II SA/BK 283/21

II SA/Bk 283/21 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2021-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk /sprawozdawca/
Małgorzata Roleder /przewodniczący/
Marek Leszczyński
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2589/21 - Wyrok NSA z 2024-09-17
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lipca 2021 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odprowadzenia wód opadowych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania E. L. i S. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...].12.2019 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W decyzji tej umorzono w całości postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie:
1. odprowadzenia wód opadowych z działki budowlanej o numerze ewidencji gruntów [...] przy ul. [...] w B. na sąsiednią działkę budowlaną o numerze ewidencji gruntów [...] przy ul. [...] w B.,
2. przekroczenia maksymalnej dopuszczalnej powierzchni zabudowanej działki budowlanej o numerze ewidencji gruntów [...] przy ul. [...] w B..
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Pismem z dnia [...].08.2019r. E. i S. L. zgłosili w organie I instancji występujące nieprawidłowości na działce nr [...] (należącej do A. i P. P.), bowiem została przekroczona - ich zdaniem - powierzchnia zabudowy o ok. 15m2, a wody opadowe z całej połaci dachu budynku sąsiadów są odprowadzane do studni chłonnej, zlokalizowanej na (należącej do skarżących) działce nr [...]. W toku postępowania organ I instancji ustalił na podstawie pisma z dnia [...].11.2019r. znak: [...] Prezydenta Miasta B. - w odpowiedzi na zapytanie PINB PG w B., że w prowadzonych rejestrach brak jest informacji dotyczących budowy kanalizacji deszczowej oraz zbiornika rozsączającego na działkach o nr ewid. gr [...] i [...] (powstałych po podziale działki [...]) przy ul. [...] w B.. Ponadto poinformował, że na mapie zasadniczej do celów projektowych z dnia [...].10.2007r., na której sporządzony został projekt budowy kanalizacji deszczowej w ulicy [...] (decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...].02.2008r. znak: [...]) kanalizacja deszczowa wraz ze zbiornikiem na działkach nr [...] i [...] widnieje jako istniejąca. PINB PG w B. przeprowadził w dniu [...].12.2019r. kontrolę na działce nr [...] przy ul. [...] w B., podczas której ustalił, że utwardzenie terenu stanowiące podłogę po rozebranym wcześniej budynku gospodarczym zostało rozebrane przez właściciela (Państwa P.). Obecnie jest to utwardzony teren pod wiatą garażową - zgodnie z projektem zagospodarowania zatwierdzonym decyzją Nr [...] z dnia [...].06.2006r. znak: [...] Prezydenta Miasta B. udzielającą - P. L. P., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą R. z siedzibą przy ul. [...] w B. - pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] (podzielonej później na działki nr [...] i [...]). Pozostała niezabudowana część działki jest terenem nieutwardzonym - trawnikiem. W toku postępowania A. P. potwierdziła, że za wyjątkiem rozebranego już budynku gospodarczego nie dokonała ingerencji w zagospodarowanie terenu działki od dnia nabycia tej nieruchomości. Ustalono także, że PINB PG w B. - w oparciu o zawiadomienie o zakończeniu budowy z dnia [...].08.2007r. - pismem z dnia [...].08.2007r. znak: [...] poinformował wnioskującego "R.", że "nie zgłasza sprzeciwu do użytkowania zespołu domów mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej i bliźniaczej o pow. użytkowej 1664,63m2 i kubaturze 6525,00 m3, zlokalizowanych na działkach nr geod. [...] i [...] przy ul. [...] i ul. [...] w B.. Organ I instancji ustalił, że Prezydent Miasta B. prowadził (w oparciu o wystąpienie z dnia [...].08.2019r. E. i S. L.) postępowanie w sprawie zmiany stanu wody na gruncie na - należącej do A. i P. P. - działce nr [...], zlokalizowanej przy ul. [...] w B., przy uwzględnieniu ewentualnych szkód dla gruntów sąsiednich tj. działki nr [...]. Decyzją z dnia [...].10.2019r. znak: [...] Prezydent Miasta B. umorzył to postępowanie bowiem stwierdził, że "ustanowiona służebność nieruchomości ozn. nr ewid. gr. [...], obręb [...], na rzecz nieruchomości ozn. nr ewid. gruntu [...], obręb [...] zezwala na korzystanie z gruntu w celu dostarczenia i odbioru mediów tj. wykonania instalacji technicznej, a następnie jej konserwacji i wymiany, jeżeli zajdzie taka konieczność. Zgodnie z powyższym właściciele nieruchomości ozn. nr ewid. gr. [...] mają prawo odprowadzać wody opadowe z połaci dachowej budynku za pomocą instalacji technicznej do zbiornika/studni chłonnej znajdującego się na działce wnioskodawców ozn. nr ewid. gr. [...]. Zapis mówiący o odbiorze mediów wymienia wszystkie media, w tym odbiór wód opadowych za pomocą instalacji technicznej. Brak w przywołanym wyżej zapisie zawartym w księdze wieczystej jakiegokolwiek wyłączenia oznacza przyjęcie za zasadną tezę o wyczerpującym całościowym traktowaniu, w tej konkretnej sytuacji, wszystkich mediów, w tym odprowadzenia wód opadowych z całej połaci dachu sąsiada". Studnia chłonna, której funkcją jest odprowadzenie wód opadowych z rynien i dachów obiektów budowlanych nie jest urządzeniem wodnym w rozumieniu art. 3 ust. 19 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (jt. Dz.U. z 2012r. poz. 145), na którego wykonanie jest wymagane uzyskanie (art. 122 ust. 1 pkt 3 Pw) pozwolenia wodnoprawnego (por. wyrok NSA z 14 października 2014r. sygn. II OSK 709/13). Organ I instancji stwierdził w niniejszej sprawie, że studnia chłonna zlokalizowana na działce [...] przy ul. [...], odprowadzająca za pomocą rur kanalizacji deszczowej (kd110), wody deszczowe z połaci dwóch budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...], jest urządzeniem budowlanym (art. 3 pkt 9 Pb). Wybudowanie takiego urządzenia nie może być kwalifikowanie jako roboty budowlane (art. art. 3 pkt 7 Pb) a na jego wykonanie nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż art. 28 ust 1 Pb stanowi: "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę". Organ I instancji stwierdził, że wykonanie urządzenia budowlanego nie może być zakwalifikowane jako roboty budowlane. Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] września 2005r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla [...] w B. (rejon ulic: [...], [...] i [...]) w § 7 ust 1 wskazuje: "ustala się maksymalną dopuszczalną powierzchnię zabudowaną działki na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną: do 50% jej powierzchni - w przypadku budynku bliźniaczego", przy czym w § 2 pkt 7 definiuje: "powierzchnia zabudowanej działki - należy przez to rozumieć powierzchnię zabudowy budynku lub budynków łącznie z nawierzchniami utwardzonych dojść, dojazdów i innych". Projekt budowlany zatwierdzony w/w decyzją z dnia [...].06.2006r. Prezydenta Miasta B. o pozwoleniu na budowę zawierał analizę bilansu terenu działki [...], z którego wynikało, że teren trawników stanowi 53,9% całości tej działki, co jest zgodne z obowiązującym, także w trakcie budowy budynku, planem miejscowym. Organ I instancji uznał, że za wyjątkiem rozebranego już przez Państwa P. wybudowanego budynku gospodarczego na tej działce, właściciel nie dokonał ingerencji w zagospodarowanie terenu tej działki, a utwardzenie terenu pod wiatą garażową (wykonane jeszcze podczas budowy) jest zgodne z projektem zagospodarowania działki zatwierdzonym w/w decyzją o pozwoleniu na budowę. Zatem zagospodarowanie działki nr [...] jest zgodne z warunkami w/w pozwolenia na budowę. Organ I instancji po analizie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził również w niniejszej sprawie, że brak jest naruszeń prawa w zakresie sposobu odprowadzenia wód opadowych z terenu działki nr [...] do studni chłonnej znajdującej na działce [...] oraz brak jest naruszeń prawa w zakresie dopuszczalnej powierzchni zabudowy działki nr [...]. W związku z powyższym umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Odwołanie od decyzji złożyli E. i S. L. W związku ze śmiercią S. L. w toku postępowania ustalono następców prawnych, a następnie rozpoznano odwołanie.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji z dnia 22 lutego 2021 r. podkreślił, iż w wyniku dokonanych ustaleń i analizy zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie organ I instancji zasadnie stwierdził, że zabudowa działki nr [...] jest zgodna z projektem zagospodarowania zatwierdzonym decyzją Nr [...] z dnia [...].06.2006r. znak: A.I-[...] Prezydenta Miasta B. udzielającą - P. L. P., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą R. z siedzibą przy ul. [...] w B. - pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] (podzielonej później na działki nr [...] i [...]) o pozwoleniu na budowę i brak jest naruszeń prawa w tym zakresie. Ponadto zasadnie uznano, że system kanalizacji deszczowej wraz ze studnią chłonną (istniejący już we wrześniu-październiku 2007r.) na działce nr [...] zbierający (poprzez system rynien i rur) wody opadowe z dachów budynków w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanych na działkach [...] i [...] nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia organowi nadzoru budowlanego, przy czym ustanowiona służebność działki [...] na rzecz działki nr [...] zezwalała na w/w lokalizację. W zaistniałej sytuacji w oparciu o zebrany obszerny materiał dowodowy organ I zasadnie umorzył, na podstawie art. 105 §1 Kpa, prowadzone postępowanie w niniejszej sprawie. Organ II instancji podkreślił, że zarzut nieustalenia przez organ I instancji, kiedy została wykonana kanalizacja deszczowa ze studnią chłonną oraz czy zostały ustalone warunki z właścicielami nieruchomości [...] na odprowadzenie wód opadowych z działki nr [...] na ich teren, jest niezasadny. Zapis przedłożonego przez skarżących fragmentu aktu notarialnego wskazuje "o ustanowieniu nieodpłatnej na czas nieokreślony służebności gruntowej obciążającej (...) nieruchomość oznaczoną numerem działki [...] o powierzchni 276m2 na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości sąsiedniej oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o powierzchni 194m2 polegającej na prawie: (...); 3) korzystania z gruntu w celu dostarczenia i odbioru mediów – to jest wykonania instalacji technicznej, a następnie jej konserwacji i wymiany, jeśli zajdzie taka konieczność - na warunkach dowolnie określonych przez pełnomocnika.". Zatem skoro (zgodnie z informacją przekazaną przez Prezydenta Miasta B. (pismo z dnia [...].11.2019r. znak: [...]), kanalizacja deszczowa wraz ze zbiornikiem na działkach nr [...] i [...] widnieje jako istniejąca na mapie zasadniczej do celów projektowych z dnia [...].10.2007r. to skarżący już we wrześniu 2007r. nabywając nieruchomość nr geod. [...] wraz z istniejącą tam przedmiotową kanalizacją deszczową i studnią chłonną oraz ustanowioną służebnością gruntową dla tych urządzeń, wiedzieli o istnieniu tej kanalizacji. W związku z powyższym organ wskazał, że spory wynikające z tytułu ustanowionej służebności gruntowej mogą być dochodzone przez stronę przez sądami cywilnymi. W ocenie organu II instancji nie doszło również do naruszenia § 29 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (jt. Dz.U. z 2019r. poz.1065 ze zm.). Organ odwoławczy podkreślił, że Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...].10.2019r. znak: [...], umorzył w całości prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stanu wody na gruncie na działce ozn. nr geod. [...], obręb [...], położonej przy ul. [...] w B. ze szkodą dla gruntów sąsiednich ozn. nr geod. [...] obręb [...], położonych przy ul. [...] w B.." Organ odwoławczy nie dopatrzył się też innych naruszeń wskazanych w skardze.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożył pełnomocnik E. L., zarzucając jej naruszenie:
1. art, 6, 7, 8 § 1 kpa w zw. z art, 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez ponowne i dalej idące zaniechanie podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do zebrania całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dokonania dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia kiedy faktycznie powstała studnia chłonna na działce nr [...] i kto ją posadowił, a w szczególności:
a. pominięciu faktu, iż Skarżąca nabyła nieruchomość we wrześniu 2007 r. i z otrzymanych od dewelopera dokumentów wynikało, iż brak jest studni chłonnej na jej działce, w sytuacji gdy pierwsza wzmianka o jej lokalizacji pojawia się dopiero miesiąc później w dokumentacji nieruchomości, zaś Skarżąca w tamtym czasie przebywała za granicą i nie posiada wiedzy kto dokonał tejże zmiany, a Organ samowolnie przyjmuje wiedzę Skarżącej w tym zakresie,
b. braku zbadania kto i kiedy dokonał inwestycji w postaci umieszczenia studni chłonnej na działce nr [...], co doprowadziło do błędnego uznania, że studnia chłonna była już posadowiona w czasie, gdy Skarżąca nabyła nieruchomość,
c. z powyższego naruszenia wynika również brak zbadania czy Inwestor studni chłonnej na przedmiotowej nieruchomości miał uprawnienia do jej posadowienia i dokonania przyłącza, a zarazem poprzestanie na uznaniu, że skoro została ustanowiona służebność gruntowa, to odprowadzenie wód opadowych z działki oznaczonej nr [...] na sąsiednią jest zgodne z prawem,
2. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez skonstruowanie uzasadnienia będącego jedynie powtórzeniem argumentacji płynącej z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jego akceptacją przez Organ II instancji oraz brak dokonania własnych ustaleń na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i poprzestanie jedynie na lakonicznych stwierdzeniach, że zarzuty są niezasadne, podczas gdy uzasadnienie powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa, a tym samym organ nie spełnił obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego
3. § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skoro istnieje służebność gruntowa, to nie można uznać, iż z działki nr [...] została skierowana woda na działkę sąsiednią niezgodnie z obowiązującym przepisem, podczas gdy podłączenie się do studni chłonnej przez właściciela działki nr [...], bez jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie poczynionych ze Skarżącą wprost wskazuje na zmianę naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.
W związku z powyższym, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoją argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan faktyczny niniejszej sprawy oraz dokonał prawidłowej subsumcji przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej k.p.a.) organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Przesłanką umożliwiającą umorzenie prowadzonego postępowania jest zatem stwierdzenie, że brak jest podstaw do wydawania przez organ władczego rozstrzygnięcia w ramach posiadanego imperium, brak podstaw do regulowania w trybie administracyjnym praw i obowiązków strony. Zgodnie z zasadą legalności działania administracji, organy władzy publicznej mogą ingerować w sferę praw i obowiązków obywateli tylko w przypadkach wskazanych przez prawo i tylko w takim zakresie, w jakim przepisy to przewidują. Kompetencje organów nadzoru budowlanego określają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1033 ze zm., dalej P.b.), w szczególności art. 81 ust. 1, art. 83 i 84 P.b.
Należy mieć na uwadze, że niniejsze postępowania pierwotnie dotyczyło dwóch kwestii, a mianowicie:
1. odprowadzenia wód opadowych z działki budowlanej o numerze ewidencji gruntów [...] przy ul. [...] w B. na sąsiednią działkę budowlaną o numerze ewidencji gruntów [...] przy ul. [...] w B.,
2. przekroczenia maksymalnej dopuszczalnej powierzchni zabudowanej działki budowlanej o numerze ewidencji gruntów [...] przy ul. [...] w B..
Mając na uwadze te dwa aspekty w pierwszej kolejności należy wskazać, że w toku postępowania w sposób jednoznaczny organ I instancji ustalił, że budowa budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej zlokalizowanej na działce o numerze ewidencyjnym gruntów [...] przy ul. [...] A w B. została zrealizowana na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...].06.2006r. znak: [...] Prezydenta Miasta B. udzielającej - P. L[...] P., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą R. z siedzibą przy ul. [...] w B.. Działka ta następnie została podzielona na działki nr [...] (działka Państwa E. i S. L.) i [...] (działka Państwa A. i P. P.).
Organ I instancji w dniu [...] października 2019 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta B. o wypożyczenie akt dotyczących pozwolenia na budowę oraz projektu budowalnego przedmiotowych budynków (k. 4 akt admin.). Na podstawie tych dokumentów organ I instancji ustalił, że projekt ten nie zawierał kanalizacji deszczowej ani jej przyłącza, zawierał natomiast informację, że te urządzenia budowlane zostaną wykonane na podstawie odrębnego opracowania na zgłoszenie robót. Decyzją nr [...] Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2015 r. udzielono pozwolenia na rozbudowę budynku zlokalizowanego na działce o numerze [...]. Ponadto pismem z dnia [...].11.2019r. znak: [...] Prezydent Miasta B. - w odpowiedzi na zapytanie PINB PG w B. - poinformował, że w prowadzonych rejestrach brak jest informacji dotyczących budowy kanalizacji deszczowej oraz zbiornika rozsączającego na działkach o nr ewid. gr [...] i [...] (powstałych po podziale działki [...]) przy ul. [...] w B. Jednakże poinformował, że na mapie zasadniczej do celów projektowych z dnia [...].10.2007r., na której sporządzony został projekt budowy kanalizacji deszczowej w ulicy [...] (decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...].02.2008r. znak: [...]) kanalizacja deszczowa wraz ze zbiornikiem na działkach nr [...] i [...] widnieje jako istniejąca. Ustalono również, że PINB PG w B. - w oparciu o zawiadomienie o zakończeniu budowy z dnia [...].08.2007r. - pismem z dnia [...].08.2007r. znak: [...] poinformował wnioskującego "R.", że "nie zgłasza sprzeciwu do użytkowania zespołu domów mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej i bliźniaczej o pow. użytkowej 1664,63m2 i kubaturze 6525,00 m3, zlokalizowanych na działkach nr geod. [...] i [...] przy ul. [...] i ul. [...] w B..
PINB PG w B. mając powyższe na uwadze przeprowadził w dniu [...].12.2019r. kontrolę na działce nr [...] przy ul. [...] w B., podczas której ustalił, że utwardzenie terenu stanowiące podłogę po rozebranym wcześniej budynku gospodarczym zostało rozebrane przez właściciela (Państwa P.). Obecnie jest utwardzony teren pod wiatą garażową - zgodnie z projektem zagospodarowania zatwierdzonym decyzją Nr [...] z dnia [...].06.2006r. znak: [...] Prezydenta Miasta B. udzielającą - P. L. P., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą R. z siedzibą przy ul. [...] w B. - pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] (podzielonej później na działki nr [...] i [...]). Pozostała niezabudowana część działki jest terenem nieutwardzonym - trawnikiem. Ustalono, że za wyjątkiem rozebranego już budynku gospodarczego nie dokonano ingerencji w zagospodarowanie terenu działki od dnia nabycia tej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze organy zasadnie uznały, że nie przekroczono maksymalnej dopuszczalnej powierzchni zabudowy działki o nr [...] i jest ona zgodna zarówno z obowiązującym na tym terenie miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] września 2005r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla [...] w B. (rejon ulic: [...], [...] i [...]) (§7 ust 1 - do 50% jej powierzchni) oraz projektem budowlanym zatwierdzony w/w decyzją z dnia [...].06.2006r. Prezydenta Miasta B. o pozwoleniu na budowę (53,9% całości tej działki). Organ I instancji trafnie zatem uznał, że skoro właściciel nie dokonał ingerencji w zagospodarowanie terenu tej działki, a utwardzenie terenu pod wiatą garażową (wykonane jeszcze podczas budowy) jest zgodne z projektem zagospodarowania działki zatwierdzonym w/w decyzją o pozwoleniu na budowę, brak jest podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego.
Sąd w całości podziela te poglądy, które są zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym i ostatecznie nie były kwestionowane przez strony skarżące w skardze. Należy zatem uznać, iż na obecnym etapie postępowania są bezsporne. Pozostała zatem do oceny kwestia prawidłowości odprowadzania wód opadowych z działki budowlanej o nr [...] na działkę nr [...].
Oceniając argumenty PWINB należy zauważyć, że zakres kompetencji organów nadzoru budowlanego rozciąga się na dwie zasadnicze kwestie: po pierwsze, dochowania wymogów wynikających z przepisów wprowadzających określone formy reglamentacji wolności zabudowy (zbadanie, czy wymagane było pozwolenia na budowę lub zgłoszenie). Po drugie, przestrzegania warunków technicznych realizacji obiektów budowlanych.
W pierwszym kontekście, trzeba przyznać rację organowi I instancji, że studzienka chłonna nie pełni funkcji samodzielnego obiektu budowlanego, jest funkcjonalnie w sposób nierozerwalny związana z budynkiem, ma realizować cel w postaci zapewnienia odprowadzenia wód opadowych z budynku (stanowiącego urządzenie budowlane), zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów techniczno-budowlanych, w szczególności w związku z zakazem kierowania wód opadowych i roztopowych na teren sąsiednich działek. W związku z tym studzienka stanowi urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. dalej jako: P.b.) zarówno w dacie wydawania pozwolenia na budowę (rok 2006), jak i w dacie wszczęcia niniejszego postępowania.
W świetle tego przepisu urządzenia budowlane to urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Sporna studzienka chłonna pełniła określoną funkcję tj. odprowadzania wód opadowych i roztopowych z dachu budynku i jednocześnie determinowała kwalifikację prawną dokonaną przez organ.
W ocenie Sądu należy się zgodzić z argumentacją organu odwoławczego, że zakwalifikowanie danej substancji budowlanej jako urządzenia budowlanego nie przesądza nadto o tym, iż na pobudowanie nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia. O tym czy wykonanie danego rodzaju robót budowlanych zwolnione jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę stanowi bowiem wyłącznie to, czy roboty te ujęte są w katalogu wyjątków od generalnej zasady, iż wszelkie roboty budowlane mogą być prowadzone wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1P.b. obowiązującego zarówno w dacie udzielenia pozwolenia na budowę – rok 2006, jak i obecnie) sformułowanym przez prawodawcę w art. 29 do 31 P.b., a nie to czy dane roboty budowlane zostaną zakwalifikowane jako wzniesienie odrębnej budowli, czy też wzniesienie urządzenia budowlanego. I tak w art. 29 ust. 1 pkt 20 P.b. (Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 wskazano, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych (odprowadzanie wód opadowych dotyczy przyłączy kanalizacyjnych). Ponadto z przepisów Prawa budowlanego wynika, że budowa przyłączy elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych może być realizowana bądź na podstawie zgłoszenia w oparciu o art. 30 ust. 1 pkt 1a P.b. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 tej ustawy, bądź też na podstawie jej art. 29a ust. 1 P.b tj. bez zgłoszenia. Przepis ten stanowi, że budowa przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przepisu tego nie stosuje się, jeśli inwestor dokonał zgłoszenia (art. 29a ust. 3). Możliwa jest również sytuacja, kiedy przyłącza są budowane wraz z innym obiektem wymagającym pozwolenia na budowę, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji pozwolenie na budowę obejmuje także omawiane przyłącza. Wskazać wreszcie trzeba, iż nawet jeśli przyjąć, że dany obiekt, stanowi urządzenie budowlane zapewniające możliwość użytkowania innego budynku zgodnie z jego przeznaczeniem, to konsekwentnie trzeba przyjąć, że jest on częścią obiektu budowlanego. To, że urządzenia budowlane zdefiniowano oddzielnie, nie oznacza bowiem, że mają one samodzielny byt prawny wykraczający poza granice określone w art. 3 pkt 1, gdyż urządzenia budowlane ze swojej istoty stanowią część obiektu budowlanego (wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r., sygn. II OSK 1974/10, dost. CBOSA).
Biorąc pod uwagę powyższe przepisy wskazać należy, iż na etapie projektowania przedmiotowego budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] (podzielonej na działki nr [...] i [...]), który został objęty pozwoleniem nr [...] Prezydenta Miasta B. z dnia [...].06.2006 r. została też uregulowana kwestia odprowadzania ścieków z tego budynku. Organy obu instancji w zakresie ustalenia tej kwestii podjęły wszelkie możliwe działania, w tym przejrzały akta sprawy w zakresie udzielonego pozwolenia. Wprawdzie z akt postępowania w sprawie [...] w zakresie pozwolenia na budowę w/w inwestycji – w ocenie organu I instancji nie zawarto przyłącza kanalizacji deszczowej i zawarto informację, iż urządzenia budowlane zostaną wykonane na podstawie odrębnego opracowania na zgłoszenie robót (w ocenie Sądu zapis nieprawidłowy), ale nie budzi wątpliwości, że studzienka chłonna wraz z systemem rynien faktycznie została wybudowana i służyła całej tej inwestycji. Ponadto zgodnie z art. 29 a ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 P.b. sporządzono plan sytuacyjny na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, bowiem na mapie zasadniczej do celów projektowych z dnia [...].10.2007r., na podstawie której sporządzony został projekt budowy kanalizacji deszczowej w ulicy [...], kanalizacja deszczowa wraz ze zbiornikiem na działkach nr [...] i [...] widniała jako istniejąca. Niewątpliwie zatem musiała zostać naniesiona już w dacie oddawania do użytkowania obiektu budowlanego w sierpniu 2007 r. (k. 10, 15 akt admin.). Skarżąca podnosząc zarzut, iż organy nie ustaliły daty budowy studzienki chłonnej, w żaden sposób nie wskazała ani w postępowaniu administracyjnym ani sądowym (nie przedstawiła w tym zakresie żadnej dokumentacji min. dokumentacji dewelopera na którą się powołuje), gdzie (poza przedmiotową studzienką chłonną) były odprowadzane wody opadowe z budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, począwszy od oddania go do użytku. W ocenie Sądu niewątpliwie instalacja odprowadzania wód opadowych musiała być wykonana na etapie realizacji tego budynku, mimo nieprawidłowych zapisów w projekcie budowalnym, a to przesądza, że została ona wybudowana w ramach inwestycji objętej pozwoleniem na budowę z 2006 r. udzielającej - P. L. P., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą R. z siedzibą przy ul. [...] w B., jako urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 P.b. Takie stanowisko, chociaż w formie nieco lakonicznej zawarł organ I instancji i takie jest również stanowisko organu odwoławczego. Powyższe okoliczności bezspornie potwierdza także pismo z dnia [...].11.2019r. znak: [...] Prezydenta Miasta B., który w odpowiedzi na zapytanie PINB PG w B. poinformował, że w prowadzonych rejestrach brak jest informacji dotyczących budowy kanalizacji deszczowej oraz zbiornika rozsączającego na działkach o nr ewid. gr [...] i [...] (powstałych po podziale działki [...]) przy ul. [...] w B.. Jednakże na mapie zasadniczej do celów projektowych z dnia [...].10.2007r., na podstawie której sporządzony został projekt budowy kanalizacji deszczowej w ulicy [...] (decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...].02.2008r. znak: [...]) kanalizacja deszczowa wraz ze zbiornikiem na działkach nr [...] i [...] widnieje jako istniejąca (k. 10, 15 akt admin.). Skarżąca zaś przedmiotową nieruchomość nabyła we wrześniu 2007 r. Niewiarygodne są zatem twierdzenia skarżącej, że w dacie nabywania nieruchomości nie wiedziała o istniejącym systemie odprowadzania wód opadowych z nieruchomości sąsiedniej w zabudowie bliźniaczej na jej działkę. Ustalono również, że PINB PG w B. - w oparciu o zawiadomienie o zakończeniu budowy z dnia [...].08.2007r. - pismem z dnia [...].08.2007r. znak: [...] poinformował wnioskującego "R.", że "nie zgłasza sprzeciwu do użytkowania zespołu domów mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej i bliźniaczej o pow. użytkowej 1664,63m2 i kubaturze 6525,00 m3, zlokalizowanych na działkach nr geod. [...] i [...] przy ul. [...] i ul. [...] w B.. Dalszą konsekwencją zaś technicznego i funkcjonalnego połączenia obu budynków na działkach o nr ewid. gr [...] i [...] (uprzednio znajdujących się na działce [...]) było zaś ustanowienie służebności gruntowej nieruchomości ozn. nr ewid. gr. [...], obręb [...], na rzecz nieruchomości ozn. nr ewid. gruntu [...], obręb [...] zezwalającej oprócz prawa przejścia i przejazdu oraz posadowienia kontenera na śmieci, także do korzystania z gruntu w celu dostarczenia i odbioru mediów tj. wykonania instalacji technicznej, a następnie jej konserwacji i wymiany, jeżeli zajdzie taka konieczność. Powyższa okoliczność skutkowała też umorzeniem postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie należącym do Państwa A. i P. P. - działce nr [...], przy uwzględnieniu ewentualnych szkód dla gruntów sąsiednich tj. działki nr [...] (należącej do Państwa E. i S. L.) (decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...].10.2019r. znak: [...]). Organ ten uznał bowiem, że zapis mówiący o odbiorze mediów wymienia wszystkie media, w tym odbiór wód opadowych za pomocą instalacji technicznej. Brak w przywołanym wyżej zapisie zawartym w księdze wieczystej jakiegokolwiek wyłączenia oznacza przyjęcie za zasadną tezę o wyczerpującym całościowym traktowaniu, w tej konkretnej sytuacji, wszystkich mediów, w tym odprowadzenia wód opadowych z całej połaci dachu sąsiada. Wskazano jednocześnie, że studnia chłonna, której funkcją jest odprowadzenie wód opadowych z rynien i dachów obiektów budowlanych nie jest urządzeniem wodnym w rozumieniu art. 3 ust. 19 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (jt. Dz.U. z 2012r. poz. 145), na którego wykonanie jest wymagane uzyskanie (art. 122 ust. 1 pkt 3 P.w.) pozwolenia wodnoprawnego (por. wyrok NSA z 14 października 2014r. sygn. II OSK 709/13).
Z powyższego wynika więc, że skoro przedmiotowa studzienka chłonna, była wybudowana faktycznie w ramach zamierzenia inwestycyjnego objętego decyzją o pozwoleniu na budowę z 2006 r., zaś Inwestor zawiadomił o zakończeniu budowy w dniu 17 sierpnia 2007 r., to skarżąca nabywają tą nieruchomość we wrześniu 2007 r. razem ze służebnością gruntową, także instalacji technicznych, musiała mieć świadomość w zakresie rozwiązań do odbioru wód opadowych z przedmiotowej nieruchomości.
