II SA/Bk 254/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2011-07-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdywymiana prawa jazdyzagraniczne prawo jazdyzatrzymanie prawa jazdycofnięcie uprawnieńprawo o ruchu drogowymbezpieczeństwo ruchu drogowegoniemieckie prawo jazdy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą wymiany zagranicznego prawa jazdy na polskie, uznając, że osoba posiadająca już polskie prawo jazdy, nawet zatrzymane, nie może uzyskać nowego dokumentu w zamian za zagraniczny.

Skarżący M. Ł. domagał się wymiany niemieckiego prawa jazdy na polskie, mimo że posiadał polskie prawo jazdy wydane wcześniej, które zostało mu zatrzymane na 3 lata z powodu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty odmawiającą wymiany. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przepis art. 94 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym ma zastosowanie tylko do osób nieposiadających ważnego polskiego prawa jazdy, a posiadanie zatrzymanego polskiego prawa jazdy wyklucza możliwość wymiany zagranicznego dokumentu.

Sprawa dotyczyła skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Starosty G. odmawiającą wymiany niemieckiego prawa jazdy na polskie. Skarżący posiadał polskie prawo jazdy wydane w 2004 r., które zostało mu zatrzymane na okres 3 lat wyrokiem sądu z 2007 r. z powodu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Mimo to, skarżący ubiegał się o wymianę posiadanego niemieckiego prawa jazdy na polskie, powołując się na art. 94 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organy administracji odmówiły wymiany, wskazując, że przepis ten dotyczy osób, które nie posiadają ważnego polskiego prawa jazdy, a skarżący nadal posiadał w obrocie prawnym zatrzymane polskie prawo jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że posiadanie przez skarżącego zatrzymanego polskiego prawa jazdy wyklucza możliwość skorzystania z procedury wymiany zagranicznego dokumentu na podstawie art. 94 ust. 2 w związku z art. 97 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Sąd podkreślił, że interpretacja taka zapobiega obejściu przepisów dotyczących cofania uprawnień i zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Sąd odniósł się również do zarzutów naruszenia Konwencji o ruchu drogowym oraz zakazu reformationis in peius, uznając je za bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 94 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym ma zastosowanie wyłącznie do osób, które nie posiadają ważnego polskiego prawa jazdy, a legitymują się jego zagranicznym odpowiednikiem. Posiadanie zatrzymanego polskiego prawa jazdy wyklucza możliwość skorzystania z tej procedury.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie posiadania prawa jazdy należy rozumieć jako istnienie ważnego krajowego prawa jazdy w obrocie prawnym, niezależnie od możliwości korzystania z niego. Umożliwienie wymiany zagranicznego dokumentu w takiej sytuacji prowadziłoby do obejścia przepisów o zatrzymywaniu prawa jazdy i cofaniu uprawnień, co naruszałoby art. 97 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.r.d. art. 94 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Przepis ma zastosowanie wyłącznie do obywatela polskiego lub cudzoziemca zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który nie posiada ważnego polskiego prawa jazdy, legitymuje się natomiast jego zagranicznym odpowiednikiem. Pojęcie posiadania należy rozumieć jako istnienie w obrocie prawnym jednego ważnego krajowego prawa jazdy przypisanego określonej osobie, bez względu na to czy osoba ta może w danej chwili korzystać z uprawnień wynikających z tego prawa jazdy.

u.p.r.d. art. 97 § ust. 4

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Kierujący może posiadać tylko jedno ważne krajowe prawo jazdy.

Pomocnicze

u.p.r.d. art. 114 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok.

u.p.r.d. art. 114 § ust. 4

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu odpowiedniego egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 21 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie przez skarżącego ważnego polskiego prawa jazdy (nawet zatrzymanego) wyklucza możliwość wymiany zagranicznego prawa jazdy na polskie na podstawie art. 94 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. Interpretacja przepisów zapobiega obejściu prawa i zapewnia bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 94 ust. 1 pkt 2 lit. a i ust. 2 Prawa o ruchu drogowym do wymiany zagranicznego prawa jazdy. Naruszenie art. 2 i 21 ust. 2 Konstytucji RP. Naruszenie art. 41 Konwencji o ruchu drogowym. Naruszenie zakazu reformationis in peius przez organ odwoławczy. Zagraniczne prawo jazdy powinno być uznane i wymienione na polskie, gdyż jest zgodne z wzorem Konwencji z 1968 r.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie posiadania użyte w tym przepisie należy rozumieć jako istnienie w obrocie prawnym jednego ważnego krajowego prawa jazdy przypisanego określonej osobie, bez względu na to czy osoba ta może w danej chwili korzystać z uprawnień wynikających z tego prawa jazdy. Podmiot, który uzyskał prawo jazdy i nie może z niego korzystać z uwagi na cofnięcie uprawnień nie może skutecznie domagać się wydania kolejnego polskiego prawa jazdy w zamian za oddanie zagranicznego ważnego prawa jazdy. W sferze skutków prawnych oba orzeczenia powodowały tę samą konsekwencję - odmowę wymiany niemieckiego prawa jazdy na polskie krajowe prawo jazdy.

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

sprawozdawca

Stanisław Prutis

przewodniczący

Anna Sobolewska-Nazarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymiany zagranicznych praw jazdy na polskie w sytuacji posiadania przez wnioskodawcę polskiego prawa jazdy, nawet jeśli zostało ono zatrzymane lub cofnięte. Potwierdzenie zasady, że posiadanie ważnego krajowego prawa jazdy (nawet nieaktywnego) wyklucza możliwość wymiany dokumentu zagranicznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wnioskodawcy, który posiadał polskie prawo jazdy, które zostało mu zatrzymane z powodu popełnienia przestępstwa. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania do osób, które nigdy nie posiadały polskiego prawa jazdy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia prawa jazdy, ale z nietypowym zwrotem akcji – próba wymiany zagranicznego dokumentu przez osobę z zatrzymanymi polskimi uprawnieniami. Wyjaśnia istotne niuanse prawne.

Czy można wymienić zagraniczne prawo jazdy, jeśli polskie zostało Ci odebrane? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 254/11 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2011-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art., 94 ust. 2 i art. 97 ust. 4
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Tezy
Przepis art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 108, poz. 908 ze zm.) ma zastosowanie wyłącznie do obywatela polskiego lub cudzoziemca zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który nie posiada ważnego polskiego prawa jazdy, legitymuje się natomiast jego zagranicznym odpowiednikiem. Pojęcie posiadania użyte w tym przepisie należy rozumieć jako istnienie w obrocie prawnym jednego ważnego krajowego prawa jazdy przypisanego określonej osobie, bez względu na to czy osoba ta może w danej chwili korzystać z uprawnień wynikających z tego prawa jazdy. Zatrzymanie prawa jazdy w związku z wyrokiem sądu i brak możliwości korzystania z niego wobec niespełnienia warunków do odzyskania tego dokumentu nie wypełnia przesłanki nieposiadania ważnego polskiego prawa jazdy. Podmiot, który uzyskał prawo jazdy i nie może z niego korzystać z uwagi na cofnięcie uprawnień nie może skutecznie domagać się wydania kolejnego polskiego prawa jazdy w zamian za oddanie zagranicznego
ważnego prawa jazdy.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany dokumentu prawa jazdy - oddala skargę.-
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...].03.2011 r., znak: [...], uchyliło decyzję Starosty G. nr [...], z dnia [...].01.2011 r., w sprawie odmowy wymiany dokumentu prawa jazdy kategorii B, wydanego za granicą M. Ł. do czasu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i odmówiło M. Ł. wymiany niemieckiego prawa jazdy numer [...], wydanego przez Landkreis Vechta, na polskie prawo jazdy w trybie wynikającym z art. 94 ust. 2 ustawy Prawo
o ruchu drogowym.
U podstaw rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: 10.01.2011 r. M. Ł. zwrócił się do Starosty G. o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą bez sprawdzania kwalifikacji. Organ I instancji odmówił wymiany dokumentu prawa jazdy kategorii B wydanego za granicą M. Ł. do czasu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzuciła tej decyzji naruszenie prawa materialnego polegające na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności: art. 2 i art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez kwestionowanie dokumentu wydanego za granicą; naruszenie art. 94 ust. 1 pkt 2 lit. a i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 41 Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu 8 listopada 1968 r. poprzez nierzetelne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie ustaleń w oparciu o kwestionowany stan, a w szczególności dotyczących utraty prawa do kierowania pojazdem, cofniętego na okres przekraczający jeden rok, podczas gdy wniosek dotyczył wymiany prawa jazdy wydanego za granicą a nie przywrócenia uprawnień. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie i oparcie decyzji na dowolnych ustaleniach.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę wskazało, że w myśl art. 94 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpowiednim pojazdem silnikowym może kierować osoba posiadająca ważne zagraniczne prawo jazdy wydane przez: 1) państwo członkowie Unii Europejskiej, Konfederację Szwajcarską lub państwo członkowskie EFTA – stronę umowy
o Europejskim Obszarze Gospodarczym – w okresie ważności prawa jazdy; 2) a) państwo będące stroną Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu dnia
8 listopada 1968 r., b) niewymienione w pkt 1, którego wzór prawa jazdy jest zgodny z wzorem określonym w Konwencji, o której mowa w lit. a – w okresie 6 miesięcy od daty rozpoczęcia stałego lub czasowego, nie dłużej jednak niż przez okres ważności prawa jazdy. Wskazano, że w świetle przepisu art. 97 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zwanej dalej "ustawą" kierujący może posiadać tylko jedno ważne krajowe prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem. Kolegium ustaliło, że: Skarżący posiada ważne prawo jazdy kategorii: A,B,C, BE, CE, wydane przez Starostę G. w dniu 7 lipca 2004 r.; wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z [...].09.2007 r. Skarżący został uznany za winnego popełnienia czynu polegającego na kierowaniu samochodem ciężarowym w stanie nietrzeźwości, wynoszącym 3, 52 % alkoholu w wydychanym powietrzu, za co orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym przez okres 3 lat; środek karny został wykonany, a orzeczona kara upłynęła z dniem 5 maja 2010 r.; w dniu 27.05.2010 r. otrzymał zaświadczenie wydane przez Starostę G. w którym stwierdzono, że spełnia warunki dla poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy w związku z ubieganiem się o zwrot prawa jazdy, którego był pozbawiony na okres przekraczający 1 rok; pismem Starosty G. z dnia 27.05.2010 r. otrzymał odpowiedzi na pytania zawarte w e-mailu z dnia 10.05.2010 r., skierowanym do Ministerstwa Infrastruktury Departamentu Transportu Drogowego, z prośbą o interpretację prawną; wnioskiem z dnia 10.01.2011 r. wystąpił do Starosty G. o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą bez sprawdzenia kwalifikacji, czyli o zastosowanie trybu wynikającego z art. 94 ust. 2 ustawy.
W ocenie Kolegium Skarżący nie mógł skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 94 ust. 2 ustawy, gdyż przepis ten ma zastosowanie do osoby, która nie posiada ważnego polskiego prawa jazdy, legitymuje się natomiast jego zagranicznym odpowiednikiem. Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 4 ustawy kierujący może posiadać tylko jedno ważne krajowe prawo jazdy. Zatem konsekwencją wynikającą z powołanego przepisu jest to, że kierowca posiadający ważne polskie prawo jazdy, które zostało mu zatrzymane w związku z kierowaniem samochodem
w stanie nietrzeźwości i który w tym czasie uzyskał zagraniczne prawo jazdy nie może skorzystać z uprawnienia określonego w art. 94 ust. 2 ustawy. Przyjęcie odmiennego stanowiska doprowadziłoby do naruszenia prawa, tj. art. 97 ust. 4 ustawy. Ponadto umożliwiałoby odzyskanie uprawnień do prowadzenie pojazdów wbrew dyspozycji art. 114 ust. 4 ustawy, tj. bez sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami, czym stwarzałoby zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Organ odwoławczy podniósł, że błędnie Starosta G. wskazał w sentencji skarżonej decyzji, że wymiany niemieckiego prawa jazdy będzie można dokonać po poddaniu się przez M. Ł. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, dlatego też organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty. Wskazano, iż to czy skarżący podda się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji czy też nie, jest w rozpoznawanej sprawie bez znaczenia, gdyż powołany przepis art. 94 ust. 2 ustawy nie ma w tym przypadku zastosowania. O ile skarżący podda się badaniu kontrolnemu w trybie art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy i uzyska pozytywny wynik, Starosta G., stosownie do przepisu art. 114 ust. 4 tej ustawy, zwróci mu prawo jazdy wydane przez Starostę G. w dniu 7 lipca 2004 r., którego został pozbawiony na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w G. II Wydział Karny z dnia [...] września 2007 r., sygn. akt [...]. Odnosząc się do zarzutów organ odwoławczy wskazał, że nie zostały naruszone art. 2 i art. 21 ust. 2 Konstytucji. Również art. 94 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy nie został naruszony, gdyż nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazano, że nikt nie zabrania skarżącemu posługiwać się niemieckim prawem jazdy, skarżący chce wymienić ten dokument na polskie prawo jazdy w celu obejścia wymogów, które musi spełniać kierowca, aby odzyskać zatrzymane prawo jazdy. Zdaniem Kolegium nie naruszono także art. 41 Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu 8 listopada 1968 r., gdyż w sytuacji gdy skarżący posiada ważne polskie prawo jazdy kwestia uznawania czy też nieuznawania ważności niemieckiego prawa jazdy nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się do uchybień natury procesowej Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie wyznaczył stronie terminu do zapoznania się z aktami sprawy czym naruszył art. 10 § 1 k.p.a. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik postępowania, gdyż zawiadomieniem z dnia 12 stycznia 2011 r. zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania i jednocześnie poinformowano go, że w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia powinien zgłosić się do Wydziału Komunikacji w celu uzyskania informacji o przebiegu postępowania i przedstawienia nowych okoliczności istotnych dla sprawy. W dniu 26.01.2011 pełnomocnik skarżącego złożyła na piśmie stanowisko w sprawie, czyli, w ocenie Kolegium, skarżący przedstawił swoje stanowisko przed wydaniem skarżonej decyzji. Ponadto na etapie postępowania odwoławczego Kolegium wyznaczyło stronie 7-dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy.
W skardze do tut. Sądu pełnomocnik powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie zakazu reformationis in peius poprzez orzeczenie na niekorzyść odwołującego się. W motywach skargi podano, że skarżący nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami kategorii "B" w Polsce, gdyż je utracił na podstawie prawomocnego orzeczenia Sądu, zatem decyzja organu jest wadliwa. Ponadto wskazano, że każdy kto mieszka w Polsce może wymienić prawo jazdy zdobyte za granicą na polski dokument, gdyż zezwala na to art. 94 ustawy. Ważne jest aby zagraniczne prawo jazdy odpowiadało wzorowi określonemu w Konwencji z 1968 r. Natomiast polskie przepisy nie przewidują weryfikacji uprawnień zdobytych za granicą w postaci np. dodatkowego egzaminu. Podkreślono, że przedmiotem żądania skarżącego była wymiana niemieckiego krajowego prawa jazdy na odpowiednik polskiego krajowego prawa jazdy. Podano, że w myśl art. 41 Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu 8.11.1968 .r., strony tej konwencji uznają każde krajowe prawo jazdy pod warunkiem, że prawo jazdy jest nadal ważne. Wskazano, że Niemcy są stroną tej Konwencji dlatego prawo jazdy wydawane w Niemczech jest zgodne ze wzorem określonym w tej Konwencji. Wobec tego wymiana krajowego prawa jazdy wydanego przez właściwe organy w Niemczech na odpowiednie polskie krajowe prawo jazdy nie wymaga spełnienia dodatkowego warunku zdania części teoretycznej egzaminu państwowego, zastrzeżonego w zdaniu 2 ust. 2 art. 94 ustawy. Zdaniem strony skarżącej w sprawie niniejszej organ I instancji nie spowodował wszczęcia postępowania w sprawie wydania uprawnienia do kierowania pojazdami na podstawie art. 90, z zastrzeżeniami lub ograniczeniami w art. 92 ustawy ani w trybie art. 114 ust. 4 w związku z art. 138 ust. 2 ustawy, wobec czego nie ma w tej sprawie zastosowania powołany w uzasadnieniu decyzji organu przepis art. 97 ust. 4 w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b., art. 114 ust. 4 ustawy - o wymogu zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego dla danej kategorii. Wniosek zatem nie spowodował także wszczęcia postępowania o przywrócenie mu, na podstawie art. 140 ust. 2 ustawy, uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym po ustaniu przyczyn, które spowodowały utratę polskiego prawa jazdy. Organ II instancji oceniając takie działanie organu I instancji jako wadę nieistotną uchylił decyzję wadliwą w całości a jednocześnie orzekł sprzecznie z żądaniem strony , czym naruszono zakaz reformationis in peius.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w swojej decyzji. Odnośnie zarzutu naruszenia zakazu reformationis in peius wskazano, że organ I instancji wskazując, że odmowa wymiany dokumentu prawa jazdy akt. B wydanego za granicą do czasu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, było orzeczeniem ponad żądanie wniosku, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik postępowania.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do tego czy osoba wobec której cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdem na okres przekraczający 1 rok bądź zatrzymano prawo jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok, może otrzymać polskie krajowe prawo jazdy po oddaniu zagranicznego ważnego prawa jazdy. Zgodnie z art. 94 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym – dalej "ustawa" - osoba posiadająca krajowe prawo jazdy wydane za granicą, która zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, może otrzymać polskie krajowe prawo jazdy po oddaniu zagranicznego ważnego prawa jazdy organowi wydającemu prawo jazdy, z zastrzeżeniem ust. 4. Jeżeli zagraniczne prawo jazdy nie jest zgodne ze wzorem określonym w Konwencji wymienionej w ust. 1 pkt 2 lit. a, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest zdanie części teoretycznej egzaminu państwowego – warunek ten nie dotyczy prawa jazdy wydanego przez państwo, o którym mowa w ust. 1 pkt 1. Z kolei art. 97 ust. 4 ustawy stanowi, że kierujący może posiadać tylko jedno ważne krajowe prawo jazdy. Zdaniem Sądu powołany przepis art. 94 ust. 2 ustawy ma zastosowanie wyłącznie do obywatela polskiego lub cudzoziemca zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który nie posiada ważnego polskiego prawa jazdy, legitymuje się natomiast jego zagranicznym odpowiednikiem. Taki pogląd jest także prezentowany w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 28.09.2010 r. I OSK 1607/09). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należało uznać, że skarżący nie może uzyskać prawa jazdy w zamian za jego niemiecki odpowiednik, gdyż w dalszym ciągu w obrocie prawnym funkcjonuje zatrzymane prawo jazdy z 2004 r. Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie posiadane przez skarżącego polskie prawo jazdy zostało mu zatrzymane (karta 37 akt administracyjnych) w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] września 2007 r., sygn. akt [...], w którym orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat. Ponadto w aktach administracyjnych znajdują się zaświadczenia Starosty G. z dnia [...].09.2009 r. i z dnia [...].05.2010 r., wydane Skarżącemu, poświadczające spełnianie przez Skarżącego warunków do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy w związku z ubieganiem się o zwrot prawa jazdy kat. A,B, C BE i CE. W zaświadczeniach są adnotacje, że prawo jazdy o numerze [...] jest ważne bezterminowo i zostało wydane przez Starostę G. (karty: 17, 31 akt administracyjnych organu I instancji).
Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje (art. 114 ust. 4). Skoro zatem skarżącemu zatrzymano prawo jazdy w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w G. i nie może on z niego korzystać wobec niespełnienia warunków do odzyskania tego dokumentu, to nie został spełniony podstawy warunek przewidziany w art. 94 ust. 2 w związku z art. 97 ust. 4 ustawy – nieposiadanie ważnego polskiego prawa jazdy. Przepis art. 94 ust. 2 ustawy należy interpretować w relacji z art. 97 ust. 4 ustawy. Zatem podmiot, który uzyskał prawo jazdy i nie może z niego korzystać z uwagi na cofnięcie uprawnień nie może skutecznie domagać się wydania kolejnego polskiego prawa jazdy w zamian za oddanie zagranicznego ważnego prawa jazdy, gdyż byłoby to w sposób oczywisty sprzeczne z art. 97 ust. 4 ustawy. Pojęcie posiadania użyte w tym przepisie należy rozumieć jako istnienie w obrocie prawnym jednego ważnego krajowego prawa jazdy przypisanego określonej osobie, bez względu na to czy osoba ta może w danej chwili korzystać z uprawnień wynikających z tego prawa jazdy. Wskazana przez Skarżącego interpretacja prowadziłaby do wniosków contra legem, bowiem osoba której zatrzymano prawo jazdy bądź orzeczono o cofnięciu uprawnienia mogłaby omijać te zakazy występując o wydanie polskiego krajowego prawa jazdy w zamian za oddanie zagranicznego ważnego prawa jazdy.
Odnośnie zarzut naruszenia przepisu art. 41 Konwencji z 1968 r., zdaniem Sądu zarzut ten jest o tyle nietrafny, że przepis ten nie ma w sprawie zastosowania. Art. 41 ust. 1 tej Konwencji stanowi, że umawiające się Strony uznają:
a) każde krajowe prawo jazdy, sporządzone w ich języku narodowym lub w jednym z ich języków narodowych, a jeżeli nie jest sporządzone w takim języku, to, do którego jest dołączony uwierzytelniony przekład;
b) każde krajowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 6 do niniejszej konwencji oraz
c) każde międzynarodowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 7 do niniejszej konwencji,
jako uprawniające na ich terytoriach do kierowania pojazdem, który należy do kategorii wymienionych w prawie jazdy, pod warunkiem że prawo jazdy jest nadal ważne oraz że zostało wydane przez inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych albo przez stowarzyszenie upoważnione do tego przez tę inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych. Jak słusznie wskazało Kolegium organy nie kwestionują faktu, iż skarżący może posługiwać się niemieckim prawem jazdy na terytorium Polski.
Nietrafny zdaniem Sądu jest też zarzut naruszenia zakazu reformationis in peius. Art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W judykaturze przyjmuje się, że "niekorzyść", o której mowa w art. 139 k.p.a., to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpiło, przesądza zestawienie sentencji decyzji organu pierwszej instancji z sentencją decyzji organu odwoławczego (wyrok wsa w Warszawie z 05.05. 2008 r. IV SA/Wa 475/08, LEX nr 489245). Zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać, określonej decyzją organu pierwszej instancji, sytuacji prawnej odwołującego (wyrok wsa w Opolu z 13.09.2007 r. II SA/Op 334/07, LEX nr 472365). Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie takie pogorszenie nie nastąpiło, bowiem w obu kwestionowanych decyzjach odmówiono wymiany niemieckiego prawa jazdy na polskie krajowe prawo jazdy. Różnica w sformułowaniach użytych w sentencjach obu decyzji jest w istocie stylistyczna, gdyż w sferze skutków prawnych oba orzeczenia powodowały tę samą konsekwencję - odmowę wymiany niemieckiego prawa jazdy na polskie krajowe prawo jazdy. Tyle, że organ I instancji wskazuje w sentencji decyzji na prawo jazdy wydane za granicą a organ odwoławczy wskazuje, iż chodzi o niemieckie prawo jazdy. W świetle materiału dowodowego nie ma wątpliwości, że organom obu instancji chodziło o ten sam dokument. Ponadto organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazuje, że postępowanie jest prowadzone w związku z wnioskiem Skarżącego o wymianę prawa jazdy kategorii B wystawionego przez powiat Ziemski Vechta.
Nie można też uznać, że orzeczenie Kolegium w zakresie w jakim eliminuje decyzję Starosty w zakresie warunku "do czasu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji" było orzeczeniem na niekorzyść Skarżącego. Niewątpliwie z art. 94 ustawy nie wynika obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Oba orzeczenia pomimo różnej stylistyki powodowały identyczne dla skarżącego konsekwencje prawne – że nie ma możliwości zamiany niemieckiego prawa jazdy na polskie krajowe, gdyż skarżący legitymuje się już jednym polskim prawem jazdy, tle że zatrzymanym. Z uzasadnień obu decyzji wynika również to, że Skarżący odzyska polskie krajowe prawo jazdy, o ile podda się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Błędem Starosty było wpisywanie tego warunku w sentencji decyzji, gdyż postępowanie dotyczyło wymiany niemieckiego prawa jazdy na jego polski odpowiednik, co nie zmienia faktu, że rację mają organy twierdząc, iż Skarżący nie mógł skorzystać z tego trybu. Zatem w sferze skutków prawnych decyzją Starosty nie była "lepsza" dla Skarżącego – z obu tych decyzji wynikały identyczne względem skarżącego konsekwencje – odmowa zamiany niemieckiego prawa jazdy na jego polski krajowy odpowiednik. Różnica sprowadza się więc do tego, że organ odwoławczy w uzasadnieniu wyjaśnił, iż warunkiem uzyskania polskiego krajowego prawa jazdy jest poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji a organ
I instancji bezpodstawnie wskazał taki warunek w sentencji decyzji. Tym samym nie można stwierdzić, co zdaje się sugerować skarżący w skardze, że postępowania administracyjne prowadzone przez Starostę G. i postępowanie prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży dotyczyły w istocie innych przedmiotów postępowania administracyjnego.
Odnośnie pozostałych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, zadaniem Sądu są one nietrafne, bowiem wszystkie istotne okoliczności w sprawie zostały wyjaśnione. Pełnomocnik skarżącego znała akta sprawy a ponadto na etapie postępowania odwoławczego wyznaczono jej dodatkowy termin do zapoznania się z aktami sprawy. Zdaniem Sądu nie doszło w sprawie też do naruszenia postanowień Konstytucji wskazanych przez skarżącego. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI