II SA/Bk 278/25

II SA/Bk 278/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 81c ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2025 r. nr WOP.7721.143.2024.ASN w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Łomży z dnia 21 maja 2024 roku numer PIN.5144.2.12.2023, 2. zasądza od Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku na rzecz skarżącej A. G. kwotę 500,00 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Łomży prowadził od lutego 2023r. postępowanie w sprawie prawidłowości działania wentylacji grawitacyjnej w lokalu mieszkalnym [...] znajdującym się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy [...]w Łomży należącym do A. G., którą w postępowaniu administracyjnym i sądowym reprezentował i reprezentuje ojciec W. S., mieszkający w spornym lokalu mieszkalnym.
W dniu 18 lipca 2023 r. PINB wydał pierwszą decyzję w sprawie, nakazującą Ł. Spółdzielni Mieszkaniowej w Łomży jako zarządcy budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego w Łomży przy ul. [...]usunięcie w terminie do dnia 31 października 2023 r. nieprawidłowości stwierdzonych w funkcjonowaniu wentylacji grawitacyjnej poprzez wykonanie czynności wyszczególnionych w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez mgr inż. D. C. tj.:
1. usunięcie klapy zwrotnej z kanału wentylacji wywiewnej, a zastosowanie kratki wentylacyjnej 14 x 14 cm lub o przekroju 160 m;
2. zamontowanie szczelnej klapy zwrotnej na wlocie do kanału wentylacyjnego oraz dodatkowej wymianie obecnej wyrzutni na zewnętrznej ściance komina na wyrzutnię wyposażoną w klapę zwrotną;
3. wymianę nawiewnika okiennego w kuchni na nawiewnik ciśnieniowy samoregulujący firmy Aereco typ AMO.103 lub równoważny.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez właścicielkę mieszkania, PWINB decyzją z dnia 24 sierpnia 2023 r. (nr WOP.7721.99.2023.ASN) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB z dnia 18 lipca 2023 r.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł pełnomocnik skarżącej.
Jeszcze przed rozpoznaniem skargi, Ł. Spółdzielnia Mieszkaniowa w Łomży pismem z dnia 6 września 2023 r. poinformowała organ I instancji o wykonaniu obowiązku wskazanego w decyzji PINB PG w Łomży z dnia 18 lipca 2023 r. (znak: PINB.5144.2.8.2023).
Wyrokiem z dnia 21 listopada 2023 r. o sygn. akt II SA/Bk 694/23, WSA w Białymstoku, uchylił zaskarżoną decyzję PWINB z dnia 24 sierpnia 2023 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję PINB z dnia 18.07.2023 r.. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organy nadzoru budowlanego zbyt mocno zawęziły przedmiot postępowania ograniczając się jedynie do sprawdzenia stanu technicznego kanałów wentylacji przynależnych do lokalu mieszkalnego użytkowanego przez skarżącą. W ocenie Sądu należy dokonać kompleksowej oceny istniejących kanałów wentylacyjnych, również tych wykraczających poza obręb lokalu, wraz z weryfikacją ich zgodności z dokumentacją projektową i techniczną.
WSA w Białymstoku w przywołanym wyroku nakazał organom:
a) przeprowadzenie dokładnej analizy ekspertyzy technicznej i wniosków z niej wypływających, w szczególności wyjaśnienie, w jaki sposób biegły doszedł do swego stanowiska odnośnie sposobu naprawy wentylacji;
b) szukanie rozwiązania problemu poprzez ocenę kanałów wentylacyjnych przez pryzmat projektu budowlanego, który należy pozyskać;
c) dokonanie jednoznacznej i kompleksowej oceny istniejących kanałów wentylacyjnych, która to ocena może wykraczać poza obręb lokalu mieszkalnego oraz może wymagać weryfikacji stanu istniejącego z dokumentacją projektową i techniczną;
d) rozważenie konieczności przeprowadzenia ponownych oględzin lokalu i rozwiązania problemu przy pomocy własnych możliwości technicznych, wiedzy i doświadczenia pracowników;
e) rozważenie zastosowania dyspozycji art. 81 c ust. 4 Prawa budowlanego i zlecenie wykonania ekspertyzy innemu biegłemu;
f) odniesienie się w uzasadnieniu wydanej decyzji do wypowiedzi zawartych w odwołaniu, jak również do innych twierdzeń i zarzutów podnoszonych w trakcie postępowania przez skarżącą.
Ponownie prowadząc postępowanie PINB przeprowadził w dniach 14 marca 2024 r. i 28 maca 2024r. oględziny wentylacji grawitacyjnej przynależnej do lokalu mieszkalnego objętego postępowaniem.
W wyniku pierwszych oględzin organ ustalił, iż lokalny mieszkalny ma powierzchnię 45,1 m2. Składa się z dwóch pokoi i łazienki. Do mieszkania przynależne są trzy piony wentylacyjne. Dwa w kuchni i jeden w łazience. Do jednego z kanałów wentylacyjnych w kuchni podłączony jest okap kuchenny. W trakcie oględzin dokonano pomiaru przepływu powietrza w mieszkaniu. Przy kratce wentylacyjnej znajdującej się w łazience stwierdzono 0,0 m/s przepływu powietrza. Przy otwartym oknie powstaje ciąg o wartości 0,8 m/s. W kratce wentylacyjnej znajdującej się w kuchni stwierdzono 0,0 m/s przepływu powietrza. Przy otwartym oknie powstaje ciąg o wartości 1,8 m/s. W drugiej kratce wentylacyjnej znajdującej się w kuchni, z podłączonym okapem, stwierdzono istnienie ciągu wstecznego o wartości 0,5 m/s. Przy otwartym oknie powstaje ciąg prawidłowy o wartości 0,8 m/s. Wlot kanału wentylacyjnego w łazience o przekroju 120 mm, bez urządzeń wspomagających, zabezpieczony kratką wentylacyjną z PCV o wymiarach 14x14 cm. Jeden wlot kanału wentylacyjnego w kuchni bez urządzeń wspomagających, zabezpieczony kratką wentylacyjną z PCV o wymiarach 14x14 cm. Do drugiego kanału wentylacyjnego, za pomocą rury PCV o przekroju 100 mm, podłączony jest okap kuchenny. Wlot kanału zabezpieczony klapą zwrotną. Kontrola drożności kanałów w kuchni wykazała prześwit kanału zabezpieczonego kratką wentylacyjną i brak prześwitu kanału do którego podłączony jest okap. Ponadto w mieszkaniu zamontowane są okna PCV wyposażone w nawiewniki. W kuchni nawiewnik ciśnieniowy szerokości 40 cm. W pokojach nawiewniki higroskopijne szerokości 40 cm. Pierwotnie nawiewniki były zamontowane tylko w jednym pokoju i w kuchni. Były to nawiewniki manualne. Następnie, około 3-6 lat temu, wymieniono je na higroskopijne. Jednocześnie w drugim pokoju zamontowano dodatkowy nawiewnik higroskopijny. Wcześniejszą uchyloną decyzją PINB z dnia 18 lipca 2023 r. nawiewnik higroskopijny w kuchni wymieniono na nawiewnik ciśnieniowy. Drzwi wejściowe do lokalu mieszkalnego są szczelne. Drzwi do pomieszczenia łazienki mają kratkę dolną. Dostęp do kuchni jest bezpośrednio z korytarza. Z uwagi na brak możliwości wejścia na dach, ocenę przynależności kanałów wentylacyjnych w części znajdującej się ponad połacią dachową do lokalu mieszkalnego [...], przełożono na inny termin. Obecny na oględzinach W. S. oświadczył do protokołu kontroli, że około 3 lat temu, na dwóch kominach wentylacyjnych (z kuchni i z łazienki) zamontowano rury przedłużające kanały wentylacyjne z turbowentami. Natomiast na ścianie bocznej komina, na wylocie kanału wentylacyjnego z okapem zastosowano obudowę przeciwdziałającą ciągom zwrotnym. Jednocześnie wskazał, iż wielokrotnie zmieniano rodzaje kratek wentylacyjnych na wlotach do kanałów wentylacyjnych, co nie przyniosło żadnego efektu. W ocenie W. S., kanał wentylacyjny do którego podłączony jest okap kuchenny nie ma prześwitu lub jest połączony z sąsiednimi kanałami zatem nie działa prawidłowo. Stąd wnioskuje on o ustalenie, które kanały przynależą do mieszkania [...] oraz wyjaśnienie różnicy pomiędzy ilością kanałów wskazaną w projekcie, a ilością kanałów istniejących faktycznie.
W dniu 28 marca 2024 r. PINB dokonał oględzin kanałów wentylacyjnych objętych postępowaniem w celu ustalenia przynależności poszczególnych pionów wentylacyjnych do mieszkania [...]. W ich wyniku ustalił, że lokalizacja kanałów wentylacyjnych, przynależnych do mieszkania zgodna jest z projektem budowlanym. Jednocześnie stwierdził, że kanały wentylacyjne przynależne do kuchni są drożne. Ponowny pomiar przepływu powietrza na kanale wentylacyjnym bez okapu wykazał ciąg o wartości 0,9 m/s. Natomiast w kanale wentylacyjnym z okapem stwierdzono ciąg wsteczny o wartości 0,2 m/s. W momencie uchylenia skrzydła okiennego ciąg w kanałach wzrósł do wartości analogicznie do 2 m/s i 1,2 m/s. Obecny na oględzinach W. S. oświadczył, że w kanale z okapem kuchennym brak jest prześwitu, zatem kanał nie został wyprowadzony pionowo ponad dach. Do protokołów kontroli załączono dokumentację fotograficzną oraz kserokopię wybranych części projektu budowlanego budynku.
W oparciu o opisane wyżej ustalenia z dwóch oględzin oraz dołączone fragmenty dokumentacji projektowej budynku przy ulicy [...]w Łomży, PINB PG w Łomży wydal w dniu 21 maja 2024 r. PINB decyzję (znak: PINB.5144.2.12.2023), w której w oparciu o przepis art. 66 i ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego nakazał dwóm podmiotom usunięcie do 30 września 2024r. stwierdzonych nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji grawitacyjnej w lokalu skarżącej zobowiązując:
1. Ł. Spółdzielnię Mieszkaniową w Łomży, jako zarządcę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy [...]w Łomży, do wykonania czynności polegających na zapewnieniu dopływu strumienia powietrza wentylacyjnego do lokalu mieszkalnego [...] nie mniejszego niż 155 m3/h poprzez zamontowanie nawiewników okiennych ciśnieniowych zapewniających dopływ powietrza z zewnątrz w ilości nie mniejszej niż 155 m3/h;
2. A. G.- właścicielkę lokalu mieszkalnego [...], znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]w Łomży, do wykonania czynności polegających na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie okapu kuchennego, poprzez zapewnienie jego szczelnego podłączenia do kanału wentylacyjnego, zapewnienie sprawności technicznej okapu wraz z podejściem lub jego demontaż.
W liczącym kilkanaście stron uzasadnieniu decyzji, organ I instancji w pierwszej kolejności opisał ustalenia z oględzin oraz zastrzeżenia pełnomocnika skarżącej zgłaszane względem sposobu działania wentylacji w użytkowanym mieszkaniu. Opisał lokal mieszkalny oraz wprowadzony system wentylacji lokalu. Ocenił, że budynek mieszkalny został wybudowany zgodnie z projektem mimo, że przyznał organ, iż projekt przewidywał stolarkę okienną a zamontowano dopuszczoną alternatywnie projektem - stolarkę PCW i mimo, że zamontowano nawiewniki manualne zamiast higrosterowalnych, przewidzianych projektem. Organ nadmienił przy tym, że w 2022r. nawiewniki manualne zostały wymienione przez spółdzielnię na higrosterowalne a ponadto w dużym pokoju zamontowano dodatkowy nawiewnik higrosterowalny. Nadto organ nadmienił, że po wydaniu decyzji z 18.07.2023r. w oknie kuchennym w miejsce nawiewnika higrosterowalnego zamontowano nawiewnik ciśnieniowy samoregulujący firmy AERECCO typ. AMO 103. Organ zidentyfikował przynależność poszczególnych kanałów wentylacyjnych do lokalu, sprawdził drożność i szczelność kanałów i dokonał ponownego pomiaru przepływu powietrza w kanałach wentylacyjnych.
Organ stwierdził, że system wentylacji mieszkania skarżącej jest niezależny od systemów wentylacji pozostałych lokali budynku. Działanie wentylacji grawitacyjnej w lokalu jest nieprawidłowe. Objawia się to brakiem odpowiedniej wymiany powietrza w lokalu, co jest podstawowym zadaniem systemu wentylacji grawitacyjnej. Jej skuteczność zależy od właściwego doprowadzenia świeżego powietrza do budynku z zewnątrz, zapewnienia odpowiedniego przepływu między pomieszczeniami i sprawnego usunięcia powietrza zanieczyszczonego. W systemie wentylacji spornego lokalu problem stanowi dopływ powietrza do mieszkania a ponieważ nie jest obecnie zapewniona właściwa ilość napływanego powietrza, konsekwencją jest nienormatywny ciąg wsteczny w kanałach wentylacyjnych oraz wsteczny ciąg w kanale, do którego podłączono okap kuchenny. Nadmienił, że w spornym mieszkaniu stwierdzono nieszczelne podłączenie okapu do kanału wentylacji okapowej. Organ przyjął, że w przypadku spornego lokalu łączny strumień dostarczanego powietrza powinien wynieść 155m3/h, sumując normatywny strumień powietrza do łazienki z ustępem (50m3/h), kuchni wyposażonej w kuchenkę elektryczną (30m3/h), pokoju oddzielonego od kuchni (30m2 3/h) oraz dla przedpokoju (15m3/h). Organ uznał, że zamontowane na dzień oględzin nawiewniki w oknach mieszkania (dwa higrosterowalne w pokojach i jeden ciśnieniowy w kuchni) takiej ilości powietrza nie dostarczają. Stąd nałożony na spółdzielnię obowiązek ponownej wymiany nawiewników okiennych ciśnieniowych zapewniających dopływ strumienia powietrza nie mniejszy niż z 155m3/h.
Organ uznał, że problemu nie rozwiąże zainstalowanie odpowiedniej nasady kominowej na kominie wentylacji okapowej albowiem wentylacja w kanale, do którego podłączony jest okap, stanowi wentylację mechaniczną a nie grawitacyjną. Nadmienił, że na sąsiednim kanale wentylacyjnym (z wentylacją grawitacyjną) została zainstalowana nasada typu Turbowent i komin ten został wydłużony, co jednak nie rozwiązało problemu.
Organ przytoczył opis projektu technicznego z zapisem, że na kanałach wentylacyjnych z ostatniej kondygnacji należy zamontować obrotowe nasady kominowe Turbowent ale stwierdził, że dotyczy to kominów wymurowanych ponad dach, co w tym przypadku wykonano. Wyloty z kanałów zaprojektowano i wykonano jako boczne. Według rysunku projektu nasady Turbowent należało zamontować na jednym kanale z kuchni i to zostało wykonane, lecz ani to ani wydłużenie kanału z wentylacją grawitacyjną nie przyniosło poprawy ciągu powietrza w kanale, co – zdaniem organu – obala twierdzenie skarżącej, że podwyższenie komina i zamontowanie Turbowentu na kanale, do którego podłączony jest okap, rozwiąże problem. Organ nadmienił, że wentylacja w lokalu skarżącej zadziała dopiero po wyeliminowaniu problemu jakim jest brak dopływu świeżego powietrza.
Organ wskazał na nieprecyzyjność projektu w zakresie przewidzianego nim obowiązku zamontowania w oknach mieszkań ostatniej kondygnacji nawiewników higrosterowalnych AERECO EMM w ilości minimum 2 sztuk na mieszkanie albowiem projekt nie określił jaką ilość powietrza projektowane nawiewniki mają zapewnić.
Kilka ostatnich stron obszernego uzasadnienia organ poświęcił na ocenę zastrzeżeń pełnomocnika skarżącej, w której nawiązując do norm budowlanych dowodził, że wyłącznym powodem wadliwie działającej wentylacji w lokalu strony jest za mały dopływ świeżego powietrza do mieszkania oraz zakłócenia spowodowane nieprofesjonalnie zamontowanym okapem kuchennym.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik skarżącej, w którym przedstawił historię montażu i wymiany nawiewników okiennych. Dodatkowo zawarł w nim własną ocenę działania przewodów wentylacyjnych w kuchni wraz z zasadą przepływu powietrza. Odniósł się też do kwestii zapotrzebowania na wymianę powietrza w mieszkaniu, które użytkuje oraz poruszył szereg wątków, dotyczących wentylacji istniejącej w lokalu mieszkalnym [...]. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zlecenie innemu rzeczoznawcy, spoza Łomży, wykonania nowej ekspertyzy lub nakazanie Spółdzielni wykonania następujących prac:
1) podwyższenie komina o min. 1-1,5 m,
2) wykonanie przebicia w czapce kominowej nad kanałem wentylacyjnych od okapu,
3) zamurowanie bocznych wylotów,
4) uszczelnienie obu kanałów poprzez umieszczenie w nich wkładów blaszanych lub giętkiego wkładu kominowego Alu-Cerfal bądź ALUFOL 720 bądź innego gwarantującego szczelność kanałów wentylacyjnych,
5) obsadzenie turbowentu na kanale wentylacyjnym od okapu kuchennego zgodnie z projektem,
6) w kuchni wymianę nawiewnika ciśnieniowy na nawiewnik higrosterowalny firmy A., zgodnie z projektem budynku.
Po rozpoznaniu odwołania PWINB decyzją z dnia 28 czerwca 2024 r., nr WOP.7721.61.2024.ASN, uchylił zaskarżoną decyzję PINB w pkt 1 i utrzymał tę decyzję w zakresie pkt 2. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy mające zastosowanie w sprawie.
W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze historię wymian nawiewników okiennych w lokalu mieszkalnym [...], kolejna zmiana rodzaju nawiewnika w kuchni, nie rozwiąże problemu. Problemem bowiem jest samo użytkowanie kanałów wentylacyjnych. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że obowiązki nałożone decyzją PINB z dnia 18 lipca 2023 r., znak: PINB.5144.2.8.2023, były prawidłowe. Kanał wentylacji wywiewnej nie może być zamykany klapą zwrotną, dlatego należało ją bezwzględnie usunąć. Jednocześnie należało zabezpieczyć szczelną klapą zwrotną kanał wentylacyjny dedykowany dla okapu. Ponadto, w celu zapewnienia prawidłowej pracy wentylacji nie można ograniczać przepływu powietrza przez zamontowane nawiewniki. Zatem należało uchylić w części rozstrzygnięcie PINB nakładające obowiązki na Spółdzielnię i w pozostałej części utrzymać rozstrzygnięcie organu powiatowego w mocy.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, złożyła skarżąca, w której wniosła o uchylenie obu decyzji. Ponadto wniosła o zobowiązanie PWINB do zlecenia rzeczoznawcy spoza Łomży, posiadającemu uprawnienia w zakresie architektury lub robót budowlano-konstrukcyjnych, sporządzenie ekspertyzy na koszt Ł. Spółdzielni Mieszkaniowej zgodnie z art. 81c ust. 4 ustawy Prawo budowlane lub zobowiązanie PWINB do wydania decyzji zobowiązującej Ł. Spółdzielnię Mieszkaniową w Łomży do wykonania następujących prac:
a) podwyższenie komina minimum 1-1,5 m, do czego Spółdzielnia już się zobowiązywała dwukrotnie,
b) wykonanie przebicia w czapce kominowej nad kanałem od okapu kuchennego, zamurowanie bocznych wylotów po uprzednim zdemontowaniu zamontowanych na nich urządzeń,
c) zdemontowanie zaworu zamontowanego na wlocie do kanału od okapu kuchennego,
d) uszczelnienie obu kanałów poprzez umieszczenie w nich wkładów blaszanych lub giętkiego wkładu kominowego Alu-Cerfal lub wkładu elastycznego ALUFOL 720 lub innego gwarantującego szczelność kominów,
e) zamontowanie turbowenta na kanale od okapu kuchennego zgodnie z projektem,
f) w kuchni wymianę nawiewnika ciśnieniowego na nawiewnik higrosterowalny firmy A. zgodnie z projektem budynku.
Wyrokiem z 17 września 2024r. (sygn. II SA/Bk 424/24) WSA w Białymstoku orzekł o uchyleniu decyzji organu II instancji. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że organ odwoławczy wydał decyzję reformatoryjną bez należytej oceny materiału dowodowego. Stwierdził, że organ I instancji w swojej decyzji z dnia 21 maja 2024 r. podjął próbę zmierzenia się z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku wydanym pod sygn. II SA/Bk 694/23 i przeprowadził postępowanie zgodnie z zaleceniami płynącymi z przywołanego wyroku. Podstawowa konstatacja tego organu jest taka, że obowiązki nałożone na spółdzielnię w decyzji z dnia 18 lipca 2023 r., pomimo ich zrealizowania przez tę spółdzielnię, nie doprowadziły do usunięcia wadliwości wentylacji w mieszkaniu skarżącej. Stanowisko swoje organ I instancji uzasadnił szczegółowo dokonując stosownych obliczeń. Skutkiem tych ustaleń było poszukiwanie przyczyny owej wadliwości i próby jej wyeliminowania. W ocenie tego organu nałożone w decyzji z dnia 21 maja 2024 r. obowiązki zarówno na spółdzielnię, jak i na skarżącą, spowodują wyeliminowanie wadliwości wentylacji w mieszkaniu skarżącej.
Tymczasem organ odwoławczy w swojej decyzji z dnia 28 czerwca 2024 r., nie dokonując nowych ustaleń i nie przeprowadzając dodatkowych czynności dowodowych, uchylił obowiązki nałożone na spółdzielnię wychodząc z założenia, że obowiązki nałożone na spółdzielnię w decyzji z dnia 18 lipca 2023 r. były prawidłowe (zostały wykonane) i w związku z tym problem z wentylacją w mieszkaniu skarżącej wiąże się wyłącznie z użytkowaniem przez ojca skarżącej kanałów wentylacyjnych. Stąd jego zdaniem wystarczające jest nałożenie obowiązków na skarżącą w postaci uszczelnienia okapu kuchennego w podłączeniu go do kanału wentylacyjnego. Tym samym organ odwoławczy nie tylko zaprzeczył stanowisku Sądu z wyroku w sprawie II SA/Bk 694/23, ale i stanowisku organu I instancji z decyzji z dnia 21 maja 2024 r., że obowiązki nałożone na spółdzielnię w decyzji z dnia 18 lipca 2023 r. skutecznie (wyeliminują) wyeliminowały wadliwe działanie wentylacji w mieszkaniu skarżącej.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy w swojej decyzji z dnia 28 czerwca 2024 r. naruszył art. 153 p.p.s.a., gdyż nie zastosował się do oceny prawnej dokonanej przez Sąd i ponownie bezprawnie dokonał, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji, ustaleń sprzecznych z dotychczas ustalonym stanem faktycznym w wyroku oraz w decyzji organu I instancji z dnia 21 maja 2024 r. Uchylając obowiązki nałożone na spółdzielnię, zdjął z niej jakąkolwiek odpowiedzialność za wadliwie działającą wentylację w mieszkaniu skarżącej. Wbrew stanowisku organu I instancji przyjął on, że wyłączna przyczyna wadliwości tej wentylacji leży po stronie jej użytkownika a problem sprowadza się do wadliwego użytkowania kanałów wentylacyjnych. Nie przedstawił przy tym żadnej głębszej analizy swego stanowiska i nie wyjaśnił, dlaczego stanowisko organu I instancji jest nieprawidłowe. O ile decyzja organu I instancji stwierdza jednoznacznie, że wentylacja w mieszkaniu skarżącej działa wadliwie i zaproponowane rozwiązania mają przywrócić jej prawidłowe działanie, o tyle decyzja organu II instancji właściwie stwierdza, że wentylacja działa prawidłowo i wystarczy tylko uszczelnić okap kuchenny. Takie rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie może być uznane za pokrywające się z rozstrzygnięciem organu I instancji, gdyż jest całkowicie od niego odmienne. Cała konstrukcja rozstrzygnięcia organu I instancji bazuje bowiem na stwierdzeniu, że problem z wentylacją nadal tkwi "w braku powietrza z zewnątrz lokalu". Natomiast organ odwoławczy twierdząc w swojej decyzji, że obowiązki nałożone na spółdzielnię w decyzji z dnia 18 lipca 2023 r. były prawidłowe, zaprzecza obecnemu stanowisku organu I instancji. Sąd uznał, że sprawa wymaga rozpoznania przez organ odwoławczy od początku i w pełnym zakresie.
Rozpatrując jeszcze raz odwołanie pełnomocnika skarżącej od decyzji organu I instancji z 21.05.2024r. organ odwoławczy nie przeprowadzając dodatkowych czynności dowodowych decyzją z 24 stycznia 2025r. orzekł w sprawie w sposób następujący. Uchylił decyzję organu I instancji w punkcie pierwszym dotyczącym nałożonego obowiązku na spółdzielnię i orzekł w tym zakresie na nowo poprzez zobowiązanie Ł. Spółdzielni Mieszkaniowej w Łomży jako zarządcę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego w Łomży przy ul. [...]do wykonania czynności polegających na zapewnieniu dopływu strumienia powietrza wentylacyjnego do lokalu mieszkalnego [...] w ilości nie mniejszej niż 95 m3/h poprzez zamontowanie dodatkowego nawiewnika w oknie zewnętrznym pomieszczenia kuchni, bądź wymianie nawiewników istniejących na inne, zapewniające dopływ powietrza z zewnątrz w ilości nie mniejszej niż 95 m3/h. W odniesieniu do obowiązku nałożonego na spółdzielnię organ odwoławczy nie określił terminu wykonania obowiązku. W pozostałej części tj. dotyczącej zobowiązania A. G. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ II instancji po przypomnieniu dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdził, że mając na uwadze wyrok sądu wydany w sprawie II SA/Bk 424/24 ponownie przeanalizował zebrany materiał dowodowy i ustalił następujące fakty:
1. Lokal mieszkalny oznaczony w dokumentacji budowlanej symbolem M-2/1 o powierzchni użytkowej 45,1 m2 składa się z kuchni 7,1 m2, łazienki 4,3 m2, korytarza 6,3 m2 oraz dwóch pokoi o pow. łącznej 27,4 m2. Znajduje się na IV (ostatniej) kondygnacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego, wybudowanego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Łomży o pozwoleniu na budowę z dnia 20.12.2001 r. nr 494/2001, znak: UAB.7351-1-540/2001 oraz zmian dokonanych decyzjami znak: UAB.7353-1-540/2001 z dnia 27.06.2002 r. i UAB.7353-1-540/2001 z dnia 16.06.2003 r. wydanymi przez Prezydenta Miasta Łomża a świadczących o legalności jego budowy.
2. Budynek mieszkalny wielorodzinny wybudowany został w technologii tradycyjnej z wykorzystaniem prefabrykowanych elementów kanałowych, co jest zgodne z projektem budowlanym oraz stanem faktycznym. Kanały wentylacyjne od najniższej kondygnacji do poziomu stropu ostatniej kondygnacji wykonane są z prefabrykowanych elementów ściennych typu "cegła żerańska" (po 5 kanałów w jednej płycie). Ponad stropem ostatniej kondygnacji kanały wentylacyjne wymurowane z pustaków ceramicznych o wym. 19x19cm, ocieplone od zewnątrz i obmurowane cegłą ceramiczną pełną. Zwieńczenie poszczególnych bloków kominowych czapą betonową, co jest zgodne z projektem budowlanym oraz wymaganiami normy PN-89/B-10425 określonymi w pkt. 3.3.13. Parametry komina przylegającego do mieszkania skarżącego, w stosunku do projektu budowlanego różnią się tym, że w projekcie linia górnej krawędzi czapki betonowej na całej długości jest równoległa do powierzchni połaci dachowej, natomiast w rzeczywistości wykonano w połowie długości komina uskok zmieniający jego wysokość Niemniej jednak komin spełnia wymagania określone w pkt. 3.3 normy PN-89/B-10425. Cały szacht kominowy do którego przylega mieszkanie skarżącego zawiera 26 kanałów wentylacyjnych. Obsługują one 7 mieszkań, lokale usługowe w parterze budynku oraz piwnicę. Do mieszkań na pierwszej i czwartej kondygnacji przynależą po 3 piony wentylacyjne, do mieszkań na drugiej i trzeciej kondygnacji przynależą po 2 piony wentylacyjne. Lokale usługowe mają swoje piony wentylacyjne zarówno w omawianym szachcie jak i w miejscach odrębnych. Piwnica podłączona jest do 1 kanału wentylacyjnego w omawianym szachcie. Na rysunkach projektu budowlanego kanały wentylacyjne są ponumerowane zgodnie z przynależnością do pomieszczeń znajdujących się na poszczególnych piętrach. Przynależność pionów wentylacyjnych do pomieszczeń zgodna jest z projektem budowlanym. Jednocześnie na rysunkach projektu budowlanego pokazane są kanały, które nie obsługują żadnego z lokali.
3. Analiza systemu wentylacji w lokalu mieszkalnym [...]:
-w łazience znajduje się jeden otwór wentylacyjny, zakończony stałą kratką wentylacyjną z PVC o wymiarach 14x14 cm bez urządzeń wspomagających. Otwór wentylacyjny usytuowany jest do 15 cm od sufitu zgodnie z wymaganiami pkt. 5.1.4 normy PN-83/B- 03430/Az3. Jednocześnie spełnia wymagania art.140 pkt. 5 VVT.
- w kuchni znajdują się dwa otwory wentylacyjne. Na jednym zamontowana jest kratka wentylacyjna stała z PVC o wymiarach 14x14 cm bez urządzeń wspomagających. Otwór wentylacyjny usytuowany jest do 15 cm od sufitu, zgodnie z wymaganiami pkt. 5.1.4 normy PN-83/B-03430/Az3. Jednocześnie spełnia wymagania art.140 pkt. 5 WT. Na drugim zamontowany jest okap kuchenny, podłączony rurą PCV przekroju 100mm z pionem wentylacyjnym. Wewnątrz rury, na wlocie do kanału zamontowana jest klapa zwrotna. Otwór usytuowany do 15 cm od sufitu spełnia wymaganiami pkt. 5.1.4 normy PN 83/B-03430/Az3. Podłączenie okapu kuchennego do pionu wentylacyjnego jest nieszczelne.
- pierwszy kanał wentylacyjny kuchni z kratką PCV, wyciągnięty jest ponad czapę komina na wysokość 1,5 m za pomocą ocieplonej rury przekroju 150 mm, zakończonej "Turbowentem .
- drugi kanał wentylacyjny kuchni z okapem, bez przedłużenia, wykonany zgodnie z projektem budowlanym, posiada otwór wylotowy na bocznej ścianie komina. Otwór wylotowy zakończony jest obudową w formie zabezpieczenia antywiatrowego z klapą zwrotną.
Oba kanały bezpośrednio przylegają do siebie.
- stolarka okienna w lokalu zamontowana została w 2003 r. tj. w dacie budowy budynku. Nie była wymieniana. Zgodnie z projektem budowlanym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przewidziano stolarkę okienną drewnianą z dopuszczeniem stolarki z PCW, o współczynniku przenikania max 2,0 W/(m2)K oraz współczynniku infiltracji 0,5- 1,0. Ostatecznie w budynku zamontowano stolarkę PCW. Ponadto projekt budowlany przewidywał montaż nawiewników higrosterowalnych A.w oknach mieszkań, zlokalizowanych na ostatniej kondygnacji (w ilości min. 2 na jedno mieszkanie). Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż w dacie budowy w lokalu mieszkalnym [...], zamontowano 2 nawiewniki manualne firmy MENTEC VT501. W 2022 r. nawiewniki manualne zostały wymienione na nawiewniki higrosterowalne. Jednocześnie w dużym pokoju zamontowano dodatkowy nawiewnik higrosterowalny. Ostatecznie, na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Łomży z dnia 18.07.2023 r. znak: PINB.5144.2.8.2023 Spółdzielnia Mieszkaniowa w Łomży po zdemontowaniu istniejącego nawiewnika higrosterowalnego, zamontowała w oknie kuchennym nawiewnik ciśnieniowy samoregulujący firmy AEROCO typ. AMO 103. .
- zgodnie z projektem budowlanym drzwi wejściowe do lokalu mieszkalnego [...] należało wykonać drewniane, płytowe typu "Stolbud", koloru białego. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż pierwotne drzwi do lokalu mieszkalnego zostały wymienione przez właściciela nieruchomości, za zgodą Ł. Spółdzielni Mieszkaniowej około 10 lat temu, na antywłamaniowe o zwiększonej izolacyjności i szczelności.
- drzwi łazienkowe wyposażone w kratkę wentylacyjną .
W trakcie oględzin przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Łomży w dniach 14.03.2024 r. oraz 28.03.2024 r. dokonano następujących ustaleń:
- fizycznie zidentyfikowano przynależność poszczególnych kanałów wentylacyjnych do pomieszczeń znajdujących się w lokalu mieszkalnym [...] poprzez wpuszczenie do nich ciężarków na lince.
- przeprowadzono badanie szczelności i drożności kanałów wentylacyjnych na pomocą próby dymowej i światłą sztucznego,
- dokonano pomiarów wysokości pionów wentylacyjnych od poziomu kratki wentylacyjnej do zakończenia przewodu ponad dachem.
Przeprowadzone badania wykazały, iż przynależność i lokalizacja pionów wentylacyjnych zgodna jest z dokumentacją projektową. Kanały są szczelne i drożne. Długość pionów wentylacyjnych: kuchenny kanał wentylacyjny z kratką - 4,57 m, kuchenny kanał wentylacyjny z okapem 2,58 m.
Następnie organ odwoławczy opisał w układzie tabeli wyniki pomiarów przepływu powietrza w kanałach wentylacyjnych przynależnych do lokalu mieszkalnego [...] w poszczególnych datach pomiarów (sześciokrotnych). Stwierdził, że z dokonanej analizy jednoznacznie wynika, iż kanały wentylacyjne, znajdujące się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym przy ul. [...]w Łomży, wykonane zostały zgodnie z projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę. Do lokalu mieszkalnego [...], również zgodnie z projektem budowlanym, przypisane są 3 piony wentylacyjne. Piony wentylacyjne są drożne i szczelne (próba parowa). Obsługują tylko i wyłącznie lokal mieszkalny [...]. Jednocześnie spełniają wymagania norm polskich oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z notatki służbowej, sporządzonej w dniu 05.04.2024 r., przez pracowników Ł. Spółdzielni Mieszkaniowej wynika, iż od daty przystąpienia do użytkowania budynku tj. od 2004 r., nikt nie zgłaszał problemów z wentylacją w mieszkaniach znajdujących się w budynku. Dopiero około 5-6 lat temu użytkownik lokalu W. S. zwrócił uwagę na nieprawidłowo działającą wentylację w mieszkaniu [...]. W związku z tym, iż każde z mieszkań ma indywidulany system wentylacyjny, nie mający wpływu na lokale sąsiednie, nie ma podstaw do rozszerzania przedmiotu postępowania. Problem nieprawidłowo działającego systemu wentylacji należy rozpatrywać wyłącznie w granicach lokalu skarżącego. Natomiast w związku z tym, iż same kanały wentylacyjne, fizycznie zgodne są z projektem budowlanym, zaś ich parametry spełniają przepisy techniczne, analizie należy poddać proces i zasady pracy wentylacji w mieszkaniu [...]. Zgodnie z art. 147 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wentylację mechaniczną lub grawitacyjną należy zapewnić w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, w pomieszczeniach bez otwieranych okien, a także w innych pomieszczeniach, w których ze względów zdrowotnych, technologicznych lub bezpieczeństwa konieczne jest zapewnienie wymiany powietrza. Zgodnie z normą PN-83/B-03430 prawidłowo zaprojektowana wentylacja powinna zapewniać doprowadzenie powietrza do pokoi oraz kuchni z oknem zewnętrznym oraz usuwanie powietrza zużytego z kuchni, łazienki, wydzielonego ustępu lub ewentualnych bezokiennych pomieszczeń pomocniczych (składzik, garderoba). Strumień objętości powietrza wentylacyjnego w budynku mieszkalnym jest określony przez sumę strumieni powietrza usuwanego z pomieszczeń. Strumienie te powinny wynosić co najmniej:
- w kuchni z oknem zewnętrznym, wyposażonej w kuchenkę elektryczną, w mieszkaniu do 3 osób: 30 m3/h;
-w łazience (z WC lub bez) 50 m3/h;
- dla pokoju mieszkalnego oddzielonego od pomieszczeń kuchni więcej niż dwojgiem drzwi: 30 m3/h;
Zaleca się ponadto projektowanie urządzeń wentylacyjnych umożliwiających okresowe zwiększanie strumienia objętości powietrza do co najmniej 120 m3/h. W miejsce powietrza usuwanego należy zapewnić dopływ świeżego powietrza z zewnątrz. Służą do tego nawiewniki o regulowanym stopniu otwarcia usytuowane w górnej części stolarki okiennej. W przypadku zastosowania okien charakteryzujących się współczynnikiem infiltracji "a" mniejszym niż 0,3 m3 /(mhdaPa2/3), przez nawiewniki powietrza o regulowanym stopniu otwarcia strumień powietrza przepływającego, przy całkowicie otwartym nawiewniku i różnicy ciśnienia po obu jego stronach 10 Pa, powinien mieścić się w granicach od 20 do 50 m3/h. Wskazana wartość dotyczy przepływu powietrza przy zastosowaniu wentylacji grawitacyjnej. Strumień powietrza przepływającego przez nawiewnik, którego element dławiący znajduje się w pozycji całkowitego zamknięcia, powinien zawierać się w granicach od 20 do 30% strumienia przy jego całkowitym otwarciu.
Mieszkanie [...] składa się z 3 pomieszczeń mieszkalnych z oknem (dwa pokoje i kuchnia), łazienki bez okna oraz przedpokoju. Zastosowana w mieszkaniu wentylacja - grawitacyjna. Zatem zgodnie z ww. normami, wymagana objętość usuwanego powietrza dla ww. mieszkania wynosi min. 95 m3/h tj. 30 m3/h dla kuchni, 50 m3/h dla łazienki i 15 m3/h dla przedpokoju jako pomieszczenia pomocniczego. W związku z tym, iż pokoje mieszkalne nie są oddzielone od kuchni więcej niż dwojgiem drzwi, nie ma konieczności zapewnienia dla pokoi wymiany powietrza (normatywnie wynoszącej 30 m3/h).
Dopływ świeżego powietrza do lokalu zapewniają nawiewniki zamontowane w każdym oknie pomieszczeń mieszkalnych. W pokojach są to nawiewniki higrosterowalne. Przewidywana ilość nawiewanego powierza jednego nawiewnika wynosi od 5 do 29 m3/h. W kuchni zamontowany jest nawiewnik ciśnieniowy, samoregulujący firmy AEROCO typ. AMO 103. Wydajność nawiewnika wynosi od 6 do 30 m3/h. Stąd maksymalna ilość dostarczanego do lokalu powietrza wynosi 88 m3/h przy zapotrzebowaniu minimalnym wynoszącym 95 m3/h. Zatem niewątpliwie ilość powietrza dostarczanego do lokalu mieszkalnego, przy zamkniętych oknach jest zbyt mała, aby wentylacja mogła działać prawidłowo. Powyższy stan rzeczy potwierdzają pomiary dokonane w lokalu i zawarte w tabelce dotyczącej analizy przepływu powietrza. W ocenie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, rzeczywisty napływ powietrza zewnętrznego do lokalu mieszkalnego może być nieco większy z uwagi na parametry współczynnika infiltracji stolarki okiennej zamontowanej w 2004 r., który zgodnie z projektem może wynosić od 0,5 do 1 m3 /(mhdaPa2/3). Stolarka okienna o infiltracji od 0,5 do 1 m3 /(mhdaPa2/3), nie wymaga stosowania nawiewników okiennych. Mając jednak na uwadze stan istniejący w mieszkaniu skarżącego, nawet potencjalnie zwiększona infiltracja okien nie zapewnia wystarczającej ilości świeżego powietrza w lokalu.
W odniesieniu do pracy samych kanałów wentylacyjnych Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie wskazał, iż do lokalu mieszkalnego [...] przypisane są 3 kanały wentylacyjne. Dwa znajdują się w pomieszczeniu kuchni i jeden w pomieszczeniu łazienki. Zgodnie z oświadczeniem użytkownika mieszkania W. S., pion wentylacyjny w pomieszczeniu łazienki pracuje prawidłowo i nie stwarza problemów pomimo, iż analiza przepływu powietrza zawarta w tabelce wykazała, że zarejestrowany ciąg powietrza w kanale wentylacyjnym łazienki jest porównywalny z ciągiem powietrza zarejestrowanym w pionie wentylacyjnym kuchni z kratką wentylacyjną. Nadmienił przy tym, że pomimo prawidłowego ciągu w obu kanałach, nie spełnia on wymaganych norm. Niemniej jednak nie można uznać, że oba kanały wentylacyjne w kuchni nie działają prawidłowo. Tylko bowiem w kanale wentylacyjnym z okapem zarejestrowano ciąg wsteczny.
Zastosowanie w pomieszczeniu kuchni dwóch otworów wentylacyjnych ma na celu poprawę jakości powietrza w mieszkaniu i z punktu widzenia użytkownika powinno stanowić rozwiązanie poprawne. Pamiętać tu jednak należy, iż dwa otwory wentylacyjne przypisane do tego samego pomieszczenia nie mają tego samego zastosowania. Jeden otwór wentylacyjny jest wywiewny, a drugi - przeznaczony do podłączenia okapu. Jeden zapewnia wymianę powietrza (jeśli są akurat na zewnątrz odpowiednie warunki atmosferyczne do powstania ciągu w przewodzie wentylacyjnym), natomiast drugi obsługuje okap i jest swego rodzaju wentylacją mechaniczną. Zgodnie z normą PN- 83/B-03430, zaleca się w lokalu mieszkalnym stosowanie urządzeń umożliwiających okresowe zwiększanie strumienia objętości powietrza. Takim właśnie urządzeniem jest okap kuchenny. Kanał wentylacyjny z okapem pełni funkcję wyrzutni. Problem powstaje w momencie, gdy po wyłączeniu okapu w kuchni powstaje podciśnienie powodujące ciąg wsteczny, zasysając powietrze do pomieszczenia. Jedynym wyjściem z tej sytuacji jest uchylanie okna, bądź uszczelnienie okapu. Sprawny okap i jego szczelne podłączenie do pionu wentylacyjnego spowodują iż przy otwartych i prawidłowo działających nawiewnikach, nie będzie problemu z prawidłowym działaniem wentylacji grawitacyjnej.
Inną kwestią jest wysokość kominów wentylacyjnych. Pion wentylacyjny z kratką ma wysokość ponad 4 m. Pion wentylacyjny z okapem ma wysokość ponad 2,0 m. Długość pionów wentylacyjnych została zmierzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Łomży oraz przez D.C. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych. Oba piony wentylacyjne zlokalizowane są w bezpośrednim sąsiedztwie. Badanie ciągów w obu przewodach zostało przeprowadzone przy otwartych kanałach. Zatem zgodnie z prawami fizyki, w przypadku braku wystarczającej ilości powietrza dostarczanego z odrębnego źródła, krótszy pion wentylacyjny będzie zasysał powietrze z zewnątrz w celu zasilenia dłuższego pionu wentylacyjnego. Tak też się stało w przedmiotowym przypadku. Organ nadmienił, iż krótszy pion wentylacyjny jest dedykowany dla okapu kuchennego. Jego długość i sposób zakończenia wykonane zostały zgodnie z projektem budowlanym. Zadaniem i założeniem projektowym tego kanału wentylacyjnego jest szybki wyrzut zużytego powietrza na zewnątrz poprzez wmuszony ciąg okapu kuchennego (stąd długość komina). Gdyby przedmiotowy pion dedykowany był wentylacji grawitacyjnej, niewątpliwie konieczne byłoby jego wydłużenie, zgodnie z wnioskiem W. S.. Jednakże istnienie dwóch pionów wentylacji grawitacyjnej w jednym pomieszczeniu i powierzchni 7,1 m2 mija się z celem.
Mając na uwadze powyższe Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Łomży z dnia 21.05.2024 r. co do zasady jest prawidłowa i nie ma podstaw do jej uchylania w całości. Niewątpliwie przyczyną źle działającej wentylacji grawitacyjnej w lokalu mieszkalnym [...], jest brak dostarczenia wystarczającej ilości świeżego powietrza z zewnątrz oraz brak prawidłowego połączenia okapu z dedykowanym dla niego pionem wentylacyjnym, co zostało wykazane. Jednakże w ocenie organu, organ powiatowy niewłaściwie przyjął ilość świeżego powietrza niezbędną do prawidłowego działania wentylacji grawitacyjnej, uwzględniając w swoich wyliczeniach pokoje mieszkalne. Norma PN-83/B-03430 wskazuje bowiem, iż konieczność wymiany powietrza w ilości 30 m3/h dotyczy pokoi mieszkalnych, oddzielonych od pomieszczeń kuchni więcej niż dwojgiem drzwi. W mieszkaniu użytkowanym przez W. S. pomiędzy pokojami, a kuchnią istnieje dwoje drzwi. Zatem nie ma obowiązku spełnienia ww. wymagań. Stąd Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w tym przedmiocie rozstrzygnięcie organu powiatowego wskazując inną minimalną ilość powietrza dostarczanego z zewnątrz w celu zapewnienia prawidłowej wentylacji.
Z całego materiału dowodowego - zdaniem organu- wynika jednoznacznie, iż aby wentylacja grawitacyjna w lokalu działała prawidłowo, muszą być spełnione pewne warunki:
1. zapewnienie swobodnego i stałego dopływu powietrza z zewnątrz poprzez sprawne nawiewniki okienne w ilości zgodnej z normą PN-83/B-03430. Wskazać tu należy, iż norma podaje wartości minimalne oraz
2. bezwzględne, szczelne połączenie sprawnego okapu kuchennego z pionem wentylacyjnym dedykowanym dla okapu.
Natomiast przeprowadzone kolejno oględziny wykazały stale nieprawidłowości w zakresie podłączenia okapu kuchennego do pionu wentylacyjnego oraz problem z dopływem świeżego powietrza z zewnątrz. O ile jednak podłączenie okapu można zweryfikować, to nie da się z braku możliwości ciągłego monitorowania mieszkania stwierdzić, czy lokal mieszkalny jest właściwie użytkowany przez skarżącego tj. bez celowego działania polegającego na zakłócaniu przepływu powietrza w nawiewnikach w celach oszczędności opłat za ogrzewanie.
Ostateczną trzecią w sprawie decyzję organu nadzoru budowlanego ponownie zaskarżyła do sądu administracyjnego właścicielka lokalu mieszkalnego – A. G., która poprzez pełnomocnika po raz kolejny zakwestionowała prawidłowość rozstrzygnięcia organu. Wnosząc o uchylenie decyzji obu organów oraz dopuszczenie dowodów z poprzednich akt sądowych wniosła o zobowiązanie organu nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej spółdzielni mieszkaniowej wykonanie konkretnych obowiązków w postaci:
a) podwyższenia komina minimum 1-1,5 m do czego Spółdzielnia już dwukrotnie się zobowiązywała;
b) wykonania przebicia w czapce kominowej nad kanałem od okapu kuchennego, zamurowania bocznych wylotów po uprzednim zdemontowaniu zamontowanych na nich urządzeń, gdyż ich montaż był niezgodny z projektem budynku;
c) zdemontowania zaworu zamontowanego na wlocie do kanału od okapu kuchennego oraz urządzeń zamontowanych na bocznych wylotach kanału od okapu kuchennego, gdyż ich montaż był niezgodny z projektem budynku a montażu dokonano na podstawie nieprawomocnej decyzji PINB.5144.2.8.2023 z dnia 18.07.2023r.,którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił wyrokiem z 21.11.2023r. sygn. II SA/Bk 694/23;
d) uszczelnienia obu kanałów poprzez umieszczenie w nich wkładów blaszanych lub giętkiego wkładu kominowy Alu-Cerfal lub wkładu elastycznego ALUFOL 720 lub innego gwarantującego szczelność kominów;
e) zamontowania na kominie Turbowenta na kanale od okapu kuchennego zgodnie z p-ktem 3.1.7. projektu budowlano-wykonawczego (część architektoniczna)
f) w kuchni wymianę nawiewnika ciśnieniowego na nawiewnik higrosterowalny firmy AERECO EMM zgodnie z p-ktem 5.4. projektu budowlano-wykonawczego (część architektoniczna).
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej stwierdził, że przez 2 kratki wentylacyjne może być usunięte jedynie 35,4m3/h powietrza a zatem zwiększona ilość dostarczanego powietrza nie rozwiąże problemu. Podważył posłużenie się przy pomiarach urządzeniem z nazwy nie służącym do pomiaru przepływu powietrza, co – zdaniem autora skargi – generalnie dyskwalifikuje badania i ustalenia organu. Nadmienił przy tym, że w jego obecności na oględzinach pomiaru przepływu powietrza w kanałach nie wykonywano. Wyraził stanowisko, że brak umiejętności wyliczenia normatywnej ilości niezbędnego powietrza dostarczanego do mieszkania, podważa wiarygodność decyzji, tym bardziej, że brak jest możliwości montowania następnych nawiewników okiennych dla uzyskania przepływu 155 m3/h. Wskazał na treść par. 149 ust.1 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który mówi, że strumień powietrza zewnętrznego do pomieszczeń nie będących pomieszczeniami pracy, powinien odpowiadać Polskiej Normie dotyczącej wentylacji, przy czym w mieszkaniu strumień ten powinien wynikać z wielkości strumienia powietrza wywiewanego, lecz nie mniejszego niż 20m3/h na osobę przewidywaną na pobyt stały w projekcie budowlanym. Podkreślił, że rzeczoznawca C. w swojej ekspertyzie wskazał, że przez kratki wentylacyjne ilość usuwanego powietrza wynosi 35,4m3/h. a więc nawiewniki o większej przepustowości powietrza nie byłyby wykorzystane.
Zdaniem autora skargi doszło do odstępstw od projektu budowlanego w trakcie budowy. Dotyczy to braku zamontowania od początku 2 nawiewników higrosterowalnych o przepływie nominalnym powietrza około 58 m3/h łącznie (2x29m3/h). Podkreślił przy tym, że Norma Polska traktująca o okresowym zwiększaniu strumienia powietrza (np. podczas gotowania) dotyczy projektowania urządzeń wentylacyjnych umożliwiających okresowe zwiększenie strumienia objętości powietrza usuwanego z kuchni a nie dostarczanego, jak przyjęły organy. Wskazał, że projekt budowlano – wykonawczy zakładał zamontowanie na kanałach wentylacyjnych ostatniej kondygnacji turbowentów, a zatem powinno być ich 4 a nie 1. Podkreślił, że projekt nie zakładał montowania w kanale od okapu zaworu zwrotnego ani na wylocie z kanału zaworu zwrotnego osłony, gdyż uniemożliwia to swobodny wypływ powietrza na zewnątrz. Podtrzymał twierdzenie, że kanały powinny być wyprowadzone ponad dach i wszystkie o zbliżonej długości aby wzajemnie się nie zakłócały. Podkreślił, że z dokumentacji technicznej projektu wynika założenie o wyprowadzeniu wszystkich kanałów ponad dach. Zaakcentował, że w świetle warunków technicznych prawidłową wentylację należy zapewnić bez otwierania okien. Zarzucił organom przewlekły sposób prowadzenia postępowania, ignorowanie jego uwag, faworyzowanie spółdzielni mieszkaniowej. Zwrócił uwagę, że dotychczasowe czynności naprawcze nie poprawiały sytuacji a tylko ją pogarszały. Wytknął nieprecyzyjność ustaleń organu co do położenia jego mieszkania tj. nieodróżnianie piętra od kondygnacji. Podtrzymał wcześniejsze zastrzeżenia co do właściwego przyporządkowania kanałów wentylacyjnych do poszczególnych lokali budynku oraz co do wykonania komina okapowego niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową tj. bez wyprowadzenia ponad dach, zbyt krótkiego i bez zakończenia nasadą z turbowentem. Wskazał, że w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstanycjnej organ przyznaje, że przyczyny złego ciągu kominowego są złożone i mogą być spowodowane niewłaściwą konstrukcją komina, w tym zbyt krótkimi przewodami wentylacyjnymi, brakiem ocieplenia przewodów, za małym przekrojem czy nieprawidłowym wyprowadzeniem komina. W tej sytuacji nie powinno było nastąpić wykluczenie usunięcia tych przyczyn z czynności naprawczych. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że zarządca budynku tj. spółdzielnia mieszkaniowa odpowiada za stan instalacji wentylacyjnej a tymczasem obowiązki naprawcze zostały przerzucone na właścicielkę mieszkania. Jego zdaniem nakaz szczelnego zamocowania rury okapu ma na celu uniemożliwienie sprawdzenia prześwitu w kanale i podtrzymał stwierdzenie, że tego prześwitu w kanale okapowym nie ma. Zarzucił błąd w obliczeniu ilości powietrza napływowego podnosząc, że norma dla przedpokoju powinna być wyłączona z obliczeń z uwagi na to, że przedpokój nie jest oddzielony od kuchni i łazienki więcej niż dwojgiem drzwi. Wskazał na różnice w obliczeniach ilości koniecznej powietrza napływowego wskazanej przez organy obu instancji i wskazywanej przez rzeczoznawcę C. Podkreślił, że niewłaściwie ustalano moc przepływową nawiewników. Zarzucił organom wybiórcze włączanie do akt dokumentacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem okoliczności faktyczne sprawy nadal – zdaniem sądu - nie zostały wyjaśnione w sposób pozwalający sądowi na pełne skontrolowanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Nadto w zaskarżonej, częściowo reformatoryjnej decyzji odwoławczej, obowiązek nałożony na spółdzielnię mieszkaniową pominął określenie terminu jego wykonania, co wprost naruszyło brzmienie przepisu art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Podstawę materialnoprawną decyzji organów nadzoru budowlanego stanowiły przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zgodnie z którymi, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3), organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Tak więc określenie terminu wykonania czynności naprawczych, wynikających z przepisu, jest koniecznym wymogiem albowiem bez niego iluzorycznym staje się wyegzekwowanie obowiązków w przypadku, gdy nie dochodzi do ich dobrowolnego wykonania.
W zaskarżonej decyzji odwoławczej organ II instancji skorygował treść obowiązku nałożonego na spółdzielnię mieszkaniową określając na nowo moc nawiewników, które powinna zainstalować spółdzielnia aby zapewnić konieczną ilość dopływu powietrza do lokalu mieszkalnego skarżącej. W związku z powyższym organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji w zakresie obowiązku nałożonego na spółdzielnię mieszkaniową i określił go na nowo, pomijając jednak określenie na nowo terminu wykonania nałożonego obowiązku. Nie skorygował przy tym, wydając decyzję w styczniu 2025r., terminu wykonania utrzymanego w mocy obowiązku nałożonego na właścicielkę mieszkania, określonego przez organ I instancji do 30 września 2024r. W konsekwencji treść ostatecznej decyzji określiła obowiązek naprawczy spółdzielni bezterminowo a obowiązek właścicielki mieszkania z terminem, który upłynął. W konsekwencji decyzja organu II instancji została sformułowana w sposób, który naruszył brzmienie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego i uniemożliwił wyegzekwowanie obowiązku.
Zdaniem sądu skontrolowanie przez sąd zgodności z prawem sposobu wykonania czynności naprawczych instalacji wentylacyjnej mieszkania skarżącej, nie jest możliwe bez specjalistycznego potwierdzenia zasadności ich nałożenia. W postępowaniu powinien był zostać dopuszczony dowód z kolejnej ekspertyzy innego rzeczoznawcy, który dokonałby rzetelnej analizy systemu wentylacji lokalu mieszkalnego skarżącej, bazującej nie tylko na oględzinach własnych lokalu i własnych pomiarach rzeczoznawcy ale na analizie dotychczas wprowadzanych czynności naprawczych a także skonfrontowaniu stanu faktycznego z dokumentacją projektową budynku.
Jak trafnie stwierdził WSA w Białymstoku w tezie wyroku z 28.10.2008r. sygn. II SA/Bk 490/08, w przypadku postępowania prowadzonego w oparciu o art. 66 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) bardzo ważne jest prawidłowe ustalenie i ocena występujących nieprawidłowości, jak również optymalny wybór metody ich usunięcia, uwzględniający interesy wszystkich użytkowników obiektu. Decyzja wydana na podstawie w/w normy powinna być zatem poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym zmierzającym do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zaś wybór sposobu skorygowania nieprawidłowości powinien być poparty odpowiednią wiedzą specjalistyczną. Takiej merytorycznej i fachowej oceny może dokonać wyłącznie osoba posiadająca określoną wiedzę.
W sprawie niniejszej niewątpliwie stan faktyczny sprawy jest skomplikowany i nadal istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych a także stanu technicznego obiektu budowlanego, przemawiające za nałożeniem na zarządcę obiektu budowlanego obowiązku dostarczenia odpowiedniej ekspertyzy na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Wielość możliwych przyczyn niewłaściwego działania wentylacji w mieszkaniu skarżącej wymienił organ nadzoru budowlanego I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdzając, że przyczyny złego ciągu kominowego są złożone i mogą być spowodowane niewłaściwą konstrukcją komina, w tym zbyt krótkimi przewodami wentylacyjnymi, brakiem ocieplenia przewodów, za małym przekrojem czy nieprawidłowym wyprowadzeniem komina. W sposób arbitralny jednak wyeliminował te przyczyny nakładając czynności naprawcze stricte związane z użytkowaniem lokalu – wymianę nawiewników i uszczelnienie zamontowania okapu.
Sąd zwraca uwagę na treść zaleceń wynikających z pierwszego wyroku sądu o sygn. II SA/Bk 694/23, który uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji oparte o wnioski z pierwszej ekspertyzy inż. D.C.. WSA w Białymstoku w przywołanym wyroku nakazał organom:
a) przeprowadzenie dokładnej analizy ekspertyzy technicznej i wniosków z niej wypływających, w szczególności wyjaśnienie, w jaki sposób biegły doszedł do swego stanowiska odnośnie sposobu naprawy wentylacji;
b) szukanie rozwiązania problemu poprzez ocenę kanałów wentylacyjnych przez pryzmat projektu budowlanego, który należy pozyskać;
c) dokonanie jednoznacznej i kompleksowej oceny istniejących kanałów wentylacyjnych, która to ocena może wykraczać poza obręb lokalu mieszkalnego oraz może wymagać weryfikacji stanu istniejącego z dokumentacją projektową i techniczną;
d) rozważenie konieczności przeprowadzenia ponownych oględzin lokalu i rozwiązania problemu przy pomocy własnych możliwości technicznych, wiedzy i doświadczenia pracowników;
e) rozważenie zastosowania dyspozycji art. 81 c ust. 4 Prawa budowlanego i zlecenie wykonania ekspertyzy innemu biegłemu;
f) odniesienie się w uzasadnieniu wydanej decyzji do wypowiedzi zawartych w odwołaniu, jak również do innych twierdzeń i zarzutów podnoszonych w trakcie postępowania przez skarżącą.
Jednym z zaleceń było rozważenie zastosowania dyspozycji art. 81 c ust. 4 Prawa budowlanego i zlecenie wykonania ekspertyzy innemu biegłemu. Potrzebę zlecenia ponownej ekspertyzy uzasadniało włączenie już po wyroku sądu do akt sprawy, dokumentacji projektowej i konieczność oceny prawidłowości wykonania kominów wentylacyjnych i zgodności ich wykonania z projektem budowlanym. Zauważyć należy, że inaczej rozwiązania projektu odczytują pracownicy nadzoru budowlanego a inaczej pełnomocnik skarżącej, który – jak wynika z protokołu rozprawy w sprawie o sygn. II SA/Bk 694/23 – posiada uprawnienia budowlane z zakresu architektonicznego i konstrukcyjno – budowlanego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nadzoru budowlanego przyznał, że parametry komina przylegającego do mieszkania skarżącego, w stosunku do projektu budowlanego różnią się tym, że w projekcie linii górnej krawędzi czapki betonowej na całej długości jest równoległa do powierzchni połaci dachowej, natomiast w rzeczywistości wykonano w połowie długości komina uskok zmieniający jego wysokość. Wydaje się, że odstępstwo miało wpływ na skrócenie długości kominów ale kwestia czy miało "przełożenie" na działanie systemu wentylacji, pozostaje niewyjaśniona. Nadal istnieje nierozstrzygnięta różnica stanowisk w ocenie zgodności wykonanych robót z zapisem projektu co do konieczności zamontowania na wszystkich kominach ostatniej kondygnacji, w tym – zdaniem pełnomocnika skarżącej - kominach okapowych, nasad z trubowentem. W opisie projektu taki zapis się znajduje ale rysunki projektu włączone do akt pokazują przykładowe rozwiązania zwieńczenia kominów wentylacyjnych i nie pozwalają na właściwą weryfikację. Nadto w budynku przy ulicy [...]już po jego oddaniu do użytkowania spółdzielnia wykonywała prace związane z podwyższeniem komina wentylacji grawitacyjnej kuchni mieszkania skarżącej i zamontowała na nim nasadę z turbowentem. Pozostaje niewyjaśniona kwestia, czy różnica długości komina wentylacji grawitacyjnej a komina okapowego ma wpływ na funkcjonowanie wentylacji. Jest bowiem bezspornym, że w kominie okapowym nadal występuje ciąg wsteczny powietrza a ciąg w pozostałych kanałach nie spełnia wymaganych norm. Parametry ciągu ulęgają poprawie jedynie przy otwartym oknie.
Dotychczasowa ekspertyza inż. D.C. zdezaktualizowała się. Decyzje oparte na wnioskach z tej ekspertyzy zostały uchylone wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. II SA/Bk 694/23. Obowiązki nałożone na spółdzielnię a wynikające z wniosków ekspertyzy inż. D.C. zostały wykonane jeszcze przed wyrokiem kasacyjnym sądu ale nie naprawiły złego działania wentylacji. W uzasadnieniu wydanej po tym wyroku decyzji z 21 maja 2024r. organ nadzoru budowlanego I instancji na stronie 5 uzasadnienia stwierdza wprost, że ekspertyza inż. C. nie jest już aktualna. Tym niemniej nie rozważył potrzeby zlecenia wykonania nowej ekspertyzy uznając, że wystarczająca dla wskazania przyczyn złego działania wentylacji i poszukiwania sposobu jej naprawienia będzie wiedza własna pracowników organu. W rzeczywistości wiedza i doświadczenie pracowników organu okazały się niewystarczające.
Pełnomocnik skarżącej trafnie bowiem wskazuje na ujawnione różnice stanowisk organów obu instancji w wyliczeniu koniecznej ilości powietrza wprowadzanego do mieszkania skarżącej, a w zbyt małej ilości powietrza wprowadzanego do lokalu oba organy upatrują zasadniczej przyczyny niewłaściwej pracy wentylacji. I tak w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 28 lutego 2022r. przez organ nadzoru budowlanego I instancji inspektorzy organu podają, że niezbędny dopływ powietrza z zewnątrz do spornego mieszkania powinien wynieść 80 m3/h, w zaskarżonej teraz decyzji organu I instancji z 21 maja 2024r. konieczny strumień powietrza do lokalu został określony na 155m3/h, a w decyzji reformatoryjnej organu II instancji z 24 stycznia 2025r. został wskazany jako ilość 95m3/h. Zauważyć przy tym należy, że w swojej ekspertyzie inż. D. C. maksymalną moc zainstalowanych wówczas w oknach mieszkania trzech nawiewników higrosterowalnych (87m3/h) uznał za wystarczającą dla zapotrzebowania określonego na 80m3/h (dla łazienki 50m3/h i dla kuchni 30m3/h). Skoro inspektorzy nadzoru budowlanego nie są zgodni w kwestii koniecznej ilości powietrza dostarczanego z zewnątrz przez nawiewniki, przy czym uznają ją za zasadniczą przyczynę nieprawidłowego działania wentylacji, różnicę stanowisk powinien zweryfikować niezależny specjalista.
Pełnomocnik skarżącej trafnie także wytyka organom, że do uzasadnień decyzji przenoszą ustalenia z protokołu oględzin, w którym zapisano, że pomiarów ciągu powietrza w kanałach wentylacyjnych dokonano urządzeniem, które z nazwy nie służy do pomiaru ciągu, bo jest nawiewnikiem a nie anemometrem.
Wskazać należy także, że pełnomocnik skarżącej konsekwentnie podtrzymuje twierdzenie o braku prześwitu w kanale wentylacji okapowej i jego zbyt małej długości. Bezspornym przy tym jest, że oba kanały kuchni mieszkania wentylacji grawitacyjnej i wentylacji okapowej są położone blisko siebie i są rożnej długości (długość kanału wentylacji grawitacyjnej wynosi 4,57m a długość kanału wentylacyjnego z okapem – 2,58,m). Do tej pory rzeczoznawca nie wyjaśnił ewentualnego negatywnego odziaływania wzajemnego takiego położenia i takiej różnicy długości kanałów wentylacyjnych. Wprawdzie rzeczoznawca C. w swojej ekspertyzie uczynił wzmiankę o ewentualności powstawania wstecznego ciągu w kominie, gdy jeden jest krótszy a inny wydłużony ale uczynił to w odniesieniu do teoretycznej sytuacji krótszego komina wentylacyjnego w łazience a wydłużonych kominów wentylacyjnych w kuchni. W stanie faktycznych niniejszej sprawy chodzi o zbliżenie o połowę krótszego kanału kuchennego z okapem do wydłużonego kuchennego kanału wentylacji grawitacyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji brak wzajemnego negatywnego oddziaływania pracy obu kanałów kominowych kuchni tłumaczy innym przeznaczeniem kanału okapowego, który jest kanałem wentylacji mechanicznej. Skład orzekający różnicy stanowisk w tej kwestii nie jest w stanie zweryfikować z racji braku wiedzy technicznej, wymagającej specjalistycznych wiadomości co także przemawia za koniecznością wypowiedzenia się w sprawie przez niezależnego eksperta specjalizującego się w zakresie konstrukcji kominów wentylacyjnych oraz projektowania i wykonania sieci wentylacyjnych.
W niniejszym postępowaniu zaistniała konieczność zlecenia niezależnej ekspertyzy innemu rzeczoznawcy. Ekspertyza inż. D. C. stała się nieaktualna. Rozwiązanie problemu związanego z nieprawidłowym działaniem wentylacji w mieszkaniu skarżącej zaproponowane przez tego rzeczoznawcę nie usunęło zresztą problemu. Rzeczoznawca w ekspertyzie nie odnosił się przy tym do dokumentacji projektowej i nie oceniał zgodności z projektem i prawidłowości wykonania kominów wentylacyjnych. Inspektorzy nadzoru budowlanego obu organów nie są zgodni co do ilości normatywnej powietrza z zewnątrz mającego być dostarczonym do mieszkania i wystarczalności mocy dotychczasowych nawiewników. Brakuje rzetelnej specjalistycznej analizy rozwiązań projektu budowlanego budynku przy ulicy [...]w Łomży w zakresie systemu wentylacji i oceny odstępstw od projektu na etapie wykonania tj. ich wpływu na działanie wentylacji. Twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że do częściowych odstępstw doszło jest trafne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nadzoru budowlanego przyznał, że parametry komina przylegającego do mieszkania skarżącego, w stosunku do projektu budowlanego różnią się tym, że w projekcie linii górnej krawędzi czapki betonowej na całej długości jest równoległa do powierzchni połaci dachowej, natomiast w rzeczywistości wykonano w połowie długości komina uskok zmieniający jego wysokość. Pierwotnie nie zamontowano także w oknach mieszkania ostatniej kondygnacji nawiewników higrosterowalnych przewidzianych projektem. Nadal istnieje nierozstrzygnięta różnica stanowisk w ocenie zgodności wykonanych robót z zapisem projektu co do konieczności zamontowania na wszystkich kominach ostatniej kondygnacji, w tym – zdaniem pełnomocnika skarżącej - kominach okapowych, nasad z trubowentem.
W tak skomplikowanym stanie faktycznym, przy bezspornej złożoności czynników mających wpływ na działanie wentylacji grawitacyjnej w lokalach mieszkalnych usytuowanych na ostatniej kondygnacji budynku wielorodzinnego (wysokość komina wentylacyjnego, rodzaj nasad kominowych, konstrukcja i stan przewodów wentylacyjnych, drożność przewodów, wpływ wentylacji mechanicznej na działanie wentylacji grawitacyjnej, właściwy dopływ powietrza, czynniki zewnętrzne – bliskość przeszkód architektonicznych, warunki atmosferyczne) i po zdezaktualizowaniu dotychczasowej ekspertyzy, powołanie kolejnego rzeczoznawcy było konieczne.
Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w sentencji (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się obciążenie organu obowiązkiem zwrotu na rzecz skarżącego koszów postępowania sądowego (art. 200 w zw. z art. 210 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)