II SA/BK 274/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2007-05-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc finansowalokal mieszkalnysłużba więziennazwrot świadczeńpodatek dochodowypostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza Służby Więziennej na decyzję o zwrocie części pomocy finansowej na lokal mieszkalny, uznając, że pomniejszenie o podatek dochodowy należy do kompetencji podatnika, a nie organu wypłacającego pomoc.

Skarżący J.Z., funkcjonariusz Służby Więziennej, został zobowiązany do zwrotu części pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego po zwolnieniu ze służby bez prawa do emerytury. Organ odwoławczy uchylił decyzję pierwszej instancji z powodu braków proceduralnych, w tym braku czynnego udziału strony i niekompletnej dokumentacji. Skarżący domagał się pomniejszenia kwoty zwrotu o podatek dochodowy. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że korekta podatku dochodowego należy do obowiązków podatnika w rocznym rozliczeniu, a organ wypłacający pomoc nie ma możliwości jej dokonania.

Sprawa dotyczyła skargi J.Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania w przedmiocie zwrotu części pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Decyzja pierwszoinstancyjna zobowiązywała skarżącego do zwrotu 13702,50 zł z powodu zwolnienia ze służby bez nabycia prawa do emerytury. Skarżący w odwołaniu domagał się pomniejszenia tej kwoty o podatek dochodowy. Organ odwoławczy, uchylając decyzję, wskazał na liczne uchybienia proceduralne organu pierwszej instancji, w tym brak zapewnienia czynnego udziału strony i niekompletność materiału dowodowego. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje stanowisko dotyczące pomniejszenia kwoty zwrotu o podatek dochodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu braków postępowania wyjaśniającego. Sąd podkreślił, że podatek dochodowy od przyznanej pomocy mieszkaniowej podlega rozliczeniu przez samego podatnika w rocznym zeznaniu podatkowym, a organ wypłacający świadczenie nie ma możliwości dokonania takiej korekty. WSA powołał się na art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazując, że zwroty nienależnie pobranych świadczeń, uwzględniające pobrany podatek, mogą być potrącone przez płatnika tylko w określonych sytuacjach, a w przypadku zwrotu pomocy mieszkaniowej korekta należy do podatnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ wypłacający pomoc finansową nie ma obowiązku pomniejszania kwoty zwrotu o podatek dochodowy. Korekta podatku dochodowego należy do obowiązków podatnika w ramach rocznego rozliczenia z urzędem skarbowym.

Uzasadnienie

Przepisy prawa podatkowego nie przewidują możliwości dokonywania przez płatnika korekty pobranych zaliczek na podatek dochodowy od świadczeń, które podlegają zwrotowi. Podatnik sam dokonuje korekty poprzez rozliczenie roczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

KPA art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

PPSA art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

KPA art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.d.o.f. art. 26 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podstawa obliczenia podatku może być pomniejszona o kwoty dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika. W przypadku zwrotu pomocy mieszkaniowej korekta należy do podatnika.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego art. 7 § 4

Ustawa o Służbie Więziennej art. 90 § 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, ponieważ postępowanie pierwszoinstancyjne było dotknięte wieloma brakami proceduralnymi.

Odrzucone argumenty

Kwota podlegająca zwrotowi powinna zostać pomniejszona o podatek dochodowy od osób fizycznych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny jest zawsze związany przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w przypadku kontroli decyzji o charakterze kasacyjnym oznacza obowiązek sprawdzenia czy w okolicznościach danej sprawy istniały podstawy do tego, by przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, przy czym kontrola sądowa jest niezależna od zarzutów i wniosków strony skarżącej. Podlegającej zwrotowi części przyznanej w przeszłości pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego organ nie może pomniejszyć samodzielnie o podatek dochodowy. Areszt jako płatnik podatku dochodowego od przychodów ze stosunku służbowego nie ma bowiem możliwości dokonania korekty pobranych zaliczek od wypłaconych świadczeń. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (...) podstawę obliczenia podatku (...) stanowi dochód (...) po odliczeniu kwot: dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika. W związku z powyższym to sam podatnik dokonuje korekty zapłaconego od pomocy mieszkaniowej podatku poprzez dokonanie stosownego rozliczenia rocznego z właściwym urzędem skarbowym.

Skład orzekający

Stanisław Prutis

przewodniczący

Małgorzata Roleder

członek

Elżbieta Trykoszko

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu świadczeń i obowiązku pomniejszenia o podatek dochodowy, a także stosowania art. 138 § 2 KPA w przypadku braków proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Więziennej i pomocy mieszkaniowej, ale zasady dotyczące podatku dochodowego i procedury administracyjnej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zagadnienie proceduralne w postępowaniu administracyjnym oraz praktyczne aspekty rozliczeń podatkowych związanych ze zwrotem świadczeń.

Kto odpowiada za podatek od zwróconej pomocy mieszkaniowej: funkcjonariusz czy służba więzienna?

Dane finansowe

WPS: 13 702,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 274/07 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2007-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Trykoszko /sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Stanisław Prutis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Służba więzienna
Skarżony organ
Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
art. 26 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania do ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej zwrotu części przyznanej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...].12.2006r. (znak [...]) Dyrektor Aresztu Śledczego w B. powołując się na art. 90 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2003r. Nr 132, poz. 1235) zobowiązał skarżącego J.Z. do zwrotu kwoty 13702,50 złotych, stanowiącej część przyznanej skarżącemu decyzją z [...] grudnia 2006r. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Orzeczenie o obowiązku zwrotu części przyznanej pomocy finansowej było związane z faktem zwolnienia skarżącego ze służby bez nabycia prawa do emerytury i renty.
Od tej decyzji J.Z. złożył odwołanie. Uznał, że kwota do zwrotu części przyznanej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego została ustalona nieprawidłowo i oczekiwał, że zostanie ona "pomniejszona o podatek dochodowy od osób fizycznych".
Decyzją z dnia [...] lutego 2007r. (Nr [...]) Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. po rozpatrzeniu odwołania orzekł o uchyleniu w całości decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ II instancji stwierdził, że odwołanie J.Z. zasługuje na uwzględnienie jednakże z zupełnie innych przyczyn niż podnosił skarżący. Organ pierwszej instancji wydając przedmiotową decyzję dopuścił się wielu nieprawidłowości. Jedną z nich jest brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym, co narusza zasady ogólne postępowania określone
w artykułach 7-11 kodeksu postępowania administracyjnego.
Wprawdzie pismem Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia [...].12.2006r. (sygn. [...]) skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z koniecznością zwrotu części otrzymanej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz możliwością zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia uwag i wniosków, to oprócz dwóch decyzji personalnych w sprawie przyjęcia skarżącego do Służby Więziennej i w sprawie zwolnienia ze służby, w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów niezbędnych do załatwienia przedmiotowej sprawy. Nie rozstrzygnięto jednoznacznie kwestii posiadania przez skarżącego uprawnień emerytalnych, a w związku z tym nie zgromadzono w postępowaniu kompletu dokumentacji tj. informacji o wysłudze funkcjonariusza, wyliczenia kwoty do zwrotu oraz informacji w oparciu o jakie dokumenty i materiały źródłowe wyliczono tę kwotę, należy też wskazać publikator, na podstawie którego użyto określonego wskaźnika.
Z dokumentami tymi powinien zapoznać się skarżący przed wydaniem decyzji przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie.
Organ odwoławczy dodał, że w teczce mieszkaniowej funkcjonariusza znajduje się niepodpisany egzemplarz decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego
w B. z dnia [...].12.2005r. na podstawie której stronie wypłacono pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Wydając decyzję o zwrocie pomocy finansowej błędnie przytoczono podstawę prawną decyzji. Świadczy to o nieprofesjonalnym sposobie załatwiania sprawy, gdyż w projekcie decyzji przytoczono właściwą podstawę prawną.
Biorąc pod uwagę wniosek z strony z dnia [...].01.2007r. w sprawie rozłożenia kwoty do zapłaty, do której ostatecznie zostanie zobowiązany na miesięczne raty,
w następnej decyzji rozstrzygającej przedmiotową sprawę należy w podstawie prawnej uwzględnić również zastosowanie § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24.06.2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
W przedmiotowej decyzji nie określono też terminu do uiszczenia ustalonej należności.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, nie można się zgodzić z poglądem wyrażonym przez skarżącego, że dla ustalenia wysokości dochodzonej należności, za kwotę bazową należy przyjąć kwotę przyznanej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego pomniejszoną o podatek dochodowy od osób fizycznych. Podatnik sam dokonuje korekty zapłaconego od przyznanej pomocy mieszkaniowej podatku poprzez dokonanie stosownego rozliczenia rocznego
z właściwym urzędem skarbowym.
W skardze na powyższą decyzję kasacyjną wywiedzionej do sądu administracyjnego J.Z. zakwestionował wysokość kwoty przypisanej mu do zwrotu podtrzymując stanowisko, że kwota ta powinna być pomniejszona
o podatek dochodowy. Skarżący podniósł, że nie jest już pracownikiem Aresztu Śledczego w B., w związku z czym nie otrzyma stosownego PiT –u.
Organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja administracyjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w B. i przekazująca do ponownego rozpatrzenia kwestię orzeczenia o obowiązku zwrotu przez skarżącego części przyznanej mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Sąd administracyjny jest zawsze związany przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w przypadku kontroli decyzji o charakterze kasacyjnym oznacza obowiązek sprawdzenia czy w okolicznościach danej sprawy istniały podstawy do tego, by przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, przy czym kontrola sądowa jest niezależna od zarzutów i wniosków strony skarżącej,. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji poprzez pryzmat art. 138 § 2 kpa, który stanowił procesową podstawę prawną decyzji kasacyjnej, Sąd stwierdza, iż organ II instancji nie naruszył tego przepisu. Przepis powyższy uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy administracyjnej do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub
w znacznej części. W tej konkretnej sprawie dotychczasowe postępowanie przed organem pierwszoinstancyjnym dotknięte było wieloma brakami, które w pełni uprawniały organ odwoławczy do zalecenia ponownego jego przeprowadzenia. Okazało się bowiem, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie zapewniono skarżącemu w sposób właściwy czynnego udziału ani nie dołączono dokumentów potwierdzających okoliczności istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja kasacyjna została wydana w następstwie uwzględnienia odwołania skarżącego i podjęta w interesie skarżącego. Oceny zgodności tej decyzji z prawem nie zmienia zawarte w uzasadnieniu odniesienie się organu II instancji do argumentacji z odwołania, powtórzonej w niniejszej skardze. Podlegającej zwrotowi części przyznanej w przeszłości pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego organ nie może pomniejszyć samodzielnie o podatek dochodowy.
Areszt jako płatnik podatku dochodowego od przychodów ze stosunku służbowego nie ma bowiem możliwości dokonania korekty pobranych zaliczek od wypłaconych świadczeń. Unormowania prawne w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych takiej możliwości nie przewidują.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3, art. 29-30 c oraz art. 30 e, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 4, 4a-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25, po odliczeniu kwot:
dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika.
W związku z powyższym to sam podatnik dokonuje korekty zapłaconego od pomocy mieszkaniowej podatku poprzez dokonanie stosownego rozliczenia rocznego z właściwym urzędem skarbowym (pit 37 – w przypadku osób nieprowadzących działalności wraz z załącznikiem pit – 0, gdzie w poz. 17 wykazuje się kwoty zwrotów dokonanych w danym roku podatkowym).
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI