II SA/Bk 233/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2015-06-30
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamilinia elektroenergetycznacel publicznyograniczenie sposobu korzystaniaart. 124 u.g.n.rokowaniadecyzja administracyjnaWSAinfrastruktura

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicielki nieruchomości na decyzję zezwalającą na przeprowadzenie linii elektroenergetycznej, uznając, że spełnione zostały przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w tym przeprowadzenie rokowań.

Skarga dotyczyła decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia linii elektroenergetycznej. Właścicielka zarzucała naruszenie przepisów, w tym brak spełnienia przesłanki braku zgody na inwestycję oraz pozorności rokowań. Sąd uznał, że inwestycja jest celem publicznym zgodnym z planem miejscowym, a rokowania, mimo braku porozumienia, zostały przeprowadzone zgodnie z prawem. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę K. B. na decyzję Wojewody P., która utrzymała w mocy decyzję Starosty S. zezwalającą spółce P. S.A. na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej w celu założenia i przeprowadzenia napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w szczególności kwestionując spełnienie przesłanki braku zgody właściciela na inwestycję oraz twierdząc, że przeprowadzone rokowania były pozorne. Sąd analizując sprawę stwierdził, że inwestycja jest celem publicznym zgodnym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest uzasadnione. Sąd uznał również, że rokowania z właścicielem zostały przeprowadzone, mimo że nie doprowadziły do zawarcia porozumienia, co zgodnie z orzecznictwem pozwala na wydanie decyzji administracyjnej. Wobec powyższego, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenie na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest dopuszczalne tylko w przypadku braku zgody właściciela na przeprowadzenie inwestycji.

Uzasadnienie

Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi, że starosta może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości w drodze decyzji, jeżeli właściciel nie wyraża na to zgody. Właścicielka w tej sprawie wyrażała zgodę na inwestycję, jednak sąd uznał, że zarzut ten nie był zasadny w kontekście całokształtu sprawy i sposobu prowadzenia rokowań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przepis ten stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego, w przypadku braku zgody właściciela.

Pomocnicze

u.g.n. art. 124 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przepis ten nakłada obowiązek przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości przed wydaniem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten określa zakres kontroli sądu administracyjnego nad zaskarżoną decyzją.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi podstawę do oddalenia skargi, jeśli sąd nie stwierdzi naruszeń prawa.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten określa zasadę praworządności i działania organów administracji.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten nakłada obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten określa zasadę swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten określa wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestycja jest celem publicznym zgodnym z planem miejscowym. Rokowania zostały przeprowadzone, mimo braku porozumienia. Sposób określenia terenu i zakres ingerencji były wystarczająco konkretne.

Odrzucone argumenty

Brak przesłanki braku zgody właściciela na inwestycję. Pozorność rokowań. Niewystarczająco konkretne określenie terenu i sposobu korzystania z nieruchomości. Niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie linii elektroenergetycznej spełnione zostały wszystkie wymienione wyżej ustawowe przesłanki pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z działki cel publiczny o znaczeniu ponadlokalnym rokowania należy uznać za bezskuteczne nie dostrzegając szans na zawarcie porozumienia ze skarżącą wnioskodawca zdecydował się złożyć wniosek o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości

Skład orzekający

Mieczysław Markowski

przewodniczący

Marek Leszczyński

członek

Małgorzata Roleder

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego, w szczególności wymogu przeprowadzenia rokowań i określenia zakresu ingerencji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele budowy linii elektroenergetycznej, zgodnie z planem miejscowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z ograniczeniem prawa własności na cele publiczne, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Jak pogodzić prawo własności z inwestycjami celu publicznego? Sąd rozstrzyga spór o linię energetyczną.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 233/15 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2015-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Małgorzata Roleder /sprawozdawca/
Marek Leszczyński
Mieczysław Markowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 2433/15 - Wyrok NSA z 2016-07-06
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 518
art.124 ust.1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii elektroenergetycznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] października 2014 r.) spółka P. S.A. z siedzibą w K.(powoływana dalej także jako: "Spółka") zwróciła się do Starosty S. o wydanie w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), dalej jako: "u.g.n.", decyzji administracyjnej w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w obrębie B., gmina B., powiat s., województwo p., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr geod. [...] o pow. 3,7842 ha, objętej księgą wieczystą KW [...], stanowiącej własność K. B. poprzez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie przez wymienioną nieruchomość napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV E. -Granica RP, w tym na podwieszeniu napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej nad działką nr [...] na odcinku około 130 m, na wysokości nie niniejszej niż ok. 13,4 m, wybudowanie ½ słupa, oraz na ustanowieniu pasa technologicznego linii o szerokości 70 m (2 x 35 m od osi linii w każdą stronę) o powierzchni ok. 8,928 m2, a także na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej po jej wybudowaniu, w tym na korzystanie z pasa technologicznego o szerokości 70 m (po 35 metrów od osi linii w każdą stronę), zgodnie z załączonymi do wniosku mapami.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Starosta S. decyzją z dnia
[...] listopada 2014 r. nr [...] ograniczył sposób korzystania z opisanej wyżej nieruchomości poprzez: założenie i przeprowadzenie przez powyższą działkę dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV E[...]- granica RP, w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej nad działką
nr [...] na odcinku około 130 m na wysokości nie mniejszej niż 13,4 metra, wybudowanie ½ słupa, a także na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 400 kV po jej wybudowaniu w pasie technologicznym o szerokości 70 m (po 35 metrów od osi linii w każdą stronę), którego powierzchnia na działce [...] wynosi około 8,928 m2. Lokalizację linii oraz obszar pasa technologicznego przedstawiono na załączonych mapach, stanowiących integralną część decyzji. W pkt. 2 decyzji wskazano, że ograniczenie sposobu korzystania z opisanej nieruchomości polega w szczególności na uprawnieniu P. S.A. do wstępu na tą nieruchomości w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano - montażowych oraz innych czynności związanych z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV E. - granica RP oraz na wykonaniu czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Starosta wyjaśnił zasady orzekania
o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. podkreślając konieczność spełnienia dwóch przesłanek dla orzeczenia
o ograniczeniu: zgodności ograniczenia z realizacją celu publicznego ustalonego
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz przeprowadzenia rokowań z podmiotem, którego własność ma być ograniczona, mających na celu udostępnienie nieruchomości w sposób dobrowolny. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie obydwie przesłanki zostały spełnione, bowiem na terenie objętym wnioskiem obowiązuje zarządzenie zastępcze Wojewody P. z dnia [...] lipca 2014 r.
w sprawie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze umożliwiającym realizację odcinka trasy dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk – granica Państwa na terenie gminy Bakałarzewo (Dz. Urz. Woj. Podl. z dnia 21 lipca 2014 r., poz. 2689). Inwestycja jest zatem niewątpliwie celem publicznym. Obszar pasa podlegającego ograniczeniu sposobu korzystania, jak oceniono, odpowiada zasięgowi ograniczonego użytkowania nieruchomości dopuszczonego w zarządzeniu Wojewody. Jak wskazał Starosta, doszło również do przeprowadzenia rokowań z właścicielem, bowiem inwestor wystosował do niego zaproszenie do rokowań (w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r.) oraz kolejne pisma, a następnie nie uzyskując akceptacji przedstawionych warunków dobrowolnego udostępnienia nieruchomości w piśmie z dnia [...] września 2014 r. inwestor poinformował właściciela o zakończeniu rokowań i skierowaniu wniosku
w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. do właściwego organu. W trakcie zainicjowanego tym wnioskiem postępowania w dniu [...] listopada 2014 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna. W trakcie rozprawy pełnomocnik K. B. oświadczyła, że wyraża zgodę na budowę linii, ale nie na warunkach zaproponowanych przez inwestora. Inwestor podtrzymał natomiast na rozprawie twierdzenie o dopełnieniu warunku przeprowadzenia rokowań przed wszczęciem postępowania oraz podtrzymał wniosek o orzeczenie decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Prowadząca rozprawę oddaliła wniosek
o przesłuchanie strony na okoliczność prowadzenia rokowań przez wnioskodawcę, wskazując, że okoliczności te zostały stwierdzone dowodami w postaci korespondencji pomiędzy stronami załączonej do akt sprawy. Przedstawiciel inwestora oświadczył również, że nie wyraża zgody na zawarcie ugody administracyjnej na warunkach innych niż zaproponowane w toku rokowań.
Jak wskazał organ, analiza dokumentów przedłożonych przez inwestora wskazuje, że podjęte przez niego przed wszczęciem postępowania działania stanowią spełnienie warunku przeprowadzenia rokowań. Inwestor zaprosił właściciela do rokowań oraz przedstawił swoje warunki uzyskania dostępu do gruntu. Nieosiągnięcie zgody między stronami uzasadniało prowadzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., a ponieważ ustalono w nim spełnienie wszystkich warunków do orzeczenia o ograniczeniu, wydano decyzję uwzględniającą wniosek inwestora.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. B. zarzucając naruszenie: - prawa materialnego - art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez orzeczenie
o ograniczeniu mimo braku przesłanek ustawowych (właściciel wyraził zgodę na ograniczenie); art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez udzielenie zezwolenia na zajęcie bez uprzedniego przeprowadzenia rokowań; art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez nieskonkretyzowanie sposobu ograniczenia i późniejszego korzystania z nieruchomości; art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez niewystarczająco konkretne określenie terenu podlegającego ograniczeniu, wskutek czego możliwe jest zajęcie całej powierzchni działki, mimo że cel publiczny tego nie uzasadnia;
- przepisów procesowych – art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że przeprowadzono rokowania; art. 13 § 2 k.p.a. poprzez poinformowanie stron na rozprawie, że nie jest dopuszczalna ugoda mimo ustawowego obowiązku organu nakłaniania stron do zawarcia ugody; art. 75 §1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie, że właściciel odmówił zawarcia umowy mimo braku ku temu dowodów; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji, w tym niewyjaśnienie przepisów powołanych jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, brak analizy uciążliwości inwestycji, brak uzasadnienia przyjętej szerokości pasa technologicznego, brak wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej art. 106 k.p.a. i ograniczenie się do wskazania art. 124 ust. 1 u.g.n. jako podstawy prawnej decyzji bez wyjaśnienie znaczenia tego przepisu.
Wskazując na powyższe zarzuty odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. znak [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną. Wyjaśnił zasady orzekania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. podkreślając wyjątkowość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w oparciu o ten przepis oraz wskazał na konieczność spełnienia warunku braku zgody inwestora dla realizacji celu publicznego na jego nieruchomości. W jego ocenie, powyższe warunki zostały spełnione, gdyż: ograniczenie nastąpiło zgodnie z zarządzeniem zastępczym Wojewody z dnia [...] lipca 2014 r., które umożliwia realizację inwestycji celu publicznego w postaci linii elektroenergetycznej dwutorowej 400kV mającej znaczenie ponadlokalne oraz dopuszcza ograniczenie w zagospodarowaniu terenów w pasie technologicznym tej linii. Zdaniem Wojewody, decyzja pierwszoinstancyjna jednoznacznie określa zarówno przebieg inwestycji przez nieruchomości, jak i zakres uszczuplenia władztwa jej właścicieli i czyni to zgodnie z obowiązującym planem miejscowym wprowadzonym wymienionym wyżej zarządzeniem zastępczym Wojewody. Ograniczenie stanowi minimalne obciążenie nieruchomości. W ocenie Wojewody, postępowanie zostało poprzedzone rokowaniami na podstawie art. 124 ust. 3 u.g.n., które okazały się bezskuteczne. Inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki zmierzające do uzyskania prawa do gruntu oraz podał propozycje cenowe, jednak do porozumienia nie doszło. Rokowania miały formę wymiany korespondencji i rozmów bezpośrednich, czego dowodzi przedstawiona organowi korespondencja między stronami. Wynika z niej, że inwestor miał rzeczywistą wolę zawarcia porozumienia cywilnoprawnego z właścicielem nieruchomości. Organ wskazał, że dla oceny, czy doszło do przeprowadzenia rokowań nie ma znaczenia, czy inwestor zaproponował właścicielowi korzystne dla niego warunki. Także przepisy prawa nie wskazują na jakiś sformalizowany sposób zakończenia rokowań. Nie oznacza to jednak, że mogą przebiegać w nieskończoność. Wojewoda zaakcentował, że na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości na potrzeby realizacji inwestycji celu publicznego właściwy organ nie jest władny korygować planowanej trasy inwestycji. Wyjaśnił, że z art. 124 ust. 4 i art. 128 ust. 4 u.g.n. wynika obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, ewentualnie wypłata odszkodowania, jednakże orzekanie w tym przedmiocie nie należy do postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Ustalenia w tym przedmiocie następują w odrębnej decyzji wydanej po przeprowadzeniu odrębnego postępowania.
Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego K. B. zarzucając:
I. naruszenie prawa materialnego tj.:
1. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości mimo braku przesłanek ustawowych, tj. pomimo wyrażenia przez właściciela zgody na przeprowadzenie inwestycji,
2. art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez udzielenie zezwolenia na zajęcie nieruchomości bez poprzedzenia tej procedury rokowaniami,
3. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez niewskazanie sposobu ograniczenia i sposobu korzystania z nieruchomości poprzez jedynie przykładowe wymienienie czynności, do których uprawniony jest wnioskodawca w sytuacji, gdy ograniczenie prawa własności winno zostać konkretnie i wyczerpująco zdefiniowane,
4. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez niewystarczająco konkretne określenie terenu podlegającego ograniczeniu i wskazaniu całych nieruchomości jako terenu,
z którego korzystanie zostało ograniczone, w sytuacji gdy zarówno wniosek, jak
i potrzeby inwestora nie uzasadniają ograniczenia korzystania z całej nieruchomości, jak również poprzez wskazanie jedynie orientacyjnej wielkości terenu, nad którym nastąpi podwieszenie linii elektroenergetycznej, w sytuacji gdy na podstawie sporządzonego projektu inwestycji możliwe jest dokładne określenie obszaru potrzebnego do jej przeprowadzenia.
II. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w zakresie pozorności przeprowadzonych rokowań i brak szczegółowego określenia obszaru i charakteru planowanych inwestycji,
2. art. 75 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że okoliczność przeprowadzenia rokowań została udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy,
3. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji polegające na:
a) braku analizy uciążliwości przebiegu planowanej inwestycji i oceny, czy jest to minimalny możliwy zakres ingerencji w prawo własności (brak uzasadnienia, że orzeczony zakres ograniczenia stanowi o minimalnym obciążeniu nieruchomości),
b) nierozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności niedokonaniu analizy czy inwestycja może być przeprowadzona w inny sposób, lepiej godzący interesy stron i uwzględniający prawa właścicieli nieruchomości,
c) braku jakiegokolwiek uzasadnienia szerokości pasa technologicznego,
d) pominięciu wyjaśnienia dlaczego wniosek o powołanie świadka nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe zarzuty na względzie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając zarzuty skarżąca podkreśliła, że co do zasady wyraziła zgodę na przeprowadzenie planowanej inwestycji, podczas gdy decyzja mogła być wydana – zgodnie z art. 124 u.g.n. – tylko przy braku zgody właściciela gruntu. W jej ocenie, nie została dopełniona przesłanka przeprowadzenia rokowań, bowiem konsultacje miały charakter pozorny tzn. przedstawiono mu ofertę, na którą mógł odpowiedzieć
w terminie 7 dni twierdząco lub przecząco oraz inwestor nie wyraził woli spotkania się
z właścicielem. Sposób przeprowadzenia rokowań, powinien zatem zostać oceniony z punktu widzenia art. 7 k.p.a. i pod kątem ich pozorności. Tego jednak nie uczyniono. Jak podkreślono w skardze, skarżąca wyrażała zgodę na przeprowadzenie linii po jej działce na warunkach wynegocjowanych z inwestorem. Nadto Wojewoda nie odniósł się do zarzutu dotyczącego pominięcia wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka na okoliczność pozornego przeprowadzenia rokowań oraz dowodów. Skarżąca zarzuciła również, że przedstawienie sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości na mapie w skali 1: 2000 stanowiącej integralną część decyzji Starosty nie spełnia warunku dostatecznie dokładnego przedstawienia ingerencji w sposób korzystania z nieruchomości. Ustalenia w tym zakresie powinny być bardziej precyzyjne, gdyż chodzi o ingerencję w konstytucyjnie zagwarantowane prawo.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Własną odpowiedź na skargę sformułował również uczestnik postępowania P. S.A. w piśmie z dnia 29 kwietnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja była dotknięta wadami zarzuconymi w skardze lub innymi, które jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", a prowadzącymi do eliminacji decyzji z obrotu prawnego.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), dalej jako: "u.g.n." Zgodnie z tym przepisem, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania
z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie
to następuje – jak stanowi cytowany przepis – zgodnie z planem miejscowym,
a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Z powyższego przepisu wynikają następujące przesłanki uzasadniające decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości:
- uzasadniona miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego potrzeba przeprowadzenia przez daną nieruchomość inwestycji liniowej celu publicznego, służącej przesyłaniu lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, łączności publicznej i sygnalizacji wraz z niezbędnymi do korzystania z tych przewodów i urządzeń obiektów;
- brak zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie przez jej nieruchomość opisanej wyżej inwestycji.
Stosownie zaś do treści art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla przeprowadzenia inwestycji celu publicznego opisanej w ust. 1 powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, która zobowiązana jest dołączyć do wniosku dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych i ze stanowiska przedstawicieli nauki prawa, instytucja ograniczenia sposobu korzystania
z nieruchomości uregulowana w art. 124 ust. 1 u.g.n. interpretowana jest jednolicie. Podkreśla się w szczególności jej wyjątkowy charakter z uwagi na to, że dotyczy ograniczenia uprawnień właścicielskich, przeznaczenia prywatnej własności dla realizacji celu publicznego, którego konieczność realizacji i konkretny sposób tej realizacji wynika z określonych przepisów (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz którego osiągnięcie stało się niemożliwe w drodze ugody z właścicielem nieruchomości (vide wyrok z dnia 10 lutego 2015 r., II SA/Bk 1098/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA oraz E. Bończak – Kucharczyk, komentarz do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Lex).
Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych uprawniał do twierdzenia, że spełnione zostały wszystkie wymienione wyżej ustawowe przesłanki pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z działki skarżącej położonej w obrębie B. gm. B.
Przede wszystkim ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla przedmiotowej spornej inwestycji zostało przewidziane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wprowadzonym zarządzeniem zastępczym Wojewody P. z dnia [...] lipca 2014 r. w sprawie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze umożliwiającym realizację odcinka trasy dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk – granica Państwa na terenie gminy Bakałarzewo (Dz. Urz. Woj. Podl. z dnia 21 lipca 2014 r., poz. 2689). W planie tym wskazano, że chodzi o inwestycję celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, jej przebieg opisano szczegółowo w tekście planu (§ 1 ust. 6 i § 6 ust. 1 pkt 10) oraz sprecyzowano, że do jej realizacji wykorzystany zostanie pas terenu szerokości 70 m (po 35 m po obu stronach linii) od granicy z gminą Wieliczki do granicy z gminą Olecko, położony w obrębach ściśle wskazanych gmin, w tym gminy Bakałarzewo. Przebieg linii przedstawiono na kilkunastu arkuszach stanowiących załączniki do zarządzenia zastępczego, oznaczając na nich kolorem żółtym zasięg pasa technologicznego linii i jego trasę. Powyższy plan, zdaniem sądu, przesądza, że cel dla którego inwestor wystąpił z wnioskiem o decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej jest celem publicznym. Uzasadnienie zarządzenia zastępczego Wojewody wskazuje nadto, że przebieg linii był planowany od jakiegoś czasu (zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] października 2013 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze umożliwiającym realizację spornej linii), że zarządzenie z dnia [...] lipca 2014 r. zostało wydane po rozpatrzeniu uwag mieszkańców terenów objętych inwestycją, po wyjaśnieniu im znaczenia linii i zasad ograniczenia ich prawa własności drogą planu miejscowego oraz konieczności przyjętego sposobu ograniczenia. Jak wynika z przedłożonych wraz z wnioskiem o wydanie decyzji dokumentów, usytuowanie kwestionowanego odcinka sieci elektroenergetycznej na załączniku graficznym do wniosku (mapy obrazujące przebieg linii przez działkę skarżącej) nie odbiega od usytuowania linii w planie miejscowym – na każdym odcinku jest to pas szerokości 70 m, a przebieg przez działkę skarżącej stanowi integralną część linii elektroenergetycznej.
Dodać w tym miejscu należy, że na etapie ograniczania sposobu korzystania
z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji celu publicznego o przebiegu przesądzonym w planie miejscowym nie ma już możliwości kwestionowania usytuowania linii. Zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przesądza bowiem albo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, albo decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie ma zatem organ wydający decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego, której usytuowanie wynika z wcześniejszych zdarzeń prawnych, wiążących w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. (vide wyroki w sprawach II SA/Bk 1098/14, II SA/Bk 194/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Dlatego zarzuty skargi w tym zakresie nie mogły zostać podzielone.
Zdaniem sądu, spełniony został również warunek poprzedzenia wydania decyzji rokowaniami ze skarżącą, zmierzającymi do uzyskania jej zgody na poprowadzenie linii elektroenergetycznej. Celem ustanowionego w art. 124 ust. 3 u.g.n. obowiązku przeprowadzenia rokowań jest umożliwienie konsensualnego załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało jednakże stanowisko, że w sytuacji, gdy właściciel nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia – rokowania należy uznać za bezskuteczne (vide wyrok z dnia 12 lutego 2013 r., II SA/Bk 692/12, z dnia 30 czerwca 2011 r., II SA/Lu 301/11, CBOSA). Podzielając w całości powyższe stanowisko dodać należy, na co trafnie zwracał uwagę organ, że przepis art. 124 u.g.n. nie określa ani formy rokowań, ani sposobu ich dokumentowania, jak też nie określa wiążąco momentu, w którym przesądzone zostaje, iż rokowania należy uznać za nieprzynoszące skutku w postaci porozumienia stron.
Z przedłożonych sądowi akt administracyjnych wynika, że skarżąca została zaproszona do rokowań pismem wnioskodawcy z dnia [...] sierpnia 2014 r., w którym opisano sposób realizacji linii, jej usytuowanie na nieruchomości skarżącej, wskazano szerokość pasa technologicznego, powierzchnię zajętej nieruchomości, dołączono załącznik graficzny w postaci dwóch map z zaznaczonym przebiegiem linii przez działki strony. Inwestor dołączył również opinię na temat potencjalnego zmniejszenia wartości działki na skutek realizacji inwestycji, zaproponował kwotę jednorazowego odszkodowania oraz zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu za kwotę 24 000 zł. W odpowiedzi na zaproszenie do rokowań skarżąca wystosowała pismo z dnia [...] sierpnia 2014 r. zawierające prośbę wydłużenia terminu podjęcia rozmów. Następnie, po próbie osobistego skontaktowania się
z właścicielem przez przedstawicieli inwestora (na co wskazuje pismo z dnia [...] sierpnia 2014 r.) – doszło do wstąpienia do sprawy pełnomocnika skarżącej (pismo
z dnia [...] września 2014 r., w którym pełnomocnik wyraził w imieniu mocodawcy oraz dziesięciu innych osób zgodę na podjęcie rokowań i zaproponował spotkanie w dniu [...] września 2014 r. w Gminnym Ośrodku Kultury w B.). W dalszej kolejności inwestor udzielił odpowiedzi pisemnej z dnia [...] września 2014 r. wskazując na rozpoczęcie rokowań przed wstąpieniem pełnomocnika do sprawy
i podtrzymał dotychczasową propozycję rokowań pisemnych, po czym skarżąca wystosowała pismo z dnia [...] września 2014 r., w którym sformułowała własne uwagi do propozycji inwestora. Inwestor w odpowiedzi na to pismo – w piśmie z dnia [...] września 2014 r. ocenił, że wobec nieuzyskania jednoznacznego stanowiska co do przyjęcia jego oferty przez właściciela gruntu – występuje na drogę administracyjną.
W świetle opisanej wyżej korespondencji wnioskodawcy z właścicielką nieruchomości lub jej pełnomocnikiem niewątpliwie wynika, że podejmowane były przez inwestora próby polubownego określenia warunków ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej w celu wybudowania linii napowietrznej. Zakończyły się one jednakże niepowodzeniem. Nie dostrzegając szans na zawarcie porozumienia ze skarżącą wnioskodawca zdecydował się złożyć wniosek
o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Zauważyć należy, że w żadnym z pism skarżącej nie sformułowano zgody na warunki inwestora oraz nie zaproponowano własnych warunków porozumienia możliwych do spełnienia. Nigdy nie sfomułowała stanowiska odnośnie kwoty odszkodowania. Należy w tym miejscu zauważyć, że podtrzymywanie wniosku o dalsze prowadzenie rokowań - według życzenia właściciela w formie osobistych spotkań i to nie indywidualnych
a całej grupy osób, bez przedstawienia swojej propozycji - nie dowodzi jeszcze autentycznej woli porozumienia. Oceniając jako nietrafny zarzut błędnej oceny organu, jakoby przeprowadzone rokowania miały charakter pozorny, wskazać trzeba, że rokowania może przerwać każdy z uczestników negocjacji niedostrzegający realnych szans na zawarcie porozumienia.
W takiej sytuacji jak proponuje skarżąca, każdy wniosek o dalsze prowadzenie rokowań, także niezawierający konkretnych propozycji stron, blokowałby ich zakończenie i w konsekwencji uzyskanie przez inwestora tytułu prawnego do władania nieruchomością na cele budowlane. Podkreślenia wymaga, że skarżąca nie przedstawiła żadnych realnych propozycji ugodowego zakończenia rokowań, podczas gdy oferta inwestora była konkretna i wyczerpująca. W takiej sytuacji oraz uwzględniając treść korespondencji pomiędzy stronami nie mogą zostać uwzględnione zarzuty skargi dotyczące pozorności rokowań i niespełnienia wymogu ich przeprowadzenia.
Nie zasługują na uwzględnienie również pozostałe zarzuty skargi. Jak wyżej wskazano, zdaniem sądu organ wystarczająco konkretnie wskazał teren podlegający ograniczeniu sposobu korzystania i nie można zgodzić się z tym, że zezwolił na ograniczenie sposobu korzystania z działki w całości, a więc ograniczył sposób korzystania z nieruchomości jedynie orientacyjnie. Do takich wniosków nie uprawnia treść załączonych do wniosku o wydanie decyzji map oraz map stanowiących załącznik do decyzji pierwszoinstancyjnej, precyzyjnie ustalających przebieg i zasięg planowanej trasy w jej fragmencie na działki skarżącej.
Nie można zgodzić się także z zarzutem niewłaściwego procedowania przez organy, w tym z nieprawidłowym wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji czy odmową dopuszczenia dowodu z zeznań świadka, bowiem dowodu takiego nie zgłoszono. Jak wyżej wskazano, pełnomocnik skarżącej postulował przesłuchanie stron na okoliczność sposobu prowadzenia rokowań, nie zgłaszał dowodu z zeznań świadka czego dotyczy zarzut skargi. Także zarzuty odnoszące się do uzasadnienia decyzji są bezpodstawne.
Wręcz przeciwnie, zdaniem sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest obszerne, wyjaśnia sposób interpretacji zastosowanej podstawy prawnej, ze wskazaniem na stanowisko orzecznictwa i doktryny. Nie doszło zatem do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Obszar podlegający ograniczeniom wynikającym z faktu zlokalizowania na nieruchomości skarżącej linii elektroenergetycznej został wskazany w sposób wynikający z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawartych w części opisowej (szerokość pasa technologicznego)
i graficznej (długość odcinka linii wynikająca z określonego rysunkiem planu przebiegu linii na gruncie skarżącej) a samo ograniczenie nastąpiło po niepomyślnym przebiegu rokowań.
Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI