II SA/Bk 282/23

II SA/Bk 282/23 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2023 r. sprawy ze skargi F.O. na pisma Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 marca 2023 r. i 31 marca 2023 r. nr NFZ10-WOU.5100.12.2023 w przedmiocie składki zdrowotnej od emerytury z zagranicy p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Uzasadnienie
Skargą złożoną w dniu 13 kwietnia 2023 r. F.O. nie zgodził się ze stanowiskiem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zawartym w pismach z dnia 2 marca 2023 r. i 31 marca 2023 r., wystosowanych do niego w nawiązaniu do zapytania skarżącego z dnia 28 lutego 2023 r. oraz 2 marca 2023 r., a dotyczących pobierania składek zdrowotnych od emerytury zagranicznej z USA. Skarżący podkreślił, że zgodnie z konwencjami międzynarodowymi nie powinno być podwójnego opodatkowania, zaś bank zmusza go do podpisania dokumentów wyrażających zgodę na potrącanie składki zdrowotnej od emerytury zagranicznej.
Zgodnie z żądaniem strony skarżącej, organ przekazał pismo skarżącego dotyczące składki zdrowotnej od emerytury z zagranicy i podkreślił, że skarżący pismami z dnia 2 marca 2023 r. oraz 31 marca 2023 r. nr NFZ10-WOU.5100.12.2023 został poinformowany o obowiązujących w tym zakresie regulacjach prawnych. Wskazał także, że ubezpieczony nie występował do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie indywidualnej decyzji dotyczącej ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, która podlegałaby zaskarżeniu do sądu administracyjnego (k.4, 14,16).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga powyższa podlega odrzuceniu. Przyczyna niedopuszczalności przedmiotowej skargi tkwi w charakterze udzielonych skarżącemu w dniu 2 marca 2023 r. oraz 31 marca 2023 r. odpowiedzi przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Przed przystąpieniem bowiem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej p.p.s.a.), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu.
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 t.j.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w art. 3 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił pisma Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 marca 2023 r. oraz 31 marca 2023 r. dotyczące opłacania przez niego składki zdrowotnej od emerytury z zagranicy, która jest pobierana przez bank. Organ w pismach tych poinformował o obowiązujących w tym zakresie regulacjach prawnych, ze wskazaniem art. 5 pkt 20, art. 66 ust. 1 pkt 16, art. 85 ust. 9, art. 86 ust. 2, art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2561 ze zm.). Wskazał także, że ubezpieczony może wystąpić do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie indywidualnej decyzji dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, która podlegałaby zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Stwierdzić zatem należy, że przedmiotowe pisma nie mogą zostać uznane za decyzje administracyjne, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, bowiem nie rozstrzygają merytorycznie indywidualnej sprawy skarżącego (art. 104 § 1 i § 2 k.p.a.). Jedynie informują skarżącego o obowiązujących przepisach dotyczących pobierania składki zdrowotnej również od emerytury zagranicznej, a także wskazują, że skarżący może wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji w tej sprawie. Nie mogą także zostać uznane za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na inne, niż decyzje administracyjne i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Akty lub czynności podlegające kontroli sądu administracyjnego muszą spełniać następujące warunki: nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, winny mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu oraz dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatni warunek oznacza, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku (tak m.in. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 265/07). Powyższe wskazuje, że czynność z zakresu administracji publicznej może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego jedynie, gdy z jej treści wynika przyznanie stronie uprawnień lub nałożenie na nią określonych obowiązków, a czynności te wynikają z władczego działania organu. Nadto kontrola działalności administracji przez sądy administracyjne obejmuje akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6 cyt. przepisu); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7).
W niniejszej sprawie – jak już wyżej wskazano - przedmiotem skargi są pisma jedynie informujące o stanie sprawy, obowiązujących w tym zakresie przepisach oraz możliwości złożenia wniosku o wydanie decyzji. Nie ulega zatem wątpliwości, że pisma te nie są czynnościami o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ani żadnym z aktów wymienionym w pkt 5-7 cyt. przepisu i nie podlegają właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Mają one wyłącznie walor informacyjny, a przez to nie rozstrzygają w sposób władczy o prawach i obowiązkach adresata.
W tych okolicznościach, uznać należy, że sprawa nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, a skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.