Przechodząc do zarzutów stawianym kontrolowanym decyzjom w zakresie naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 8 § 1, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej podnieść należy, że przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że zarzut naruszenia tych przepisów postępowania administracyjnego nie jest zasadny. Postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie przeprowadzono w sposób prawidłowy. Organ zwrócił się do Prezydenta Miasta B. o przedstawienie stosownych dokumentów i ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, iż w dacie nabycia nieruchomości przez skarżącą system odprowadzania wód opadowych z przedmiotowego budynku wraz ze studzienką chłonną już istniał, zaś argumenty przestawione przez skarżącą stanowią jedynie polemikę z ustaleniami organów nadzoru budowlanego. Ustalono, że zgodnie z art. 3 pkt 9 P.b. stanowiły one urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (nie wymagający w tych okolicznościach pozwolenia czy zgłoszenia), co pozwoliło ustalić prawidłowy stan normatywny, a tym samym wydanie rozstrzygnięcia jest zgodnego z prawem. Zarzuty dokonania wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego nie zasługują na uwzględnienie. W motywach skargi podniesiono, że organy administracji nie dokonały wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nie dokonały właściwych ustaleń, czy też nie uwzględniono stanowiska skarżącej. Jednakże organy obu instancji miały na uwadze twierdzenia skarżącej, w związku z tym zwrócono się Prezydenta Miasta B. o przedłożenie stosownej dokumentacji dotyczącej tej inwestycji. Znamienne przy tym jest to, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, kwestionujących wykonane odprowadzenie wód opadowych wraz ze studzienką chłonną - jako niezgodne z prawem, a dopiero konflikt z właścicielami nieruchomości sąsiedniej skutkował wszczęciem postępowania w zakresie zarówno niniejszego postępowania, jak postępowania o naruszenie stosunków wodnych. Bezzasadny okazał się także zarzut braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ponieważ z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikają motywy, którymi te organy się kierowały i motywy te posiadają swoje umocowanie z przywołanym stanie formalnym i normatywnym rozpoznawanej sprawy, w związku z czym nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 9 k.p.a.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie prawidłowo zatem w ustalonym stanie faktycznym przyjęto, że organy nadzoru nie mają podstaw do wydawania nakazów w stosunku do urządzonego sposobu odprowadzania wód opadowych, albowiem jest on zgodny z przepisami. W sytuacjach, w których nie dochodzi do naruszenia prawa, organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do działania w trybie administracyjnym, co nie wyklucza dochodzenia przez stronę doznającą szkody ochrony na drodze powództwa cywilnego przed sądem powszechnym
Końcowo należy jeszcze odnieść się do zarzutu naruszenia § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.). Rozporządzenie to, zgodnie z § 2 ust. 1 stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków, a jego standardy mogą stanowić kryterium oceny stanu technicznego budynku. Jeśli istniejący budynek odpowiada aktualnie obowiązującym wymaganiom, to brak podstaw do władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego i podejmowania działań w celu wymuszenia zmian tego stanu.
Standardy dotyczące odprowadzania wód powierzchniowych zostały uregulowane w rozdziale 5 rozporządzenia. Przepis § 28 rozporządzenia przewiduje, że działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzanie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W przypadku budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci takiej kanalizacji, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych.
Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w dacie wydawania decyzji przez organ udzielający pozwolenia na budowę działka nr [...] nie była uzbrojona w kanalizację deszczową lub ogólnospławną i kanalizacja taka nie istniała w terenie. Brak zatem było możliwości podłączenia do takiej kanalizacji. W konsekwencji zgodnie z prawem, wody opadowe mogły być odprowadzane w jeden z trzech sposobów wymienionych w § 28 ust. 2 rozporządzenia. Jednym z nich jest odprowadzanie wód na własny teren nieutwardzony czy do dołów chłonnych. Niewątpliwie inwestor zastosował się do tego przepisu bowiem należy pamiętać, że w dacie realizowania tej inwestycji oba budynki w zabudowie bliźniaczej były realizowane na jednej działce. Zaś zbycie tych nieruchomości przez inwestora na strony niniejszego postępowania i podział nieruchomości na dwie działki, nie przez przypadek został obwarowany służebnością gruntową, a co za tym idzie nie można mówić o naruszeniu § 29 rozporządzenia. W tej sytuacji, skoro przyjęte rozwiązanie nie naruszało prawa, organy nadzoru budowlanego nie były uprawnione do nakazywania właścicielom wykonania jakichkolwiek zmian. Prawidłowo wobec tego wszczęte postępowanie podlegało umorzeniu. Inną natomiast kwestią jest efektywność zastosowanego rozwiązania. Jeśli naraża ono właścicieli nieruchomości sąsiednich na szkody, to są oni uprawnieni do dochodzenia odszkodowania lub żądania zaniechania naruszania ich własności na drodze powództwa cywilnego, co także potwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji.
Końcowo należy wskazać, że decyzję o umorzeniu postępowania organ wydaje zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę, jak i przez organ z urzędu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i doktryną prawa bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego - takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli brakuje któregokolwiek z elementów stosunku materialnoprawnego (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r. sygn. akt Lex nr 43205). W tych okolicznościach zatem jeśli organ uznał, iż nie zachodzą podstawy do ingerowania w sprawę na podstawie Prawa budowlanego, bowiem przeprowadzone postępowanie nie dało ku temu podstaw, postępowanie w tym zakresie należało umorzyć, a zatem nie doszło do naruszenia art. 105 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.