II SA/Bk 25/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2023-04-20
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęprojekt budowlanyplan miejscowyprzepisy techniczneinteresy osób trzecichWSAbudownictwo mieszkanioweprawo budowlanezagospodarowanie terenuochrona przeciwpożarowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę R. P. na decyzję Wojewody Podlaskiego dotyczącą pozwolenia na budowę zespołu sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych, uznając zgodność inwestycji z planem miejscowym i przepisami technicznymi.

Skarga R. P. dotyczyła decyzji Wojewody Podlaskiego utrzymującej w mocy pozwolenie na budowę zespołu sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niezgodność z planem miejscowym, przepisami technicznymi oraz naruszenie interesów osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły zgodność inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi, a zarzuty dotyczące naruszenia interesów osób trzecich i procedury były bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę R. P. na decyzję Wojewody Podlaskiego, która utrzymała w mocy pozwolenie na budowę zespołu sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady dwuinstancyjności, oraz prawa materialnego, kwestionując zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przepisami technicznymi (m.in. w zakresie oświetlenia, nasłonecznienia, odprowadzania wód opadowych, ochrony przeciwpożarowej) oraz naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich. Sąd analizował zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w tym parametry zabudowy, powierzchnię zabudowy i biologicznie czynną, wysokość budynków oraz kąt nachylenia dachów. Rozpatrzono również kwestie techniczne, takie jak usytuowanie budynków przy granicy działki, zapewnienie naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia, odprowadzanie wód opadowych, ochrona przeciwpożarowa oraz miejsca postojowe. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły zgodność inwestycji z obowiązującymi przepisami, a zarzuty skarżącej, w tym dotyczące naruszenia interesów osób trzecich i procedury, okazały się bezzasadne. W szczególności sąd podkreślił, że ochrona interesów osób trzecich nie może być absolutna i musi opierać się na naruszeniu konkretnych przepisów prawa. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję Wojewody za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, projekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

Sąd ocenił zgodność inwestycji z planem miejscowym, analizując parametry zabudowy, powierzchnię zabudowy i biologicznie czynną, wysokość budynków, kąt nachylenia dachów, linie zabudowy oraz liczbę miejsc postojowych, uznając je za zgodne z uchwałą Rady Miejskiej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (33)

Główne

P.b. art. 35 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami planu miejscowego, wymaganiami ochrony środowiska, przepisami technicznymi, kompletność projektu oraz posiadanie uprawnień przez projektantów.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

MPZP art. 4 § 3

Uchwała Rady Miejskiej w Supraślu Nr XXXVIII/340/2013 z dnia 30 października 2013 r.

Określa przeznaczenie terenu (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), maksymalną powierzchnię zabudowy (do 40%) oraz minimalną powierzchnię biologicznie czynną (nie mniej niż 35%).

MPZP art. 4 § 30

Uchwała Rady Miejskiej w Supraślu Nr XXXVIII/340/2013 z dnia 30 października 2013 r.

Określa nieprzekraczalną linię zabudowy (8 m od krawędzi jezdni).

MPZP art. 4 § 1

Uchwała Rady Miejskiej w Supraślu Nr XXXVIII/340/2013 z dnia 30 października 2013 r.

Określa przeznaczenie terenu jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług wbudowanych, zabudowy usługowej, produkcji ogrodniczej.

MPZP art. 36 § 4

Uchwała Rady Miejskiej w Supraślu Nr XXXVIII/340/2013 z dnia 30 października 2013 r.

Wymaga zaprojektowania 1 miejsca postojowego lub 1 garażu na mieszkanie w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej.

Pomocnicze

P.b. art. 35 § 3

Ustawa - Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia naruszeń, organ nakłada obowiązek usunięcia nieprawidłowości.

P.b. art. 35 § 4

Ustawa - Prawo budowlane

Po spełnieniu wymagań, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

P.b. art. 5 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami, z poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich.

P.b. art. 4

Ustawa - Prawo budowlane

Formułuje zasadę wolności zabudowy.

P.b. art. 20 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Określa obowiązki projektanta, w tym opracowanie projektu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz wyjaśnianie wątpliwości.

P.b. art. 20 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Projektant zapewnia sprawdzenie projektu pod względem zgodności z przepisami technicznymi.

P.b. art. 20 § 4

Ustawa - Prawo budowlane

Projektant i sprawdzający dołączają oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej.

K.p.a. art. 136

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe.

K.p.a. art. 138 § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

K.p.a. art. 15

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

K.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

K.p.a. art. 8 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej.

rozporządzenie MI art. 12 § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej na działce o szerokości 16 m lub mniejszej w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej.

rozporządzenie MI art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa warunki zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.

rozporządzenie MI art. 29

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Zabrania się zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.

rozporządzenie MI art. 60

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa wymóg zapewnienia nasłonecznienia pokoi mieszkalnych.

rozporządzenie MI art. 271 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej.

rozporządzenie MI art. 272 § 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Ściany umiejscowione bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią mogą być projektowane jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

rozporządzenie MI art. 235

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa parametry ścian oddzielenia przeciwpożarowego.

rozporządzenie MI art. 19 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa odległości miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi.

rozporządzenie MI art. 19 § 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Wprowadza odstępstwo od wymogu odległości dla parkingów niezadaszonych przy budynkach mieszkalnych jednorodzinnych.

rozporządzenie MI art. 23 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa odległości miejsc do gromadzenia odpadów stałych od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi.

rozporządzenie MI art. 3 § 22

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja terenu biologicznie czynnego, uwzględniająca 50% powierzchni tarasów i stropodachów z odpowiednią nawierzchnią.

P.b. art. 3 § 2a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

MPZP art. 17 § 3

Uchwała Rady Miejskiej w Supraślu Nr XXXVIII/340/2013 z dnia 30 października 2013 r.

Wskazuje na pożądaną cechę nowoprojektowanej zabudowy, aby nawiązywała do cech lokalnej tradycji budowlanej.

MPZP art. 41

Uchwała Rady Miejskiej w Supraślu Nr XXXVIII/340/2013 z dnia 30 października 2013 r.

Podstawowym odbiornikiem wód opadowych jest grunt.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodność projektu budowlanego z przepisami technicznymi. Brak naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich. Prawidłowe uzupełnienie materiału dowodowego przez organ odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (zasada dwuinstancyjności). Naruszenie przepisów prawa materialnego (niezgodność z planem miejscowym i przepisami technicznymi). Naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich. Brak nawiązania nowoprojektowanej zabudowy do lokalnej tradycji budowlanej. Niewłaściwe obliczanie powierzchni biologicznie czynnej. Niewłaściwe rozwiązania w zakresie odprowadzania wód opadowych. Naruszenie przepisów przeciwpożarowych. Niezgodność rozwiązań komunikacyjnych z przepisami technicznymi. Niezgodność rozwiązania miejsca gromadzenia odpadów stałych z przepisami technicznymi.

Godne uwagi sformułowania

Zasada wolności zabudowy Uzasadnione (kwalifikowane) interesy osób trzecich – takie, które mają umocowanie w przepisach prawa. Nie chodzi zatem o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, lecz jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób. Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady zobowiązany jest rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, będą decydowali o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych.

Skład orzekający

Małgorzata Roleder

przewodniczący sprawozdawca

Marta Joanna Czubkowska

członek

Elżbieta Lemańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zgodności z planem miejscowym, przepisami technicznymi, ochrony interesów osób trzecich oraz zasad postępowania administracyjnego w sprawach pozwoleń na budowę."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego sporu sąsiedzkiego w kontekście pozwolenia na budowę, z licznymi zarzutami proceduralnymi i materialnoprawnymi. Choć nie jest przełomowa, zawiera cenne wskazówki dotyczące interpretacji przepisów Prawa budowlanego i KPA.

Sąsiedzki spór o pozwolenie na budowę: WSA rozstrzyga kluczowe kwestie zgodności z prawem.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 25/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Joanna Czubkowska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 1732/23 - Wyrok NSA z 2024-04-24
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant st. sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2022 r. nr [...] Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu Białostockiego nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą K. O. i A. O., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Q. s.c. w B. pozwolenia na budowę zespołu sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych z doziemnymi instalacjami kanalizacji sanitarnej, energetyczną i zagospodarowaniem terenu na działce o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości Z., gmina S. powiat b. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 13 marca 2022 r. K. O. i A. O., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Q. s.c. w B. (dalej powoływani również jako: "inwestorzy") wystąpili do Starosty Białostockiego o pozwolenie na budowę na opisaną powyżej inwestycję. Do wniosku o pozwolenie na budowę dołączyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikającym z tytułu własności, trzy egzemplarze projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego, a także oświadczenie projektanta dotyczące możliwości podłączenia projektowanych obiektów budowlanych do istniejącej sieci ciepłowniczej.
Jako strony postępowania organ wyznaczył K. O. i A. O. – dysponujących działką inwestycyjną o nr [...] oraz właścicieli działki inwestycyjnej A. i H. Ś. i właścicieli działek sąsiadujących z przedmiotową inwestycją o nr: [...] – J. M. i Ł. K.; [...] – K. C.; [...] – A. P. i M. S.; [...] – R. P., a także Gminę Supraśl - właściciela działki drogowej o nr [...].
Kierując się treścią przepisu art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej: "P.b."), Starosta Białostocki, przed wydaniem decyzji sprawdził zgodność projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: (-) wymogami ochrony środowiska - lokalizacja projektowanej inwestycji ma miejsce poza specjalnym obszarem ochronnym Natura 2000 oraz nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839); (-) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) części wsi Zaścianki - obszar na południe od Szosy Baranowickiej - zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w Supraślu Nr XXXVIII/340/2013 z dnia 30 października 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 3 grudnia 2013 r., poz. 4192), działka leży na terenie oznaczonym w planie symbolem [...] o przeznaczeniu: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług wbudowanych, zabudowy usługowej, produkcji ogrodniczej, wraz z zielenią urządzoną, obiektami i urządzeniami towarzyszącymi; inwestycję zaprojektowano zgodnie z zapisami warunków kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie: (-) linii zabudowy wynoszącej 8 m od krawędzi jezdni ulicy Zaścianki oznaczonej w planie jako [...], (-) powierzchnia zabudowy projektowanych obiektów: w projekcie - 36,44%, w planie - do 40%, (-) powierzchni biologicznie czynnej: w projekcie 35,18 %, w planie nie mniej niż 35%, (-) wysokości zabudowy w projekcie - 7,32 m, w planie do 10 m, (-) geometrii dachu: w projekcie dachy o kącie nachylenia 8°, w planie kąt nachylenia połaci dachowych do 45°, (-) miejsc postojowych: w projekcie w budynkach zaprojektowano jednostanowiskowe garaże, w planie zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna - 1 miejsce postojowe lub 1 garaż na mieszkanie, (-) obsługi działek w zakresie dojazdów: działka posiada bezpośredni dojazd z ul. Zaścianki, (-) teren projektowanej inwestycji nie jest objęty żadną formą ochrony konserwatorskiej, (-) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, tj. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225, zwane dalej "rozporządzenie MI" lub "warunki techniczne": (-) usytuowanie budynków po granicy z działką nr [...] wynika z faktu, że działka inwestycyjna nr [...] ma szerokość 15,60 m; na takie usytuowanie pozwala zapis § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MI, który mówi że w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej; (-) ze względu na istniejący budynek mieszkalny z otworami okiennymi i drzwiowymi zlokalizowany na działce nr [...] w odległości 2,60 m od granicy działki wykazana została możliwość naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w oparciu o § 13 ust. 1 rozporządzenia MI, co zostało pokazane na rysunku nr [...] (str. 33 projektu ), (-) zapewnione zostało również nasłonecznienie pokoi mieszkalnych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zgodnie z zapisem § 60, który mówi, że pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 7:00-17:00; w ust. 2 wskazano, że w mieszkaniach wielopokojowych wymagania z ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. Kwestia ta w niniejszej sprawie została wykazana i przedstawiona w projekcie na rysunku [...] (str. 35 projektu), (-) kompletność projektu budowlanego - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, (-) posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń - do dokumentacji dołączono: decyzję Starosty Powiatu Białostockiego z [...] grudnia 2021 r., znak [...] o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej; (-) posiadanie przez osoby wykonujące projekt budowlany wymaganych uprawnień budowlanych i przynależności do właściwych izb samorządu zawodowego - do dokumentacji projektowej załączono kopię uprawnień projektantów oraz ich aktualnych zaświadczeń o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego.
Z uwagi na powyższe organ I instancji stwierdził, że zamierzenie inwestycyjne nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz jest zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi, co skutkowało wydaniem w dniu 19 maja 2022 r. decyzji nr 824 zatwierdzającej projekt zagospodarowania ww. działki i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej inwestorom pozwolenia na budowę na opisaną na wstępie inwestycję.
Na skutek odwołania R. P. (dalej powoływanej jako: "skarżąca"), Wojewoda Podlaski decyzją z dnia 28 września 2022 r. nr AB-II.7840.5.9.2022.MM utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy uznał, po lekturze akt sprawy, że organ I instancji nie zebrał pełnego materiału dowodowego, na podstawie którego podjął skarżone rozstrzygnięcie. W trakcie postępowania odwoławczego Wojewoda zauważył bowiem, że na rysunku zagospodarowania terenu brak jest wskazania/kierunku spływu wód z powierzchni utwardzonych, tj. dojść i dojazdów do projektowanych budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Ponadto stwierdził, że projekt budowlany nie zawiera informacji dotyczących projektowanej skarpy na terenie inwestycji od strony działki o nr [...] oraz opracowanie jest niejednoznaczne pod kątem ogrodzenia działki inwestycyjnej o nr [...]. Dostrzegł również niejasności w projekcie budowlanym w kwestii ochrony przeciwpożarowej inwestycji i sąsiadujących z nią nieruchomości.
Z uwagi na powyższe w postępowaniu odwoławczym Wojewoda, w trybie art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a."), przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe i zobligował inwestorów do uzupełnienia materiału dowodowego (w ramach art. 35 ust. 3 P.b.) - postanowieniem z [...] sierpnia 2022 r., znak: [...] zobowiązał do uzupełnienia materiału dowodowego, m.in. o wykazanie zgodności projektowanej inwestycji z § 29 rozporządzenia MI oraz do wyjaśnienia kwestii ogrodzenia przedmiotowej inwestycji. Dodatkowo inwestorzy zostali zobligowani do wykazania, że projektowane zamierzenie budowlane nie narusza warunków ochrony przeciwpożarowej.
W wyznaczonym terminie inwestorzy uzupełnili wskazane w ww. postanowieniu nieprawidłowości. Wskazali na rysunku projektu zagospodarowania terenu kierunki spływu wód opadowych z powierzchni utwardzonych, wyjaśnili kwestię ogrodzenia przedmiotowej inwestycji - oznaczyli na rysunku projektu zagospodarowania terenu, w którym miejscu pozostaje istniejące ogrodzenie oraz w którym miejscu zostanie ono zaprojektowane. Zaznaczyli również, że zarówno istniejące ogrodzenie jak i projektowane posiada podmurówkę o wysokości powyżej terenu nieruchomości inwestycyjnej oraz działek sąsiednich o nr [...], [...], [...], [...]. Podkreślili, że planowane zagospodarowanie działki inwestycyjnej nie narusza § 29 rozporządzenia MI, wody opadowe nie będą kierowane na tereny sąsiednich nieruchomości, natomiast na teren biologicznie czynny działki o nr [...]. Inwestorzy odnieśli się również do kwestii dotyczących ochrony przeciwpożarowej przedmiotowej inwestycji - na rysunku projektu zagospodarowania terenu jednoznacznie wskazali, które ściany projektowanych budynków mieszkalnych jednorodzinnych stanowią ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Dodatkowo zawarli informacje dotyczące istniejącego budynku gospodarczego na działce o nr [...]. Wyjaśnili, że jest to budynek murowany i posiada przekrycie dachu z blachy, w związku z czym nie rozprzestrzenia ognia. Inwestorzy doprecyzowali również, że otwory okienne, zlokalizowane w projektowanych ścianach oddzielenia przeciwpożarowego, posiadają wymaganą klasę odporności ogniowej.
Oceniając przedmiotową inwestycję organ odwoławczy zgodził się ze Starostą o jej zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując, że działka o nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...], tj. terenie zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej, z dopuszczeniem usług wbudowanych, zabudowy usługowej, produkcji ogrodniczej, wraz z zielenią urządzoną, obiektami i urządzeniami towarzyszącymi; przedmiotowe zamierzenie budowlane dotyczy budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych, zaś projektowane obiekty usytuowane zostały z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy, która umiejscowiona jest, zgodnie z § 4 pkt 30 lit. a) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w odległości 8 m od krawężnika jezdni drogi oznaczonej w planie symbolem .. (ul. [...]). Według § 4 pkt 3) lit. b) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powierzchnia zabudowy budynkami i budowlami działki lub terenu objętego inwestycją powinna wynosić nie więcej niż 40%. Informacja zawarta w opisie technicznym projektu zagospodarowania działki wskazuje, że powierzchnia zabudowy działki inwestycyjnej o nr [...] wynosi 632,16 m2, co stanowi jej 36,44% powierzchni. W myśl § 4 pkt 3 lit. c) ww. planu powierzchnia biologicznie czynna nie może wynosić mniej niż 35% powierzchni działki. Zgodnie z projektem zagospodarowania działki, powierzchnia biologicznie czynna stanowi 35,18% powierzchni działki inwestycyjnej. Wysokość projektowanych budynków mieszkalnych jednorodzinnych wynosi 7,32 m. natomiast miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej przewiduje wysokość maksymalnie do 10 m. Przepis § 4 pkt 3 lit. e) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określa dla zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej kąt nachylenia połaci dachowych nieprzekraczający 45°. Przedmiotowe budynki przekryte zostaną dachem pulpitowym o kącie nachylenia połaci równym 8°. Według § 36 ust. 4 lit. f) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenie przedmiotowej inwestycji zlokalizowanej na obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wymagane jest zaprojektowanie 1 miejsca postojowego lub 1 garażu na mieszkanie. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu każdy z sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych będzie posiadał garaż jednostanowiskowy w bryle budynku, dodatkowo przewiduje się 6 miejsc postojowych na terenie działki inwestycyjnej o nr [...].
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewoda Podlaski stwierdził, że przedmiotowe zamierzenie budowlane jest zgodne z zapisami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie działki inwestycyjnej o nr [...], tym samym warunek wskazany w art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. został spełniony.
Oceniając natomiast przedmiotowe zamierzenie pod kątem art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., tj. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, Wojewoda stwierdził, że organ rozstrzygający o pozwoleniu na budowę obowiązany jest ocenić, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych § 13, § 57 i § 60 warunków technicznych. Obowiązkiem właściwego organu jest zbadanie, czy załączone rysunki i informacje zawarte w projekcie budowlanym mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Analiza spełnienia wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych powinna być sporządzona przez projektanta i stanowić element opisu projektu zagospodarowania terenu. Do obowiązków projektanta budowlanego, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. należy bowiem nie tylko opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, ale również wyjaśnienia wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań.
Mając na względzie powyższe, Wojewoda oceniając usytuowanie przedmiotowej inwestycji stwierdził, że została ona zlokalizowana zgodnie z § 12 rozporządzenia MI. Na podstawie rysunku przedstawiającego projekt zagospodarowania działki inwestycyjnej budynki mieszkalne jednorodzinne zaprojektowano bezpośrednio przy granicy z działką o nr [...]. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, działka inwestycyjna o nr [...] posiada szerokość równą 15,55 m. Natomiast w myśl § 12 ust. 4 pkt 1) rozporządzenia MI w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 rozporządzenia MI, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Zgodnie natomiast z § 13 rozporządzenia MI niezbędnym warunkiem prawidłowego ustalenia odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, umożliwiającej naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, jest precyzyjne, jednoznaczne wyznaczenie w płaszczyźnie poziomej kąta 60°, z usytuowaniem jego wierzchołka w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, a następnie zbadanie, czy między ramionami tak wyznaczonego kąta, w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania, nie znajduje się obiekt przesłaniający. Przeprowadzona przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego wykazała, że projekt zagospodarowania terenu zawiera szczegółowe analizy przesłaniania istniejących budynków mieszkalnych znajdujących się na sąsiednich działkach, a w szczególności budynku na działce o nr [...], który znajduje się w odległości 2,50 m od granicy z działką inwestycyjną. Ponadto projekt zagospodarowania terenu zawiera analizy przesłaniania projektowanych budynków względem siebie, według których przedmiotowa inwestycja nie przesłania istniejących na działkach o nr [...], [...] budynków mieszkalnych, a projektowane budynki posiadają dostęp do naturalnego oświetlenia na zasadach wskazanych w § 13 rozporządzenia MI.
Oceniając przedmiotowe zamierzenie budowlane pod kątem spełnienia § 60 rozporządzenia MI, odnoszącego się do spełnienia wymogu nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach istniejących na działkach sąsiednich tj.: [...], [...], [...], [...] oraz projektowanych budynkach na działce inwestycyjnej o nr [...] organ odwoławczy stwierdził, na podstawie analiz nasłonecznienia załączonych do projektu zagospodarowania działki, że wskazany wyżej przepis nie zostanie naruszony. Zgodnie bowiem ze sporządzoną przez uprawnionego projektanta linijką słońca dla budynku istniejącego na działce o nr [...] w dniach równonocy będą zapewnione co najmniej 3 godziny naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych w godzinach od 7:00 do 17:00.
Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że inwestycja nie narusza także § 29 rozporządzenia MI, w myśl którego dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. W opisie technicznym projektu zagospodarowania działki, teren przedmiotowej inwestycji został dostosowany do otaczającego zagospodarowania terenów sąsiednich. Ponadto inwestorzy jednoznacznie wskazali na rysunku projektu zagospodarowania terenu kierunki spływu wód opadowych z projektowanych powierzchni utwardzonych na tereny biologicznie czynne, umożliwiające ich retencje. Co więcej, projekt zagospodarowania działki zawiera szczegółowe przekroje terenu działki inwestycyjnej o nr [...], z których wynika, że § 29 rozporządzenia MI nie zostanie naruszony. Zgodnie z projektem zagospodarowania działki, przedmiotowa inwestycja od strony działki o nr [...] posiada ogrodzenie z podmurówką, zaś od strony działek o nr [...], [...], [...] ogrodzenie z podmurówką jest projektowane.
Następnie organ odwoławczy dokonał weryfikacji zamierzenia budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi pod kątem zachowania bezpieczeństwa pożarowego wskazując, że przedmiotowe budynki mieszkalne jednorodzinne zostały usytuowanie bezpośrednio po granicy z działką sąsiednią o nr [...]. Zgodnie z § 272 ust. 3 rozporządzenia MI, ściany umiejscowione bezpośrednio po granicy z działką sąsiednią o nr [...] zaprojektowane zostały jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Odległość między planowanymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi będzie wynosiła 4,44 m. W związku z tym, między przedmiotowymi budynkami zaprojektowano od strony garażu ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Wojewoda, analizując materiał dowodowy stwierdził, że ww. projektowane ściany spełniają wszystkie parametry wymagane dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego, wskazane w § 235 rozporządzenia MI. Wskazane ściany oddzielenia pożarowego posiadają klasę odporności ogniowej równą RE160, ponadto otwór występujący w ścianie prostopadłej do ścian, zlokalizowanej po granicy z nieruchomością nr [...], zaprojektowany został w klasie odporności równiej E160. Dodatkowo, ściany oddzielenia przeciwpożarowego będą wysunięte na 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku.
Wojewoda stwierdził również, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest kompletny - w projekcie znajduje się informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b P.b. Dokumentacja projektowa zawiera oświadczenie projektantów, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej oraz przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu budowlanego zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, o których mowa w art. 12 ust. 7 P.b. Ponadto zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zakresu i formy projektu budowlanego, wszystkie cztery egzemplarze projektu budowlanego zostały oprawione w trwale spiętą oprawę, uniemożliwiającą ich dekompletację.
Odnosząc się do zastrzeżeń odwołującej organ odwoławczy stwierdził, że zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w związku z art. 144 K.c., wskazujący na brak uwzględnienia jej uzasadnionych interesów w zakresie negatywnego wpływu planowanej inwestycji w zakresie oświetlenia, hałasu oraz naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa, jest nietrafiony. Organ odwoławczy wskazał, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że z treści przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. wynika, że poszanowaniu podlegają nie wszystkie, lecz tylko uzasadnione (kwalifikowane) interesy osób trzecich – takie, które mają umocowanie w przepisach prawa. Nie chodzi zatem o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, lecz jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2184/15, Lex nr 2315648). Organ wyjaśnił, że przy podnoszeniu zarzutu naruszenia w tym zakresie konieczne jest wskazanie naruszenia konkretnego przepisu, bez tego organ nie ma możliwości odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem każda inwestycja ze swej istoty wiąże się z niedogodnościami dla sąsiadów.
Konkludując Wojewoda Podlaski uznał, że postępowanie organu I instancji przeprowadzono prawidłowo, z wyłączeniem części uzupełnionej w postępowaniu odwoławczym, a zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z zapisami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie działki inwestycyjnej o nr [...], nie narusza przepisów techniczno-budowlanych ani uzasadnionych interesów osób trzecich. Zamierzenie budowlane spełnia zatem warunki wskazane w art. 35 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 4a P.b., co skutkowało utrzymaniem w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji.
Skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego wniosła R.P., zarzucając:
I. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 136 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a. wobec przeprowadzenia przez organ odwoławczy "dodatkowego" postępowania dowodowego w znacznej części, które doprowadziło do nowych ustaleń, a których nie poczynił organ I instancji, co w efekcie narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i prawo strony do dwukrotnego rozpoznania sprawy,
2) art. 138 § 2 K.p.a. wobec jego niezastosowania i odstąpienia od wydania przez Wojewodę Podlaskiego decyzji kasacyjnej z uwagi na szeroki zakres uchybień proceduralnych, popełnionych przez organ I instancji, a polegający na braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego oceny, w sytuacji gdy zakres materiału dowodowego "uzupełnionego" na etapie odwołania miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 35 P.b. wobec nieuprawnionego uznania, że planowane przez inwestorów zamierzenie budowlane jest zgodne z zapisami, zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym na terenie działki inwestycyjnej nr [...] położonej w Z., a nadto z przepisami techniczno-budowlanymi, złożony projekt budowlany jest kompletny oraz inwestycja nie narusza interesów osób trzecich, w sytuacji gdy:
(-) nowoprojektowana zabudowa w żaden sposób nie nawiązuje do cech lokalnej tradycji budowlanej, wyrosłej z tradycyjnej zabudowy wiejskiej,
(-) zamierzenie inwestycyjne rażąco narusza uzasadniony interes osób trzecich, w tym zwłaszcza skarżącej, wykluczając definitywnie możliwość realizacji jakiegokolwiek prawa do zabudowy jej działki w sytuacji zrealizowania inwestycji przez inwestorów,
(-) nowoprojektowana zabudowa narusza zapisy § 271 warunków technicznych w zakresie nieprzestrzegania przepisów przeciwpożarowych z uwagi na bliskość sąsiedztwa zabudowy, tj. odległość projektowanych budynków od domu skarżącej,
(-) zastosowane w projekcie rozwiązania komunikacyjne, w tym droga wewnętrzna ogólnodostępna jest niezgodna z § 19 ust. 1 pkt a) warunków technicznych,
(-) zaprojektowana powierzchnia biologicznie czynna nie spełnia wymagań opisanych w § 4 ust. 3 pkt c) MPZP, bowiem jest mniejsza niż 35% powierzchni działki,
(-) projekt budowlany nie przewiduje żadnego rozwiązania w zakresie odprowadzania wód opadowych zarówno w odniesieniu do głównego układu komunikacyjnego, jak również do pozostałego terenu, tj. terenu biologicznie czynnego, co narusza zapisy § 41 MPZP,
(-) projekt budowlany w zakresie rozwiązania miejsca grodzenia odpadów stałych jest niezgodny z § 23 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy sporządzonej przez architekta inż. A.S. (załączonej do skargi) na okoliczność wykazania w projekcie uchybień oraz tego, że nie spełnia przesłanek, opisanych w art. 35 P.b.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Podlaski wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. W uzasadnieniu stwierdził, że do prawidłowego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy niezbędne było uzupełnienie materiału dowodowego, co też uczynił, kierując się treścią art. 136 K.p.a. Mając na względzie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie był szeroki i nie miał istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, aby przekazać ją do ponownego rozparzenia, a decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, Wojewoda stwierdził, że dostrzeżone nieprawidłowości mogą zostać uzupełnione na etapie odwoławczym. W sytuacji zaś, gdy nieprawidłowości nie były istotne nie mogły być podstawą uchylenia decyzji I instancji na mocy art. 138 § 2 K.p.a. Uzupełnienie materiału dowodowego w niewielkim zakresie mieści się w kompetencji organu odwoławczego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji. Dlatego też zarzuty dotyczące naruszenia art. 136 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a. oraz art. 138 §1 K.p.a. Wojewoda ocenił jako bezzasadne.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe zamierzenie budowlane zostało dokładnie przeanalizowane i ocenione jako zgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co więcej nawiązuje do lokalnej tradycji budowlanej. Powierzchnia biologicznie czynna projektowanej inwestycji wynosi 35,18% (projekt przewiduje powierzchnię nie mniejszą niż 35%). Organ odwoławczy nie zgodził się ze stroną w zakresie sposobu obliczania powierzchni biologicznie czynnej z miejsc postojowych, pokrytych kratką eko zgodnie z § 3 pkt 22) warunków technicznych (tj. 50% tej powierzchni), wskazując na orzecznictwo sądowoadministraycjne mówiące, że do wielkości terenu biologicznie czynnego zalicza się w 100% teren z nawierzchnią ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację, do której należy zaliczyć między innymi kratkę eko.
W zakresie naruszenia § 41 MPZP Wojewoda wskazał, że projekt zagospodarowania terenu spornej działki zakłada odprowadzenie wód opadowych do gruntu, na teren działki o nr [...], a skoro inwestycja dotyczy zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, to wody opadowe nie będą wymagały podczyszczenia. Ponadto, zgodnie z opisem projektu architektoniczno-budowlanego, warunki gruntowo-wodne zostały określone jako proste. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewoda stwierdził, że inwestycja została zaprojektowana zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów techniczno-budowlanych podnoszonych przez skarżącą, tj. § 23 ust. 1 pkt 1 oraz § 23 ust. 1 pkt 5 warunków technicznych w zakresie rozwiązania miejsca gromadzenia odpadów stałych Wojewoda wyjaśnił, że przepis ten nie odnosi się do budynków mieszkalnych jednorodzinnych (§ 23 ust. 1 pkt 4 warunków technicznych). Wskazanie natomiast przez skarżącą, że inwestycja posiada cechy zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej - jest błędne.
Również zarzut naruszenia § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a) warunków technicznych nie zyskał aprobaty Wojewody, gdyż zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 5 warunków technicznych zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a), nie jest wymagane w przypadku parkingów niezadaszonych składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych przypadających na jeden lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanych przy tym budynku. Wojewoda stwierdził też, że projektowane ściany spełniają wszystkie parametry wymagane dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego, wskazane w § 235 warunków technicznych, zaś zarzuty skarżącej w tym zakresie ocenił jako bezzasadne.
Odpowiadając na zarzuty załączonej do skargi ekspertyzy Wojewoda wskazał, że opinia geotechniczna znajduje się na str. 47 projektu architektoniczno-budowlanego, gdzie określone zostały warunki gruntowe jako proste, natomiast badania geologiczne terenu stanowią, w zależności od potrzeb element projektu technicznego, który nie podlega zatwierdzeniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Ponadto, wbrew twierdzeniu eksperta, inwestycja nie obejmuje swym zakresem projektu drogi. Utwardzenie znajdujące się na terenie działki jest ciągiem pieszo-jezdnym, stanowiącym dojazd do każdego z projektowanych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, który zawarty jest w projekcie zagospodarowania terenu i projekcie architektoniczno-budowlanym. Wojewoda wyjaśnił też, że zgodnie z załączoną do wniosku o pozwolenie na budowę mapą do celów projektowych, na terenie przedmiotowej inwestycji występuje jedno drzewo, które w tym miejscu pozostanie - projekt zagospodarowania terenu nie przewiduje jego likwidacji. Ww. mapa została sporządzona w dniu 17 listopada 2021 r. przez uprawnionego geodetę, który oświadczył, pod rygorem odpowiedzialności karnej, że stworzony przez niego dokument został opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych i został pozytywnie zweryfikowany. Organ odwoławczy nie ma więc podstaw prawnych do kwestionowania poprawności wykonanej mapy. Mając powyższe na uwadze, również zarzuty ekspertyzy Wojewoda uznał za bezzasadne.
Na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2023 r. sąd dopuścił dowód z ekspertyzy sporządzonej przez architekta inż. Artura Szwaja zawnioskowany przez skarżącą i dołączony do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody Podlaskiego z dnia 28 września 2022 r. nr AB-II.7840.5.9.2022.MM utrzymująca w mocy decyzję Starosty Białostockiego z 19 maja 2022 r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzieleniu K. O. i A. O. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Q. s.c. w B. pozwolenia na budowę zespołu sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych z doziemnymi instalacjami: kanalizacji sanitarnej, energetyczną i zagospodarowaniem terenu na działce o nr [...] położonej w miejscowości Z.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471), której przepisy w zasadniczej części weszły w życie w dniu 19 września 2020 r.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie z art. 4 P.b. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Przepis ten formułuje zasadę wolności zabudowy, która ma swoje źródło w art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nakazujących poszanowanie wolności i własności.
Przepis art. 35 ust. 1 P.b. reguluje natomiast zakres obowiązków organu architektoniczno-budowlanego, mających na celu sprawdzenie projektu budowlanego w fazie wyjaśniającej postępowania administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, wyznaczonego datą złożenia przez inwestorów wniosku z 13 marca 2022 r., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: (a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, (b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, (c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: (a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, (b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, (c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, (d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie stwierdzenia naruszeń w ww. zakresie, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia (art. 35 ust. 3 P.b.). W przypadku zaś spełnienia tych wymagań, a także wymagań zawartych w art. 32 ust. 4 P.b. właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę – o czym stanowi art. 35 ust. 4 P.b. Przepis ten nie dopuszcza więc jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani też możliwości uzależnienia wydania go od spełniania warunków innych niż te przewidziane ustawowo (np. od zgody sąsiadów). Organ nie może zatem odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wymogi określone w art. 35 ust. 1 P.b., a inwestor dopełnił czynności wymienionych w art. 32 ust. 4 P.b. Nadmienić również należy, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest postępowaniem wnioskowym i ograniczone jest zakresem wniosku inwestora. Organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z przepisami prawa, natomiast nie posiada kompetencji do korygowania zamierzeń inwestycyjnych, bowiem takie uprawnienie posiada wyłącznie inwestor.
Prawidłowe badanie przedłożonego projektu musi objąć wszystkie wymienione w art. 35 ust. 1 P.b. elementy i dopiero potwierdzenie, że przedłożony projekt spełnia wymagania, o których mowa w treści przepisu, daje organowi asumpt do jego zatwierdzenia. W badanej sprawie analiza akt postępowania doprowadziła sąd do wniosku, że organy architektoniczno-budowlane dopełniły ciążącego na nich obowiązku zbadania przedstawionego projektu budowlanego we wszystkich wymaganych przez art. 35 ust. 1 P.b. aspektach.
Pierwszym z tych obowiązków było zbadanie zgodności projektu zagospodarowania działki i zaproponowanych w projekcie budowlanym rozwiązań z ustaleniami aktu planistycznego obowiązującego na obszarze obejmującym teren inwestycji. W związku z podnoszonym w skardze zarzutem niezgodności projektowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy wskazać, że obszar, na którym planowane jest przedsięwzięcie, objęty został postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w Supraślu Nr XXXVIII/340/2013 z dnia 30 października 2013 r. W zaskarżonej decyzji organ przeprowadził analizę zgodności projektowanej inwestycji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast dokonana przez sąd ocena akt postępowania administracyjnego potwierdza prawidłowość tej analizy. Oceniając więc przedmiotowe zamierzenie budowlane (zespół 6 budynków mieszkalnych jednorodzinnych z doziemnymi instalacjami: kanalizacji sanitarnej, energetyczną i zagospodarowaniem terenu na działce o nr [...] w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej) pod tym kątem sąd uznał, że orzekające w sprawie organy prawidłowo stwierdziły, że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z uchwałą Rady Miejskiej w Supraślu Nr XXXVIII/340/2013 z dnia 30 października 2013 r. Nie budzi wątpliwości, że w sprawie spełniony został warunek przeznaczenia terenu na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, co jest zgodne z postanowieniami ogólnymi planu miejscowego, zaliczającymi teren, na którym zlokalizowana jest inwestycja, do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonych symbolem [...]. Zgodnie bowiem z § 4 pkt 1) planu, są to tereny zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej, z dopuszczeniem usług wbudowanych, zabudowy usługowej, produkcji ogrodniczej, wraz z zielenią urządzoną, obiektami i urządzeniami towarzyszącymi. Spełniony został również warunek miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczący maksymalnego procentowego udziału powierzchni zabudowy, który dla przedmiotowej inwestycji wynosi 36,44%, wobec przewidzianej w planie maksymalnej wielkości tego wskaźnika – 40% (§ 4 pkt 3) lit. b). Wypełnione zostały także warunki dotyczące dopuszczalnej wysokości budynku oraz liczby kondygnacji. Stosownie bowiem do postanowień planu maksymalna wysokość budynków wynosi 10 m, natomiast przedmiotowa inwestycja dotyczy obiektów dwukondygnacyjnych o wysokości 7,32 m. Projektowane obiekty usytuowane zostały z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy, która umiejscowiona jest, zgodnie z § 4 pkt 30 lit. a) MPZP, w odległości 8 m od krawężnika jezdni drogi oznaczonej w planie symbolem [...] (ul. Z.). Przedmiotowa inwestycja wypełnia również założenia planu w zakresie kąta nachylenia połaci dachowych, który w planowanych budynkach jednorodzinnych będzie się równał 8°, przy maksymalnym dopuszczalnym kącie, wynikającym z planu, o wartości 45°. Według § 36 ust. 4 lit. f) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenie przedmiotowej inwestycji zlokalizowanej na obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wymagane jest zaprojektowanie 1 miejsca postojowego lub 1 garażu na mieszkanie. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu każdy z sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych będzie posiadał garaż jednostanowiskowy w bryle budynku, a ponadto przewiduje się 6 miejsc postojowych dla osób przebywających okresowo.
Skarżąca zarzuciła, że przedmiotowa inwestycja nie spełnia § 17 pkt 3) MPZP, zgodnie z którym nowoprojektowana zabudowa powinna nawiązywać do cech lokalnej tradycji budowlanej, wyrosłej z tradycyjnej zabudowy wiejskiej. Odnosząc się do powyższego należy wyjaśnić, że zakres znaczeniowy pojęć oznaczających bezwzględny "zakaz" określonej zabudowy oraz uznania zabudowy za "niepożądaną" nie jest tożsamy. Cytowany wyżej § 17 pkt 3) MPZP wskazuje na efekt pożądany, a nie obligatoryjny. Zgodzić się należy w tej kwestii z Wojewodą, że wskazana powinność nie oznacza nakazu, czy też obowiązku. O ile "obowiązek" oznacza konieczność wykonania czynności w określony sposób, z nakazu wewnętrznego lub nakazu zewnętrznego; np. prawnego, administracyjnego, o tyle "powinność" jest zachowaniem oczekiwanym, ale nie przymusowym. Co więcej, organ słusznie zauważył, że wbrew argumentacji zawartej w skardze, planowana inwestycja ma się składać z 6 budynków jednorodzinnych, zaprojektowanych jako dwukondygnacyjne, przykryte dachem pulpitowym. Sąsiadujące z inwestycją istniejące budynki również są dwukondygnacyjne oraz posiadają dachy dwuspadowe bądź pulpitowe. Organy, opierając się na przedstawionym przez inwestora projekcie, słusznie zatem oceniły, że nie narusza on zapisów planu w kwestii budowy, ukształtowania bryły, jej wysokości i formy dachu. Dlatego też zarzut skarżącej w tym zakresie sąd uznał za bezzasadny.
Przechodząc do kolejnego zarzutu skargi wskazującego na uchybienie warunku z § 4 pkt 3) lit. b) MPZP należy wskazać, że z przedłożonego przez inwestorów projektu zagospodarowania terenu inwestycji wynika powierzchnia biologicznie czynna na poziomie 35,18%, co wypełnia ww. przepis, zgodnie z którym powierzchnia ta nie może być mniejsza niż 35%. Na terenie inwestycji zostało zaprojektowanych 6 miejsc postojowych dla osób przebywających okresowo, które położone będą na terenie zielonym, wzmocnionym "kratką eko". Zdaniem skarżącej, powierzchnię biologicznie czynną z tych miejsc postojowych powinno się liczyć zgodnie z § 3 pkt 22) warunków technicznych, w myśl którego przez pojęcie teren biologicznie czynny należy rozumieć teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie. Sąd w składzie orzekającym podziela jednak pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym do wielkości terenu biologicznie czynnego zalicza się w 100% teren z nawierzchnią ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację. Do tego terenu należy zaliczyć przede wszystkim grunt, który nie podlegał żadnej ingerencji. Możliwe jest jednakże zaliczenie do niego również powierzchni podlegającej ingerencji technicznej, jeżeli mimo tego możliwy jest tam naturalny wzrost i rozwój roślin. Jako przykład takiego terenu można powołać system paneli trawnikowych, czy teren wyłożony kratką eko (vide: wyrok NSA z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1436/18, Lex nr 2753964). Co za tym idzie - takie wskazanie w projekcie nie przesądza o tym, że mamy do czynienia z wadliwością projektu, a jedynie o tym, iż na etapie realizacji przedmiotowej inwestycji inwestor zmuszony będzie zastosować takie rozwiązania techniczne (to jest taki rodzaj utwardzenia geokratą), by wykonane miejsce postojowe odpowiadało wymogom projektu, to jest by miało nawierzchnię ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację. Wykonanie tego miejsca postojowego w sposób odmienny, to jest uniemożliwiający zaliczenia go w całości do powierzchni biologicznie czynnej, stanowić będzie odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Planowana inwestycja po jej zrealizowaniu, aby mogła być użytkowana, będzie musiała uzyskać pozwolenie na użytkowanie. Jednym z warunków uzyskania takiego pozwolenia jest złożenie przez kierownika budowy oświadczenia o zgodności wykonania obiektu budowlanego nie tylko z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę, ale także przepisami. Zgodność inwestycji z przepisami (art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a) P.b.), to także spełnienie wymogu w zakresie minimalnej powierzchni biologicznie czynnej. Biorąc pod uwagę powyższe, zarzut dotyczący naruszenia § 4 pkt 3) lit. b) MPZP nie zasługiwał na uwzględnienie.
Również zarzut dotyczący naruszenia przez organ § 41 MPZP, zgodnie z którym ustala się, że podstawowym odbiornikiem wód opadowych jest grunt, okazał się bezzasadny. Zdaniem strony inwestycja nie przewiduje żadnego rozwiązania w zakresie odprowadzenia wód opadowych z terenu utwardzonego oraz z terenu biologicznie czynnego. Jednak wbrew twierdzeniom skarżącej, sporządzony projekt zagospodarowania terenu zakłada odprowadzenie wód opadowych bezpośrednio do gruntu na terenie działki inwestora. Co więcej, teren został zaprojektowany w sposób uniemożliwiający odprowadzenie wód opadowych na sąsiednie nieruchomości. Od strony zachodniej na terenie działki [...] zaprojektowano pas terenu zielonego o zmiennej szerokości od 45 do 57 cm, który stanowić będzie pas retencyjny dla odprowadzania wody opadowej z terenów utwardzonych. W celu zabezpieczenia przed przelaniem się wody na teren sąsiedni pas ten ma ponadto delikatny kontrspadek i do tego położony jest poniżej podmurówki istniejącego, a także planowanego, ogrodzenia. Jak wskazano w piśmie z dnia 29 sierpnia 2022 r., różnica pomiędzy wierzchem istniejącej i planowanej podmurówki ogrodzeń wynosić będzie około 5 – 10 cm. Zgodzić się również należy z organem, że z uwagi na fakt, że inwestycja dotyczy zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, wody opadowe nie będą wymagały podczyszczenia, a zgodnie z opisem projektu architektoniczno-budowlanego warunki gruntowo-wodne zostały określone jako proste. Konkludując tę część rozważań sądu należy wskazać, że planowana inwestycja została zaprojektowana zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym na terenie działki inwestycyjnej o nr [...].
Przechodząc do kolejnego aspektu, badanego w ramach art. 35 ust. 1 P.b., należy podkreślić, że ocena zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b.) została, po nowelizacji P.b. z 2003 r., znacznie ograniczona jeśli chodzi o kompetencje organu architektoniczno-budowlanego, w wyniku uchylenia ust. 2 tego przepisu. Wprowadzona została zasada wyłącznej odpowiedzialności projektanta oraz osoby sprawdzającej za projekt architektoniczno-budowlany. Od 11 lipca 2003 r. organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest zatem uprawniony do badania zgodności całości projektu budowlanego z innymi przepisami prawa, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi (warunkami technicznymi), a powinien skontrolować wyłącznie projekt zagospodarowania działki (stanowiący fragment projektu budowlanego) z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Organ, badając zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi, nie analizuje i nie ocenia jednak rozwiązań technicznych projektowanego zamierzenia. W myśl art. 20 ust. 2 P.b., projektant ma zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowalnymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Natomiast w myśl art. 20 ust. 4 P.b., projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2, do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno- budowlanej zostały ograniczone do przypadków ściśle określonych w art. 35 ust. 1 P.b., tym przypadkiem nie jest badanie zgodności projektu budowlanego, pod kątem przyjętych rozwiązań projektowych i możliwości technicznych jego wykonania (tak m.in. NSA w wyroku z 1 października 2021, sygn. akt II OSK 175/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).
Z akt kontrolowanej sprawy nie wynika, aby niezgodności w opisanym wyżej zakresie wystąpiły. Zastrzeżenia takie wniosła skarżąca wskazując, że przedmiotowe zamierzenie budowlane narusza § 23 ust. 1 pkt 1 oraz § 23 ust. 1 pkt 5 warunków technicznych w kwestii miejsca gromadzenia odpadów stałych. Zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych, odległość miejsc do gromadzenia odpadów stałych, (...) powinna wynosić co najmniej 10 m - od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. W myśl § 23 ust. 1 pkt 5 warunków technicznych dojście od najdalszego wejścia do obsługiwanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego (...) wynosi nie więcej niż 80 m. Przepisów tych nie odnosi się więc do budynków mieszkalnych jednorodzinnych, jakie są planowane w ramach omawianej inwestycji - nie mają tu zastosowania przepisy dotyczące lokalizacji miejsca gromadzenia odpadów i odległości tych miejsc od granic działki czy innych budynków - na podstawie § 22 ust. 2 pkt 2 w związku z § 23 warunków technicznych. Nie ma racji skarżąca podnosząc, że inwestycja posiada cechy zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Jak słusznie podniósł Wojewoda, przedmiotowe zamierzenie budowlane dotyczy budowy zespołu sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a każdy z budynków jest zgodny z definicją budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zawartą w art. 3 pkt 2a P.b. Projektowane budynki są wolnostojące, będą służyły zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych oraz stanowią konstrukcyjnie samodzielną całość. Z punktu widzenia kwalifikacji zabudowy jako jednorodzinnej, bez znaczenia pozostaje natomiast okoliczność, czy grunt, na którym budynki są posadowione, stanowi jedną działkę ewidencyjną.
W opinii skarżącej niespełniony został również § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a) warunków technicznych w kwestii rozwiązania miejsc postojowych. Przepis ten wprowadza nakaz zachowania odległości nie mniejszej niż 7 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem: hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, w przypadku parkingu do 10 stanowisk miejsc postojowych włącznie. Wskazać jednak należy, że przepis z § 19 ust. 1 pkt 5 warunków technicznych wprowadza odstępstwo od powyższej reguły, gdyż stanowi, że zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a), nie jest wymagane w przypadku parkingów niezadaszonych składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych przypadających na jeden lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanych przy tym budynku. Liczba i lokalizacja miejsc postojowych została precyzyjnie określona i zwymiarowana w projekcie oraz na rysunku projektu zagospodarowania terenu, co jest zgodne z zapisami planu miejscowego w zakresie ilości i lokalizacji na działce stanowiącej teren inwestycji oraz pozostaje w zgodzie z § 19 warunków technicznych. W związku z powyższym zarzut skarżącej w tym zakresie również jawi się jako bezzasadny.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, dotyczącego naruszenia przez planowaną inwestycję warunków ochrony przeciwpożarowej należy wskazać, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi dotyczącymi bezpieczeństwa przeciwpożarowego, w tym z § 271 ust. 1 rozporządzenia MI. Rozpatrując zarzuty skarżącej w kontekście całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie, sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zgodnie z wymogami § 235 ust. 2 rozporządzenia MI, ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokość co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E160. Zgodnie natomiast z § 235 ust.3 tego rozporządzenia w budynku z przykryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E160, bezpośrednio pod pokryciem; przykrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia. Jak bezspornie ustaliły organy, zaproponowane przez projektanta ściany, umiejscowione bezpośrednio po granicy z działką sąsiednią [...], zaprojektowane zostały jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Odległość między planowanymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi będzie wynosiła 4,44 m, dlatego też między przedmiotowymi budynkami zaprojektowano od strony garażu ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Ściany te spełniają wszystkie parametry wymagane dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego, wskazane w § 235 warunków technicznych, tj.: posiadają klasę odporności ogniowej równą RE160, ponadto otwór występujący w każdym z budynków w ścianie prostopadłej do ściany, zlokalizowanej po granicy z nieruchomością skarżącej, zaprojektowany został w klasie odporności równiej E160. Ściany oddzielenia przeciwpożarowego będą wysunięte na 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku. Stąd też brak jest podstaw, aby kwestionować rozwiązania techniczne zaproponowane w spornym projekcie
Nie można się zgodzić ze skarżącą również w zakresie braku uwzględnienia przez organy orzekające w sprawie jej uzasadnionych interesów. W ocenie skarżącej nowopowstała zabudowa rażąco narusza uzasadniony interes osób trzecich, w tym zwłaszcza skarżącej, wykluczając definitywnie możliwość realizacji jakiegokolwiek prawa do zabudowy jej działki w sytuacji zrealizowania spornej inwestycji. Wskazać w tym miejscu należy, że rzeczywiste naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. przez organ administracyjny może mieć tylko miejsce łącznie z inną normą prawa budowlanego, tj. ustawy lub aktu wykonawczego. Stwierdzenie, czy decyzja o pozwoleniu na budowę narusza uzasadnione interesy osób trzecich, o czym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., następuje poprzez ocenę, czy decyzja ta narusza konkretną normę budowlaną leżącą w interesie prawnym określonej osoby trzeciej. Skarżąca powinna wskazać jaka norma techniczno-budowlana została naruszona, w wyniku czego doszło do naruszenia jej uzasadnionego interesu. W innym wypadku zarzut taki należy ocenić jedynie jako subiektywną ocenę strony (por. M. Goss [w:] Prawo budowlane. Komentarz, red. D. Sypniewski, Warszawa 2022, art. 5). Przepis art. 5 ust. 1 P.b. zawiera bowiem jedynie ogólne zasady, które podlegają skonkretyzowaniu w innych przepisach P.b. i aktach wykonawczych. Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich, są przepisy prawa materialnego. Przepis ten nie daje bowiem samodzielnej podstawy prawnej dającej legitymację procesową w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Ochrona, wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., nie ma charakteru absolutnego. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych a nie interesów faktycznych innych osób (vide: wyrok NSA z 21 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2290/21, Lex nr 3478968). W zakresie podnoszonego przez skarżącą wykluczenia możliwości zabudowy działki o nr [...] należy wskazać, że obowiązek uwzględnienia przez organy administracji uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozpatrywany abstrakcyjnie, bez odniesienia do skonkretyzowanych planów zagospodarowania sąsiednich działek. Organ administracji dokonując zatwierdzenia projektu budowlanego nie może oceniać go pod kątem każdego możliwego sposobu zabudowy sąsiedniej działki. Analiza projektu budowanego pod kątem możliwości zabudowy sąsiedniej działki może mieć miejsce w sytuacji, gdy osoba posiadająca tytuł prawny dający podstawę do zabudowy tej działki posiada zatwierdzony decyzją projekt budowlany lub dokonała zgłoszenia realizacji określonej inwestycji. W takim przypadku organ administracji ma realną możliwość oceny, czy planowana inwestycja nie będzie skutkowała niemożnością realizacji lub ograniczeniem możliwości realizacji inwestycji na sąsiedniej działce (tak wyrok NSA z 15 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 455/20, Lex nr 3509228). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała zaś miejsca. Nie można uzależniać zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę od hipotetycznej oceny, czy projekt ten może uniemożliwiać bądź ograniczać możliwość zabudowy sąsiedniej działki w sytuacji, gdy plany te nie są sprecyzowane. W niniejszej sprawie skarżąca będąca właścicielką sąsiedniej działki nr [...] nie podnosiła argumentu, że posiada zatwierdzony projekt budowlany, którego realizację uniemożliwia lub ogranicza planowana na działce [...] inwestycja. Nie było więc podstaw do tego, by organy administracji szczegółowo analizowały tę kwestię. Dodać należy, że ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, będą decydowali o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, czy rodzaju obiektu budowlanego (zob. wyrok NSA z 16 listopada 2005 r. sygn. akt II OSK 672/05, Lex nr 203713). Ochrona interesów, o których mowa w art. 5 pkt 9 P.b. nie może sięgać tak daleko, aby uniemożliwiać inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego, gdy jest ono zgodne z przepisami prawa.
W ocenie sądu na uwzględnienie nie zasługują też pozostałe zarzuty skargi. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie m.in. wynikającej z art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania, wskazując, że w sytuacji, gdy Wojewoda dostrzegł braki w zgromadzonym przez Starostę materiale dowodowym, powinien uchylić jego decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, bowiem jedynie takie działanie organu prowadziłoby do dwukrotnego rozpoznania tej samej sprawy, do czego upoważniał ją art. 15 K.p.a. Faktem jest, że Wojewoda Podlaski w ramach swoich uprawnień do merytorycznego badania sprawy (zasada dwuinstancyjności – art. 15 K.p.a.) uzupełnił materiał dowodowy. W myśl art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jak wynika z przytoczonej regulacji prawnej, stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania pozostaje w ścisłym związku z niewyjaśnieniem zakresu sprawy o istotnym znaczeniu dla jej rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle art. 138 § 2 K.p.a. prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść w sytuacji, gdy wątpliwości organu II instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a. (por. wyroki NSA z: 2 września 2021 r., sygn. akt II OSK 3092/18; 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2843/18; 28 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 112/18; 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1961/17; 8 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1684/16; 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15 - CBOSA). Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie określonych dowodów mieści się natomiast w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając tym samym dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady zobowiązany jest rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą przy tym te same, co na organie I instancji, obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).
Zaprezentowana ocena nie jest kwestionowana w piśmiennictwie, w którym zauważa się, że zastosowanie omawianego rodzaju decyzji formalnej organu odwoławczego, stanowiącego wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie powinno podlegać wykładni rozszerzającej (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2019, s. 786-787). Kontrola sądowa poddająca weryfikacji działanie organu odwoławczego powinna mieć na uwadze w tym przypadku obowiązek przeciwdziałania nieuzasadnionemu odstąpieniu na etapie odwoławczym przez organ od ostatecznego załatwienia sprawy, gdy zachodzą warunki do wydania jednej z decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 1-3 K.p.a.
Należy wyjaśnić, że ideą zasady dwuinstancyjności jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organy obu instancji w odniesieniu do całokształtu sprawy, a zatem na podstawie materiału dowodowego (czy szerzej - procesowego) uzyskanego w postępowaniu odwoławczym przy zastosowaniu instytucji z art. 136 K.p.a. Omawiana zasada obliguje organy, aby to sprawa administracyjna w jej całokształcie była rozpatrzona w dwóch instancjach, nie zaś aby wszystkie dowody przeprowadzono i oceniono na etapie postępowania prowadzonego przed organem I instancji.
Zdaniem sądu, dostrzeżone przez Wojewodę Podlaskiego wadliwości postępowania przed organem I instancji mogły zostać usunięte w toku postępowania odwoławczego bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
Zakres przeprowadzanego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej postępowania wyjaśniającego w rozpatrywanej sprawie wyznaczał art. 35 ust. 1 p.b. Zakres materiału dowodowego rozpatrywanego przez Wojewodę Podlaskiego, zdaniem sądu, nie uległ w kontrolowanej sprawie istotnej zmianie w stosunku do dokumentacji projektowej, która była podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji. Okoliczność uzupełnienia materiału dowodowego w następstwie zastosowania się przez inwestorów do obowiązków nałożonych w wydanym przez organ odwoławczy postanowieniu z 19 sierpnia 2022 r. (k. 74-78 akt adm.) nie oznacza, że w toku postępowania odwoławczego organ ten dokonał ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia, które zmieniały kryteria merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę dla wnioskowanej inwestycji zlokalizowanej na działce nr ew. [...] w Z. Zakres przedmiotowy postępowań przeprowadzonych przez Starostę Białostockiego i Wojewodę Podlaskiego pozostawał bowiem tożsamy w zakresie okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazane przez organ odwoławczy nieprawidłowości w projekcie budowlanym nie stanowiły bowiem przesłanek mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, a co za tym idzie, nie mogły być podstawą do uchylenia decyzji organu I instancji zgodnie z regulacją art. 138 § 2 K.p.a. Kiedy postępowanie wyjaśniające organu I instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, jak w tym przypadku, istnieje możliwość uzupełnienia ich w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 K.p.a. Samo bowiem uzupełnienie dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Konieczność przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia materiałów, wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga zatem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie, co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Chodzi więc o sytuację, gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Akceptacji sądu nie zyskały również zarzuty wskazane w ekspertyzie sporządzonej przez architekta Artura Szwaja. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przez pojęcie środka dowodowego w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć wszelkie źródła prawdziwych informacji umożliwiających dowodzenie (patrz: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 430). Rezultatem procesu dowodzenia uzyskanym na podstawie określonych środków dowodowych jest dowód istnienia lub nieistnienia określonego faktu albo prawdziwości lub nieprawdziwości określonego twierdzenia o tym fakcie. W tym ujęciu istnieje zatem różnica między pojęciem środka dowodowego oraz pojęciem dowodu. Dowód jako wynik procesu dowodzenia jest pojęciem "konkretnym", natomiast środki dowodowe można traktować w sposób abstrakcyjny jako pewne typy źródeł informacji (B. Adamiak, op. cit. s. 430, za W. Dawidowiczem "Zarys procesu administracyjnego"). Opinia eksperta przedstawiona na zlecenie strony nie jest jednak opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a., gdyż na tej podstawie to organ administracji publicznej, a nie strona, powołuje biegłego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 1 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 359/06, ONSA i wsa 2007/6/145; wyrok NSA z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1212/06). Nie ma jednak przeszkód do uznania złożonej przez stronę ekspertyzy za dowód w rozumieniu art. 75 § 1 K.p.a. Przydatność takiej ekspertyzy należy oceniać na podstawie jej wartości merytorycznej (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 126/10; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 1993 r., sygn. akt III SA 2069/92).
Uwzględniając powyższe uwagi, należy wskazać, że przedłożona przez stronę ekspertyza prywatna, stanowi źródło ustaleń faktycznych, które mogą mieć znaczenie dla sprawy. Przedłożona ekspertyza została więc dopuszczona jako dowód w sprawie i podlegała ocenie w powiązaniu z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Należy jednak stwierdzić, że ustalony przez organy stan faktyczny nie jest błędny lub niepełny, a ekspertyza prywatna sporządzona na zlecenie skarżącej nie mogła być podstawą do dokonania innych ustaleń, niż poczyniły to organy w tej sprawie. W ekspertyzie tej zarzucono między innymi, że projekt architektoniczno-budowlany nie posiada opinii geotechnicznej. Opinia taka znajduje się jednak na str. 47 projektu architektoniczno-budowlanego. Określono w niej warunki gruntowo-wodne jako proste, oraz to, że budynki zostaną posadowione na ławach fundamentowych o wysokości 40 cm, a rzędną spodu ław ustalono na poziomie w.n.p.m 143,28. Badania geologiczne terenu stanowią, w zależności od potrzeb, element projektu technicznego, który nie podlega zatwierdzeniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Kolejną kwestią, wymienioną w ekspertyzie, jest brak projektu drogowego dotyczącego przedmiotowej inwestycji. Jednakże projektowana inwestycja nie obejmuje swym zakresem projektu drogi. Utwardzenie znajdujące się na terenie działki jest ciągiem pieszo-jezdnym, stanowiącym dojazd do każdego z projektowanych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, który zawarty jest w projekcie zagospodarowania terenu i projekcie architektoniczno-budowlanym.
Wbrew zarzutom eksperta w zakresie powierzchni zielonej, z zgodnie z załączoną do wniosku o pozwolenie na budowę mapą do celów projektowych, na terenie przedmiotowej inwestycji występuje jedno drzewo. Mapa ta została sporządzona w dniu 17 listopada 2021 r. przez uprawnionego geodetę, który oświadczył, pod rygorem odpowiedzialności karnej, że stworzony przez niego dokument został opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych i został pozytywnie zweryfikowany. Organ odwoławczy nie miał więc podstaw do kwestionowania poprawności wykonanej mapy uznając, zgodnie z nią, że na terenie inwestycji istnieje jedno drzewo, które w tym miejscu pozostanie. Projekt zagospodarowania terenu nie przewiduje jego likwidacji. Sąd w pełni podziela stanowisko organu w tym zakresie.
Reasumując powyższe rozważania sąd uznał, że przeprowadzone postępowanie nie naruszało wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, jak również przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Organy właściwie oceniły cały zebrany materiał dowodowy, w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Zastosowały przy tym właściwe podstawy prawne, które prawidłowo zinterpretowały, a w szczególności Wojewoda należycie uzasadnił wydaną decyzję usuwając nieprawidłowości i braki, które powstały na etapie pierwszoinstancyjnym. Podniesione zarzuty nie mogły skutkować uwzględnieniem skargi. Z kolei niezadowolenie strony z wydanego rozstrzygnięcia, jak też subiektywne jej przekonanie o jego wadliwości, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi, skoro przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola sądowa nie wykazała naruszeń prawa. Nie naruszono również zasady zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.).
W wyniku przeprowadzonej kontroli sądowej skarżonej decyzji, nie znalazły potwierdzenia zarzuty wniesionej skargi. Nie stwierdzono także innych naruszeń prawa materialnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też, aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki obligujące do stwierdzenia nieważności postępowania z urzędu.
Wobec powyższego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI