II SA/Ke 39/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA oddalił skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących działki, uznając skarżącą za nieuprawnioną do złożenia wniosku.
Skarżąca E. W. wniosła o sprostowanie w ewidencji gruntów informacji o właścicielu działki nr A, twierdząc, że jest jej właścicielką, a nie A. K. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując, że skarżąca nie jest stroną w rozumieniu przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a dane w ewidencji są zgodne z księgą wieczystą, w której jako właściciel widnieje A. K. WSA w Kielcach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej prawo własności i nie posiada legitymacji do żądania aktualizacji danych ewidencyjnych.
Sprawa dotyczyła skargi E. W. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty Koneckiego o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Skarżąca domagała się sprostowania w ewidencji gruntów informacji o właścicielu działki nr A, wskazując, że to ona jest właścicielką, a nie A. K., który został ujawniony w księdze wieczystej i ewidencji. Organy administracji obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania, argumentując, że skarżąca nie posiada legitymacji procesowej do złożenia wniosku o aktualizację danych ewidencyjnych. Stwierdzono, że dane w ewidencji gruntów są zgodne z treścią księgi wieczystej, w której jako właściciel działki nr A widnieje A. K., a skarżąca nie przedstawiła dokumentów, które zaprzeczałyby temu stanowi prawnemu lub potwierdzały jej prawo własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 K.p.a., odmawiając wszczęcia postępowania, ponieważ skarżąca nie wykazała swojego prawa własności do działki nr A i nie spełniła wymogów określonych w przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które określają krąg podmiotów uprawnionych do żądania aktualizacji danych ewidencyjnych. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter techniczno-informacyjny i nie rozstrzyga sporów o prawa do nieruchomości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie posiada legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych, jeśli dane w ewidencji są zgodne z księgą wieczystą, a wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego prawo własności.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków określają krąg podmiotów uprawnionych do żądania aktualizacji danych ewidencyjnych. Skarżąca nie wykazała, że należy do tego kręgu, a dane w ewidencji były zgodne z księgą wieczystą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. EGiB art. 11 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozp. EGiB art. 12 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała swojego prawa własności do działki nr A. Dane w ewidencji gruntów są zgodne z treścią księgi wieczystej. Skarżąca nie spełnia wymogów określonych w przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków jako podmiot uprawniony do żądania aktualizacji danych ewidencyjnych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia prawa własności i błędnego określenia właściciela działki nr A. Zarzut naruszenia art. 7d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Godne uwagi sformułowania
ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. przymiot strony w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków mają podmioty, których prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w tejże ewidencji – przy czym prawa te muszą jasno wynikać z dokumentów stanowiących o własności.
Skład orzekający
Sylwester Miziołek
przewodniczący sprawozdawca
Renata Detka
członek
Dorota Pędziwilk-Moskal
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania aktualizacji danych ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków oraz stosowania art. 61a K.p.a. w takich sprawach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentów potwierdzających prawo własności i zgodności ewidencji z księgą wieczystą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z ewidencją gruntów i rozstrzyganiem sporów o własność na etapie proceduralnym, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.
“Kto może żądać zmiany danych w ewidencji gruntów? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 39/24 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2024-03-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Dorota Pędziwilk-Moskal Renata Detka Sylwester Miziołek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Hasła tematyczne Ewidencja gruntów Skarżony organ Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 61a § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 1390 § 11 pkt 7, § 12 pkt 1 Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 8 grudnia 2023 r. znak: WIG.II.7221.99.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z 8 grudnia 2023 r. znak: WIG.II.7221.99.2023 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach (zwany dalej "ŚWINGiK") utrzymał w mocy postanowienie Starosty Koneckiego z dnia 20 listopada 2023 r. znak: GN.6620.3.1.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z 19 września 2023 r. E. W. zwróciła się do Starosty Koneckiego z wnioskiem "o sprostowanie w ewidencji nieruchomości i zbiorze map ewidencyjnych dostępnych w Starostwie Powiatowym w Końskich, iż działka ewidencyjna nr A o powierzchni 0,0058 ha położona w [...] stanowi własność moją, nie zaś Państwa E. i A. K.". W uzasadnieniu wskazano, że przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się postępowanie, w ramach którego wydane zostało postanowienie w przedmiocie odłączenia z księgi wieczystej nieruchomości będącej działką nr A i przyłączenie jej do innej księgi wieczystej, a działka ta, zdaniem wnioskodawczyni, od zawsze stanowiła jej własność i jest częścią pierwotnej działki nr D. Wyrażono przy tym pogląd, że E. i A. K. "posłużyli się wypisem i wyrysem dotyczącym działki nr E, które traktują ich jako właścicieli z zupełnie nieznanych mi powodów" oraz przedłożyli ugodę sądową zawartą 21 października 2013 r., w ramach której wyodrębniona została przedmiotowa działka. Do wniosku załączono kopię protokołu z 21 października 2013r. sporządzonego w ramach postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie o sygn. akt I Ns 964/10. W toku czynności wstępnych organ I instancji ustalił, że dla działki nr E, obr. [...] prowadzona jest księga wieczysta w Sądzie Rejonowym w [...] i stan własności w niej ujawniony jest zgodny z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Starosta Konecki, powołując się na powyższe ustalenia i treść art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", pismem z 13 października 2023 r. poinformował wnioskodawczynię o bezzasadności jej żądania wyrażonego w piśmie z 19 września 2023 r. W odpowiedzi z 23 października 2023 r. E. W. ponownie wniosła o dokonanie aktualizacji informacji dotyczących zawartych w ewidencji gruntów i budynków danych podmiotowych ww. działki nr A, podnosząc że dział drugi księgi wieczystej jasno wskazuje jej właściciela, tj. wnioskodawcę. W załączeniu przedstawiono kopię postanowienia Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 24 listopada 1995 r. o nieczytelnej sygnaturze akt, wydanego w sprawie częściowego działu spadku po S. K. i M. K. Mając na uwadze powyższe postanowieniem z 20 listopada 2023 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 61a i art. 28 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków [...] w odniesieniu do działki nr A. W uzasadnieniu stwierdzono, że wnioskodawczyni nie posiada interesu prawnego w swoim żądaniu, dotyczącym dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych podmiotowych (danych właściciela) działki nr A, ponieważ nie jest właścicielem tej działki nr A. Natomiast dane podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w odniesieniu do przedmiotowej działki są zgodne z danymi zawartymi w księdze wieczystej, która tą działkę obejmuje. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła E. W., argumentując że Starosta Konecki – wykazując w ewidencji gruntów i budynków działkę nr A jako własność A. K. – wprowadził Sąd Rejonowy w [...] w błąd, ponieważ działka ta nigdy nie była własnością tej ostatniej osoby. W załączeniu przedstawiono kopię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2021 r. o sygn. akt II OSK 2322/18, kopię wyciągu z protokołu z 21 października 2013 r., sporządzonego w ramach postępowania Sądu Rejonowego w [...] o sygn. akt I Ns 964/10 w sprawie o rozgraniczenie, kopię wypisu z rejestru gruntów z 29 maja 2023r. obejmującego działki nr C i A oraz kopię mapy do rozgraniczenia nieruchomości wykonanej na zlecenie Sądu Rejonowego w [...] przez geodetę uprawnionego. ŚWINGiK, utrzymując w mocy zakwestionowane postanowienie, stwierdził, że o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków mogą wystąpić podmioty z kręgu osób usankcjonowanym w art. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy. Należy przy tym uwzględnić regulacje, jakie wynikają z § 11 pkt 2 i § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2021 r. poz. 1390 ze zm.). Tym samym, przymiot strony w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków mają podmioty, których prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków, przy czym prawa te muszą jasno wynikać z dokumentów stanowiących o własności. Jak trafnie zauważył organ I instancji, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, ale gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, wydaje się postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania – na podstawie art. 61a K.p.a. W przedmiotowej sprawie, dotyczącej aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków, przepis art. 24 ust. 2a pkt 2 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz art. 20 ust. 2a ustawy stanowi lex specialis wobec art. 28 K.p.a., statuującego definicję strony. Tym samym, ten ostatni przepis należy wyłączyć jako podstawę wyznaczającą zakres podmiotowy postępowania aktualizacyjnego. W przedmiotowej sprawie działka, która jest przedmiotem złożonego wniosku, jest wykazana w ewidencji gruntów i budynków [...] jako własność innej osoby fizycznej na podstawie księgi wieczystej [...] oraz postanowienia sądowego o sygn. akt I Ns 964/10. Dodatkowo, jak wskazał Starosta Konecki, wnioskodawczyni nie figuruje w aktualnie prowadzonej ewidencji gruntów i budynków ww. obrębu jako właściciel lub władający, czy też użytkownik wieczysty działki ewidencyjnej A. Natomiast wnioskodawczyni jest wykazana w dziale drugim innej księgi wieczystej - nr [...], gdzie jest ujawniona jako właściciel działki nr B. W tym zakresie organ wskazał, na podstawie informacji zawartych w zupełnej treści tej ostatniej księgi wieczystej, że działka nr A o powierzchni 0,0058 ha początkowo znajdowała się w tej księdze wieczystej, ale została z niej odłączona i przeniesiona do księgi wieczystej nr [...] – gdzie w dziale drugim jako właściciela wykazana jest inna osoba fizyczna niż wnioskodawczyni. Aktualnie księga wieczysta nr [...] obejmuje działkę nr B, a księga – [...] działki nr C i A, a dane w ewidencji gruntów i budynków obr. [...] są zbieżne ze stanem wynikającym z ww. ksiąg wieczystych. Natomiast E. W., składając wnioski o dokonanie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków, nie przedstawiła dokumentów, które zaprzeczałyby temu stanowi. W rezultacie, z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie wniosek pochodzi od podmiotu, który nie może zainicjować postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków (ponieważ nie jest wykazany jako właściciel/władający w ewidencji gruntów i budynków, jak również nie przedstawił dokumentu, z którego wynikałoby prawo własności do nieruchomości objętej wnioskiem), zachodzą przesłanki uniemożliwiające wszczęcie stosownego postępowania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach E. W. zarzuciła postanowieniu ŚWINGiK naruszenie: 1. art. 20 ust. 2 ppkt 1 ustawy poprzez naruszenie prawa własności wskutek nieuwzględnienia zarzutu wobec postanowienia organu I instancji, w którym określono, że działka nr A stanowi jej własność i nigdy nie doszło do żadnego zdarzenia prawnego, które uchylałoby ten stan prawny; 2. art. 7d ustawy poprzez uznanie, że Starosta Konecki wykonuje swoje zadania, ale pominięcie, iż zadania te powinny być wykonywane bez naruszenia prawa własności, zgodnie ze stanem faktycznym, prawnym i dotychczas określonymi granicami nieruchomości; 3. art. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 1 ppkt 1 ustawy poprzez uznanie, że A. K. jest podmiotem posiadającym tytuł własności do nieruchomości stanowiącej działkę nr A, podczas gdy osoba ta nie posiada żadnego umocowania prawnego i tytułu, aby taką informację uwzględnić i określić w ewidencji gruntów; 4. art. 140 K.c. poprzez odmowę (uwzględnienia) zażalenia, co wprost prowadzi do naruszenia prawa własności skarżącej w stosunku do działki nr A, która nigdy w żadnej formie nie przeszła na własność A. K. – co powinno znaleźć odzwierciedlenie w ewidencji gruntów, a czego nie uwzględnił ŚWINGiK, mimo że stan prawny nieruchomości jest oczywisty i wszystkim znany, a wnioskodawca A. K. jedynie bezprawnie uzurpuje sobie prawo własności działki nr A. W uzasadnieniu wskazano, że złożenie wniosku o sprostowanie danych co do działki nr A wynikło z żądania A. K., skierowanego do Sądu Rejonowego w Końskich Wydziału Ksiąg Wieczystych o przyłączenie do istniejącej księgi wieczystej wyżej wymienionej osoby działki nr A – która od zawsze stanowiła własność skarżącej. A. K. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Końskich o sprostowanie danych dotyczących ww. działki w ewidencji gruntów i budynków, a jego wniosek został uwzględniony "na ślepo" – mimo braku dokumentu stanowiącego podstawę uznania, że stał się on w jakimkolwiek momencie właścicielem przedmiotowej działki. Następnie, zmieniony wypis z rejestru gruntów wraz z wyrysem ewidencji został przedłożony w Sądzie Rejonowym w [...] , który dokonał wpisu prawa własności na jego rzecz. Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie w całości postanowienia organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zmianę orzeczenia poprzez określenie, że w ewidencji gruntów i budynków – w zakresie działki nr A – jedyną właścicielką jest skarżąca. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Uwzględniając okoliczność, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyjaśnienia również wymaga, że sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy i nie przeprowadza postępowania dowodowego. Może jedynie z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 133 § 1 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd orzekał w oparciu o przedstawione akta sprawy, z których wynika – w ramach określonego wyżej badania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia – że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W orzecznictwie podkreśla się, że postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter proceduralny, co oznacza, że organ wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, nie może odnosić się do meritum sprawy będącej przedmiotem wniosku (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1356/11, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 618/14, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod kątem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza więc badanie istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w kontekście zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., przeważa stanowisko, że żądanie osoby nie wszczyna postępowania administracyjnego tylko wówczas, gdy żądanie wszczęcia zostało zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony, tzn. gdy z podania w sposób oczywisty wynika, że wnoszący składa je nie w swojej sprawie. Natomiast w każdym innym przypadku, kiedy brak interesu prawnego wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania nie jest tak oczywisty, budzi wątpliwości, bądź wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania, ale je kontynuować i w jego trakcie ustalić status prawny żądającego wszczęcia postępowania (por. wyroki NSA: z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2980/12, z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2945/12, z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2872/12, z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1573/11, dostępne j.w.). W niniejszej sprawie skarżąca pismem z 23 października 2023 r. ponowiła swój wniosek z 19 września 2023 r., w którym żądała dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych podmiotowych (danych właściciela) działki nr A – poprzez wpisanie jej osoby zamiast widniejących tam E. i A. K. Organy obu instancji, odmawiając wszczęcia postępowania w tej sprawie stwierdziły, że skarżąca nie posiada przymiotu strony, gdyż nie jest jedną z osób wymienionych w przepisach art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z tymi przepisami: - w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości (lit. a), gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania (lit. b) – art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy; - informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania – art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy. Jak trafnie ustaliły organy obu instancji: - dla objętej wnioskiem działki nr E, obr. [...] prowadzona jest księga wieczysta [...] w Sądzie Rejonowym w [...] , w której jako właściciel stan własności widnieje A. K. – (K-I-8 akt administracyjnych), - co pozostaje w zgodzie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do tej działki (K-I-7), - przy czym wśród dokumentów, stanowiących podstawę wpisu prawa własności, znajduje się "Ugoda Sądowa, I Ns 964/10, 2013-1-21, SR w [...] I Wydział Cywilny", - skarżąca nie figuruje w aktualnie prowadzonej ewidencji gruntów i budynków ww. obrębu jako właściciel lub władający, czy też użytkownik wieczysty działki ewidencyjnej A, natomiast jest wykazana w dziale drugim innej księgi wieczystej - nr [...], gdzie jest ujawniona jako właścicielka działki nr B, - z zupełnej treści tej ostatniej księgi wieczystej wynika, że działka nr A o powierzchni 0,0058 ha pierwotnie znajdowała się w tej księdze wieczystej, ale została z niej odłączona i przeniesiona do ww. księgi wieczystej nr [...] – gdzie w dziale drugim jako właściciel figuruje A. K., - przy czym powyższe dane, zawarte w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina Końskie, są zbieżne ze stanem wynikającym z powołanych ksiąg wieczystych. Również w odniesieniu do dokumentacji przedstawianej w toku postępowania przez skarżącą należy podzielić stanowisko organów obu instancji co do braku, wymaganych przez ustawę, dokumentów, które zaprzeczałyby ujawnionemu w księdze wieczystej [...] stanowi prawnemu, znajdującemu odzwierciedlenie w prowadzonej przez Starostę Koneckiego ewidencji gruntów. W rezultacie, z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie wniosek pochodzi od podmiotu, który nie może zainicjować postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków (ponieważ nie jest wykazany jako właściciel/władający w ewidencji gruntów i budynków, jak również nie przedstawił dokumentu, z którego wynikałoby prawo własności do nieruchomości objętej wnioskiem), zaszły przesłanki uniemożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie aktualizacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w odniesieniu do działki nr A. Z tych względów ocena prawna organów obu instancji jest prawidłowa i wbrew formułowanym w pkt 1-4 skargi zarzutom nie narusza powołanych przez stronę przepisów prawa. W niniejszej sprawie, kluczowe znaczenie miało bowiem ustalenie, kto jest uprawniony do wszczęcia, na wniosek, postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, a w świetle powołanych wyżej art. 24 ust. 2a pkt 2 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy skarżąca nie jest osobą legitymowaną do złożenia wniosku o aktualizację ewidencji gruntów i budynków. Dodać również należy, że stosownie do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2021 r. poz. 1390 ze zm.) legitymację procesową w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych, oprócz właścicieli nieruchomości lub samoistnych posiadaczy (zgodnie § 11 pkt 7 ww. rozporządzenia) posiadają także (w oparciu o § 12 pkt 1 ww. rozporządzenia) użytkownicy wieczyści gruntów, jednostki organizacyjne sprawujące zarząd albo trwały zarząd nieruchomościami, państwowe osoby prawne, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organy administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkownicy gruntów państwowych i samorządowych. Tym samym, przymiot strony w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków mają podmioty, których prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w tejże ewidencji – przy czym prawa te muszą jasno wynikać z dokumentów stanowiących o własności. Taka treść cyt. przepisów oznacza, że wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków wymaga należytego udokumentowania. Analiza akt niniejszej sprawy pozwala stwierdzić, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu stanowiącego podstawę do wprowadzenia żądanej zmian w ewidencji gruntów i budynków. Ubocznie wskazać trzeba, że organy, rozstrzygając (po dokonaniu czynności wstępnych) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, nie miały obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustosunkowywania się do merytorycznych zarzutów podnoszonych przez skarżącą. Dopiero bowiem ustalenie, że wnioskodawca posiada interes prawny do wszczęcia postępowania rodzi po stronie organu obowiązek rozpoznania sprawy co do istoty. Skoro prawidłowo ustalono, że skarżąca nie jest uprawiona do złożenia wniosku o dokonanie aktualizacji informacji dotyczących zawartych w ewidencji gruntów i budynków danych podmiotowych ww. działki nr A, uzasadniało to wydanie zakwestionowanego postanowienia. Końcowo wskazać należy, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Przepisy ustawy oraz ww. rozporządzenia nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI