II SA/Bk 268/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, uznając, że organ ewidencyjny nie może rozstrzygać kwestii własnościowych, gdy brakuje jednoznacznych dowodów na granice i powierzchnię nieruchomości.
Skarżący domagał się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, powołując się na akt notarialny z 1948 r. określający większą powierzchnię nieruchomości niż widniejąca w ewidencji. Organy administracji odmówiły, wskazując na brak jednoznacznych dokumentów graficznych potwierdzających granice i powierzchnię nieruchomości oraz na fakt, że właściciel akceptował stan ewidencji w poprzednich latach. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że organ ewidencyjny nie jest właściwy do rozstrzygania sporów o własność i granice nieruchomości, a takie kwestie powinny być dochodzone w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym.
Sprawa dotyczyła skargi H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Skarżący chciał ujawnić większą powierzchnię nieruchomości, zgodną z aktem notarialnym z 1948 r. Organy administracji odmówiły, argumentując, że akt notarialny nie zawierał jednoznacznego opisu granic ani precyzyjnej powierzchni, a nadto skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów graficznych. Podkreślono również, że poprzedni właściciel akceptował stan ewidencji w latach 1960 i 1979, podpisując protokoły bez zastrzeżeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że zapisy w ewidencji gruntów mają charakter techniczno-deklaratoryjny i nie kształtują nowego stanu prawnego. W sytuacji, gdy zgromadzone materiały źródłowe nie pozwalają na jednoznaczne określenie granic i powierzchni nieruchomości, organ prowadzący ewidencję nie może rozstrzygać kwestii dotyczących zasięgu prawa własności. Sąd wskazał, że spory o granice i powierzchnię nieruchomości powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym, a dopiero prawomocne orzeczenia w tym trybie mogą stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ prowadzący ewidencję gruntów nie może rozstrzygać kwestii dotyczących zasięgu prawa własności do nieruchomości, jeśli zgromadzone materiały źródłowe nie pozwalają na jednoznaczne określenie granic i powierzchni nieruchomości.
Uzasadnienie
Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie kształtuje stanu prawnego. Spory o własność i granice powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu (np. rozgraniczeniowym).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.g.k. art. 22 § ust. 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów, na żądanie starosty są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian. Dokumenty te powinny być sporządzone po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych danych.
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 44 § ust. 2
Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymywanie jej w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 46 § ust. 2 pkt 1
Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych.
p.g.k. art. 29
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Przepisy dotyczące postępowania rozgraniczeniowego, które może być podstawą do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów.
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądu administracyjnego - badanie legalności zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ ewidencyjny nie jest właściwy do rozstrzygania sporów o własność i granice nieruchomości. Brak jednoznacznych dokumentów graficznych i precyzyjnych danych o powierzchni nieruchomości w akcie notarialnym. Poprzedni właściciel akceptował stan ewidencji w latach 1960 i 1979, podpisując protokoły bez zastrzeżeń.
Odrzucone argumenty
Akt notarialny z 1948 r. jest jedynym wiarygodnym dokumentem określającym położenie i powierzchnię nieruchomości. Zmiana powierzchni nieruchomości w ewidencji była wynikiem błędów popełnionych podczas pomiaru. Poprzedni właściciel był człowiekiem prostym, niepiśmiennym i nie wiedział, co podpisuje.
Godne uwagi sformułowania
organ prowadzący ewidencję gruntów, w sytuacji gdy zgromadzone w sprawie materiały źródłowe nie pozwalają na jednoznaczne określenie, ani granic nieruchomości ani jej faktycznej powierzchni - nie może rozstrzygać kwestii dotyczącej zasięgu prawa własności do nieruchomości. zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno - deklaratoryjny, co oznacza, iż nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, a organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością.
Skład orzekający
Elżbieta Trykoszko
przewodniczący
Małgorzata Roleder
sprawozdawca
Anna Sobolewska-Nazarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca charakteru ewidencji gruntów i kompetencji organów ewidencyjnych w sprawach własnościowych. Podkreślenie konieczności odrębnego postępowania rozgraniczeniowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku jednoznacznych dowodów na granice i powierzchnię nieruchomości oraz akceptacji stanu ewidencji przez poprzedniego właściciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem z rozbieżnościami między dokumentami historycznymi a stanem ewidencyjnym nieruchomości oraz pokazuje ograniczenia postępowania administracyjnego w rozstrzyganiu sporów własnościowych.
“Ewidencja gruntów to nie dowód własności: kiedy akt notarialny to za mało?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 268/06 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2006-08-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-05-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Anna Sobolewska-Nazarczyk Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/ Małgorzata Roleder /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Hasła tematyczne Ewidencja gruntów Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086 art. 22 ust. 3 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity Tezy W postępowaniu o zmianie zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków, organ prowadzący ewidencję w sytuacji gdy zgromadzone w sprawie materiały źródłowe nie pozwalają na jednoznaczne określenie ani granic nieruchomości, ani jej faktycznej powierzchni nie może rozstrzygać treści dotyczącej zasięgu prawa własności do nieruchomości. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...]orzekającą o: 1. Odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B., obręb Nr [...] "Ś." polegającej na ujawnieniu powierzchni [...] m² zgodnie z aktem notarialnym Rep. Nr [...] kolejny Nr [...] z dnia [...] czerwca 1948 r., sporządzonym przez M. D. zastępcę Cz. P. notariusza w B., w skład której wchodziłaby również działka Nr [...], o powierzchni [...] ha, położona przy ul. S. b/n 2. Odmowie dokonania ponownego pomiaru nieruchomości położonej przy ul. G.[...]. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Na wniosek H. K. - współwłaściciela działki Nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w B. przy ul. G. [...] wszczęto postępowanie administracyjne dotyczące wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B., polegającej na ujawnieniu powierzchni nieruchomości położonej pod w/w adresem zgodnie z aktem notarialnym Rep. Nr [...] kolejny Nr [...] z dnia [...] czerwca 1948 r. Organ I instancji po dokonaniu analizy dokumentacji źródłowej zgromadzonej w sprawie, decyzją z dnia [...]01.2006 r. nr [...] odmówił wprowadzenia wnioskowanej przez stronę zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu podano między innymi, że wnioskodawca nie przedłożył żadnego załącznika graficznego (tj. mapy, planu, wyrysu, odrysu itp.) przedstawiającego w sposób jednoznaczny przebiegu granic nieruchomości nabytej przez jego ojca B. K., mocą powołanego wyżej aktu notarialnego. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem H. K. złożył odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. wnosząc o jego uchylenie. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę wskazał, iż zgodnie z treścią art 2 pkt 8 ustawy z 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.) celem ewidencji gruntów i budynków "jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami". Natomiast art. 22 pkt. 3 cytowanej ustawy zobowiązuje (na żądanie starosty) osoby zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów i budynków, do dostarczenia dokumentów geodezyjnych, kartograficznych i innych niezbędnych do wprowadzenia zmian w tej ewidencji. Wydane z upoważnienia powołanej ustawy rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 454) w § 44 ust. 2 stanowi, iż "do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy: utrzymywanie w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi". Stosownie zaś do § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia "z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych". Tymczasem H. K., wniósł o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B., polegającej na ujawnieniu powierzchni nieruchomości zgodnie z aktem notarialnym Rep. Nr [...] kolejny Nr [...] z dnia [...] czerwca 1948 r. Organ odwoławczy ustalił, iż pierwotnym tytułem własności do przedmiotowej nieruchomości jest postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] grudnia 1947 r. sygn. akt [...] - o wprowadzenie w posiadanie nieruchomości opuszczonej, wyrażone w tytule wykonawczym tegoż Sądu utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Grodzkiego w Białymstoku z dnia [...] września 1947 r. Na podstawie tego postanowienia wprowadzono J. B. w posiadanie nieruchomości opuszczonej przez jego siostrę M. O. z domu B., położonej w B. przy ul. G. 4 składającej się z placu o powierzchni około [...] m², ograniczoną posesją N., J. oraz ulicami G. i S. W tym miejscu organ podkreślił, iż już wówczas Sąd nie posiadał pełnej informacji o rzeczywistej powierzchni przedmiotowej nieruchomości, skoro w akcie znalazł się zapis "z placu o powierzchni około [...] m²". Następnie wyżej opisaną nieruchomość J. B. sprzedał aktem notarialnym Rep. Nr [...] kolejny Nr [...] z dnia [...] czerwca 1948 r. B. K. - ojcu H. K. Powyższy akt notarialny zawierał ostrzeżenie notariusza o niedostateczności złożonych dowodów stwierdzających tytuł własności tak spadkodawczyni jak i spadkobiercy do opisanej nieruchomości. W urządzonym zaś na wniosek notariusza Cz. P. z dnia [...] lipca 1948 r. Zbiorze Dokumentów [...] znajduje się tylko akt notarialny Rep. Nr [...] kolejny Nr [...] z dnia [...] czerwca 1948 r., natomiast brak jest załącznika graficznego przedstawiającego w sposób jednoznaczny przebieg granic nieruchomości nabytej ww. aktem. W kolejnych latach w trakcie zakładania operatu ewidencji gruntów i budynków miasta B. w 1960r. nieruchomość położona przy ul. G. [...] została oznaczona jako działka Nr [...] o powierzchni [...] ha, w obrębie [...] i jako jej właściciel został wpisany B. K. s. S. Natomiast nieruchomość sąsiednia położona przy ul. G.[...] oznaczona została Nr [...], o powierzchni [...]ha. Jako właściciele tej działki zostali wpisani B. Ł. s. S. i B. F.. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż Prezydium Miejskiej Rady Narodowej podało do publicznej wiadomości informację, w formie ogłoszenia, że w związku z dokonywaniem pomiarów miasta B. dzielnica "P." blok pomiarowy Nr [...], wzywa się wszystkich właścicieli, posiadaczy, użytkowników nieruchomości położonych w bloku Nr [...] zawartych między ulicami: A., M., Sz. P., G., Ł. do przybycia na teren swoich nieruchomości w dniu [...] grudnia 1956r. z dokumentami (akty rejentalne, hipoteczne, plany itp.) w charakterze zainteresowanego przy ustalaniu na gruncie stanu własności ( posiadania) nieruchomości. Na podstawie księgi protokołów polubownego ustalenia granic nieruchomości, protokołu granicznego ustalono, iż B. K. s. S. i M. brał udziałów w wyżej opisanych czynnościach, a jako dokument własności przedstawił akt notarialny Rep. Nr [...] kolejny Nr [...] z dnia [...] czerwca 1948r. Następnie własnoręcznym podpisem stwierdził, że polubowne ustalenie oraz utrwalenie granic odbywało się w jego obecności i granice są mu dobrze znane i uznaje je jako prawnie obowiązujące. W wyniku odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków miasta B. w 1979 działka Nr [...] otrzymała nowy numer [...] i powierzchnię [...] ha, w obrębie [...] "Ś.". Natomiast z nieruchomości sąsiedniej położonej przy ul. G. [...] oznaczonej Nr [...] wyodrębniono dwie działki tj. działkę nr [...] o powierzchni [...] ha stanowiącą własność B. Ł. s. S. i E. i B. L. c. J. i M. oraz działkę Nr [...] o powierzchni [...] ha. Jako właściciel działki nr [...] zastał wpisany Skarb Państwa. W operacie ewidencyjnym brak jest informacji, na jakiej podstawie został wpisany Skarb Państwa jako właściciel tej nieruchomości. Wedle ustaleń organu również z powyższym stanem władania zapoznali się ówcześni właściciele obu wyżej wymienionych nieruchomości, tj. B. K. s. Stanisława i M. oraz B. Ł. s. S. i E. i B. L. c. J. i M. - właściciele nieruchomości położonej przy ul. G. [...], którzy w obecności geodety podpisali zarówno protokół ustalenia jak i ogłoszenia stanu władania nie wnosząc zastrzeżeń ani uwag. Organ odwoławczy podkreślił, iż gdyby nawet przyjąć, że w skład nieruchomości nabytej przez B. K. na mocy powołanego aktu notarialnego mogła wchodzić działka sąsiednia oznaczona aktualnie nr [...] i powierzchni [...] ha, to przy takim założeniu, przedmiotowa nieruchomość graniczyłaby wówczas z 5-cioma działkami oznaczonymi aktualnie nr [...] stanowiącą ul. G. i [...] stanowiącą ul. S. Powyższe stałoby jednak w sprzeczności z zapisem zawartym w akcie notarialnym, z którego wynika, że nabywana nieruchomość graniczyła z 4-ma działkami i znajdowała się w ograniczeniu ul. G., ul. S. i posesji K. i J.. Ponadto wskazano, że na szkicach polowych nr [...] sporządzonych w dniu [...]06.1940 r. znajdujących się na karcie 17 i 16 akt organu I instancji obecne działki niżej wymienione stanowiły odrębne nieruchomości i zostały zapisane na: - działka nr [...] – O. M., - działka nr [...] - spadkobiercy N. S., -działka nr [...] – R. Sz., - działka nr [...] – M. F., - działka nr [...] - spadkobiercy W.- znacjonalizowana W tym stanie rzeczy stwierdzono iż zgromadzone w sprawie dokumenty źródłowe nie pozwalają na jednoznaczne określenie, ani granic tej nieruchomości, ani jej faktycznej powierzchni. W tej sytuacji w postępowaniu o zmianę zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków, organ prowadzący ewidencję gruntów, nie może rozstrzygać kwestii dotyczącej zasięgu prawa własności do nieruchomości. A zatem merytoryczne rozstrzygniecie organu I instancji, polegające na odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków, wnioskowanych przez stronę zmian, należy uznać za prawidłowe. Końcowo podkreślono, iż od czasu założenia operatu ewidencji gruntów i budynków miasta B. granice i powierzchnia przedmiotowej działki nie były kwestionowane, a sprawa wynikła dopiero, w związku z potrzebą nabycia tej działki na rzecz gminy B. z uwagi na planowaną budową ul. K. Nie mniej jednak gdyby nawet uznać, iż stanowisko H. K., że obecny zapis w ewidencji gruntów dotyczący powierzchni działki nr [...], jest wynikiem błędów popełnionych podczas pomiaru stanu władania gruntami w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku i granicę przedmiotowej nieruchomości ustalono niewłaściwie, dokonując pomiaru do prowizorycznego ogrodzenia, to ewentualna korekta tej granicy, może być dokonana w odrębnym postępowaniu tj. w trybie postępowania rozgraniczeniowego, prowadzonego na podstawie przepisów art. 29 – 39 ustawy z dnia 17.05.1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163). Od powyższej decyzji H. K. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, iż wprawdzie nie posiada żadnych załączników graficznych jednoznacznie dokumentujących przebieg granic nieruchomości, to niemniej jednak istniejący akt notarialny Rep. Nr [...] kolejny Nr [...] z dnia [...]06.1948 r. jest jedynym wiarygodnym dokumentem z tamtego okresu, określającym położenie oraz powierzchnię nieruchomości znajdującej się przy ul. G. [...]. W ocenie skarżącego dokument ten wyraźnie określa powierzchnię nieruchomości, której sprzedaż ów akt potwierdzał. Przedmiotowa powierzchnia została określona na [...] m² a nie na [...] m², jak jest w ewidencji. Pozostała część o powierzchni [...] m² jest własnością Skarbu Państwa, jednak na to również nie ma żadnych dokumentów w postaci odpowiednich załączników graficznych. A zatem z powyższego wynika, iż w trakcie zakładania operatu ewidencji gruntów i budynków miasta B. w 1960r. nieruchomość, której został nadany nr [...] została bezpodstawnie i błędnie pomniejszona do powierzchni [...] m², a następnie w 1979 r. przy zmianie numeracji na [...] jej powierzchnię ustalono na [...] m². Pozostała zaś część nieruchomość została błędnie przypisana Skarbowi Państwa - jako właścicielowi. Argumenty jakoby ówcześni właściciele zarówno w 1960r. i 1979r. byli obecni przy rozgraniczeniach i wyrazili zgodę nie mogą brane być pod uwagę, gdyż B. K. poprzedni właściciel nieruchomości był człowiekiem prostym, niepiśmiennym i nie wiedział, co podpisuje. Z całą pewnością w ocenie skarżącego nie podpisałby świadomie protokołu rozgraniczeniowego, który pozbawiałby go 1/3 powierzchni nabytej nieruchomości. Skarżący podkreślił, iż faktem bezspornym w niniejszej sprawie jest istniejący i ważny akt notarialny, na którego podstawie zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zmiana powinna zostać wprowadzona z urzędu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zarzuty skargi są nieuzasadnione. Stosownie do art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Przedmiotem niniejszego postępowania zgodnie z wnioskiem skarżącego – H. K. właściciela nieruchomości przy ulicy G. [...] - jest dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów budynków Miasta B., polegającej na ujawnieniu powierzchni nieruchomości położonej przy ulicy G. [...] zgodnie z aktem notarialnym Rep. Nr [...]kolejny Nr [...] z dnia [...] czerwca 1948r. Zgodnie z ustalonymi przez organy obu instancji stanem faktycznym, pierwotnym tytułem własności do przedmiotowej nieruchomości jest postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dn. [...]12.1947r. o wprowadzenie J. B. w posiadanie nieruchomości opuszczonej przez jego siostrę M. O. z domu B., położonej w B. przy ul. G. [...], składającej się z placu o powierzchni około [...] m² ograniczoną posesją K., J. oraz ulicami G. i S. Następnie J. B. w dniu [...] czerwca 1948r. aktem notarialnym Rep. [...] kolejny Nr [...] sprzedał wyżej opisaną nieruchomość ojcu skarżącego – B. K., który w ten sposób stał się właścicielem tej nieruchomości. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jako takie nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane przez strony. W kolejnych latach w trakcie zakładania operatu ewidencji gruntów i budynków miasta B. w 1960r. nieruchomość położona przy ul. G. [...] została oznaczona jako działka Nr [...], o powierzchni [...] ha, w obrębie [...]. Jako właściciel wyżej opisanej nieruchomości został wpisany B. K. s. S. Natomiast nieruchomość sąsiednia położona przy ul. G. [...] oznaczona została jako działka Nr [...], o powierzchni [...] ha. Jako właściciele tej działki zostali wpisani Ł. B. s. S. i F. B. W wyniku odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków miasta B. w 1979r. działka Nr [...] otrzymała nowy numer [...] i powierzchnię [...] ha, w obrębie 11 "Ś.". Natomiast z nieruchomości sąsiedniej płożonej przy ul. G. [...] oznaczonej Nr [...] wyodrębniono dwie działki tj. działkę [...] o powierzchni [...] ha - stanowiąca własność Ł. B. s. S. i E. oraz B. L. c. J. i M. oraz działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, gdzie jako właściciel został wpisany Skarb Państwa. W operacie ewidencyjnym brak jest natomiast informacji, na jakiej podstawie został wpisany Skarb Państwa jako właściciel tej nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy B. K. ówczesny właściciel przedmiotowej nieruchomości brał udział w wyżej opisanych czynnościach, zarówno w 1960r. jak i 1979r., zapoznał się ze stanem władania, a jako dokument własności przedstawił akt notarialny Rep. Nr [...] kolejny Nr [...] z dnia [...] czerwca 1948r. Nadto własnoręcznym podpisem - nie wnosząc zastrzeżeń ani uwag - stwierdził, że polubowne ustalenie oraz utrwalenie granic odbywało się w jego obecności i granice są mu dobrze znane i uznaje je jako prawnie obowiązujące. Podobnie B. Ł. s. S. i E. i B. L. c. J. i M. - właściciele nieruchomości położonej przy ul. G[...] [...] w obecności geodety podpisali zarówno protokół ustalenia jak i ogłoszenia stanu władania nie wnosząc zastrzeżeń ani uwag. Stosownie do treści art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów, na żądanie starosty są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian. Innymi słowy, dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji gruntów a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo wskazał, iż powołany przez skarżącego dokument, jakim akt notarialny Rep. Nr [...] kolejny Nr [...] z dnia [...] czerwca 1948 roku, nie jest dokumentem mogącym stanowić podstawę do dokonania zmian, albowiem z aktu tego nie wynika jednoznacznie, jaka była faktyczna powierzchnia nabytej nieruchomości. Przede wszystkim w akcie tym znajduje się zapis "z placu o powierzchni około [...] m²", natomiast w odniesieniu do granic przedmiotowej nieruchomości w akcie tym wykazany jest opis nieruchomości sąsiednich. Powyższy akt notarialny zawiera nadto ostrzeżenie notariusza o niedostateczności złożonych dowodów stwierdzających tytuł własności tak spadkodawczyni jak i spadkobiercy do opisanej nieruchomości. W tych okolicznościach organ odwoławczy trafnie zauważa, iż już wówczas Sąd nie posiadał pełnej informacji o rzeczywistej powierzchni przedmiotowej nieruchomości. Dodatkowo również w urządzonym na wniosek notariusza Cz. P. z dnia [...]07.1948r. Zbiorze Dokumentów [...] znajduje się jedynie akt notarialny z dnia [...]06.1948r., brak jest natomiast załącznika graficznego przedstawiającego w sposób jednoznaczny przebieg granic nieruchomości nabytej tym aktem. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, jaki był faktyczny przebieg granic nieruchomości nabytej przez jego ojca B. K. Skoro jak twierdzi w skutek założenia operatu ewidencji gruntów w roku 1960 i późniejszego odnowienia tego operatu w roku 1979 w ewidencji gruntów dokonano zmian niekorzystnych dla skarżącego, to winien on przedłożyć organowi administracji dokumenty pochodzące z okresu późniejszego, wskazujące na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan faktyczny i prawny granic i powierzchni tej działki. Podkreślić bowiem należy, iż zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 10.02.2003 r. II SA 1478/01 LEX nr 156384 "w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych". W tym miejscu należy zauważyć, ze problematyka dotycząca wprowadzania zmian w ewidencji gruntów była przedmiotem licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z orzeczeń tych ponad wszelką wątpliwość wynika, iż zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno - deklaratoryjny, co oznacza, iż nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, a organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością (wyrok z dnia 17.02.1993 r., sygn. akt II SA1155/92, opubl. ONSA 1994/2/61; wyrok z dnia 16.04.1998 r., sygn. akt II SA 258/98, opubl. LEX nr 41288; wyrok z dnia 20.08.1988 r. sygn. akt II Sa/766/98, opubl. LEX nr 82005). Tymczasem w świetle dokonanych przez organy obu instancji ustaleń wynika, iż źródłem sporu w niniejszej sprawie jest zagadnienie, dotyczące zasięgu prawa własności nieruchomości, nabytej przez B. K. mocą aktu notarialnego Rep. Nr [...] kolejny Nr [...] z dnia [...] czerwca 1948 r. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowa sprawa dotyczy zmiany granic i powierzchni działek, przy jej rozpatrywaniu nie sposób pominąć orzecznictwa sadów dotyczącego tego zagadnienia. I tak, w wyroku z dnia 13 maja 1999 r. sygn. akt II SA 566/99 NSA stwierdza się, iż "...zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych. Kwestie własnościowe rozstrzygają sądy powszechne. Tylko w zakresie określonym w art. 29 i nst. ustawy z dnia 17.05.1989r. – Prawo Geodezyjne i kartograficzne rozgraniczenie nieruchomości może być dokonane w trybie administracyjnym, a strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy w decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości może żądać przekazania sprawy sądowi. Nie można natomiast dokonywać żadnych zmian własnościowych a należą do nich zmiany granicy i powierzchni działek poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów." "Jeżeli zarówno powierzchnia działki, jak jej granice są aktualnie sporne i nie mogą ulec skorygowaniu w postępowaniu ewidencyjnym, niezależnie od powodów i ewentualnie winnych tego stanu, skorygowanie istniejących obecnie danych dotyczących praw związanych z wykonywaniem własności może nastąpić w postępowaniu rozgraniczającym i dopiero powstałe w wyniku takiego postępowania dokumenty prawne (ugoda, decyzje administracyjna, postanowienie sądu) mogą stać się podstawą do wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów." - tak w wyroku NSA z dn. 4.03.1999r. sygn. akt II SA 17/99. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, iż w postępowaniu o zmianie zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków, organ prowadzący ewidencję - w sytuacji, gdy zgromadzone w sprawie materiały źródłowe nie pozwalają na jednoznaczne określenie, ani granic nieruchomości ani jej faktycznej powierzchni - nie może rozstrzygać kwestii dotyczącej zasięgu prawa własności do nieruchomości. Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI