzacji oraz wydanie opinii o zdatności do użytkowania wykonanych robót budowlanych polegających na podłączeniu pieca c.o. w piwnicy lokalu mieszkalnego państwa P. i A. S. Powyższa decyzja nie była badana w postępowaniu odwoławczym
i w dniu 5 kwietnia 2003 roku stała się ostateczna.
Z wniosku złożonego w dniu 22 lipca 2003 roku przez państwo M. i M. D. toczyło się również postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w S. z dnia [...] marca 2003 roku nr [...], które zakończyło się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie odmową stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Po uzyskaniu informacji od państwa D. o dalszym użytkowaniu przedmiotowego pieca c.o. przez państwo S., w dniu 6 października
2003 roku pan P. S. przedłożył w organie I instancji dwa egzemplarze inwentaryzacji powykonawczej wraz z opinią o zdatności do użytkowania pieca c.o. zlokalizowanego w podpiwniczeniu budynku mieszkalnego wielorodzinnego
w K. przy ul. K. [...].
Następnie w dniu [...] maja 2004 roku wpłynęło pismo pani M. D., uzupełnione kserokopiami wyroków Sądu Rejonowego w S. i Sądu Okręgowego w B., uzasadniające zbadanie, czy nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem
z dnia [...] czerwca 2004 roku Nr [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone własną decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2003 roku, uznając, że w dacie wydania tej decyzji nie był organowi znany fakt istnienia
w obiegu prawnym, dotyczącego tej samej sprawy, wyroku z dnia [...] sierpnia 2002 r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w S. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 roku organ ten, na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 Kpa, uchylił decyzję z dnia [...] marca 2003 roku Nr [...] i orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.
W postępowaniu odwoławczym P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku Nr [...] uchylił decyzję organu l instancji z dnia [...] lipca 2004 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania zaskarżoną decyzją z dnia
[...] grudnia 2005 roku Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., w trybie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] marca 2003 roku Nr [...].
W uzasadnieniu swego stanowiska organ stwierdził, że nie ustalił związku przyczynowego pomiędzy występującymi zarysowaniami ściany w kuchni państwa D., a piecem c.o. państwa S., zlokalizowanym w podpiwniczeniu budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Z tego względu organ nie podzielił stanowiska biegłego sądowego ani też stanowiska zawartego w opiniach kominiarskich przedkładanych przez skarżących, że zacieki oraz woń dymu w lokalu skarżących są wynikiem wadliwie wykonanego podłączenia i użytkowania pieca przez państwo Surowców. W ocenie organu, występujące zacieki na ścianie przy blokach przewodów dymowych i wentylacyjnych w kuchni państwa D. mogły powstać w wyniku zacieków opadów atmosferycznych, przez nieszczelne połączenie komina ze stropodachem. Potwierdza to ich lokalizacja oraz protokół
z dnia z 3 września 2005 roku, sporządzony na zlecenie wspólnoty mieszkaniowej,
z okresowego przeglądu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego
w K. przy ul. K. [...].
Na tej podstawie organ podniósł, iż podłączenie pieca c.o., stosownie do art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, zaliczane jest do prac związanych z urządzeniami technicznymi występującymi w obiektach budowlanych. Piec c.o. i jego podłączenie nie jest zatem obiektem budowlanym ani jego częścią podlegającą przymusowej rozbiórce w trybie art. 48 Prawa budowlanego, w wypadku wykonania bez wymaganego pozwolenia na budowę. W zaistniałej sytuacji nie ma zatem zastosowania art. 48 cytowanego wyżej Prawa budowlanego, lecz art. 50 i 51, który stanowi podstawę prawną do rozstrzygnięcia w omawianej sprawie. Zdaniem organu natomiast wyrok z dnia [...] sierpnia 2002 roku sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w S., nie wnosi do sprawy, nowych istotnych dla sprawy dowodów, gdyż z postanowienia Sądu Rejonowego w S. I Wydziału Cywilnego z dnia [...] listopada 2004 roku i dokonanej wykładni punktu I cytowanego wyroku wynika, że sąd "nie nakłada na P. S. i A. S. obowiązku rozebrania przyłączy tegoż pieca do przewodu kominowego".
W związku z powyższym organ uznał, iż przedmiotem sprawy jest doprowadzenie istniejącego pieca c.o. należącego do państwa S. do zgodności z prawem, do czego zmierza decyzja z dnia [...].03.2003r. Nr [...] nakazująca inwestorom opracowanie przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane inwentaryzacji oraz wydanie opinii o zdatności do użytkowania wykonanych robót budowlanych polegających na podłączeniu pieca c.o. w piwnicy Państwa P. i A. S.
Od niniejszego rozstrzygnięcia w dniu 9 stycznia 2006 roku odwołali się Państwo M. i M. D., reprezentowani przez adwokat panią A. Z.– G., wnosząc o uchylenie tej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
P. Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w B.
decyzją z dnia [...] marca 2006 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji i powołując się na treść przepisów art. 16 § 1
i 145 § 1 kpa podniósł, iż po analizie akt administracyjnych zgromadzonych
w sprawie nie znaleziono podstaw do dokonania odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy. Tym samym organ II instancji przychylił się w całości do stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., wyrażonego
w zaskarżonej decyzji.
Organ II instancji podkreślił, iż w toku postępowania stwierdzono, że istnieje możliwość legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na podłączeniu pieca c.o. Powyższe wynikało z zebranego materiału dowodowego
tj. pisma z dnia 26 lutego 2003 roku Nr [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. oraz z protokółu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia 09 stycznia 2003 roku Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w S. oraz z protokółu sprawozdawczo-opiniodawczego Nr [...] z dnia [...] października 2002 roku mistrza kominiarskiego Pana M. M. Natomiast z przedłożonych przez panią D. dokumentów przy piśmie z dnia 30 grudnia 2002 roku tj. opinii Nr [...] z dnia 22 czerwca 2001 roku mistrza kominiarskiego Pana A. O., opinii Nr [...] z dnia 04 listopada 2002 roku mistrza kominiarskiego Pana A. N. oraz opinii biegłego sądowego Pana R. K. do sprawy sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w S. wynikało, że przekrój kanału dymowego, do którego podłączono piec c.o. państwa S. o wym. 14,0 x 14,0 cm posiada nieodpowiedni przekrój do prawidłowego odprowadzania spalin z tego pieca, czego powodem jest brak odpowiedniego ciągu, co powoduje wydzielanie się mazistej sadzy, która przenika na ściankę boczną komina w pomieszczeniu kuchni państwa D. Ponadto podczas przeprowadzonych, w dniach 08 stycznia 2003 roku i 11 lutego 2003 roku, przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. kontrolach ustalono, że w piwnicy lokalu mieszkalnego państwa S., zlokalizowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, przy ul. K. [...]
w K. do przewodu o przekroju 20 x 14 cm podłączony został piec c.o. do ogrzewania lokalu Nr 2. Do przewodu kominowego, na wysokości ½ kondygnacji parteru budynku, zamontowano wkład kominowy z blachy stalowej o średnicy
120 mm, zakończony przedłużką o wym. 14,0 x 18,0 cm i wysokości 1,40 m stalową, wystającą ponad czapką kominową. Sprawdzono, że ciąg kominowy jest właściwy, nie powoduje zadymienia kotłowni. Nie stwierdzono wykraplania się pary wodnej zawartej w spalinach.
W tych okolicznościach – w ocenie organu - decyzja ostateczna z dnia
[...] marca 2003 roku nakazująca państwu S. czynności, doprowadzające do zgodności z przepisami podłączenia pieca c.o., a co za tym idzie wyeliminowania niekorzystnego wpływu podłączenia pieca na nieruchomość państwa D. jest prawidłowa i zgodna z prawem. Z treści wyroku Sądu Rejonowego w S.
z dnia [...] sierpnia 2002 roku w sprawie sygn. akt [...] oraz sądowej wykładni tego orzeczenia wynika, że do tego sprowadzał się również nakaz sądu. Państwo S. mieli wyeliminować immisje wynikłe z użytkowania pieca c.o. Zatem wyrok sądu cywilnego i decyzja ostateczna z dnia [...] marca 2003 roku Nr [...] miały prowadzić do zbliżonych skutków. Z tego powodu organ II instancji uznał,
iż brak jest w sprawie przesłanek do uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2003 roku
z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podkreślił,
iż nakazywanie rozbiórki pieca c.o. byłoby w przedmiotowej sprawie nieuzasadnione, gdyż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że istnieje możliwość zalegalizowania wykonanych samowolnie robót budowlanych polegających na podłączeniu pieca. Bezpodstawne są również w ocenie organu odwoławczego zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz 80 Kpa, gdyż stan sprawy został dokładnie wyjaśniony zarówno przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w S. jak i P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zostały przeprowadzone oględziny w terenie, które potwierdziły, iż państwo S. wykonali wszystkie zalecone zabiegi remontowo-konserwacyjne wynikające z przedłożonej w dniu 06 października 2003 roku opinii, wykonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, do przedłożenia której byli zobligowani decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2003 roku Nr [...].
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku, państwo M. i M. D., reprezentowani przez adwokata panią A. Z.– G., zaskarżonej decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2006 roku nr [...] zarzucili:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez uznanie, iż w dacie wydawania decyzji ostatecznej z dnia [...].03.2003r. nie istniały okoliczności, które gdyby były znane organowi nadzoru budowlanego spowodowałyby wydanie odmiennego rozstrzygnięcia merytorycznego niż wydane pomimo, iż
w oparciu o sporządzone na potrzeby postępowania sądowego opinii biegłych, sąd zajął całkowicie odmienne stanowisko niż organ,
2. naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez odmowę uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] marca 2003r. nakazującej państwu S. opracowanie i wydanie opinii o zdatności do użytkowania wykonanych robót budowlanych polegających na podłączeniu pieca c.o.
w piwnicy lokalu mieszkalnego państwa S., podczas gdy
w przedmiotowym stanie faktycznym właściwym było nakazanie rozbiórki pieca z uwagi na fakt, że ze względów technicznych nie istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, tj. stanu nie naruszającego wartości istotnych z punktu widzenia dobra powszechnego,
jak bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz praw osób trzecich, w tym praw odwołujących się,
3. naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji
z zaniechaniem dokładnego zbadania stanu faktycznego, zebrania
i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
a mianowicie nie przeprowadzenie dowodu zmierzającego do zbadania stanu faktycznego, tj. faktu, czy w mieszkaniu skarżących pojawiają się nowe zacieki i związku przyczynowego pomiędzy występującymi zarysowaniami ściany
w kuchni państwa D. a podłączeniem pieca c.o. oraz pojawieniem się w mieszkaniu odwołujących się charakterystycznego zapachu dymu,
a także skroplin masy smolistej na zewnątrz komina odwołujących się,
4. naruszenie art. 107 § 3 kpa w zw. z 8 kpa i 11 kpa poprzez niepełne uzasadnienie faktyczne i pozostawienie poza rozważaniami organu argumentów podnoszonych przez odwołujących się i nie ustosunkowanie się do zarzutów wskazywanych w odwołaniu, dotyczących:
a. błędnego ustalenia stanu faktycznego i uznania, iż brak jest związku przyczynowego pomiędzy występującymi zarysowaniami ściany
w kuchni Państwa D. a piecem c.o. oraz pojawieniem się
w mieszkaniu odwołujących się charakterystycznego zapachu dymu,
a także skroplin masy smolistej na zewnątrz komina odwołujących się,
b. stwierdzenia, iż wyrok [...] nie wnosi nowych istotnych dla sprawy dowodów, pomimo tego, że z treści wyroku i sporządzonych na potrzeby postępowania sądowego opinii biegłych wynikają całkowicie odmienne wnioski niż przyjęte przez organ administracyjny,
c. bezpodstawnego przyjęcia, iż z faktu, że piec c.o. jest podłączony do przewodu kominowego o właściwych wymiarach, a wkład kominowy jest odpowiedniej wielkości wynika, że korzystanie z pieca nie powoduje zagrożenia utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu rodziny D.,
d. pozostawienia poza rozważaniami organu argumentów podnoszonych przez odwołujących się, a odnoszących się do wpływu użytkowania pieca c.o. na zdrowie i życie rodziny D.,
e. wydania decyzji z zaniechaniem dokładnego zbadania stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
f. podjęcie decyzji uznaniowej z naruszeniem konstytucyjnej zasady równości, z pominięciem słusznego interesu Państwa D.,
g. naruszenia art. 10 kpa poprzez nie zapewnienie Państwu D. czynnego udziału w ostatnim stadium postępowania administracyjnego, tj. wydanie decyzji przed upływem wyznaczonego terminu na wypowiedzenie się w sprawie, podczas gdy prawo wypowiedzenia się co do całego materiału faktycznego i prawnego zgromadzonego
w sprawie, który jest podstawą do podjęcia decyzji, jest szczególnym uprawnieniem strony,
5. naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:
a. przyjęcie w uzasadnieniu decyzji całkowicie odmiennych wniosków
i twierdzeń niż wcześniej podnoszonych przez organ, a dotyczących występujących zacieków, gdyż w decyzji organu l instancji wskazano, że zacieki mogły powstać w wyniku zacieków opadów atmosferycznych przez nieszczelne połączenie komina ze stropodachem, podczas gdy
w skarżonej decyzji wskazano, że nie można stwierdzić, czy powstały jakiekolwiek nowe zacieki,
b. błędne ustalenie, iż jest możliwość legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na podłączeniu pieca c.o., pomimo,
iż z wyroku sądu i sporządzonych na potrzeby postępowania sądowego opinii biegłych, jak i dokumentów przedłożonych przez skarżących, wynikają całkowicie odmienne wnioski oraz błędne ustalenie,
iż nakazanie doprowadzenia do zgodności z przepisami podłączenia pieca c.o. pozostaje w zgodzie z nakazem sądu, podczas, gdy nakazem sądowym zakazano państwu S. eksploatacji pieca.
Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowo – administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ponadto organ wskazał, iż niesłuszny jest zarzut skarżących, dotyczący niezastosowania przez organy nadzoru budowlanego przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku - Prawo budowlane. Sankcja bowiem rozbiórki
z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego winna być orzekana w sytuacji pełnej jasności co do braku możliwości doprowadzenia wymienionych robót do stanu zgodnego z prawem. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy istniały przesłanki do legalizacji działań inwestora poprzez nałożenie obowiązku opracowania przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane inwentaryzacji oraz opinii o zdatności do użytkowania podłączonego pieca c.o.
Ponadto organ podniósł, iż organ I instancji szczegółowo zbadał stan faktyczny w mieszkaniu państwa D. i w piwnicy państwa S. oraz na dachu budynku, co jest potwierdzone w aktach sprawy (przeprowadzone kontrole, oględziny oraz wizje lokalne). Oględziny potwierdziły, iż państwo S. wykonali wszystkie zalecone zabiegi remontowo-konserwacyjne wynikające z przedłożonej w dniu 06 października 2003 roku opinii. Natomiast opinie biegłych sądowych nie uwzględniały faktu, iż przedmiotowy przewód kominowy, był wykorzystywany przez państwa D., którzy mieli do jednego z przewodów dymowych podłączony swój piec gazowy, ogrzewający mieszkanie, zainstalowany w pomieszczeniu kuchni. Powstałe zacieki na ścianie komina w pomieszczeniu kuchni państwa D. nie zostały ponadto do dnia przeprowadzenia wizji przez organ II instancji, zlikwidowane. Porównanie zaś zacieków na ścianie komina udokumentowanych na zdjęcie fotograficznych wykonanych w dniu 15.02.2005r. i w 15.03.2005r. oraz na zdjęciach fotograficznych wykonanych w dniu 28.02.2006r. przez organ II instancji pozwoliło organowi odwoławczemu stwierdzić, iż istniejące zacieki powstały dużo wcześniej i nie powiększyły się.
Końcowo organ podniósł także, iż stronom został także zapewniony czynny udział w postępowaniu odwoławczym, zgodnie z art. 10 kpa oraz umożliwiono zapoznanie się z treścią materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji, choć strony z tego uprawnienia nie skorzystały.
Na tej podstawie P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
w B. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi są w przeważającej części uzasadnione.
Postępowanie niniejsze toczyło się w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczna z dnia [...].03.2003r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U.
z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazującą p. P. i A. S. "opracowanie przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane inwentaryzacji oraz wydanie opinii o zdatności do użytkowania wykonanych robót budowlanych, polegających na podłączeniu pieca c.o. w piwnicy lokalu mieszkalnego przy ulicy K. [...] w K.". Zakreślono termin wykonania decyzji do 30.06.2003r.
Wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...].03.2003r. nastąpiło z urzędu postanowieniem z dnia [...].06.2004r. w oparciu o art. 149 § 1
w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Ponieważ w dniu wydania ostatecznej decyzji organowi nie był znany fakt istnienia w obiegu prawnym wyroku Sądu Rejonowego
w S. z dnia [...].08.2002r. (sygn. akt [...]), nakazującego p. S. usunięcie uszkodzeń w mieszkaniu p. D. i zakazującego eksploatacji pieca c.o. zlokalizowanego w pomieszczeniu piwnicznym – organ uznał, że istnieje podstawa do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego organ nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...].03.2003r., uznając nadal, że istnieje możliwość legalizacji użytkowania samowolnie postawionego przez państwo S. piecza c.o. w piwnicy. Zdaniem skarżących natomiast taka możliwość nie istnieje ze względów technicznych i dlatego decyzja z dnia [...].03.2003r. była niezgodna z prawem.
Sąd zauważa, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania organ jest ograniczony tożsamością sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym, zaś nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi
w postępowaniu, w którym zapadła decyzja ostateczna. Wobec tego organ może prowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w aspekcie ujawnionej okoliczności, która była podstawą wznowienia postępowania.
Wynik postępowania wznowieniowego w sprawie niniejszej powinien sprowadzać się do odpowiedzi na pytanie, czy możliwe jest doprowadzenie do użytkowania pieca c.o. w taki sposób, by nie stanowiło to zagrożenia dla życia i mienia ludzi (w tym p. D.) oraz spełniało wszelkie wymogi z punktu widzenia przepisów budowlanych. A nadto – jaki wpływ na te ustalenia miał ujawniony dowód w postaci wyroku Sądu Rejonowego w S. o sygn. [...] Wyrok Sądu Rejonowego w S. w sprawie o sygn. [...] został oparty m.in. o treść opinii biegłego sądowego R. K. i stanowi o tym, że przyłączenie kotła c.o. do przewodu dymnego i jego użytkowanie przez p. S. doprowadziło do przenikania sadzy i smoły na ścianę zewnętrzną w kuchni p. D.
Natomiast uzasadnienie decyzji z dnia [...].03.2003r. jest w tej kwestii zupełnie inne. Organ stwierdza, że nie ustalono związku przyczynowego pomiędzy piecem,
a zaciekami i występowaniem specyficznych zapachów dymowych w lokalu skarżących.
Weryfikacji swego stanowiska organ nie dokonywał też w postępowaniu wznowieniowym.
Materiał dowodowy w sprawie niniejszej jest obszerny, zaś stanowiska różnych specjalistów sprzeczne ze sobą. Z jednej strony dowody przedłożone przez p. D. tj. opinia biegłego R. K., opinia kominiarska z dnia 4.11.2002r. A. N., pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 6.01.2002r., opinia mistrza kominiarskiego z 22.06.2001r. A. O., a także biegłego sądowego S. J. (wypowiadającego się w postępowaniu karnym) świadczyły o szkodliwości i niemożliwości użytkowania pieca c.o., zamontowanego w piwnicy budynku wielomieszkaniowego. Z drugiej zaś strony inne dowody w postaci: pisma z dnia 26.02.2003r. Państwowego Inspektora Sanitarnego w B., protokół z dnia 9.01.2003r. Komendy Powiatowej Straży Pożarnej w S., protokół z dnia 4.10.2002r. mistrza kominiarskiego M. M. oraz liczne oględziny przeprowadzone przez pracowników organu, prowadziły do odmiennych wniosków i te ostatnie organ przyjął za podstawę do wydania decyzji z dnia [...].03.2003r.
Jak słusznie podkreślają w skardze skarżący, organ nie wskazał powodów, dla których odmówił wiarygodności dowodom przedłożonym przez skarżących także
w niniejszym postępowaniu wznowieniowym.
Sąd zauważa, iż w/w dowody w postaci opinii, wypowiedzi, protokołów różnych specjalistów pochodzą sprzed daty 14.03.2003r. (tj. wydania decyzji)
i dotyczą oceny pieca, jego eksploatacji i wpływu tej eksploatacji na mienie i zdrowie skarżących według stanu istniejącego przed wykonaniem prac remontowo-budowlanych podłączenia pieca do przewodów kominowych, bo dopiero decyzja
z dnia [...].03.2003r. nakładała na inwestorów prawne obowiązki, których wykonanie miało doprowadzić do zgodności z prawem samowolnie eksploatowanego pieca.
Natomiast organ, korzystając z uprawnień wynikających z art. 75 kpa, przy tak rozbieżnych stanowiskach różnych fachowców, winien zlecić opracowanie opinii przez niezależnego rzeczoznawcę, którego zadaniem byłoby wypowiedzenie się na temat najistotniejszy, tj. czy istnieje w ogóle możliwość wykonania takich robót budowlanych (z określeniem jakich), które doprowadziłyby samowolną eksploatację pieca c.o. do stanu zgodności z prawem, czy tez takiej możliwości nie ma ze względów technicznych (bądź innych).
W ocenie Sądu nie dopuszczenie takiego dowodu w postępowaniu administracyjnym przed wydaniem decyzji z dnia [...].03.2003r. doprowadziło do słusznego zakwestionowania decyzji legalizacyjnej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji zawarł stwierdzenie, że "zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego podłączenie pieca c.o. jest robota budowlaną, związaną z urządzeniem budowlanym, stąd do uregulowania stanu prawnego przedmiotowej samowoli budowlanej mają zastosowanie przepisy art. 50
i 51 Prawa budowlanego i te stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięcia w decyzji ostatecznej organu I instancji z dnia [...].03.2003r. Natomiast nakaz rozbiórki pieca
w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest rozwiązaniem ostatecznym, możliwym do zastosowania w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że w ogóle nie ma możliwości funkcjonowania pieca c.o...".
Sąd zgadza się z powyższym wywodem organu i nie przesądza (orzeczeniem niniejszym), że nakazanie rozbiórki pieca c.o. jest konieczne, ale organ winien zaprezentować jednoznaczne i niepodważalne stanowisko, że legalizacja obiektu jest możliwa, a nie jego rozbiórka, co jednak w niniejszym postępowaniu nie zostało dowiedzione. Stan faktyczny sprawy nie został dokładnie wyjaśniony, dowody nie zostały zebrane w sposób wyczerpujący, a ocena materiału dowodowego nie jest pełna, przez co naruszono art. art. 7, 77, 80 kpa.
Rozpatrując sprawę ponownie organ winien dopuścić dowód z opinii biegłego odpowiedniej specjalności na okoliczność wskazaną powyżej. Opinia taka powinna być pomocna w rozstrzygnięciu sprawy, a efektywna może być o tyle, że sporny piec c.o. jest eksploatowany od 3 lat już po wykonaniu przez inwestora obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...].03.2003 r. Jednocześnie taka opinia, sporządzona obecnie post factum, będzie przydatna organowi do dokonania oceny, czy szkodliwe immisje (o jakich stanowi wyrok Sądu Rejonowego w S. – [...]) zostały wyeliminowane.
Sąd podziela zarzut strony, iż organ I instancji naruszył przepis art. 10 § 1 kpa polegający na tym, że uniemożliwił skarżącym wypowiedzenie się na temat zebranego materiału dowodowego w sprawie przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ nie dochował przyrzeczonego stronom terminu 7 dni na zapoznanie się z aktami, gdyż p. D. otrzymali zawiadomienie 21.12.2005r., zaś decyzję wydano już [...].12.2005r. Uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż organ odwoławczy przestrzegał zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, czym zrekonwalidował błąd organu I instancji.
Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono,
jak w sentencji.