II SA/Bk 232/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2024-06-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo geodezyjnezasób geodezyjnyopłatynadpłatazwrot opłatyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneustawa o finansach publicznychordynacja podatkowawymiana gruntów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Wojewódzkiego Biura Geodezji na decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty i zwrotu opłaty za udostępnienie materiałów z zasobu geodezyjnego, uznając, że opłata została naliczona zgodnie z prawem obowiązującym w dacie udostępnienia materiałów.

Wojewódzkie Biuro Geodezji wniosło o stwierdzenie nadpłaty i zwrot opłaty za udostępnienie materiałów z zasobu geodezyjnego, argumentując, że opłata została naliczona po zmianie przepisów, która wprowadziła zwolnienie dla prac scaleniowych. Organy administracji odmówiły, wskazując, że materiały zostały udostępnione i opłata naliczona zgodnie z przepisami obowiązującymi w tamtym czasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że brak przepisów przejściowych uzasadniał zastosowanie przepisów obowiązujących w dacie udostępnienia materiałów, a zatem opłata została naliczona prawidłowo.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewódzkiego Biura Geodezji w Białymstoku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o odmowie stwierdzenia nadpłaty i zwrotu opłaty za udostępnienie materiałów z zasobu geodezyjnego. Biuro wniosło o stwierdzenie nadpłaty, argumentując, że opłata została naliczona na podstawie dokumentu obliczenia opłaty (DOO) w dniu 21 września 2022 r., a materiały zostały udostępnione w 2019 r. Skarżący powołał się na późniejszą nowelizację Prawa geodezyjnego i kartograficznego (p.g.k.) z dnia 10 listopada 2022 r., która wprowadziła zwolnienie z opłat dla prac scaleniowych. Organy administracji uznały, że opłata została naliczona prawidłowo na podstawie przepisów obowiązujących w dacie udostępnienia materiałów, a termin przedawnienia należności nie upłynął. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd podkreślił, że kluczowe znaczenie ma ocena, czy istniała podstawa prawna do nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty w dacie udostępnienia materiałów. Ponieważ materiały zostały udostępnione w 2019 r., a opłata naliczona we wrześniu 2022 r., przed wejściem w życie nowelizacji art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. w dniu 10 listopada 2022 r., która wprowadziła zwolnienie dla prac scaleniowych, sąd uznał, że opłata została naliczona zgodnie z prawem obowiązującym w tamtym czasie. Brak przepisów przejściowych w nowelizacji uzasadniał zastosowanie przepisów obowiązujących w dacie udostępnienia materiałów. W związku z tym, uiszczona opłata nie stanowiła nadpłaty, a odmowa jej zwrotu przez organy była prawidłowa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opłata naliczona zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie udostępnienia materiałów nie stanowi nadpłaty, nawet jeśli została uiszczona po wejściu w życie nowelizacji wprowadzającej zwolnienie, w braku przepisów przejściowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest prawo obowiązujące w momencie udostępnienia materiałów i naliczenia opłaty. Brak przepisów przejściowych w nowelizacji oznacza, że zastosowanie mają przepisy z daty powstania zobowiązania, co w tym przypadku uzasadniało pobranie opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.g.k. art. 40a § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 40a § ust. 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 40a § ust. 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

W brzmieniu obowiązującym do 10 listopada 2022 r. nie przewidywała zwolnienia dla prac scaleniowych. Po nowelizacji z 10 listopada 2022 r. przewiduje zwolnienie dla prac scaleniowych po podpisaniu porozumienia.

o.p. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy stwierdzenia nadpłaty.

o.p. art. 75 § § 4a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ odmawia stwierdzenia nadpłaty w zakresie, w jakim wniosek jest niezasadny.

Pomocnicze

p.g.k. art. 40d § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 40d § ust. 3

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 40f § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

o.p. art. 72 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Definicja nadpłaty podatku.

k.p.a. art. 16 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy uchylenia decyzji organu I instancji.

u.f.p. art. 60 § pkt 8

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Opłata za udostępnienie materiałów z zasobu geodezyjnego stanowi niepodatkową należność budżetową.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.i.g.

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata za udostępnienie materiałów z zasobu geodezyjnego została naliczona zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie udostępnienia materiałów, a nie w dacie uiszczenia opłaty. Brak przepisów przejściowych w nowelizacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego uzasadnia stosowanie przepisów obowiązujących w momencie powstania zobowiązania. Decyzja organu wyższego stopnia w innej sprawie (ustalenie opłaty) nie jest wiążąca dla organu rozpatrującego wniosek o zwrot nadpłaty na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Opłata stanowi nadpłatę, ponieważ została naliczona po zmianie przepisów wprowadzających zwolnienie dla prac scaleniowych. Organ powinien uwzględnić z urzędu nowelizację Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Decyzja Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o umorzeniu postępowania jest wiążąca.

Godne uwagi sformułowania

brak podstawy prawnej do ustalenia opłaty decyzją w oparciu o art. 40f ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne nie są należnościami za wykonaną usługę ale należnościami publicznoprawnymi i mają charakter przymusowy oraz bezzwrotny niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym żądanie zwrotu nadpłaty ze swojej istoty stanowi zainicjowanie sporu dotyczącego wysokości należnego i już uiszczonego podatku zapłacony nienależnie, to uiszczony w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku zapłaty, albo obowiązek ten istniał, ale wygasł w dacie udostępnienia Skarżącemu wnioskowanych materiałów (...) oraz w dacie wystawienia DOO (...) niewątpliwie obowiązywał przepis art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji, nakładający na Skarżącego obowiązek uiszczenia stosownej opłaty.

Skład orzekający

Anna Bartłomiejczuk

sprawozdawca

Elżbieta Lemańska

przewodniczący

Marek Leszczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych (intertemporalnych) w prawie administracyjnym, zasady naliczania i zwrotu opłat za udostępnianie materiałów z zasobu geodezyjnego, stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do należności publicznoprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z datami udostępnienia materiałów, naliczenia opłaty i wejścia w życie nowelizacji przepisów. Brak przepisów przejściowych jest kluczowym elementem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych i zasad naliczania opłat w administracji publicznej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i geodezyjnym.

Kiedy opłata za dane geodezyjne staje się nadpłatą? Sąd wyjaśnia zasady stosowania przepisów przejściowych.

Dane finansowe

WPS: 2105,9 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 232/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk /sprawozdawca/
Elżbieta Lemańska /przewodniczący/
Marek Leszczyński
Symbol z opisem
6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1752
art. 6a, art. 40a, art. 40d i 40e
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 czerwca 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wojewódzkiego Biura Geodezji w Białymstoku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 22 lutego 2024 r. nr 43.1/D-11/9/24 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty i zwrotu opłaty z tytułu udostępnienia materiałów z zasobu geodezyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do tut. sądu decyzją z dnia 22 lutego 2024 r. nr 43.1/D-l 1/9/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku, po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzkiego Biura Geodezji w Białymstoku (zwanego dalej: "Biurem", "Skarżącym") utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 19 grudnia 2023 r. nr GKNI.664.1.25.2023 o odmowie stwierdzenia nadpłaty i zwrotu opłaty uiszczonej tytułem udostępnienia materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obliczonej na podstawie dokumentu obliczenia opłaty (DOO).
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wojewódzkie Biuro Geodezji w Białymstoku w dniu 16 sierpnia 2023 r. zwróciło się do Starosty Powiatu Białostockiego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty z tytułu nienależnie uiszczonych opłat w łącznej wysokości 2.105,90 zł, wpłaconych w dniu 16 listopada 2022r. za udostępnienie w dniu 21 marca 2019r. i 25 października 2019r. - materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, których przedmiotem było opracowanie projektu wymiany gruntów na obszarze obrębów: J., Ł. S. i N., N., Z., położonych w gminie Michałowo.
W uzasadnieniu złożonego wniosku Skarżący, powołując się na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 2 sierpnia 2023r. nr GK-I.7220.6.2023.JW utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 12 maja 2023 r. o umarzeniu postępowania w sprawie z wniosku Wojewódzkiego Biura Geodezji w Białymstoku o wejście w spór dotyczący zasadności i terminu naliczenia opłat z tytułu udostępnienia materiałów z zasobu geodezyjnego, wskazał na "brak podstawy prawnej do ustalenia opłaty decyzją w oparciu o art. 40f ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2023r., poz. 1752, zwanej dalej w skrócie: "p.g.k."), z uwagi na treść art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k.".
W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta decyzją z dnia 19 grudnia 2023 r. odmówił Skarżącemu stwierdzenia nadpłaty i zwrotu opłaty z tytułu udostępnienia materiałów z zasobu geodezyjnego na zgłoszenie prac geodezyjnych zaewidencjonowanych pod nr ODGI.4320.1670.2019 oraz ODGI.4320.7447.2019, których przedmiotem było opracowanie projektu wymiany gruntów na obszarze obrębów: J., Ł. S. i N., N., Z. gmina Michałowo. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że sporna opłata w kwocie 594,90 zł została naliczona na podstawie Dokumentu Obliczenia Opłaty z dnia 21 września 2022r. za udostępnienie materiałów z zasobu niezbędnych do wykonywania prac wymiany gruntów - zgłoszonych w dniu 21 marca 2019r., a opłata w kwocie 1511 zł została naliczona na podstawie Dokumentu Obliczenia Opłaty z dnia 21 września 2022r za udostępnienie materiałów z zasobu niezbędnych do wykonywania prac wymiany gruntów, zgłoszonych w dniu 25 października 2019r. Dalej, przywołując treść art. 40d ust. 3 i art. 40e ust. 1 p.g.k., organ stwierdził, że co prawda obie opłaty naliczone zostały już po wydaniu wykonawcy materiałów z zasobu, jednak podstawa do ich naliczenia miała uzasadnienie prawne w przepisach p.g.k. obowiązujących na dzień naliczenia, tj. 21 września 2022r. Dopiero zaś po ich naliczeniu, tj. 10 listopada 2022r. weszła w życie nowelizacja art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. (wprowadzona ustawą z dnia 7 października 2022r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców - Dz.U. z 2022r., poz. 2185), na mocy której zmodyfikowana została zasada odpłatności za udostępnienie materiałów z zasobu niezbędnych do wykonywania prac wymiany gruntów. Organ wskazał dodatkowo, że opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne nie są należnościami za wykonaną usługę ale należnościami publicznoprawnymi i mają charakter przymusowy oraz bezzwrotny. Termin przedawnienia tego typu należności wynosi 3 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek ich zapłaty. W przedmiotowej sprawie, skoro materiały z zasobu wraz z licencjami zostały udostępnione Skarżącemu w dniu 21 marca 2019r. i 25 października 2019r., to dopiero z końcem 2022r. naliczenie opłat byłoby nieskuteczne. W sytuacji zatem, gdy opłaty zostały naliczone przed upływem tego terminu i to na skutek wystawionych DOO, to nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty i zwrot uiszczonych w dniu 16 listopada 2022r. - opłat na podstawie art. 75 § 4a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej w skrócie: "o.p.").
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Biuro zarzucając jej naruszenie art. 75 § 4a w zw. z art. 75 § 1 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nienależnie uiszczona opłata nie stanowi nadpłaty, co skutkowało wydaniem decyzji odmawiającej stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z tytułu udostępnienia materiałów z zasobu geodezyjnego za zgłoszenie prac geodezyjnych. Jak wyjaśniło Biuro zgłoszenie prac nastąpiło w 2019r., organ przyjął przedmiotowe zgłoszenia i dokonał udostępnienia materiałów nie żądając z tego tytułu opłaty. Dopiero w dniu 21 września 2022r. organ wystawił DOO na kwotę 594,90 zł oraz ma kwotę 1511 zł. Skarżący nie zgadzając się z naliczeniem powyższych opłat zakwestionował je na podstawie art. 40f ust.1 p.g.k. Organ postanowieniem z dnia 24 października 2022r. odmówił wszczęcia postępowania, a Skarżący w dniu 16 listopada 2022r. uiścił opłaty wynikające z wystawionych DOO. Zdaniem Skarżącego opłata uiszczona w dniu 16 listopada 2022r. stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 75 §1 o.p., po pierwsze ze względu na wdanie się w spór na podstawie art. 40f ust. 1 p.g.k., a po drugie ze względu na wejście w życie jeszcze przed tą datą nowelizacji ustawy p.g.k., którą organ powinien uwzględnić z urzędu, na mocy której zgłoszenie prac geodezyjnych wykonywanych na podstawie ustawy scaleniowej podlega zwolnieniu z opłat.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zarzutów odwołania i opisaną na wstępie niniejszego uzasadnienia - decyzją z dnia 22 lutego 2024r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przypomniał zasadę wynikającą z art. 40a ust. 1 p.g.k., zgodnie z którą organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny udostępniają materiały zasobu odpłatnie. Wysokość należnej opłaty oraz sposób jej wyliczenia utrwala się w dokumencie obliczenia opłaty DOO (art. 40d ust. 1 p.g.k.) i pobiera się przed udostępnieniem materiałów zasobu lub przed wykonaniem czynności (art. 40d ust. 3 o.p.). W dalszej kolejności, analizując charakter prawny opłaty, o której mowa w art. 40a p.g.k., stwierdził, że zgodnie z art. 60 pkt 8 u.f.p. stanowi ona niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym pobraną przez jednostkę samorządu terytorialnego związaną z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, do której stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w tym m.in. art. 21 § 3, oraz art. 70 § 1 o.p przewidujący 5 letni okres przedawnienia dla spraw dotyczących analizowanej opłaty.
Organ wyjaśnił dodatkowo, że od zasady pobierania opłaty za udostępnianie materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego ustawodawca przewidział wyjątki, m.in. w art. 40a ust. 3 p.g.k., który wszedł w życie w dniu 10 listopada 2022 r, a który jest aktualnie przedmiotem kontrowersji między Skarżącym, a organem. Ustosunkowując się do stanowiska Skarżącego, SKO zwróciło uwagę, że zobowiązanie do uiszczenia opłaty powstało jednak przed udostępnieniem materiałów (przed wejściem w życie art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. w obecnym brzmieniu), na podstawie przepisów obowiązujących w dacie udostępnienia Skarżącemu materiałów. Skoro zaś w znowelizowanej ustawie brak jest przepisów przejściowych (intertemporalnych), które w sposób odmienny regulowałyby tę kwestię, dlatego uzasadnione jest przyjęcie w sprawie obowiązywania art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. z dnia udostępnienia materiałów z zasobu, co skutkowało powstaniem po stronie Skarżącego zobowiązania do uiszczenia stosownej opłaty.
Dalej odwołując się do treści art. 75 o.p. Kolegium wyjaśniło, że prawem Skarżącego było złożenie w dniu 16 sierpnia 2023 r. wniosku z żądaniem zwrotu nadpłaty w sytuacji, gdy - jego zdaniem - została ona pobrana niezasadnie lub w wysokości wyższej niż należna, tym niemniej w ocenie Kolegium organ I instancji zasadnie odmówił stwierdzenia nadpłaty albowiem w okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do zwrotu uiszczonej przez Stronę zgodnie z przepisami - opłaty za udostępnienie materiałów z zasobu.
W skardze złożonej do tut. sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów prawa, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 74 § 4a o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nadpłaty;
2. art. 40f ust. 1 p.g.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie zachodziły podstawy do wydania na jego podstawie decyzji administracyjnej w zakresie ustalenia wysokości opłaty z tytułu udostępnienia materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego;
3. art. 21 § 3 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie do decyzji administracyjnej w zakresie ustalenia wysokości opłaty
z tytułu udostępnienia materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego,
w sytuacji, gdy art. 40f p.g.k. stanowi samoistną podstawę prawną w tym zakresie;
4. art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 listopada 2022 r. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w tym przepisie uzasadniające niepobieranie opłat od Biura z tytułu udostępnienia materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego;
5. art. 16 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i dokonanie przez organ II instancji odmiennej kwalifikacji prawnej i ustalenie odmiennych konsekwencji prawnych tego samego stanu faktycznego, niż określone we wcześniejszej ostatecznej decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dn. 2 sierpnia 2023 r. nr GK-I.7220.6.2023.JW;
6. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy z argumentów podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu, w sposób jednoznaczny wynikało, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa.
W uzasadnieniu skargi Biuro podkreśliło, że stanowisko organu II instancji w kwestii możliwości i zakresu decyzji wydawanych na podstawie art. 40f ust. 1 p.g.k. jest błędne. Przyznało, że obowiązek opłaty powstaje przed wydaniem materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 40d ust. 3 p.g.k.), niemniej jednak wątpliwość, zdaniem Skarżącego, budzi interpretacja prowadząca do wniosku, że na skutek zgłoszenia prac powstaje zobowiązanie równoznaczne zobowiązaniu podatkowemu, o którym mowa w art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej, które może być egzekwowane w sposób przymusowy. Jak słusznie wskazał organ II instancji utrwalenie w DOO stanowi czynność techniczną, ale ani ustawa, ani sam dokument nie wskazują terminu, w którym wynikająca z niego opłata powinna być uiszczona, a więc de facto kiedy roszczenie o uiszczenie opłaty stawałoby się wymagalne i od kiedy organ, na podstawie tego dokumentu, mógłby w sposób przymusowy dochodzić zapłaty. Strona skarżąca podkreśliła dodatkowo, że w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte pismem z dnia 11 października 2022r. w zakresie wdania się w spór, zaś postępowanie to powinno zostać zakończone wydaniem decyzji administracyjnej. Do momentu zmiany treści przepisu art. 40 a ust. 2 pkt 3 p.g.k. tj. do dnia 10 listopada 2022 r., decyzja taka nie została wydana (mimo, iż organ miał taką realną możliwość). W ocenie strony skarżącej rozstrzygnięcie przez organ wyższego stopnia tj. przez Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, ostateczną decyzją o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, w związku z aktualnym brzmieniem art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., czyli brakiem podstaw do ustalenia wysokości opłaty z tytułu udostępnienia materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wyklucza możliwość czynienia odmiennych ustaleń przez SKO.
W odpowiedzi na tak sformułowaną skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uzupełniająco Kolegium wskazało, że nie rozstrzygało ponownie w tej samej sprawie, albowiem podstawą prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia były odpowiednio stosowne przepisy ordynacji podatkowej dotyczące nadpłaty, a więc zdecydowanie odmienne podstawa prawna niż w decyzji z dnia 2 sierpnia 2023r. wydanej przez Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja nie jest bowiem dotknięta wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest zobowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 1635 ze zm., "p.p.s.a."), a które to wady przemawiałyby za wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Przy czym dodatkowego podkreślenia wymaga, uwzględniając zakres podniesionych w skardze zarzutów, że sąd kontrolując zaskarżoną decyzję bada ją wyłącznie pod względem zgodności (legalności) z obowiązującymi przepisami prawa, a nie celowości, a tym bardziej słuszności jej wydania.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu Białostockiego o odmowie stwierdzenia nadpłaty i zwrotu opłaty uiszczonej tytułem udostępnienia materiałów z zasobu geodezyjnego, obliczonej na podstawie dokumentu obliczenia opłaty (DOO). Dalej należy zwrócić uwagę, że podstawy zgłoszonego żądania w zakresie stwierdzenia nadpłaty i zwrotu uiszczonej opłaty Skarżący upatruje w decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 2 sierpnia 2023r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 12 maja 2023 r. o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku Wojewódzkiego Biura Geodezji w Białymstoku o wejście w spór dotyczący zasadności i terminu naliczenia opłat z tytułu udostępnienia materiałów z zasobu geodezyjnego, w której to decyzji PWINGiK wskazał na brak podstawy prawnej do ustalenia na rzecz Biura opłaty decyzją w oparciu o art. 40f p.g.k., z uwagi na zmianę treści art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k.
W okolicznościach przedmiotowej sprawie istotne pozostaje również, że wnioskowane przez Skarżącego materiały z zasobu geodezyjnego i kartograficznego których przedmiotem było opracowanie projektu wymiany gruntów, zostały udostępnienie stronie skarżącej w dniach: 21 marca 2019r. i 25 października 2019r., opłata za ich udostępnienie w łącznej kwocie 2105,90 zł została naliczona na podstawie dokumentów obliczenia opłaty (DOO) wystawionych w dniu 21 września 2022r., a w dniu 16 listopada 2022r. Skarżący dokonał zapłaty ww. kwoty. Konieczne jest również przypomnienie, że w dniu 10 listopada 2022r. zmieniona została treść art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., która została wprowadzona z dniem 10 listopada 2022 r. na mocy art. 7 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2022r., poz. 2185) i w odróżnieniu od dotychczas obowiązującej treści przepisu art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., aktualnie prace scaleniowe lub wymienne realizowane na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów co do zasady korzystają z ustawowego zwolnienia od opłat za udostępnienie materiałów zasobu.
Na tle rozpatrywanej sprawy, uwzględniając wskazane powyżej okoliczności oraz treść złożonego przez Skarżącego – wniosku ustalić pozostało, czy ww. opłata uiszczona przez Skarżącego tytułem udostępnienia materiałów z zasobu geodezyjnego celem opracowania projektu wymiany gruntów, obliczona na podstawie DOO, stanowi nadpłatę i czy Skarżącemu przysługiwał jej zwrot, jako uiszczonej bez podstawy prawnej.
Punktem wyjścia dla ustalenia powyżej kwestii jest przypomnienie zasady, zgodnie z którą organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny udostępniają materiały zasobu odpłatnie (art. 40a ust. 1 p.g.k.). Wyjątki od zasady odpłatności za udostępnienie materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego ustawodawca uregulował w art. 40a ust. 2 pkt 1-8 p.g.k., przy czym, jak słusznie wskazało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przedmiotem kontrowersji w sprawie niniejszej jest przypadek uregulowany w art. 40a ust. 2 pkt 3 tej ustawy. Zgodzić należy się też z Kolegium, że opłata za udostępnione materiały z zasobu geodezyjnego, o której mowa w art. 40a p.g.k., stanowi – zgodnie z art. 60 pkt 8 ustawą z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych - niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym. W odniesieniu zaś do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Tym samym, jak słusznie przyjęły organy, istniała podstawa prawna do rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem Skarżącego w zakresie zwrotu nadpłaty w postępowaniu administracyjnym, co nie przesądza jednak w żadnym razie o zasadności zgłoszonego żądania.
Jak stanowi art. 72 § 1 o.p. jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Z tego też względu skarżące Biuro miało prawo do złożenia w wniosku z żądaniem zwrotu nadpłaty w sytuacji gdy, jak wskazało, została ona pobrana bez podstawy prawnej. W decyzji stwierdzającej nadpłatę organ podatkowy określa wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego. W zakresie, w jakim wniosek jest niezasadny, organ odmawia z kolei stwierdzenia nadpłaty (art. 75 § 4a o.p.). W tym miejscu należy podkreślić, żądanie zwrotu nadpłaty ze swojej istoty stanowi zainicjowanie sporu dotyczącego wysokości należnego i już uiszczonego podatku (w niniejszej sprawie - opłaty). Jak wynika zaś z treści art. 72 § 1 o.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku (opłaty). Przy czym podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna, natomiast zapłacony nienależnie, to uiszczony w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku zapłaty, albo obowiązek ten istniał, ale wygasł.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy dotyczącej żądania stwierdzenia nadpłaty opłaty uiszczonej za udostępnienie materiałów z zasobu geodezyjnego celem opracowania projektu wymiany gruntów miała zatem ocena, czy istniała podstawa prawa (przepis prawa) nakładająca na Skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty z tego tytułu. W przedmiotowej sprawie organ powinien dokonać takiej właśnie oceny uwzględniając przy tym, że wnioskowane przez Skarżącego materiały z zasobu geodezyjnego zostały mu udostępnienie w dniach: 21 marca 2019r. i 25 października 2019r., opłata za ich udostępnienie została naliczona na podstawie DOO wystawionych w dniu 21 września 2022r., a Skarżący dokonał zapłaty ww. kwoty w dniu 16 listopada 2022r.
W dalszej kolejności należy przypomnieć, w dniu 10 listopada 2022r. zmieniona została treść art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., która została wprowadzona na mocy art. 7 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2022r., poz. 2185). W nowym brzmieniu przepis art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. stanowi, że nie pobiera się opłaty za udostępnianie wykonawcy prac geodezyjnych lub kartograficznych materiałów zasobu - w przypadku prac wykonywanych w celu realizacji określonych w ustawie zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej lub Głównego Geodety Kraju, po podpisaniu umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego obejmującego takie prace, a w przypadku prac scaleniowych lub wymiennych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1223) po podpisaniu porozumienia na wykonanie takich prac. Nowe brzmienie tego przepisu przewiduje zatem, że zwolnienie od opłaty za udostępnienie materiałów zasobu obejmuje także prace scaleniowe lub wymienne realizowane na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, jak również to, że prace muszą być poprzedzone podpisaniem porozumienia na wykonanie takich prac. W odróżnieniu więc od poprzednio obowiązującej (tj. o 10 listopada 2022r.) treści przepisu art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., aktualnie prace scaleniowe lub wymienne realizowane na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów korzystają z ustawowego zwolnienia od opłat za udostępnienie materiałów zasobu. Natomiast przed wejściem w życie omawianej zmiany art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., z jego normy nie można było zasadnie wywieść takiego zwolnienia w odniesieniu do prac stanowiących przedmiot zgłoszenia w okolicznościach niniejszej sprawy (tak m.in. tut. Sąd w wyrokach z dnia 7 lutego 2023r. II SA/Bk 881/23 i II SA/Bk 880/23 oraz WSA w Lubinie w wyroku z dnia 29 listopada 2022r. II SA/Lu 382/22, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z zestawienia powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że w dacie udostępnienia Skarżącemu wnioskowanych materiałów (tj. 21 marca i 19 października 2019r.) oraz w dacie wystawienia DOO (22 września 2022r.) niewątpliwie obowiązywał przepis art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji, nakładający na Skarżącego obowiązek uiszczenia stosownej opłaty. W konsekwencji skoro zobowiązanie do uiszczenia opłaty powstało przed wejściem w życie znowelizowanego art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k., to wbrew oczekiwaniu Skarżącego, uiszczona przez niego w dniu 16 listopada 2022r. - opłata nie może stanowić nadpłaty. Podkreślenia wymaga, że wprowadzona i mówiona wyżej nowelizacja p.g.k. nie zawiera przepisów przejściowych (intertemporalnych), które w sposób odmienny regulowałyby tę kwestię. Z tego też względu tym bardziej uzasadnione jest przyjęcie, że w aktualnie prowadzonej sprawie o stwierdzenie nadpłaty należało przyjąć brzmienie art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. z dnia udostępnienia materiałów z zasobu, a niewątpliwie skutkowało powstaniem po stronie Skarżącego zobowiązania do uiszczenia - opłaty.
W konsekwencji wobec ustalenia istnienia podstawy prawnej do pobrania opłaty za udostępnione w 2019 roku - materiały z zasobu geodezyjnego w celu opracowania projektu wymiany gruntów i jej uiszczenia na podstawie DOO, prawidłowym było rozstrzygnięcie organów o odmowie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w tym zakresie. Wobec powyższego Sąd nie podziela zarzutów skargi w szczególności odnośnie naruszenia przepisu art. 75 § 4a o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, ze w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenia nadpłaty, jak i art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k w brzmieniu obowiązującym od 10 listopada 2022r. poprzez jego niezastosowanie. W tym zakresie należy jeszcze raz podkreślić, że wobec braku przepisów przejściowych (intertemporalnych) regulujących tę kwestię, uzasadnione było przyjęcie przez orzekające organy regulacji art. 40a ust. 2 pkt 3 p.g.k. z dnia udostępnienia materiałów z zasobu i wystawienia DOO, co skutkowało powstaniem po stronie skarżącej zobowiązania do uiszczenia opłaty, którą co znamienne w niniejszej sprawie – Skarżący uiścił.
W odniesieniu zaś do zarzutu naruszenia art. 16 § 1 k.p.a. należy wskazać, że orzekające w niniejszej sprawie organy, wbrew przekonaniu Skarżącego, nie rozstrzygały ponownie tej samej sprawy, w zakresie której wypowiedział się Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w decyzji z dnia 2 sierpnia 2023r. Dla stwierdzenia tożsamości sprawy administracyjnej konieczne jest przeprowadzenie analizy w zakresie ustalenia: istnienia sprawy administracyjnej, identyczności stron występujących w sprawie, tożsamości przedmiotu sprawy, jak również identyczności stanu faktycznego i prawnego. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że co prawda zachodzi tożsamość podmiotowa oceniana na chwilę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, natomiast brak jest elementu tożsamości przedmiotowej, gdyż bezsprzecznie odmienny jest przedmiot rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie dotyczącej wyłącznie rozpoznania wniosku o zwrot nadpłaty, a w sprawie o ustalenie wysokości należnej opłaty na podstawie art. 40f p.g.k., co do której ostatecznie wypowiedział się PWINGiK. Zatem podnoszone przez Skarżącego kwestie związane z odrębnym postępowaniem w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty nie są przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawie, a wydana przez PWINGiK - decyzja nie jest wiążąca dla organu rozpoznającego wniosek o stwierdzenie nadpłaty na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów ustawy ordynacji podatkowej dotyczących nadpłaty.
W ocenie Sądu niezasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który dotyczy uchylenia decyzji organu I instancji. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu Białostockiego o odmowie stwierdzenia nadpłaty i zwrotu opłaty uiszczonej tytułem udostępnienia materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wobec czego powyższy przepis nie był zastosowany.
W związku zaś z tym, ze podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI