II SA/Bk 216/07

II SA/Bk 216/07 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2007-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Małgorzata Roleder /sprawozdawca/
Piotr Pietrasz
Stanisław Prutis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6011 Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, rozbiórkę lub użytkowanie
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.7, 77 par.1 i art. 80, art. 107 par.3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 05 lipca 2007 r. sprawy ze skargi J. F. i J. F. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazania uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] stycznia 2007 roku o nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. przyznaje od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) na rzecz radcy prawnego B. K. kwotę 326,80 złotych (trzysta dwadzieścia sześć złotych i osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu
Uzasadnienie
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne
i prawne.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. nakazał J. i J. F. uzyskanie w terminie do dnia 30 czerwca 2007r. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego drewnianego budynku garażowego zlokalizowanego na działce nr [...] po granicy z działką nr [...] przy ul. H. [...] w B. W tym celu w terminie do dnia 31 maja 2007r. zobowiązano wyżej wymienionych do wykonania następujących czynności:
- skrócić połać dachu - okap z licem ściany od strony działki nr [...]
- zdemontować dwie rury spustowe od strony działki nr [...] i wykonać odprowadzanie wód opadowych z dachu budynku na własną działkę,
- zlikwidować otwór okienny od strony działki nr [...],
- ścianę szczytową od strony działki nr [...] na całej powierzchni obłożyć: od wewnątrz budynku wełną mineralną grubości 15 cm, natomiast od zewnątrz blachą pokrywczą,
- przedłożyć oświadczenie osoby uprawnionej o wykonaniu w/w robót budowlanych zgodnie z przepisami i wiedzą techniczną,
- przedłożyć 3 egz. projektu budowlanego opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia wraz z planem zagospodarowania działki na aktualnej mapie geodezyjnej w skali 1:500,
- przedłożyć dokument upoważniający do dysponowania działką na cele budowlane.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż postępowanie dotyczące drewnianego budynku garażowego zostało wszczęte na wniosek M. K. złożony w dniu 11 września 2006r. Przeprowadzona w dniu
4 października 2006r. kontrola wykazała, iż na działce nr [...] przy ul. H. [...] w B. znajduje się budynek mieszkalny z budynkami gospodarczymi usytuowanymi po granicy z działką sąsiednią nr [...]. W oparciu o przedstawione przez J. i J. F. dokumenty ustalono, iż przedmiotowa działka wraz
z zabudowaniami została nabyta przez wyżej wymienionych w dniu 20 czerwca 1994r. zgodnie z aktem notarialnym Rep. A nr [...] sporządzonym przez Kancelarię Notarialną w B. W trakcie oględzin właściciele działki nie przedstawili pozwolenia na budowę drewnianego budynku garażowego.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] października 2006r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zobowiązał właścicieli nieruchomości do przedłożenia opinii uprawnionego rzeczoznawcy do spraw przeciwpożarowych w zakresie zgodności istniejących zabudowań z obowiązującymi przepisami oraz decyzji o pozwoleniu na budowę
z zatwierdzonym projektem budowlanym. W dniu 14 grudnia 2006r. J. i J. F. przedłożyli opinię rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, z której wynikało, iż przedmiotowy budynek nie spełnia wymogów w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Organ I instancji podkreślił, iż zgodnie z przepisami wynikającymi z art. 103 ust. 2 Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. do rozstrzygnięcia samowoli budowlanej zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r., które uwzględniały przymusową rozbiórkę obiektów na podstawie art. 37 wybudowanych niezgodnie z przepisami obowiązującymi w trakcie ich budowy, tj. na terenach przeznaczonych pod inną zabudowę lub mogących powodować pogorszenie warunków zdrowotnych czy użytkowych. W pozostałych przypadkach należy rozpatrywać samowolnie wybudowane obiekty pod kątem ich legalizacji.
W tym stanie rzeczy w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego drewnianego budynku garażowego do zgodności z przepisami na podstawie art. 40
i art. 42 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. zobowiązano właścicieli do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu po uprzednim przedłożeniu dokumentacji technicznej oraz nałożono na właścicieli obowiązek wykonania czynności związanych ze spełnieniem wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Od tej decyzji J. i J. F. złożyli odwołanie do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.
W następstwie jego rozpoznania P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] marca 2007r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obowiązków: skrócenia połaci dachu - okapu z licem ściany od strony działki nr [...] i przedłożenia dokumentu upoważniającego do dysponowania działką na cele budowlane i umorzył postępowanie w tym zakresie, w pozostałej zaś części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. odnośnie przepisów, na podstawie których winien być uregulowany stan prawny budynku garażowego istniejącego na działce nr [...] po granicy z działką nr [...] przy ul. H. [...] w B. Zdaniem organu odwoławczego obiekt ten powstał samowolnie pod rządami ustawy z dnia
24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) i te przepisy są właściwe do jego rozpatrzenia, jak też przepisy wykonawcze do tej ustawy. Wynika to wprost z brzmienia art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wskazał, iż wyznaczył wizję lokalną na działce nr[...], podczas której J. F. zgłosił nowych świadków w sprawie w osobach: K. M. i Z. M. Osoby te mieszkały w latach 1940 - 1965 razem z rodzicami w budynku przy ul. H. [...]. Świadkowie zeznali, że obecnie istniejące zabudowania na działce nr [...] zostały wzniesione do 1956r. i lokalizacja ich od tamtego czasu nie uległa zmianie.
Organ odwoławczy podał, iż przedmiotowy budynek wykonany jako drewniany z dachem dwuspadowym pokrytym eternitem, z odprowadzeniem wód opadowych za pośrednictwem dwóch rur spustowych na działkę sąsiednia [...] został zrealizowany bezpośrednio przy granicy sąsiedniej działki z naruszeniem ówczesnych przepisów, tj. niezgodnie z art. 277 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia
16 lutego 1928r. - o prawie budowlanemu i zabudowaniu osiedli. Przepis ten stanowił, że nowe budynki powinny być wznoszone z zachowaniem odległości, co najmniej 6 metrów od granic sąsiadów dla budynków nieogniotrwałych. Zgodnie zaś z § 13 rozporządzenia Ministra Administracji. Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17. poz. 62) bezpośrednio przy granicy dopuszcza się usytuowanie budynków gospodarczych o ścianach z materiałów niepalnych
i pokryciu z materiałów niepalnych, a ściany nie powinny mieć okien i drzwi; wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej.
Na tej podstawie organ stwierdził, iż zakres obowiązków nałożonych na odwołujących odpowiada stwierdzonemu przez organy obu instancji stanowi faktycznemu, z wyłączeniem dwóch czynności, a mianowicie skrócenia połaci dachu - okapu z licem ściany od strony działki nr [...], gdyż sprawa ewentualnego naruszenia własności działki należy do właściwości sądów cywilnych, a także przedłożenia dokumentu upoważniającego do dysponowania działką na cele budowlane, gdyż w aktach sprawy znajduje się akt notarialny Rep. A nr [...] sporządzony przez Kancelarię Notarialną w B. przy ul. L.,
z którego wynika, iż J. i J. F. nabyli działkę wraz z zabudowaniami
w dniu 20 czerwca 1994r. Stąd też organ odwoławczy w tej części uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w tym zakresie.
Zakres zaś pozostałych obowiązków nałożonych w punkcie 2 sentencji decyzji z dnia [...] stycznia 2007r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w B., jak też obowiązku nałożonego w punkcie 1 (uzyskanie pozwolenia na użytkowanie) umożliwi pełne uregulowanie stanu prawnego drewnianego budynku garażowego, który został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej.
Nie godząc się z tym stanowiskiem J. i J. F. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jej uchylenie jako sprzecznej z obowiązującym porządkiem prawnym w okolicznościach istniejącego stanu faktycznego sprawy.
W piśmie procesowy złożonym w dniu 29 czerwca 2007r. pełnomocnik skarżących doprecyzował zarzuty skargi oraz jej argumentację. Przede wszystkim podniósł, iż jako podstawę prawną wydania decyzji organ wskazał przepisy dotyczące samowoli budowlanej i działań, których wykonanie, zgodnie z prawem, ma na celu doprowadzenie do legalizacji tej samowoli. Tymczasem w dokumentacji zgromadzonej w sprawie przez organy obu instancji brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, że budowa garażu na działce nr [...] jest samowolą budowlaną. Ponadto brak jest dowodów na to, że organ próbował ustalić czy istnieją jakiekolwiek dokumenty dotyczące budowy tego obiektu. A zatem w ocenie pełnomocnika skarżących organ przyjął założenie o istnieniu samowoli budowlanej bez żadnej podstawy prawnej, uznając nie posiadanie dokumentów związanych z budową obiektu przez jego obecnych właścicieli, za potwierdzenie tej samowoli.
Organ nie uwzględnił natomiast, iż skarżący działkę wraz z zabudowaniami nabyli w 1994r., a obiekty znajdujące się na działce zostały wybudowane pod koniec lat 60-tych XX wieku. Skarżącym udało się uzyskać wypis z kartoteki budynków prowadzony przez Urząd Miejski w B., z którego wynika wyraźnie, że wszystkie budynki znajdujące się na przedmiotowej działce zostały oddane do użytkowania w 1958r. Organ nie ustalił, na jakiej podstawie garaż został wpisany do kartoteki. Nie ustalając, czy obiekt został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, nie przeprowadzając w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, organ naruszył podstawowe zasady obowiązujące w postępowaniu administracyjnym, a wynikające z art. 6, 7, 8 kpa. Co więcej organ nie podejmując działań mających na celu ustalenie, czy budowa garażu była samowolą czy też nie naruszył także art. 77 § 1 kpa, który nakazuje organom administracji publicznej
w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zauważono ponadto, iż w dacie budowy garażu i pozostałych obiektów na działce nr [...], poprzedni jej właściciele byli także właścicielami obecnej działki
nr [...]. Obie działki stanowiły wówczas prawdopodobnie jedną całość. Podział geodezyjny został wykonany prawdopodobnie po 1975r., tj. po wydaniu przez Sąd postanowienia o nabyciu praw do spadku po J. M., poprzednim właścicielu. Na potwierdzenie powyższego do skargi dołączono kserokopię orzeczenia Okręgowego Urzędu Ziemskiego w B. z dnia [...] grudnia 1927r., postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] września 1975r. oraz wyrys geodezyjny i opisu nieruchomości z dnia [...] stycznia 1995r.
Z przedstawionych okoliczności i dokumentów wynika jednoznacznie, że
w momencie budowy garaż nie był usytuowany na granicy działki. Nie miały zatem zastosowania przy jego budowie przepisy określające minimalną odległość budynku od granicy z działka sąsiednią. W konsekwencji nie ma podstaw do twierdzenia, że budowa garażu była samowolą budowlaną tylko i wyłącznie na podstawie tego, że obecnie posadowiona jest na granicy działek [...] i [...]. Ponieważ bezsporna jest data budowy garażu, a minęło od niej prawie 50 lat, nie ma także podstaw do przyjęcia, że przez ten cały okres organy odpowiedzialne za legalizację inwestycji budowlanych, nie interesowały się tym obiektem - wpisany przecież został do kartoteki budynków.
Powyższe świadczyć może zdaniem skarżących, iż garaż nie został wybudowany w wyniku samowoli budowlanej. Skoro organ nie wykazał, że powstał
z naruszeniem przepisów prawa budowlanego, obecni właściciele nieruchomości nie mogą być obciążani obowiązkami dotyczącymi osób korzystających z obiektów powstałych jako samowole budowlane.
Końcowo podniesiono, iż nałożenie na skarżących obowiązku dostosowania usytuowanego na działce nr [...] budynku garażu do stanu zgodnego
z obowiązującym obecnie prawem poprzez przedłożenie 3 egzemplarzy projektu budowlanego opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia wraz
z planem zagospodarowania działki na aktualnej mapie geodezyjnej w skali 1:500 oraz oświadczenia osoby uprawnionej o wykonaniu robót budowlanych wskazanych w decyzji zgodnie z przepisami i wiedzą techniczną, jest nieuzasadnione w świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego.
W przypadku zaś potwierdzenia, że przedmiotowy garaż stanowi samowolę budowlaną, organ nie miał podstaw do nakładania w swojej decyzji wydanej na podstawie przepisów ustawy z 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r., obowiązków niewynikających z żadnych przepisów,
a ponadto nie logicznych i nieuzasadnionych żadnymi merytorycznymi względami. Przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.229 ze zm.) stanowią, że jeżeli nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki wymienione w art. 37 ust. 1 i 2, organ administracji państwowej powinien usankcjonować popełnione naruszenie prawa polegające na wybudowaniu obiektu bez pozwolenia na budowę nakładając obowiązek wykonania określonych czynności, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami - art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Mając na względzie treść powołanego przepisu nieuzasadnione oraz niewynikające z niego jest nałożenie obowiązku sporządzenia dokumentacji garażu wybudowanego w 1958r., gdyż nie jest ona niezbędna do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a ponadto art. 40 ustawy
z 1974r. nie przewiduje takiego obowiązku.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie ze wszystkich powodów w niej podniesionych.
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne
w zakresie swej właściwości sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty
z zakresu administracji publicznej, a także skarg na bezczynność i polega na badaniu zgodności tych czynności i aktów z przepisami prawa materialnego oraz prawa procesowego.
Stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 wyżej opisanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W przedmiotowej sprawie na pierwszy plan wysuwają się kwestie proceduralne, co w zasadzie czyni bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Ta, bowiem narusza przepisy prawa procesowego w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim w ocenie Sądu ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny będący podstawą nałożenia na skarżących określonych obowiązków jest niejednoznaczny i budzi wątpliwości, co do swej poprawności. W konkretnej sprawie przyjcie przez organy obu instancji za podstawę samowoli budowlanej stanowiło nie przedłożenie przez skarżących decyzji o pozwoleniu na budowę.
Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy brak jedynie tego dokumentu nie mogło zdaniem Sądu przesądzać w sposób niewątpliwy o zaistnieniu samowoli budowlanej. Budynek – garaż drewniany - powstał przeszło 50 lat temu, skarżący nie byli inwestorami tego obiektu, lecz nabyli go wraz z nieruchomością w 1994r. na podstawie aktu notarialnego, który zawierał w swej treści oświadczenie poprzednich właścicieli o braku wad prawnych sprzedawanej nieruchomości.
A zatem upływ czasu, fakt, iż obecni właściciele nie byli inwestorami,
a poprzedni właściciele w chwili obecnej jak wynika z akt sprawy już nie żyją utrudniał potwierdzenie skarżącym żądanych przez organ okoliczności. Ponadto brak jest przesłanek do wyłączenia tezy, iż w ubiegłym latach poprzedni właściciele dokonali zgłoszenia tego obiektu we właściwym organie, jeżeli tylko taki obowiązek był im wiadomy czy też dokonali czynności zmierzających do ustalenia bytu prawnego budynku.
Zauważyć należy, iż jedną z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Z reguły tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zebrania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę trafnego zastosowania przepisu prawa.
W pojęciu "ustalenia stanu faktycznego" mieści się ustalenie faktów oraz ich wszechstronne oświetlenie. Podkreśla się też, iż "nie chodzi tu tylko o konkretne zdarzenie ograniczone w przestrzeni i czasie, ale o wszystkie elementy stanu faktycznego sprawy, dające się ustalić w drodze postępowania dowodowego, a więc wszystkie przejawy życia ludzkiego, jak zamiar, dobra czy zła wola, świadomość, itp". (za B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2004, wyd. 6 s. 381). Zgodnie zaś z art. 75 kpa jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a zatem nie tylko dokumenty, ale i zeznania świadków, przesłuchanie stron, pisemne oświadczenia zawarte w dokumentach, itp. W tym miejscu dodać należy, iż w przepisach postępowania administracyjnego nie ma podstaw do wprowadzania zróżnicowania środków dowodowych. Podkreśla to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 1992r., III SA 1838/91 (ONSA 1992, Nr 2, poz. 45), wskazując, iż "ustalenie bez wyraźnej podstawy ustawowej, że pewne fakty mogą być udowodnione jedynie za pomocą ściśle określonych dowodów, jest sprzeczne z art. 75 kpa." Za niedopuszczalne uznaj się bowiem stosowanie formalnej teorii dowodów poprzez twierdzenie, iż dana okoliczność może być udokumentowana wyłącznie określonym środkiem dowodowymi.
W tym stanie rzeczy nie dysponowanie przez skarżących niezbędną dokumentacją nie może przesądzać o istnieniu samowoli budowlanej,
a w konsekwencji jednoznacznie powodować powstanie po ich stronie obowiązku legalizacji budynku. Powyższe wątpliwości winny stanowić okoliczności skłaniające do wszechstronnego zbadania omawianej kwestii. Organy obu instancji nie prowadziły natomiast żadnego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie w sposób bezsporny istnienia tego faktu.
Tymczasem załączone do skargi dowody, w szczególności dokument
w postaci wypisu z kartoteki budynków Urzędu Miejskiego w B., podważa zdaniem Sądu tezę organów o pewności zaistnienia w niniejszej sprawie samowoli budowlanej. Wspomniany dokument potwierdza wprawdzie jedynie określony stan faktyczny, jednak na jego podstawie nie sposób wykluczyć, iż skoro budynek został wpisany do przedmiotowej kartoteki budynków, to być może obiekt został wzniesiony w oparciu o wymagane prawem dokumenty. W tym miejscu godzi się podkreślić,
iż w doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, iż ocena sprawy powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego - art. 7 kpa; organ powinien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności - art. 77 § 1 i art. 80 kpa (zob.
J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z 6 października 1993r., l SA 1270/93 - OSP 1994, nr 7-8, poz. 131). Co więcej obowiązkiem organu było wyjaśnienie stronie przyczyn uznania zaistnienia samowoli budowlanej za udowodnioną. Wyrażanie przez organ stanowiska w danej kwestii bez wskazania motywów swojej decyzji
i poparcia jedynie wybiórczym dowodem takiego twierdzenia należy uznać za naruszenie wskazanych przepisów, w tym również art. 107 § 3 kpa.
W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, w tym przedłożonych dokumentów - kserokopii orzeczenia Okręgowego Urzędu Ziemskiego w B. z dnia [...] grudnia 1927r., postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia
[...] września 1975r. oraz wyrysu geodezyjny i opisu nieruchomości z dnia
[...] stycznia 1995r. stwierdzenie naruszenia przepisów § 277 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. - o prawie budowlanemu
i zabudowaniu osiedli również wzbudza wątpliwości. Wedle cytowanego przepisu nowe budynki winny być wznoszone z zachowaniem odległości, co najmniej 6 m od granicy sąsiednich budynków nieogniotrwałych. Jednakże wskazać należy,
iż w decyzji pominięto ust. 2, który stanowi, iż przepisu powyższego nie stosuje się
w wypadku, gdy jest prawnie zapewnione nie zabudowanie przyległej działki do odległości, wymaganych dla poszczególnych rodzajów budynków w myśl art. 279
i 280 rozporządzenia. Wobec tego ocenić należałoby także sposób zagospodarowania działki sąsiedniej nr [...], aby móc jednoznacznie stwierdzić czy naruszono przepis art. 277 ust. 1 rozporządzenia, tym bardziej, że w sprawie podnoszona jest okoliczność, iż działka nr [...] i [...] mogły stanowić jedną całość. Takiej analizy jednak brak jest w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
W przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia skodyfikowanej w art. 7 kpa zasady dokonania niezbędnych ustaleń tak, aby w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnić stan faktyczny sprawy i pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Wspomniana reguła pozostaje w związku z zasadą praworządności, albowiem właściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.
Powyższe uchybienia postępowaniu administracyjnemu uniemożliwiły Sądowi dokonanie merytorycznej oceny zarzutów skargi, albowiem ocena taka byłaby równoznaczna z zastąpieniem przez sąd jurysdykcji zastrzeżonej organom administracyjnym, której działanie sąd administracyjny jedynie kontroluje pod względem zgodności z prawem, o czym już była mowa na wstępie. Na wyłączną kompetencje sądów administracyjnych do dokonywania oceny legalności zaskarżanych rozstrzygnięć niejednokrotnie wskazywał już Naczelny Sąd Administracyjny, między innymi w wyroku z dnia 13 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 12/06 i z dnia 20 grudnia 2006r. sygn. akt I FSK 259/06.
Jednocześnie podnieść należy, iż Sąd wobec załączonej do akt sprawy opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, z której wynika, iż przedmiotowy budynek nie spełnia wymogów w zakresie tej ochrony nie neguje potrzeby nałożenia obowiązków zmierzających do spełnienia przez skarżących tych wymogów, jak również uregulowania stanu prawnego obiektu budowlanego
w przypadku jednoznacznego ustalenia takiej okoliczności. Jednakże w obu przypadkach podstawą nałożenia konkretnych obowiązków musi być określony stan faktyczny ustalony w sposób niewątpliwy.
Wobec stwierdzonego naruszenia wyżej wymienionych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy
z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji. Organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy winien mieć na względzie treść wyżej wskazanych przepisów prawa procesowego
i prawidłowo je stosować. Orzeczenie o niewykonywaniu obu decyzji wydano na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 cytowanej wyżej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit b w związku z § 2 ust. 3 i 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego
z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1349 ze zm.).