II SA/BK 227/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2004-07-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowyniepełnosprawnośćprawo administracyjneświadczenia socjalnenorma powierzchniowapostępowanie dowodoweustawa o dodatkach mieszkaniowych

WSA w Białymstoku oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego z uwzględnieniem zwiększonej normy powierzchni dla osoby niepełnosprawnej, uznając, że skarżący nie udowodnił konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.

Skarżący S.P. domagał się przyznania dodatku mieszkaniowego z uwzględnieniem zwiększonej normy powierzchni, argumentując, że jego niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Organy administracji odmówiły, wskazując na brak dowodów potwierdzających tę konieczność. WSA w Białymstoku oddalił skargę, stwierdzając, że choć nie ma specyficznych przepisów określających formę dowodu, ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na skarżącym, który nie przedstawił odpowiedniego dowodu.

Sprawa dotyczyła skargi S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza S. odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego z uwzględnieniem zwiększonej normy powierzchni użytkowej dla osoby niepełnosprawnej. Skarżący twierdził, że jego stopień niepełnosprawności wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, co powinno skutkować przyznaniem dodatku na podstawie powiększonej powierzchni. Organy administracji uznały, że przedstawione dokumenty (z NFZ i ZUS) nie potwierdzają tej konieczności, a sam stopień niepełnosprawności nie jest wystarczający. WSA w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że choć przepisy nie precyzują formy dowodu potwierdzającego konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na stronie ubiegającej się o świadczenie. Sąd wskazał, że dowodem może być dokument, zeznanie świadków, zaświadczenie lekarskie lub opinia lekarza, a skarżący nie przedstawił żadnego z tych dowodów, mimo pouczenia. Uchybienie formalne w postaci przekroczenia terminu wysłania decyzji przez SKO nie miało wpływu na merytoryczną trafność rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sam stopień niepełnosprawności nie jest wystarczający. Strona ubiegająca się o dodatek musi udowodnić konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju za pomocą odpowiedniego dowodu.

Uzasadnienie

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych przewiduje możliwość przyznania dodatku w zwiększonej kwocie dla osób niepełnosprawnych wymagających zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Brak jest jednak przepisów precyzujących formę dowodu. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, ciężar udowodnienia faktu, z którego strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na tej stronie. Przyznanie dodatkowej kwoty stanowi wyjątek, dlatego uprawnienie to musi zostać udowodnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.d.m. art. 5 § ust. 3

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Przepis ten daje osobie niepełnosprawnej możliwość uzyskania dodatku mieszkaniowego w zwiększonej kwocie, jeśli osoba ta wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na stronie ubiegającej się o świadczenie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.m. art. 2 § ust. 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 5 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 5 § ust. 4-5

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 6 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 6 § ust. 7

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 7 § ust. 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 7 § ust. 5

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 8

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowodem może być każda opinia biegłego lub inny środek dowodowy, który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ pouczył stronę o możliwości skorzystania z różnych środków dowodowych.

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

Przekroczenie terminu do załatwienia sprawy stanowi naruszenie, ale nie wpływa na merytoryczną trafność decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przedstawienia przez skarżącego dowodu potwierdzającego konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Stopień niepełnosprawności sam w sobie nie przesądza o uprawnieniu do dodatkowej powierzchni normatywnej.

Odrzucone argumenty

ZUS ani NFZ nie są kompetentne do wydania opinii w sprawie konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Organy samorządu terytorialnego dowolnie interpretują przepisy, żądając opinii od niekompetentnych organów. Przekroczenie przez SKO miesięcznego terminu rozpatrzenia odwołania.

Godne uwagi sformułowania

nie każda "niepełnosprawność" osoby daje uprawnienie do dodatkowej powierzchni normatywnej przyznanie dodatkowej kwoty pieniężnej od dodatkowej powierzchni normatywnej mieszkania dla osoby niepełnosprawnej stanowi wyjątek od ogólnych zasad przyznawania tych dodatków, jest swoistą ulgą, do której uprawnienie winna udowodnić osoba o nią się ubiegająca uchybienie formalno-procesowe, nie mające wpływu na trafność merytoryczną rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Grażyna Gryglaszewska

sprawozdawca

Jerzy Bujko

przewodniczący

Stanisław Prutis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku strony do udowodnienia przesłanek do uzyskania świadczenia, nawet w przypadku braku szczegółowych regulacji proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania dodatku mieszkaniowego i dowodzenia konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju przez osobę niepełnosprawną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z dowodzeniem przesłanek do uzyskania świadczeń socjalnych, szczególnie w kontekście niepełnosprawności. Jest to typowy przykład interpretacji przepisów przez sądy administracyjne.

Niepełnosprawność to nie wszystko: jak udowodnić prawo do dodatku mieszkaniowego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 227/04 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Grażyna Gryglaszewska /sprawozdawca/
Jerzy Bujko /przewodniczący/
Stanisław Prutis
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Sygn. powiązane
OSK 1730/04 - Wyrok NSA z 2005-04-01
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
art. 5 ust. 3
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Stanisław Prutis, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2004 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) na rzecz adwokata A. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem wynagrodzenia nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu.-
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].01.2004 r., nr [...] Burmistrz S. przyznał S. P. dodatek mieszkaniowy w wysokości 42,60 zł za okres od stycznia do czerwca 2004 r. włącznie. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 4, ust. 4-5, art. 6 ust. 1 pkt 2, ust. 7, art. 7 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 8 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 z późn. zm.)
W uzasadnieniu wywiódł, iż dnia 15.12.2003 r. S. P. złożył wniosek
o przyznanie dodatku mieszkaniowego załączając jednocześnie wymagane dokumenty. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że rodzina pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z wnioskodawcą składa się z czterech osób oraz że powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią mieszkania wynosi 60,80 m2. Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, iż w omawianym przypadku spełnione zostały wymogi ustawowe konieczne do uzyskania przedmiotowego świadczenia. Dodatkowo we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego
S. P. stwierdził, że jest osobą niepełnosprawną, której stopień niepełnosprawności wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
Na potwierdzenie tego stanu rzeczy, po uprzednim wezwaniu przez organ, dołączył
do akt sprawy kopię pisma P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B. oraz pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w S. Zdaniem organu z pism tych nie wynika by istniała konieczność zamieszkiwania w/w w oddzielnym pokoju, nie są zatem spełnione przesłanki art. 5 ust 3 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
(Dz. U. nr 71, poz. 734). W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił zasady przyznawania dodatku mieszkaniowego w konkluzji wywodząc, iż przy obliczaniu przedmiotowego świadczenia nie uwzględnił podwyższonej normy powierzchni użytkowej dla osób niepełnosprawnych wymagających zamieszkania
w oddzielnym pokoju.
W odwołaniu od decyzji S. P. zarzucił organowi, brak odpowiedzi na pismo z dnia 12.01.2004 r. w którym zawarte jest m.in. pytanie, jaki organ jest uprawniony do wystawienia orzeczenia lekarskiego lub jaki biegły ma się wypowiedzieć w spornej materii. Zdaniem odwołującego się z zebranego materiału dowodowego wprost wynika, że ani ZUS ani NFZ nie są kompetentne do wydania takiej opinii lub orzeczenia. W konsekwencji wnosił o uwzględnienie przez organ,
w rozpatrywanym przypadku, podwyższonej normy powierzchni użytkowej dla osób niepełnosprawnych wymagających zamieszkania w oddzielnym pokoju.
Decyzją z dnia [...].02.2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy rozstrzygniecie organu I instancji.
W uzasadnieniu szczegółowo wyłożono zasady ustalania wysokości dodatku mieszkaniowego stwierdzając, że został on ustalony prawidłowo. Odwołujący się nie przedstawił natomiast żadnych dowodów w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych na poparcie swoich twierdzeń co do konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z przedstawionego orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wynika jedynie, że S. P. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i ustalony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały, brak jednak wskazania odnośnie konieczności zajmowania oddzielnego pokoju. Sam ustalony stopień niepełnosprawności nie przesądza, bowiem, o posiadaniu uprawnienia do dodatkowej powierzchni normatywnej. Burmistrz S. nie odpowiedział, co prawda, na pytania skarżącego dotyczące kwestii podnoszonych przez wnioskodawcę w odwołaniu, jednak to uchybienie, zdaniem SKO, nie stanowi istotnej wady decyzji, gdyż organ wskazał środki dowodowe, za pomocą których można było dowieść prawdziwości twierdzeń. Organ, cytując treść przepisu art. 75
§ 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) wywiódł, iż skoro przepis prawa nie określa środka dowodowego na tę okoliczność, więc zgodnie z treścią powołanego przepisu dowodem może być każda opinia biegłego (osoby posiadającej wiedzę specjalistyczną w tym zakresie). Dlatego też SKO w B. uznało za zasadne stanowisko organu I instancji, iż brak jest podstaw do przyznania dodatku mieszkaniowego od powiększonej powierzchni lokalu mieszkaniowego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku S. P. zarzucił SKO, iż odwołanie od decyzji organu
I instancji nie zostało rozpatrzone w ustawowym terminie jednego miesiąca. Organy samorządu terytorialnego w sposób dowolny i wybiórczy interpretują przepisy prawa m.in. poprzez żądanie dostarczenia opinii – przy braku ustawowych regulacji wskazujących organ kompetentny do jej wystawienia. Zdaniem skarżącego,
w zaistniałej sytuacji, mając dodatkowo na uwadze fakt dostarczenia orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności skarga powinna być rozstrzygnięta na jego korzyść. Kolejny raz podkreślił brak odpowiedzi, ze strony organów samorządu terytorialnego, na wskazane powyżej pytania.
W odpowiedzi na skargę, organ przyznał, iż decyzja została wysłana
z przekroczeniem ustawowego terminu, a o przyczynach zwłoki skarżący nie został poinformowany, co stanowi naruszenie art. 36 kpa. Stwierdzone uchybienie nie ma jednak wpływu na merytoryczną trafność decyzji. Zdaniem SKO brak przepisów prawnych określających podmiot kompetentny do wypowiedzenia się na temat przyznania osobie niepełnosprawnej dodatkowej powierzchni mieszkalnej nie zwalnia skarżącego do przedstawienia dowodu na ten temat, według własnego uznania. Organ wnosił w konsekwencji o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna z przyczyn następujących:
Artykuł 5 ust. 3 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.) daje osobie niepełnosprawnej możliwość uzyskania dodatku mieszkaniowego w zwiększonej kwocie, jeśli osoba ta wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Faktem jest, że nie ma przepisów określających, w jakiej formie dowodowej powinna być wykazana okoliczność,
że osoba niepełnosprawna wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
Na pewno nie jest konieczne, w tej kwestii, uzyskanie orzeczenia zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności (o czym wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 5 sędziów z dnia 16.09.2002 r. nr OPK 27/2 – publ. ONSA 2003/2/56). Mają, więc, zastosowanie ogólne reguły postępowania administracyjnego polegające na tym, że odpowiedni dowód powinna przedstawić strona, wywodząca z określonego faktu skutki prawne. Przyznanie dodatkowej kwoty pieniężnej od dodatkowej powierzchni normatywnej mieszkania dla osoby niepełnosprawnej stanowi wyjątek od ogólnych zasad przyznawania tych dodatków, jest swoistą ulgą, do której uprawnienie winna udowodnić osoba o nią się ubiegająca.
Organy, w sprawie niniejszej, nie kwestionują faktu niepełnosprawności skarżącego, lecz słusznie zauważają, iż nie każda "niepełnosprawność" osoby daje uprawnienie do dodatkowej powierzchni normatywnej. Skarżący winien
tę okoliczność udowodnić w oparciu o jakikolwiek, niesprzeczny z prawem dowód (zgodnie z art. 75 § 1 kpa). Dowodem takim może być dokument, zeznanie świadków, zaświadczenie lekarskie lub opinia lekarza o odpowiedniej specjalności.
Wbrew twierdzeniem skarżącego, organ pouczył go, stosownie do art. 9 kpa
o możliwości skorzystania z któregoś z w/w dowodów, chociaż nie wskazał nazwy konkretnej osoby ani też organu, albowiem nie miał ku temu podstaw prawnych. Skarżący nie skorzystał z żadnej możliwości, a więc niezasadnie zarzuca organom nieprzestrzeganie jego praw wynikających z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sam fakt wysłania skarżącemu decyzji przez SKO po upływie
1-miesięcznego terminu stanowi uchybienie formalno-procesowe, nie mające wpływu na trafność merytoryczną rozstrzygnięcia.
Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie
art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI