II SA/Bk 263/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2022-05-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnegrzywna w celu przymuszenianadzór budowlanyobowiązek niepieniężnylikwidacja wykopurozbiórkaprawo budowlaneWSAskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na nałożenie grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku likwidacji wykopu ziemnego, uznając wysokość grzywny za adekwatną do sytuacji.

Spółka K. Sp. z o.o. Sp. k. zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy decyzję o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 50 000 zł za niewykonanie obowiązku likwidacji wykopu ziemnego. Skarżąca zarzucała brak uzasadnienia wysokości grzywny i jej nieproporcjonalność. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że obowiązek nie został wykonany, a wysokość grzywny jest adekwatna do celu postępowania egzekucyjnego i skali planowanej inwestycji, mimo że dotyczy tylko wykopu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę K. Sp. z o.o. Sp. k. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB), które utrzymało w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nałożeniu na spółkę grzywny w celu przymuszenia w wysokości 50 000 zł oraz opłaty egzekucyjnej. Grzywna została nałożona z powodu uchylania się spółki od wykonania obowiązku likwidacji wykopu ziemnego, wynikającego z ostatecznej decyzji PWINB z lutego 2021 r. Skarżąca spółka podnosiła zarzuty dotyczące braku właściwego uzasadnienia wysokości grzywny oraz jej nieproporcjonalności do etapu inwestycji i kosztów wykonania obowiązku. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja nakazująca likwidację wykopu, a obowiązek ten nie został wykonany. Sąd uznał, że wybór grzywny jako środka egzekucyjnego był prawidłowy, a jej wysokość, choć maksymalna, jest adekwatna do celu postępowania egzekucyjnego, jakim jest przymuszenie do wykonania obowiązku. Sąd podkreślił, że spółka lekceważy ciążące na niej obowiązki i nie wykazuje zamiaru ich realizacji, a grzywna może zostać umorzona po wykonaniu obowiązku. Wartość planowanej inwestycji, mimo że tytuł wykonawczy dotyczy tylko wykopu, była znacząca, co uzasadniało zastosowanie dolegliwego środka egzekucyjnego. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wysokość grzywny jest adekwatna do celu postępowania egzekucyjnego, jakim jest przymuszenie do wykonania obowiązku, zwłaszcza w kontekście skali planowanej inwestycji i braku zamiaru jej wykonania przez stronę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo iż tytuł wykonawczy dotyczy tylko likwidacji wykopu, skala planowanej inwestycji była znacząca, a spółka wykazywała lekceważący stosunek do ciążących na niej obowiązków. Nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości było uzasadnione potrzebą skutecznego przymuszenia do wykonania obowiązku, a niższa kwota nie osiągnęłaby tego celu. Grzywna może zostać umorzona po wykonaniu obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 121 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa maksymalną wysokość grzywny w celu przymuszenia dla osób prawnych i jednostek organizacyjnych.

u.p.e.a. art. 119 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stanowi o możliwości nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 7 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nakazuje stosowanie środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku i będących najmniej uciążliwymi dla zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 121 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywna w celu przymuszenia dotycząca obowiązku wynikającego z prawa budowlanego jest jednorazowa.

u.p.e.a. art. 125 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywna w celu przymuszenia podlega umorzeniu w razie wykonania obowiązku.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 18

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Brak właściwego uzasadnienia wysokości grzywny. Grzywna wymierzona w maksymalnej wysokości jest nieproporcjonalna i nieadekwatna do etapu inwestycji. Postępowanie egzekucyjne jest bezprzedmiotowe z uwagi na możliwość realizacji inwestycji na podstawie innej informacji.

Godne uwagi sformułowania

Celem nałożenia grzywny jest doprowadzenie do wykonania obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia stanowi środek o mniejszej dolegliwości niż wykonanie zastępcze. Powyższe świadczy o lekceważącym stanowisku strony wobec ciążących na niej obowiązków i braku zamiaru ich zrealizowania. Nałożenie grzywny w niższej wysokości nijak nie zmusiłoby skarżącej do wykonania obowiązku nałożonego w przedmiotowym tytule wykonawczym.

Skład orzekający

Grażyna Gryglaszewska

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Lemańska

sędzia

Marek Leszczyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście obowiązku wynikającego z prawa budowlanego i skali planowanej inwestycji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania obowiązku likwidacji wykopu ziemnego i nałożenia maksymalnej grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje mechanizmy egzekucji administracyjnej i konsekwencje uchylania się od wykonania obowiązków, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.

50 000 zł grzywny za niewykonanie obowiązku likwidacji wykopu – sąd potwierdza zasadność kary.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 263/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska
Grażyna Gryglaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Leszczyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1695/22 - Postanowienie NSA z 2025-04-09
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 121 par. 2, art. 119 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku likwidacji wykopu ziemnego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2022 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (dalej: PINB) z [...] grudnia 2021 r. znak [...], którym nałożono na K. Sp. z o.o. Sp.k. w B. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50 000 zł oraz opłatę egzekucyjną w wysokości 68 zł - z powodu uchylania się od wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, określonego w tytule wykonawczym z [...] września 2021 r. znak [...] wystawionym przez PINB.
Postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją ostateczną z [...] lutego 2021 r. znak [...] PWINB utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] grudnia 2020 r. nr [...] nakazującą K. Sp. z o.o. Sp.k. w B. likwidację wykopu ziemnego wykonanego na nieruchomości nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w B., stanowiącego rozpoczęcie robót budowlanych związanych z budową inwestycji "[...]", tj. budową budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi (do XV kondygnacji nadziemnych), z garażami, instalacjami wewnętrznymi, tj. elektryczną, techniczną, pożarową, wodociągowa, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, wentylacji mechanicznej, centralnego ogrzewania i murów oporowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i teletechniczną i zagospodarowaniem terenu na działce [...] przy ul. [...] w B.
Decyzja PWINB została zaskarżona do sądu administracyjnego przez K. Sp. z o.o. Sp. k. w B., a skargę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Bk 253/21. W sprawie tej WSA w Białymstoku dwukrotnie odmawiała wstrzymania wykonania decyzji PWINB z [...] lutego 2021 r. Najpierw postanowieniem z 23 kwietnia 2021 r. a następnie postanowieniem z 25 maja 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 7 października 2021 r. w sprawie II OZ 628/21 oddalił zażalenie od postanowienia z 25 maja 2021 r. Wyrokiem z 24 czerwca 2021 r. WSA w Białymstoku oddalił skargę K. Sp. z o.o. Sp. k. w B.. Wyrok nie jest prawomocny.
W międzyczasie PINB przystąpił do egzekucji wydanego nakazu, w tym skierował do spółki upomnienie z [...] lipca 2021 r. nr [...] wzywające do dobrowolnego wykonania obowiązku, a następnie [...] września 2021 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] i opatrzył go klauzulą o skierowaniu do egzekucji administracyjnej - wszczynając tym samym wobec spółki postępowanie egzekucyjne (doręczenie tytułu wykonawczego nastąpiło [...] września 2021 r.).
Wobec sformułowania przez spółkę zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej PINB postanowieniem z [...] października 2021 r. oddalił zarzuty w sprawie ww. egzekucji administracyjnej i kolejnym postanowieniem z tego samego dnia zawiesił postępowanie egzekucyjne.
Postanowienie w sprawie zarzutów zostało zaskarżone zażaleniem, które PWINB rozpoznał w ten sposób, że postanowieniem z [...] listopada 2021 r. znak [...] utrzymał w mocy orzeczenie PINB z [...] października 2021 r. w przedmiocie zarzutów.
Wobec powyższego, PINB dwoma postanowieniami z [...] grudnia 2021 r. (obydwa znak [...]):
- podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne;
- nałożył na spółkę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50 000 zł oraz opłatę egzekucyjną w wysokości 68 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, określonego w tytule wykonawczym z [...] września 2021 r. znak [...].
Zdaniem organu pierwszej instancji, orzeczona grzywna w maksymalnej wysokości odniesie pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanej spółki do wykonania orzeczonego obowiązku. Wyjaśnił, że zastosowany środek egzekucyjny, z uwagi na jednokrotność zastosowania, musi być odpowiednio dolegliwy aby zapewnić jego skuteczność.
Zażalenie na postanowienie o grzywnie wniosła spółka i zarzuciła:
- brak właściwego uzasadnienia wysokości wymierzonej grzywny, a tym samym określenie tej wysokości z naruszeniem trybu tzw. "uznania administracyjnego", które wiąże się z koniecznością wskazania przez organ ustaleń faktycznych wraz z uzasadnieniem dlaczego nałożył grzywnę w konkretnej wysokości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia w sposób dowolny i uniemożliwiający dokonanie właściwej kontroli takiego rozstrzygnięcia;
- wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości, podczas gdy w świetle zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, a zwłaszcza zasady celowości oraz najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego, zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady adekwatności, proporcjonalności oraz pogłębiania zaufania, oraz okoliczności niniejszej sprawy takie rozstrzygnięcie jest całkowicie nieuzasadnione.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2022 r. PWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB z [...] grudnia 2021 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zdaniem organu odwoławczego, postanowienie nie narusza przepisów prawa, gdyż w obiegu prawnym pozostaje, podlegająca egzekucji administracyjnej, ostateczna decyzja PWINB z [...] lutego 2021 r. znak [...]. Jej wykonanie nie zostało wstrzymane ani przez sąd administracyjny, ani przez organ administracji publicznej. Prawidłowo również postanowienie o grzywnie zostało skierowane do żalącej się spółki, która w decyzji ostatecznej została wskazana jako podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą do zastosowania wobec zobowiązanej środka egzekucyjnego, zgodnie z art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.), jest uchylanie się od wykonania obowiązku. Spółka uchyla się od wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na likwidacji wykopu ziemnego na nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w B.. Od wydania egzekwowanej decyzji ostatecznej upłynęło około 11 miesięcy, a obowiązek nie został wykonany. Uzasadnia to zastosowanie środka egzekucyjnego, a właściwym w zaistniałych okolicznościach jest grzywna w celu przymuszenia. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania obowiązku. Zastosowany środek egzekucyjny, zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., ma prowadzić bezpośrednio do tego wykonania. Ponadto środek ten ma być najmniej uciążliwy dla zobowiązanej. Zastosowanie wobec spółki innego środka egzekucyjnego nie jest celowe. Wykonanie zastępcze byłoby środkiem bardziej uciążliwym, wywołującym wyższe koszty dla zobowiązanego.
Odnośnie wysokości nałożonej grzywny PWINB wyjaśnił, że odpowiada ona przepisowi art. 121 § 2 u.p.e.a., który stanowi, że grzywna nakładana w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej nie może przekraczać kwoty 50 000 zł.
Dodatkowo organ uwzględnił, że grzywna w celu przymuszenia, dotycząca obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, może być nakładana tylko raz, co wynika z art. 121 § 4 u.p.e.a. Grzywna jest jedynie środkiem przymusu i nie może być nakładana czy egzekwowana, jeżeli zobowiązany obowiązek wykona (art. 7 § 3 u.p.e.a.). Grzywna może zostać również, w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, umorzona (art. 125 u.p.e.a.) lub w uzasadnionym wypadku zwrócona zobowiązanemu (art. 126 u.p.e.a.).
Odnośnie nałożonej na spółkę opłaty egzekucyjnej PWINB wskazał, że jej wysokość odpowiada przepisowi art. 64a § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Pozostałe zarzuty zażalenia PWINB ocenił jako niezasadne.
Skargę na to postanowienie złożyła do sądu administracyjnego K. Sp. z o.o. Sp.k. w B.. Zarzuciła naruszenie:
1) art. 11 w zw. z 124 § 2 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez brak właściwego uzasadnienia wysokości wymierzonej grzywny, a tym samym określenie jej z naruszeniem trybu tzw. "uznania administracyjnego", które wiąże się z koniecznością wskazania przez organ ustaleń faktycznych wraz z uzasadnieniem, dlaczego nałożył grzywnę w konkretnej wysokości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia w sposób dowolny i uniemożliwiający dokonanie właściwej kontroli takiego rozstrzygnięcia;
2) art. 7 § 2 u.p.e.a. oraz art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości, podczas gdy w świetle zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, a zwłaszcza zasady celowości oraz najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego, zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady adekwatności, proporcjonalności oraz pogłębiania zaufania oraz okoliczności niniejszej takie rozstrzygnięcie jest całkowicie nieuzasadnione.
Skarżąca wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia PINB i orzeczenie co do istoty sprawy przez umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem skarżącej spółki, istota sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy PINB zasadnie nałożył grzywnę w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości, mimo że nie dokonał analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego. Nałożenie grzywny w wysokości 50 000 zł jest zatem: (a) rażąco nieproporcjonalne oraz nieadekwatne do poczynionego etapu inwestycji (tj. wykop ziemny) oraz kosztów wykonania nałożonego obowiązku; (b) w żaden sposób nie uzasadnione wobec lakonicznego wskazania przez organ, w kontekście wysokości grzywny, o konieczności zapewnienia efektywności przy jednoczesnym uwzględnieniu zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego bez ich przywołania i rozważenia zgodnie z zaistniałym stanem faktycznym; (c) w świetle (zaistniałego sporu kompetencyjnego) i uznania przez NSA, że organ architektoniczno – budowlany jest organem właściwym w ramach realizacji inwestycji budowlanych na podstawie art. 12 specustawy – bezprzedmiotowe.
Skarżąca przedstawiła także stan faktyczny sprawy akcentując: złożenie 15 maja 2020 r. do Prezydenta Miasta B. informacji w trybie art. 12 ust. 2 specustawy; rozpoczęcie na nieruchomości [...] przy ul. [...] w B. budowy budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi (do XV kondygnacji nadziemnych), z garażami, instalacjami wewnętrznymi, tj. elektryczną, techniczną, pożarową, wodociągowa, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, wentylacji mechanicznej, centralnego ogrzewania i murów oporowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i teletechniczną i zagospodarowaniem terenu; wydanie nakazu likwidacji wykopu a następnie doręczenie upomnienia, wystawienie tytułu wykonawczego i wydanie postanowień w trakcie postępowania egzekucyjnego.
W ocenie skarżącej, fakt niewyeliminowania z obrotu prawnego informacji z [...] maja 2020 r. świadczy o możliwości dalszej realizacji inwestycji w niej wskazanej oraz bezprzedmiotowości decyzji nakazującej likwidację wykopu.
Skarżąca zaakcentowała brak uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia, podkreślając że w ramach art. 121 § 1-4 u.p.e.a. organ działa na zasadzie uznania administracyjnego, co wymaga wskazania ustaleń faktycznych wraz z uzasadnieniem. Zaniechanie tego oznacza całkowitą dowolność w ustalaniu wysokości grzywny i wyklucza kontrolę rozstrzygnięć w tym przedmiocie. W ocenie spółki, PINB uzasadnił kwotę nałożonej grzywny ogólnikowo, odwołując się do konieczności zapewnienia efektywności egzekucji i do zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego, których nie wskazał. Nie uzasadnił również, dlaczego wymierzenie grzywny w niższej wysokości nie zapewniłoby efektywności egzekucji. Przywołał jedynie lakoniczne formułki, które nie odnoszą się do stanu faktycznego sprawy. Z kolei PWINB odnosząc się do zarzutów braku prawidłowego uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny wskazał jedynie, że są one nieuzasadnione i na tym zakończył swoje uzasadnienie, czym rażąco naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynika sprawy. Zdaniem spółki, PINB ustalił wysokość grzywny dowolnie, z przekroczeniem granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji. Uniemożliwia to poznanie motywów rozstrzygnięcia, polemikę z nim i jego kontrolę, co bezpodstawnie zaakceptował PWINB. Działanie organów pozostaje w sprzeczności z zasadą racjonalnego działania oraz niezbędności (art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a.). Podniosła rażącą nieproporcjonalność i nieadekwatność wysokości grzywny z kosztem wykonania nałożonego obowiązku, naruszenie zasad postępowania egzekucyjnego (tj. celowości oraz adekwatności nałożonego środka egzekucyjnego) oraz zasady postępowania administracyjnego (tj. adekwatności, proporcjonalności oraz pogłębiania zaufania).
Końcowo spółka ponownie podkreśliła, że do dnia dzisiejszego legitymuje się prawidłowo złożoną informacją o prowadzeniu robót budowlanych związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, nie wyeliminowaną w żaden sposób z obrotu prawnego, co czyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej, według kryterium legalności, są postanowienia organów nadzoru budowlanego o nałożeniu na skarżącą spółkę grzywny w celu przymuszenia w wysokości 50 000 zł oraz opłaty egzekucyjnej w wysokości 68 zł, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z [...] września 2021 r. znak [...], wystawionym przez organ pierwszej instancji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych postanowień są przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.), dalej: u.p.e.a.
W stanie faktycznym sprawy poza sporem jest to, że: (1) w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna z [...] lutego 2021 r. nr [...], którą PWINB utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] lutego 2020 r. nr [...] nakazującą K. Sp. z o.o. Sp.k. w B., likwidację wykopu ziemnego wykonanego na nieruchomości nr [...]przy ul. [...] w B., stanowiącego rozpoczęcie robót budowlanych związanych z budową inwestycji "[...]", tj. budową budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi (do XV kondygnacji nadziemnych), z garażami, instalacjami wewnętrznymi, tj. elektryczną, techniczną, pożarową, wodociągowa, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, wentylacji mechanicznej, centralnego ogrzewania i murów oporowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i teletechniczną i zagospodarowaniem terenu na działce [...] przy ul. [...] w B.; (2) obowiązki nałożone decyzją nie zostały przez spółkę wykonane; (3) w dniu [...] lipca 2021 r. PINB skierował do spółki upomnienie nr [...] wzywające do dobrowolnego wykonania obowiązku nałożonego ww. decyzją; (4) w dniu [...] września 2021 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...] i opatrzył go klauzulą o skierowaniu do egzekucji administracyjnej, który doręczono [...] września 2021 r. wszczynając tym samym wobec spółki postępowanie egzekucyjne.
Główny zarzut dotyczy wysokości nałożonej grzywny oraz uzasadnienia postanowień orzekających o grzywnie. Sąd nie podziela tego zarzutu.
Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wśród tych środków ustawa przewiduje nałożenie grzywny w celu przymuszenia (art. 119 § 1 u.p.e.a.) oraz wykonanie zastępcze (art. 127 u.p.e.a.). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, co do zasady grzywna w celu przymuszenia stanowi środek o mniejszej dolegliwości niż wykonanie zastępcze (vide: wyrok NSA z 11 października 2016 r., II OSK 3318/14, pub. CBOSA). W tym przypadku skarżąca nie kwestionuje dokonanego przez organy wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia.
Na skarżącą mogła być nałożona grzywna zgodnie z przepisem art. 120 § 1 u.p.e.a. oraz w wysokości określonej w przepisie art. 121 § 2 u.p.e.a. W sprawie nie wystąpiła też sytuacja określona w art. 7 § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Nałożone na skarżącą obowiązki nie zostały bowiem wykonane. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że organy nałożyły grzywnę w zbyt dużej wysokości oraz że uzasadnienia wydanych przez nie postanowień są niepełne, gdyż nie wyjaśniają, dlaczego nałożono grzywnę w takiej a nie innej wysokości.
Zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. W sprawie niniejszej organy mogły więc nałożyć na skarżącą tylko grzywnę jednorazowo, a to determinowało jaka ma być jej wysokość.
Przy analizie wysokości nałożonej grzywny i celu jej nałożenia nie można pominąć charakteru i zakresu planowanej inwestycji. Celem nałożenia grzywny jest doprowadzenie do wykonania obowiązku. Tymczasem, jak wskazał organ odwoławczy, pomimo upływu około 11 miesięcy od wydania tytułu egzekucyjnego, skarżąca nie tylko nie wykonuje nałożonego obowiązku, ale jak wynika ze stanowiska skargi, kwestionuje w ogóle sam tytuł i stoi na stanowisku, że "fakt niewyeliminowania z obrotu prawnego informacji o prowadzeniu robót budowlanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 świadczy o możliwości dalszej realizacji przedmiotowej inwestycji oraz o bezprzedmiotowości decyzji nakazującej likwidację wykopu ziemnego wraz z rozbiórką płyty betonowej". Zdaniem sądu, powyższe świadczy o lekceważącym stanowisku strony wobec ciążących na niej obowiązków i braku zamiaru ich zrealizowania.
Na wysokość nałożonej grzywny wpływ miał charakter i zakres planowanej inwestycji. Wprawdzie, co trafnie podniósł organ odwoławczy, tytuł wykonawczy obejmuje tylko likwidację wykopu ziemnego, ale nie można tracić z pola widzenia, że zamierzony zakres inwestycji był o wiele większy. Wskazane roboty budowlane stanowiły rozpoczęcie budowy budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi (do XV kondygnacji nadziemnych), z garażami, instalacjami wewnętrznymi, tj. elektryczną, techniczną, pożarową, wodociągowa, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, wentylacji mechanicznej, centralnego ogrzewania i murów oporowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i teletechniczną i zagospodarowaniem terenu na działce [...] przy ul. [...] w B.. Wartość takiej inwestycji musiałaby w przybliżeniu wynosić dziesiątki milionów złotych (cena 1 m2 mieszkania w stanie developerskim na terenie B. waha się w przedziale od około 8 000 zł do około 12 000 zł). Trudno więc w takiej sytuacji mówić o "rażąco nieproporcjonalnej oraz nieadekwatnej do poczynionego etapu inwestycji" wysokości nałożonej grzywny. Skarżąca w sposób nieuprawniony, na potrzeby kwestionowania wysokości grzywny, próbuje oderwać wartość obecnego etapu inwestycji od wartości całej inwestycji, jednocześnie jawnie oświadczając, że dalej ma prawo kontynuować tę inwestycję i że nie zamierza wykonać obowiązku nałożonego na nią w tytule egzekucyjnym. W ocenie sądu, problem w niniejszej sprawie polega jednak nie na wysokości nałożonej grzywny, tylko na braku chęci do wykonania przez skarżącą nałożonego obowiązku. A skoro tak, to zważywszy na cel nakładania grzywny w postępowaniu egzekucyjnym, czyli przymuszenie dłużnika do wykonania tytułu wykonawczego, wysokość nałożonej grzywny jawi się jako adekwatna do okoliczności zaistniałych w sprawie. Nałożenie grzywny w niższej wysokości nijak nie zmusiłoby skarżącej do wykonania obowiązku nałożonego w przedmiotowym tytule wykonawczym. Brak zaś wykonania tego obowiązku stanowi łamanie obowiązującego prawa, co w żadnej mierze nie może być tolerowane w demokratycznym państwie prawa. Dodatkowo skarżąca zapomina, że zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a., w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia, podlegają umorzeniu. W każdym zatem czasie skarżąca może zastosować się do tytułu egzekucyjnego i odpadnie kwestia uiszczania grzywny. Jednakże, jak zostało to już podkreślone powyżej, skarżąca mimo nałożenia na nią grzywny w możliwie najwyższej wysokości, nadal nie zamierza wykonać nałożonego obowiązku.
Reasumując, zdaniem sądu, wszystkie podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Postępowanie przed organami zostało przeprowadzone prawidłowo, zgromadzony materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Na mocy art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI