II SA/BK 278/24

II SA/Bk 278/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski
Justyna Siemieniako /przewodniczący/
Małgorzata Anna Dziemianowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 2479/24 - Wyrok NSA z 2025-07-09
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 104
art. 10a ust. 1, art. 12a ust. 3, art. 22 ust. 2a, art. 21 ust. 2a, art. 22 ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi A. GmbH w Jessen na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 15 marca 2024 r., nr 2001-IOD.4823.5.2024 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 15 marca 2024 r., nr 2001-IOD.4823.5.2024, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej: "NPUCS", "Naczelnik") z 7 grudnia 2023 r., nr 318000-COC3.4823.216.2023.MZ, w przedmiocie nałożenia na [...] GmbH w J., Niemcy (dalej: "skarżąca", "spółka") kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł za nieprzedstawienie na wezwanie Naczelnika środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem [...] w miejscu [...] oraz nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] kwietnia 2023 r. M. G. przesłał do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny [...]. Według zgłoszenia środkiem transportu o nr rej. [...] przewożone były odpady oznaczone kodem 200110 nazwane "odzież" w ilości 15.690 kg (pozycja CN 0005). Towar przewożony był tranzytem przez terytorium Polski z Niemiec na Litwę. Podmiotem wysyłającym i jednocześnie przewoźnikiem była firma A. GmbH z Niemiec, zaś podmiotem odbierającym J. UAB z Litwy ([...]). Wraz z numerem referencyjnym system wygenerował wezwanie Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w miejscu [...].w celu przeprowadzenia kontroli. W wezwaniu pouczono spółkę o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niestawienia się do kontroli. Wezwanie zostało sporządzone w trzech językach: polskim, angielskim, rosyjskim. Informacja o planowanej kontroli znajduje się na pierwszej stronie "Formularza przewozu towarów podczas kontroli na drodze". Dodatkowo wytłuszczoną czcionką jest podany zwrot "Informacja o planowanej kontroli na drodze" jak również miejsce kontroli tj. "Kontrola w miejscu wskazanym". Przewoźnik nie stawił się do kontroli. W związku z powyższym 14 czerwca 2023 r. sporządzono protokół nr 318000-313010-OC8.5063.69.2023 opisujący stwierdzone nieprawidłowości. Organ I instancji ustalił ponadto, że dane geolokalizacyjne z lokalizatora GPS: [...] nie były przekazywane do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski. Opisane okoliczności były podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku postanowieniem z 21 września 2023 r. nr 318000-COC3.4823.216.2023.MZ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia warunków przewozu towarów za zgłoszeniem do rejestru monitorowania przewozów [...] oraz dopuścił jako dowód w sprawie ww. protokół z kontroli nr 318000-313010-OC8.5063.69.2023 wraz z dokumentami zgromadzonymi w toku postępowania kontrolnego.
Pismem z 13 października 2023 r. spółka wskazała, że przedmiotem transportu była odzież używana, a nie odpad. Wskazała, że przewożony towar, odzież używana, nie podlega zgłoszeniu SENT. W dokumencie CMR oraz rachunku znajduje się informacja, że przewożony towar - odzież nie jest odpadem, jest czysta. Dodatkowo podała, że na rachunku jest informacja o treści "towary tekstylne i odzieżowe wolne od odpadów i pozostałości materiałów odpadowych w rozumieniu rozporządzenia UE 259/93 czyste z gospodarstw domowych z Niemiec Region J.". Według spółki, przedmiotowa odzież była posegregowana, czysta i dalej sprzedawana.
DIAS wyjaśnił, że to przewoźnik, będący jednocześnie podmiotem wysyłającym, samodzielnie dokonał zgłoszenia przewozu do rejestru monitorowania przewozów SENT. W zgłoszeniu tym zadeklarował, że przedmiotem przewozu będą odpady oraz przedstawił Aneks VII - informację towarzyszącą przemieszczaniu odpadów. W transgranicznym przemieszczaniu odzieży używanej, w przypadku gdy wysyłający dołączy do transportu Załącznik VII, uznać należy za wyrażenie woli przez wysyłającego o pozbyciu się i kwalifikacji przedmiotu lub substancji jako odpad. Co do zasady zakłada się bowiem, że jeśli posiadacz odpadów deklaruje chęć pozbycia się przedmiotu, a ponadto nadaje mu określony tryb informujący o dokonywaniu transgranicznego przemieszczania odpadów określony przepisami rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, wówczas przedmiot zyskuję status odpadu, nawet jeśli jego stan wskazuje, że nadaje się on do wykorzystania do celu w jakim został wyprodukowany. W treści Załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazaniu go do procesu przetworzenia. Tym samym posiadacz odpadu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania i przestaje użytkować go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, do celu innego niż został wyprodukowany. Z wypełnionego przez firmę [...] GmbH Załącznika VII, w którym wskazano dane tożsame z danymi zawartymi w zgłoszeniu [...] wynika, że przedmiotem transgranicznego przewozu odpadów były odpady (wskazane zgodnie z Konwencją Bazylejską) jako B 30 30 - odpady tekstylne. W dokumencie wskazano także inny kod odpadów National Code CER 20 01 10, tj. odzież.
Organ przytoczył przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2023 r. poz. 104 z późń. zm., dalej: "ustawa o SENT"). Podał, że w celu zweryfikowania trasy przejazdu NPUCS pismem wystąpił do Centrum Informatyki Resortu Finansów w Radomiu o udostępnienie danych odnośnie wskazań lokalizatora dotyczących całej trasy realizowanego przewozu przez terytorium Polski i informację, czy w okresie ważności zgłoszenia nie było awarii systemu uniemożliwiającego przekazywanie danych geolokalizacyjnych. Pismem z 12 października 2023 r. Centrum Informatyki Resortu Finansów poinformowało, że lokalizator [...] został aktywowany w systemie SENT 18 kwietnia 2023 r. W oparciu o dane systemu SENT GEO ustalono, że w okresie przypisania do ww. zgłoszenia SENT lokalizator rozpoczął przekazywanie danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO [...] kwietnia 2023 r. o godz. 18:19 w lokalizacji o współrzędnych [...] oraz zakończył przekazywanie danych 18 kwietnia 2023 r. o godz. 20:42 w lokalizacji o współrzędnych [...] (MOP Krzyżowniki - znajdujący się na drodze A2S5). Od lokalizacji o współrzędnych [...] (MOP Krzyżowniki - znajdujący się na drodze A2S5) 18 kwietnia 2023 r. o godz. 20:42 do miejscowości Budzisko 19 kwietnia 2023 r. do godz. 17:44 przewoźnik nie przekazywał danych geolokalizacyjnych na trasie przejazdu przez terytorium Polski.
Organ wyjaśnił, że Krajowa Administracja Skarbowa udostępniła podmiotom podręcznik użytkowania aplikacji e-TOLL, zaś na stronie https://puesc.gov.pl/ znajduje się dział dotyczący zgłoszeń SENT z najczęściej zadawanymi przez podmioty pytaniami. Funkcjonuje także System Informacyjny Skarbowo-Celny (Help Desk SISC) w ramach którego można m.in. zgłaszać pytania w zakresie działania systemu SENT przez portal CSD - Centralny Service Desk, pocztą elektroniczną (e-mail) oraz telefonicznie. Do dyspozycji podmiotów pozostawiono także środowisko testowe platformy (https://test.puesc.gov.pl), w którym spółka mogła przed dokonaniem przewozu przetestować aplikację w celu skonfigurowania jej w ten sposób, by przesyłała ona dane do systemu SENT, a także Formularz SENT 406 za pomocą którego jest możliwość sprawdzenia pozycji zarówno urządzenia OBU/ZSL jak i aplikacji e-TOLL PL. Powołany wyżej podręcznik oraz informacje udostępnione na ww. stronach internetowych nie stanowią źródła prawa, z którego obywatele mogliby wywodzić swe prawa i żądać ich ochrony, tym niemniej w sytuacji, gdy Państwo - poprzez swoje instytucje - wydaje wyjaśnienie to owo wyjaśnienie winno być w dobrej wierze stosowane i stanowić pomoc w uczciwym i rzetelnym wypełnianiu ciążących na podmiotach obowiązkach. Zatem w ocenie organu odwoławczego, brak przekazywanie do systemu SENT GEO aktualnych danych geolokalizacyjnych środka objętego spornym zgłoszeniem - nie powstało na skutek awarii systemu, działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek okoliczności, na którą przewoźnik nie miał wpływu, lecz było wynikiem niedochowania należytej staranności. To przewoźnik wykonujący przewóz drogowy "towarów wrażliwych", których transport odbywa się z uwzględnieniem zaostrzonych wymagań związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu rzeczy, powinien zapoznać się z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa w powyższym zakresie. Powinien przedsięwziąć takie rozwiązania organizacyjne, w tym dotyczące przekazywania danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO, aby sprostać tym wymaganiom. Zarówno kierowca jak i przewoźnik mają możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Przewoźnik w każdym momencie dysponuje możliwością sprawdzenia, poprze stronę internetową https://puesc.gov.pl/ ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS. Wobec powyższego DIAS uznał, że gdyby przewoźnik przy dochowaniu należytej staranności przy wykonywaniu przewozu - sprawdził działanie urządzenia o nr [...] na trasie przewozu przez terytorium Polski, mógłby odpowiednio zareagować, np. poprzez skorzystanie z infolinii KAS i nie doprowadzić do zaistnienia nieprawidłowości..
Organ odwoławczy uznał, że legalności kwestionowanej decyzji nie podważają zarzuty zawarte w odwołaniu. Na uwagę się zasługuje przede wszystkim wskazywanie, że organ popełnił błąd poprzez przyjęcie, że skarżąca przez terytorium Polski tranzytem przewoziła odzież używaną stanowiącą odpady, podczas gdy przewożony towar nie był odpadem i nie był objęty systemem monitorowania, a co za tym idzie - brak było obowiązku udostępnienia danych z lokalizatora podczas trasy przewozu. Wskazał, że na skutek czynności dokonanych przez samą skarżącą organ miał do czynienia z sytuacją, w której dokonane było zgłoszenia SENT i nadano towarowi kod CN 0005 o nazwie odzież (kod odpadu 200110). Zdaniem organu, gdyby strona skarżąca nie wykonywała przewozu odpadów, to nie posługiwałaby się dedykowanym dla tego rodzaju przewozu dokumentem. W sprawie nie tylko dokonano zgłoszenia SENT, ale także wyposażono kierowcę w załącznik nr VII. Dlatego przyjęto, że w ramach kontrolowanego przewozu strona skarżąca transportowała opady i miała tego świadomość.
Odnosząc się do możliwości odstąpienia od nałożenia kary DIAS stwierdził, że strona, pomimo prawidłowego wezwania odnośnie możliwości jak i warunków odstąpienia od kary, nie wskazała zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji, jak również nie złożyła wniosku o pomoc "de minimis". Po analizie przepisów i sytuacji skarżącej organ nie stwierdził ani istnienia interesu publicznego, ani ważnego interesu strony do przyznania takiej ulgi. Wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT traci sens uwzględnianie przepisu art. 26 ust.3 ustawy o SENT do przyznania ulgi i badania, czy ulga jest dopuszczalną pomocą publiczną i czy podmiot jest czy nie jest beneficjentem pomocy de minimis. Przepis ten stosuje się jedynie w przypadku stwierdzenia ważnego interesu strony lub interesu publicznego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
DIAS nie podzielił też pozostałych zarzutów odwołania.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając je w całości, zarzuciła naruszenie:
1. prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a. art. 120, art. 121, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej: "o.p.") w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i niebudzący zaufania do organów podatkowych, z całkowitym pominięciem przedłożonej przez stronę w toku postępowania dokumentacji transportowej, poprzez bezzasadne przyjęcie, że karane w ramach przepisów ww. ustawy powinny być wszystkie przypadki sporne, z pominięciem możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, podczas gdy niniejszy przypadek, wbrew twierdzeniom organu winien być taktowany nadzwyczajnie, bowiem organ miał poważne wątpliwości co do charakteru przewożonego materiału, a finalnie i tak błędnie go zakwalifikował, jako odpady, co więcej transport był cały czas monitorowany poprzez system E-TOLL. Tym samym niewątpliwie nie zaistniało niebezpieczeństwo wystąpienia zagrożenia z tytułu nielegalnego handlu towarów wrażliwych. W konsekwencji nieuzasadnione w niniejszym przypadku jest nakładanie sankcji na stronę skarżącą, co więcej sankcji w wysokości, która stanowi niewspółmierne obciążenie, które doprowadzić może do jej niewypłacalności. Postępowanie organu II instancji w przedmiotowej sprawie ocenić należy jako sprzeczne z podstawowymi zasadami współżycia społecznego;
b. art. 187 § 1 i art. 191 § 1 o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT poprzez stronnicze przyjęcie, iż strona skarżąca transportowała odpady i winna być obciążona sankcją pieniężną, podczas gdy inne kontrole tożsamego towaru jednoznacznie potwierdzały, że przewożony towar to odzież używana, niepodlegająca kontroli oraz obowiązkowi przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych i w ramach prowadzonego transportu nie ma jakichkolwiek nieprawidłowości i podstaw do nałożenia kar pieniężnych na spółkę;
2. prawa materialnego:
a. art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, dalej: "ustawa o odpadach"), który stanowi, że odpad to każda substancja lub przedmiot, którego posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do którego pozbycia się jest obowiązany, poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, że strona skarżąca przewoziła odpady, podczas gdy przedmiotem transportu była odzież używana, niestanowiąca odpadów;
b. art. 10a ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, który stanowi, że przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, poprzez
(a) błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do niezapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT20230418010966 przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem oraz nałożenia kary w wysokości 10.000 zł, podczas gdy nie było podstaw do przyjęcia iż taki obowiązek ciążył na przewoźniku. Albowiem przewożony towar, to odzież używana niepodlegająca kontroli oraz obowiązkowi przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych;
(b) poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że rejestracja w SENT determinuje obowiązek przekazywania danych geolokalizacyjnych. Niewątpliwie transport przedmiotowego towaru nie podlegał rejestracji SENT, a w konsekwencji na przewoźniku nie ciążył obowiązek przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych. Samo omyłkowe zgłoszenie do systemu SENT nie może rodzić automatycznego nałożenia kary pieniężnej z uwagi na rzekome nieprzekazywanie aktualnych danych geołokalizayjnych. To charakter przewożonego towaru determinuje obowiązek poddania monitorowania transportu;
c. art. 12a ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt. 3 ustawy o SENT poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że strona skarżąca była obowiązana do przedstawienia środka transportu w dacie zakończenia przewozu towaru w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego położonym najbliżej miejsca zakończenia przewozu - 16-411 Szypliszki, Budzisko 11, celem przeprowadzenia kontroli przewozu towarów, w sytuacji gdy towar objęty transportem nie podlegał zgłoszeniu w systemie SENT, a więc nie podlegał obowiązkowi przedstawienia środka transportu w oddziale celnym urzędu celnoskarbowego, w związku z tym nie zachodzą przesłanki do zastosowania kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT;
d. art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej i niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary oraz utrzymanie zastosowania środka nieproporcjonalnego do sytuacji, wbrew celowi dla których uchwalono przepisy ustawy SENT, ale również w oderwaniu od obecnej sytuacji gospodarczej (skutki epidemii koronawirusa, inflacja, wojna na Ukrainie), która niewątpliwie rzutuje na kondycję finansową strony skarżącej.
Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji NPUCS i umorzenie postępowania oraz przyznanie na jej rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto spółka wniosła o przeprowadzenie i dopuszczenie dowodów z następujących dokumentów: listy płac - marzec 2023 wraz z tłumaczeniem na język polski oraz zestawienia rocznego (przegląd rocznego) 2023 wraz z tłumaczeniem na język polski - na potwierdzenie faktu aktualnej sytuacji finansowej skarżącej, ilości zatrudnianych pracowników i wysokich kosztów z tym związanych, innych, stałych kosztów, aktualnego wyniku ekonomicznego działalności gospodarczej spółki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
W ocenie sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
W myśl art. 2 pkt 8 ustawy o SENT przewoźnik oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, wykonującą przewóz towarów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o SENT system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Według art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Stosownie zaś do treści art. 12a ust. 1 ustawy o SENT, jeśli w wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik otrzymują wezwanie do przedstawienia środka transportu w czasie i miejscu, o których mowa odpowiednio w ust. 3 albo 4, przesłane wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze. Odpowiednio podmiot wysyłający i podmiot odbierający są obowiązani przekazać przewoźnikowi treść wezwania wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze (art. 12a ust. 2 ustawy o SENT). Przepis art. 12a ust. 3 ustawy o SENT stanowi, że w przypadku przewozu towarów po drodze publicznej przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, w dacie zakończenia przewozu towaru, w miejscu dostarczenia towaru lub w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 - na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.
W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o SENT, środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne. Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, rejestr jest prowadzony w systemie teleinformatycznym. Z treści art. 7 ustawy wynika, że gdy przewóz towarów ma miejsce z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Stosownie do treści ust. 2 ww. artykułu przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1 w lokalizator.
Zgodnie natomiast z treścią art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
W niniejszej sprawie przewoźnik korzystał z lokalizatora, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa KAS, służące do monitorowania trasy przewozu. Dla poprawnego działania systemu niezbędna jest dostępność sygnału GPS jak również przekazywanie tego sygnału do systemu (dostęp do Internetu). Aplikacja kierowcy SENT - GEO zapisuje dane geolokalizacyjne nawet w przypadku braku dostępu do Internetu. Po odzyskaniu dostępu dane te są przekazywane w tle z opóźnieniem. Braki w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych lokalizatora mogą nastąpić jedynie przez świadome działanie tj.: położenie urządzenia lokalizacyjnego uniemożliwiającego dostęp do danych GEO.
Z Instrukcji Użytkownika Mobilnej Aplikacji Kierowcy SENT GEO wynika, że utrata połączenia GPS jest sygnalizowana w sposób jednoznaczny. Najpierw pojawia się kolor pomarańczowy kontrolki, a następnie czerwony. Ustawa SENT reguluje przypadki okresowego zaniku sygnału GPS. Kierowca może kontynuować przewóz w przypadku niesprawności lokalizatora trwającej nie dłużej niż godzinę (art. 10c ust. 1 ustawy o SENT). W przypadku natomiast przerwy w działaniu lokalizatora trwającej dłużej niż godzinę kierowca jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Dopiero po usunięciu nieprawidłowości kierowca może kontynuować przewóz towaru (art. 10c ust. 3 ustawy o SENT).
W rozpoznawanej sprawie nie pozostaje sporne to, że przewoźnik nie zastosował się do nakazów ustawy. Analiza trasy w systemie SENT i cały zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem, że w trakcie przewozu w dniu 18 kwietnia 2023 r. dane geolokalizacyjne z lokalizatora GPS: [...] nie były przekazywane do rejestru SENT na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski. Kierujący pojazdem, przewożący tranzytem przez terytorium Polski z Niemiec na Litwę towar klasyfikowany do pozycji Nomenklatury Scalonej CN 0005 o nazwie odzież (kod odpadu 200110) przesłał do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny [...]. Wraz z numerem referencyjnym system wygenerował wezwanie Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w miejscu [...] w celu przeprowadzenia kontroli. W wezwaniu tym pouczono o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niestawienia się do kontroli. Wezwanie zostało sporządzone w trzech językach: polskim, angielskim, rosyjskim. Informacja o planowanej kontroli znajduje się na pierwszej stronie "Formularza przewozu towarów podczas kontroli na drodze". Dodatkowo wytłuszczoną czcionką jest podany zwrot "Informacja o planowanej kontroli na drodze" jak również miejsce kontroli tj. "Kontrola w miejscu wskazanym"' Przewoźnik nie stawił się do kontroli. Organ I instancji ustalił ponadto, że dane geolokalizacyjne z lokalizatora GPS: [...] nie były przekazywane do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski. W związku z powyższym Naczelnik nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za nieprzedstawienie na wezwanie środka transportu wraz z towarem objętym spornym zgłoszeniem oraz w wysokości 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego tym przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem
Dodatkowo organ ustalił (odpowiedź Centrum Informatyki Resortu Finansów w piśmie z 12 października 2023 r.), że w okresie realizacji przewozu według ww. zgłoszenia nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby uniemożliwić przyjmowanie danych do aplikacji urządzeń mobilnych oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu. To uzasadniało przyjęcie, że problem zaistniał wyłącznie po stronie przewoźnika. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że przewoźnik nie przekazywał danych geolokalizacyjnych na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski ani, pomimo wezwania, nie stawił się do miejsca kontroli w Budzisku.
Osią sporu pozostaje to, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy spółka podlegała obowiązkowi zgłoszenia w systemie SENT i czy w związku z tym można było nałożyć na nią kary za brak spełnienia obowiązków wynikających z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT oraz art. 12a ust. 1 ustawy o SENT.
Spółka stoi bowiem na stanowisku, że przewożony przez nią towar (odzież używana) nie jest odpadem i w związku z tym nie podlegał obowiązkowi zgłoszenia, a omyłkowe dokonanie zgłoszenia w systemie nie obligowało jej do przekazywania danych geolokalizcyjnych na całej trasie przewozu. Wobec powyższego, nie była również zobligowana do stawienia się do kontroli na wezwanie organu. W konsekwencji nie ma podstaw do nałożenia na nią kary administracyjnej. Spółka upatruje w braku ustaleń organów co do tego, co stanowiło przedmiot przewozu, naruszenia przepisów procesowych.
Sąd stanowiska spółki nie podziela.
Bezsporne są ustalenia co do tego, że skarżąca jako przewoźnik przewoziła przez terytorium Polski, z Niemiec na Litwę, towar kod CN 0005 o nazwie odzież używana. Wskazując w dokumentacji na wskazany kod, spółka zadeklarowała jednak przewóz odpadów, których podlegał obowiązkowi zgłoszenia w systemie SENT. Spółka zadeklarowała ten towar do przewozu w systemie i wyposażyła kierowcę w geolokalizator, a także w załącznik nr VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Jak wskazuje organ, dokument ten jest wystawiany tylko w przypadku przemieszczania określonych odpadów. W dokumencie tym, w pkt 10, wskazano że przedmiotem przewozu był towar oznaczony kodem odpadu CER 20 0110.
Istotne jest, zdaniem sądu, to, że to sama spółka traktowała przewóz jako przewóz odpadów, tak go deklarując. Słusznie wskazuje organ, że gdyby nie dokonywała przewozu odpadów, to nie dokonywałaby zgłoszenia SENT ani nie posługiwałaby się przeznaczonym do tego rodzaju przewozu załącznikiem nr VII.
Deklarując przewożony towar jako odpad strona sama wskazuje na zamiar pozbycia się go, przez co zostaje spełniona definicja odpadu z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy stanowi, że przez odpad z rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub, do których pozbycia się jest obowiązany. Zatem odpadem może być również towar pełnowartościowy; dla uznania za odpad wystarczy bowiem zamiar posiadacza pozbycia się go. Jeśli zatem spółka zadeklarowała towar jako odpad, to nie sposób wymagać od organów aby badały, czy przewożony towar faktycznie jest odpadem. W pełni wystarczająca staje się w takich sytuacjach deklaracja posiadacza towaru.
W treści załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia.
W przedmiotowej sprawie w Załączniku VII podmiot wysyłający wskazał jako proces odzysku kod R3. Wskazanie tego kodu świadczy o tym, że przewoźnik świadomie traktował transportowany towar jako odpad. Zgodnie z wykazem skrótów i kodów stosowanych w załącznikach do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, odzysk odpadów metodą R3 oznacza odzysk lub regenerację odpadów organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i biologiczne procesy przekształcania).
Rodzaj odpadów i warunki ich odzysku w procesie odzysku m.in. R3 został określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz. 796). Zgodnie z załącznikiem do tego rozporządzenia, warunkiem odzysku dla odpadu o kodzie 20 0110 jest sortowanie.
Jak zasadnie wywodzi organ, w transgranicznym przemieszczaniu odzieży używanej, dołączenie przez wysyłającego do transportu Załącznika VII, oznacza wyrażenie przez niego woli o pozbyciu się i kwalifikacji przedmiotu lub substancji jako odpad. Ponadto w treści Załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia. Tym samym, posiadacz odpadu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania i przestaje użytkować go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem do celu innego, niż został wyprodukowany.
Wystawiony i przedstawiony podczas kontroli Załącznik VII jest dowodem na to, że wolą wysyłającego było wysłanie transportu z odpadem, a nie z towarem. Pomimo więc faktu, że na międzynarodowym liście przewozowym CMR znajdował się zapis o przewozie tekstyliów i odzieży czystej, wolnej od odpadów i materiałów obcych, to słusznie uznał organ, że wysyłający wystawiając Załącznik VII sam stwierdził, że przewożone towary są odpadem.
Podsumowując: wobec wyraźnej deklaracji o przewożeniu odpadów poprzez dokonanie zgłoszenia SENT i wystawienie załącznika VII organy właściwie dokonały kontroli pod kątem wywiązania się spółki z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Nie były przy tym zobowiązane ustalać, czy przewożony towar jest odpadem.
Przyjąć należy, że podmiot dokonujący transportu objętego zgłoszeniem SENT jest każdorazowo zobowiązany do przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem i nie może się z tego obowiązku zwolnić poprzez twierdzenie post factum, że zgłoszony towar obowiązkowi zgłoszenia nie podlegał. W sytuacji, gdy spółka sama zadeklarowała towar jako odpad i wystawiła załącznik VII, nie można mówić o istnieniu wątpliwości co do tego, czy przewożony towar był odpadem, czy też nim nie był.
Sąd podziela więc stanowisko organu co do niezasadności zarzutu niewłaściwej kwalifikacji przewożonego towaru. Z kolei twierdzenie, że zgłoszenie transportu do rejestru SENT było omyłkowe, prawidłowo uznano za nieprawdziwe. Spółka, dokonując zgłoszenia SENT, wiedziała o kwalifikacji przewożonego towaru przez podmiot wysyłający, zatem nie można w tym przypadku mówić o omyłce.
Jak już wyżej wykazano, przewóz objęty spornym zgłoszeniem dotyczył przewozu tranzytem przez obszar Polski odpadów w postaci odzieży używanej w ilości 15.690 kg, których przewóz wiąże się ze zwiększonym ryzykiem. Przewoźnik mimo obowiązku stawienia się na wezwanie Naczelnika, nie zgłosił się w miejscu wyznaczonym do kontroli, co nie jest sporne. Z treści akt administracyjnych, protokołu kontroli i innych dokumentów wynika, że w trakcie przewozu objętego zgłoszeniem [...] towar podlegający monitorowaniu był przewożony bez bieżącego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu. W zgłoszeniu podano lokalizator, który nie przekazywał danych od lokalizacji o współrzędnych [...] (MOP Krzyżowniki - znajdujący się na drodze A2S5) 18 kwietnia 2023 r. o godz. 20:42 do miejscowości Budzisko 19 kwietnia 2023 r. do godz. 17:44 przewoźnik nie przekazywał danych geolokalizacyjnych na trasie przejazdu przez terytorium Polski. W tym zakresie obowiązki przewoźnika reguluje wskazany wyżej art. 10a ustawy SENT.
Bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność, że 7 stycznia 2024 r. przeprowadzono kontrolę transportu skarżącej, podczas której dokonano szczegółowej analizy dokumentacji oraz rewizji towarów. Bez wątpienia nie był to transport towarów za zgłoszeniem [...]. W przedmiotowej sprawie ustalono bowiem, w oparciu o odczyt kamer z Automatycznego Systemu Rozpoznawania Numerów (ANPRAS), że przewóz towaru pojazdem o nr. rej. [...] przez terytorium Polski za zgłoszeniem [...] przewoźnik rozpoczął 18 kwietnia 2023 r. o godz. 18:19 przez przejście graniczne w Świecku, a opuścił terytorium Polski 19 kwietnia 2023 r. o godz. 17:44 przez miejscowość Budzisko. Podobnie argumentacja, że towar, który został poddany kontroli w tej dacie był transportowany tym samym pojazdem o numerach rejestracyjnych [...] nie ma wpływu na dokonane w sprawie ustalenia.
Sąd zgadza się z oceną organu, że brak jest podstawy do powoływania się przez skarżącego na interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej. W takim przypadku nie ma znaczenia, czy powyższe naruszenie miało, czy też nie miało wpływu na dochody Skarbu Państwa (uszczuplenie podatkowe). Sam fakt wyposażenia pojazdu w geolokalizator, przeszkolenie pracownika jest niewystarczające do uznania, że przedsiębiorca zapewnił prawidłową realizację obowiązków nałożonych ustawą SENT. Urządzenie musi zostać włączone, cała trasa rejestrowana, a pojazd możliwy do lokalizacji w danej chwili przejazdu. Inne podejście musiałoby zmierzać do podważenia samej istoty śledzenia transportu towarów wrażliwych, bowiem w tej sprawie nie występuje uchybienie polegające na dokonaniu błędu w jakichś formalnych danych zgłoszenia SENT, lecz brak możliwości śledzenia transportu. W tym aspekcie obowiązek przewoźnika nie może ograniczać się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator, ale również, czy przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem, a w tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy go używa. Jedynie gdyby nadzór taki był wykonywany przez skarżącą i w jego wyniku stwierdziłaby ona nieużywanie, czy też niewłaściwe używanie lokalizatora, można by twierdzić, że sytuacja wynikła z wyłącznej nieodpowiedzialności kierującego pojazdem. Brak przekazywania danych geolokalizacyjnych na całej trasie przejazdu przez terytorium RP niweczy realizację jednego z celów ustawy, zwiększenia skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Wyjaśnić przy tym trzeba, że rejestracja urządzenia służącego do udostępniania danych geolokalizacyjnych w systemie e-TOOL (na potrzeby Systemu Poboru Opłat Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej) jest odrębną konfiguracją względem sytemu SENT, służy innym celom i nie zastępuje systemu geolokalizacyjnego SENT. Uwzględnienie w stanie faktycznym sprawy zarzutów strony skarżącej prowadziłoby do podważenia celu i sensu całej ustawy, a zatem i jej obowiązywania. Prawidłowo zatem organy, uwzględniając obowiązujące przepisy krajowej ustawy i stan faktyczny sprawy uznały, że skarżąca jako przewoźnik podlega karom administracyjnym w łącznej kwocie 30.000 zł, co wynika bezpośrednio z treści wskazanych już wyżej przepisów ustawy o SENT.
Przewidziane w przytoczonych przepisach sankcje określa się mianem administracyjnych, co oznacza, że do ich zastosowania wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz.
Dla złagodzenia sankcji ustawa przewidziała w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT "klauzule generalne" umożliwiające uwzględnienie okoliczności indywidualnych w ramach jednostkowej sprawy, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary. Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Z kolei w art. 26 ust. 3 ustawy o SENT zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożonej kary. Stosownie do tej regulacji organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1) nie stanowi pomocy publicznej albo
2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
W kontekście systemowym przepis art. 22 ust. 3 ustawy o SENT odczytywać należy jako prawną gwarancję uwzględnienia indywidualnej sytuacji jednostki w ramach odpowiedzialności administracyjnoprawnej, regulowanej ustawą o SENT.
Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji, nie znajdując podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, nie zastosowały wykładni rozszerzającej i profiskalnej wymienionych wyżej przepisów prawa i nie naruszyły prawa materialnego. Trafnie bowiem organy wyłożyły, że w rozumieniu przepisu "ważny interes" strony to interes wyjątkowy, obiektywnie istniejący, wskazujący na wystąpienie sytuacji, w której grożąca kara pieniężna mogłaby zachwiać podstawami egzystencji podmiotu prowadzącego firmę przewozową, uniemożliwiłaby prowadzenie dalszej działalności gospodarczej, czy zastopowałaby rozwój firmy.
Organy przeanalizowały kondycję finansową skarżącej. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że firma skarżącej funkcjonuje od ponad 10 lat, jej główną działalnością jest skup i handel surowcami wtórnymi, takimi jak papier, tektura, tekstylia, używane buty. Kapitał zakładowy wynosi 25.000 EUR. Pomimo takiej możliwości, spółka nie wskazała zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji, jak również nie złożyła wniosku o pomoc "de minimis". Również w skardze skarżąca nie wskazuje na zagrożenie dla swego funkcjonowania w przypadku konieczności poniesienia kary. Odnosząc się zaś do argumentów skargi w zakresie obecnej sytuacji gospodarczej (skutki epidemii koronawirusa, inflacja, wojna na Ukrainie), która rzutuje na kondycję finansową skarżącej sąd wyjaśnia, że nie mogą one stanowić przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, bowiem nie stanowią nadzwyczajnych okoliczności. Z tymi trudnościami boryka się wielu przedsiębiorców zagranicznych, biorących udział w transporcie przez terytorium Polski towarów objętych ustawą o SENT. Wpływ wskazywanych wydarzeń na kryzys gospodarczy oraz sytuację finansową stanowi powszechny problem, który dotyka wiele podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w tym samym zakresie, a mimo to wywiązują się one z obowiązków nałożonych ustawą o SENT a zatem trudno uznać sytuację spółki za wyjątkową.
Przesłankę "interesu publicznego" charakteryzuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą przy rozważaniu wystąpienia tej przesłanki w danej sprawie, respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Wprowadzenie przesłanki interesu publicznego do art. 22 ust. 3 ustawy o SENT oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej będzie zbieżne z tym interesem. Ustalenie przez organ istnienia przesłanki interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest płacenie należności w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi (vide: wyroki NSA: z 27 lutego 2013 r., II FSK 135/11; z 28 sierpnia 2019 r., II GSK 360/19; z 22 stycznia 2020 r., II GSK 629/19; z 7 grudnia 2019 r., II GSK 1696/19).
W interesie publicznym nie leży nakładanie przez organy kar pieniężnych na podmioty działające zgodnie z prawem, a dopuszczające się jedynie nieistotnych, oczywistych omyłek, błędów w zgłoszeniu SENT, czy też uchybień formalnych. Tego rodzaju przypadki trudno jednak porównywać z naruszeniem stwierdzonym w sprawie niniejszej. Nie można bowiem zgodzić się ze skarżącą, że było to uchybienie nieistotne gdyż w rzeczywistości nie doszło do uszczuplenia należności podatkowych. Sąd podziela stanowisko, że nieprzedstawienie do kontroli towaru wrażliwego zawsze jest istotnym naruszeniem, które nie jest uchybieniem równym oczywistej omyłce pisarskiej np. nieuzupełnieniu pola numeru licencji przy niekwestionowanym jej posiadaniu stwierdzonym podczas kontroli (tak też WSA w Gliwicach w wyroku z 23 sierpnia 2023 r., III SA/Gl 121/22). Podobnie należy ocenić naruszenie polegające na braku przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu przewożącego towar zakwalifikowany jako tzw. towar wrażliwy. Zaniechanie przez przewoźnika wykonania obydwu obowiązków uniemożliwiło służbom skuteczną kontrolę przewozu towarów wrażliwych oraz ustalenie, czy podane w zgłoszeniu dane są zgodne ze stanem faktycznym, tak aby była zapewniona integralność przepływu towarów jak i towarzyszącej jej dokumentacji. To zaś skutkowało brakiem możliwości ustalenia, czy nie zaistniało realne zagrożenie interesów fiskalnych Skarbu Państwa poprzez uszczuplenie w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT, akcyza). Naruszenie obowiązków, o których mowa w art. 10a ust. 1 i art. 12a ust. 3 ustawy o SENT, wypacza zatem cel ustawy SENT. Takie zachowania nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. Przyjęte w ustawie SENT rozwiązania służą bowiem prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty zajmujące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków.
Trafnie stwierdził organ, że w interesie publicznym nie leży odstępowanie od ukarania w stosunku do przewoźnika, który uniemożliwia organom celno-skarbowym przeprowadzenie kontroli i weryfikację dokumentów przewozowych ze stanem faktycznym tego przewozu. Odstąpienie od ukarania przewoźnika, który zignorował obowiązek przedstawienia do kontroli środka transportu wraz z towarem oraz nie przekazywał aktualnych danych geolokalziaacyjnych pojazdu, postawiłoby stronę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów, które z różnych przyczyn, nierzadko w sposób niezamierzony, dokonują naruszeń przepisów ustawy o SENT i ponoszą z tego tytułu odpowiedzialność.
Skład orzekający zgadza się również ze stwierdzeniem organów, że przepisy ustawy o SENT nie uzależniają nakładania kar pieniężnych od powstania uszczupleń podatkowych, a zatem posługiwanie się argumentem w postaci braku narażenia fiskusa na stratę przewozem przez obszar Polski towaru wrażliwego bez poddania środka transportu wraz z towarem kontroli przed opuszczeniem kraju, trafia w próżnię.
Niezgodne z literalnym brzmieniem przepisu jest upatrywanie w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT powinności korzystania przez organ z możliwości odstąpienia od ukarania. Decyzja o odstąpieniu od nałożenia kary jest decyzją uznaniową. Sąd zauważa przy tym, że decydujące dla skorzystania z instytucji odstąpienia od nałożenia kary jest wykazanie zaistnienia w sprawie "ważnego interesu strony" lub "interesu publicznego"
Okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób właściwy a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone właściwie z zagwarantowaniem stronie czynnego udziału. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nietrafione.
Niezasadnie strona wskazuje na niewspółmierność kary. Zasada proporcjonalności kary do wagi naruszenia została uwzględniona przez ustawodawcę, który przewidział różne, ale określone w sztywnych kwotach, stawki kar za różne przewinienia. Jak trafnie zauważył organ, zasada proporcjonalności jest także realizowana poprzez wprowadzenie progów ilościowych determinujących objęcie określonych towarów systemem monitorowania. Zarzucanie organowi naruszenia zasady proporcjonalności nałożonej kary do wagi przewinienia, przy wiedzy o sztywnych stawkach kar przewidzianych przez ustawodawcę, których wysokości organ nie może miarkować, nie może być inaczej odebrane jak nieudolna próba przerzucenia na organy stosujące przepisy ustawy o SENT odpowiedzialności za naruszenie jej przepisów przez przewoźnika, a także jako próba podważenia obowiązujących przepisów prawa. Sąd uznał, że niestawienie się do kontroli uniemożliwiło organowi jakąkolwiek kontrolę dokonywanego przewozu drogowego za zgłoszeniem SENT20230418010966. Stworzyło ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych Skarbu Państwa. Podobnie brak przesyłania danych geolokalizacyjnych na całej trasie objętej zgłoszeniem [...] nie pozwoliło na skuteczne typowanie do kontroli drogowych, jak również uniemożliwiło nadzór nad przewozem odpadów. Brak realnej kontroli nad towarami, które stanowią zagrożenie dla środowiska naturalnego jest sprzeczne z zasadami przyświecającymi we wprowadzeniu do systemu monitorowania takich towarów. Zatem nałożone na firmę [...] GmbH kary pieniężne w łącznej wysokości. 30.000 zł są proporcjonalne do stwierdzonego naruszenia prawa.
Reasumując, skład orzekający w całej rozciągłości podzielił ustalenia faktyczne organu (niepodważone w sprawie przez skarżącą) jak i ocenę prawną sprawy, skoncentrowaną na analizie wystąpienia w sprawie obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu.
Przepisy ustawy o SENT i wynikające z nich obowiązki przewoźnika oraz sankcje za ich nieprzestrzeganie powinny być przewoźnikowi znane. Stwierdzone naruszenia nie stanowią przy tym naruszenia formalnego (nieistotnej pomyłki). Ustalono, że w czasie nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych system SENT-GEO działał bezawaryjnie. Prawidłowo ustalono, że spółka nie wykazała zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie "ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego" mogącego stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary.
Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił, działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 9354).