II SA/Bk 212/06

II SA/Bk 212/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk /sprawozdawca/
Grażyna Gryglaszewska /przewodniczący/
Stanisław Prutis
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 323/07 - Wyrok NSA z 2008-03-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
3 pkt. 20 i art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Tezy
Ustalenie obszaru oddziaływania konkretnego obiektu w stosunku do nieruchomości sąsiednich ma decydujące znaczenie nie tylko dla ustalenia stron
postępowania administracyjnego, ale też zapewnienia poszanowania, występujących w zasięgu oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób
trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego).Ustalenia te są niezbędne, a ich brak powoduje naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 3 pkt
20 prawa budowlanego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt budowlany 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty S. z dnia [...] grudnia 2005 roku nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz Krzysztofa K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.-
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku Nr [...] Wojewoda P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] grudnia 2005 roku znak [...] odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] września 2004 roku znak [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Panu K. L. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego, przyłącza wodociągowego, przyłącza kanalizacyjnego wraz z przydomową oczyszczalną ścieków, przyłącza energetycznego, przyłącza telefonicznego, przebudowę sieci telefonicznej, sieć energetyczną oświetlenia terenu na działce o nr ewid. gr. [...] w U., gm. J.
W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy:
W dniu [...] listopada 2005 roku pan K. K. wystąpił do Starosty S. z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w stosunku do decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2004 roku zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej panu K. L. pozwolenia na budowę zamierzonej inwestycji. W wystąpieniu tym wnioskodawca wskazał na ustalenia art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5 i 8 kpa będące podstawą wznowienia postępowania i wniósł o uznanie go za stronę we wznowionym postępowaniu administracyjnym.
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2005 roku odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w stosunku do wyżej wymienionej decyzji ostatecznej z [...] września 2004 roku.
W uzasadnieniu tej decyzji organ przywołał przepisy art. 28 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) i wskazał, iż wnioskodawca nie jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu tego przepisu prawa. Powołał się też na decyzję Wojewody P. z [...] października 2005 roku znak [...] odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] września 2004 roku znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Panu K. L. pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
Wydając przedmiotową decyzję organ I instancji uznał, iż realizacja omawianej inwestycji na działce o nr [...] w U. gm. J. wyklucza możliwość jej oddziaływania na nieruchomości z nią sąsiadujące między innymi Pana K. K.
Z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji nie zgodził się Pan K. K. i złożył do Wojewody P. odwołanie. W odwołaniu skarżący wniósł o rozpatrzenie na podstawie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, wszystkich kwestii przytoczonych w jego wniosku o wznowienie w/w postępowania, a pominiętych w decyzji z dnia [...] grudnia 2005 roku. Zdaniem odwołującego się organ nie wskazał przepisu, który stanowił podstawę uniemożliwiającą wznowienie postępowania w sprawie. Ponadto wniósł na podstawie 136 kpa, o wszczęcie stosownych postępowań, w celu weryfikacji przedstawionych przez niego dowodów w sprawie decyzji zezwalającej na budowę z dnia [...] września 2004 roku
Mając na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy Wojewoda P. uznał, iż decyzja Starosty S. jest prawidłowa.
Organ odwoławczy podkreślił, iż instytucja wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 kpa. Wydanie zaś decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 kpa, może nastąpić tylko z trzech następujących przyczyn: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną; podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu, o jakim mowa w art. 148 § l i § 3 kpa; w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa (wyrok NSA II S.A. 1604/99 z 5.11.1999r. Lex nr 47257).
W ocenie Wojewody P. przeprowadzone postępowanie odwoławcze dowiodło, iż podejmując zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji wykazał, iż wnioskodawca nie mógł zostać uznany za stronę postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] września 2004 roku ze względu na zapis art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (jednolity tekst Dz.U.z 2003r Nr 207, poz.2016 z póź.zm.), który stanowi, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przywołany przepis art. 28 ust.2 - prawa budowlanego jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 kpa i odmiennie reguluje pojęcie strony niż cytowany przepis prawa procesowego (kpa).
Organ II instancji podkreślił, iż prowadząc postępowanie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę każdego zamierzenia inwestycyjnego, organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek uwzględnienia cytowanego art. 28 ust.2 - Prawa budowlanego i na tej podstawie, ustalenia stron postępowania administracyjnego. Ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji będącej przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego nastąpiło zatem na podstawie przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego z uwzględnieniem ustaleń art. 3 pkt. 20 - prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości w ocenie organu II instancji, iż obiekty budowlane objęte decyzją ostateczną z [...] września 2004 roku zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą panu K. L. pozwolenia na budowę, nie wprowadzają żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działki o nr [...], graniczącej z działką inwestora, jak też działki [...] oddzielonej od działki inwestora działką o nr [...] będącej własnością Gminy J. Wskazane wyżej inwestycje, nie są wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczególnych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573 z późn.zm) jak i innych obowiązujących przepisach prawa, z których wynikałoby, iż oddziaływają a tym samym wprowadzają one ograniczenia w użytkowaniu jak i zagospodarowaniu terenów działek sąsiednich. Projektowane obiekty spełniają wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz. U.Nr 75 poz. 690 z późn. zm.), jak też nie pomniejszają odległości od granic działek sąsiadujących z tą inwestycją.
Organ odwoławczy ponadto nie zgodził się ze skarżącym, iż wskazane w odwołaniu przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 roku w sprawie rodzajów i zakresu opracowań geodezyjno - kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie jak i ustalenia art. 34 ust. 3 - prawa budowlanego, wprowadzają obszary oddziaływania projektowanych obiektów budowlanych na tereny działek z tą inwestycją sąsiadujących. Przepisy te jedynie ustalają bowiem wymagania, jak powinien zostać sporządzony projekt zagospodarowania terenu inwestycji, przedkładany właściwemu organowi, w celu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skoro przedmiotowa inwestycja nie wprowadza żadnych ograniczeń wynikających z innych przepisów w stosunku do działek o nr [...] będących własnością Pana K. K. organ odwoławczy wskazał, iż nie miał podstaw prawnych do uznania skarżącego za stronę postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z [...] września 2004 roku. W związku z tym odwołujący się nie jest stroną postępowania administracyjnego, co w świetle ustaleń art. 147 kpa, uniemożliwiło organowi pierwszej instancji wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Brak podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego uniemożliwia odniesienie się do kwestii podniesionych przez skarżącego, a związanych z przedmiotową inwestycją.
Ponadto Wojewoda P. podniósł, iż decyzja ostateczna z [...] września 2004 roku będzie przedmiotem ponownej oceny organu pierwszej instancji, z uwagi na fakt, iż Starosta S. [...] grudnia 2005 roku z urzędu wznowił postępowanie administracyjne w tej sprawie.
W skardze na decyzję Wojewody P. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia panu K. L. pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji pan K. K. przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy, podkreślając, iż nie uczestniczył jako strona w postępowaniu o uzyskanie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, mimo że jest właścicielem zabudowanej nieruchomości sąsiedniej i posiadał status strony w postępowaniu o uzyskanie warunków zabudowany. Nadto decyzja ustalająca warunki zabudowy dla tej inwestycji została unieważniona decyzjami SKO w S. i w chwili obecnej znajduje się w toku przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w B.
Skarżący podkreślił, iż w postępowaniu o pozwoleniu na budowę błędnie przyjęto stanowisko, że obszar oddziaływania inwestycji wyznacza się na podstawie subiektywnej oceny (uznania) urzędnika prowadzącego postępowanie, czyli organu administracyjnego, a nie na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Te ustalenia pozwoliły organowi na zajęcie stanowiska, iż skoro skarżący nie był stroną postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, to również nie przysługuje mu status strony w nadzwyczajnych postępowaniach wszczętych na jego wniosek. Stwierdzenia takie w ocenie skarżącego mogły być uzasadnionego, gdyby poparte zostały, zgodnie z kpa (art. 107 § 3) uzasadnieniem faktycznym i prawnym, w którym organ wskazałby fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodów których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wskazał wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Taka sytuacja jednak nie zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Cytując fragmenty uzasadnienia zaskarżonej decyzji skarżący podkreślił, iż organy administracji, które rozpatrywały sprawę w postępowaniu nadzwyczajnym nie rozpatrzyły żadnego z dostarczonych dowodów stąd stwierdzenia, iż obiekty nie wprowadzają żadnych ograniczeń w stosunku do nieruchomości skarżącego są niczym nie poparte i dokonane bez zbadania materiału dowodowego niniejszej sprawy. Skarżący przy tym szczegółowo wyliczył jakie okoliczności nie zostały przeanalizowane.
W dalszym ciągu w skarżący wniósł zastrzeżenia co do sposobu wyznaczenia i określenia obszaru oddziaływania obiektu w kontekście art. 28 ust. 2 prawa budowlanego i znaczenia tych ustaleń na określenie stron postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. I tak w ocenie skarżącego wbrew obowiązkowi ujawnienia rodzaju całego zamierzenia budowlanego (siedlisko rolnicze w zabudowie zagrodowej) i jego wszystkich składników, decyzja nie zawiera ani nazwy, ani rodzaju całego zamierzenia budowlanego i nie wylicza składników nie mających związku z rolniczym jego charakterem, a tylko te składniki, których rzeczywistego charakteru nie można odgadnąć ze słownej definicji. Ponadto określenie w decyzji z 14 września 2004 roku budynku zamieszkania zbiorowego - hotelu (kategoria budowlana XIV), jako budynku mieszkalnego (kategoria budowlana l, co jest kategorią i tak znacznie szerszą od ujętego w decyzji uzgadniającej warunki zabudowy "budynku jednorodzinnego"), jest w ocenie skarżącego świadomym stwierdzeniem nieprawdy, ponieważ organ administracyjny prowadząc postępowanie dysponował projektem architektoniczno -budowlanym tego budynku, a jego hotelowy charakter, zgodny z definicją ustawy o usługach turystycznych nie budzi wątpliwości. Tak więc nie ujawniono, że inwestycja dla której uzgodniono warunki zabudowy dla siedliska rolniczego w zabudowie zagrodowej ma w rzeczywistości program założenia hotelowego ze znacznym zapleczem rekreacyjnym.
Mając powyższe na uwadze skarżący podniósł, iż skoro nie ujawniono obiektów oddziaływujących lub ich charakteru oraz tych elementów otoczenia (chronionego zbiornika wodnego przeznaczonego do zasypania, lokalizacji oczyszczalni ścieków, degradacji biologicznej całego obszaru wodno – błotnego), na które te obiekty mogą oddziaływać, nie ujawniono również samego obszaru oddziaływania przedmiotowego obiektu i nie przeanalizowano przepisy ograniczające zagospodarowanie przestrzennego terenu.
W ocenie skarżącego, prawidłowa ocena przedstawionych przez niego okoliczności wskazuje, iż jego działka znalazła się w obszarze szkodliwego oddziaływania przedmiotowej inwestycji, dlatego też powinien być uznany za stronę postępowania. Zaś sam fakt pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu stanowi wystarczającą przesłankę wznowienia postępowania. W konkluzji wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego skargi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. podtrzymał stanowisko zawarte
w zaskarżonym rozstrzygnięciu, wnosząc o oddalenie skargi.
Jednocześnie dodał, iż organ II instancji udzielał skarżącemu wielokrotnie odpowiedzi na podnoszone w skardze kwestie. W P. Urzędzie Wojewódzkim w B. w dniu [...] marca 2006 roku na prośbę pana K. K. odbyło się nawet spotkanie z zainteresowanymi stronami, na którym starano się wyjaśnić wszystkie nurtujące skarżącego kwestie.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, w którym skarżący twierdzi, iż projektowane obiekty budowlane objęte ostateczną decyzją Starosty S. z [...] września 2004 roku zostały zaprojektowane i będą użytkowane jako obiekty usługowe, nie zgodnie z wydaną decyzją, organ zaakcentował, iż sprawa ta nie była przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego, zakończonego skarżoną decyzją. Inwestor jednak jest zobowiązany zrealizować inwestycję zgodnie z otrzymaną decyzją, a wzniesione obiekty budowlane użytkować zgodnie z ich przeznaczeniem. Każda samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego jest traktowana jako samowola budowlana i jest oceniana przez właściwe organy nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu - częściowo z przyczyn wskazanych przez skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny rozstrzyga o skardze w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy przepis uprawnia Sąd do oceny sprawy także również innych aspektach, niż to ujmują zarzuty zawarte w skargach.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę decyzji, postanowień, aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.
Skarga jest uzasadniona przede wszystkim z racji zbyt pobieżnego rozpoznania sprawy oraz braku jej analizy w kontekście wszystkich obowiązujących przepisów dotyczących ustalenia stron postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę i wznowienia postępowania z uwagi na tą okoliczność.
Podkreślić należy, iż instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. W toku takiego postępowania organ administracji publicznej jest zobowiązany w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc przyczyny przedmiotowe i podmiotowe, do których należy ustalenie czy podanie o wznowienia postępowania zostało wniesione przez osobę będącą stroną postępowania.
W przedmiotowej sprawie zarówno organ I jak i II instancji uznali, iż skarżącemu panu K. K. nie przysługuje przymiot strony postępowania, gdyż przedmiotowe zamierzenie budowlane w żaden sposób nie oddziałuje na nieruchomość skarżącego, oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], a zatem uznali, iż brak jest podstaw do wznowienia postępowania w przedmiocie uzyskania pozwolenia na budowę, przez pana K. L.
Ustaleń takich organy obu instancji dokonały na podstawie zapisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.), w którym wskazano iż stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu.
Przepis art. 28 ust. 2 prawa budowlanego jest niewątpliwie lex specialis w stosunku do przepisu art. 28 kpa, który również określa kto jest stroną postępowania - co oznacza, że cytowany przepis Kodeksu postępowania administracyjnego nie będzie miał zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Prawo budowlane określa zatem w sposób odmienny niż kodeks postępowania administracyjnego pojęcie strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Jednym z elementów tego określenia jest pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu". Wprowadzenie do ustawy pojęcia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego umożliwia ustawodawcy precyzyjne zdefiniowanie interesu prawnego osób trzecich (właściciela, użytkownika wieczystego oraz zarządcy sąsiednich nieruchomości) w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Ze względu na konieczność możliwie ścisłego określenia zakresu podmiotów uprawnionych do występowania w postępowaniu w charakterze strony, ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie definicji ustawowej pojęcia obszaru oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Ustalenie obszaru oddziaływania konkretnego obiektu ma decydujące znaczenie nie tylko dla ustalenia stron postępowania administracyjnego, ale też zapewnienia poszanowania, występujących w zasięgu oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego).
Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, w tym przepisów techniczno-budowlanych, zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości (przepisy przeciwpożarowe, z zakresu ochrony środowiska, warunki techniczne dotyczące różnych obiektów etc.). W sytuacji, gdy inwestor buduje, zachowując odległości przewidziane w tych przepisach, wówczas - zgodnie ze znowelizowanym prawem budowlanym - nie może być mowy o oddziaływaniu obiektu budowlanego na okoliczne nieruchomości. W konsekwencji właścicielom, użytkownikom wieczystym i zarządcom tych działek nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu i są oni pozbawieni legitymacji procesowej do wnoszenia odwołań od wydanych przez organ decyzji.
Powyższa nowelizacja przepisów prawa budowlanego świadczy o tym, iż ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej olbrzymie obowiązki i uprawnienia, zmierzające do prawidłowego ustalenia stron uczestniczących w procesie inwestycyjnym, tak aby zapewniona była również ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, występujących w obszarze oddziaływania obiektu. Ograniczenie zatem ustaleń "obszaru oddziaływania planowanej inwestycji" jedynie do działki gdzie dana inwestycja jest położona, bez oceny nieruchomości sąsiedniej prowadzi do naruszenia wyżej przytoczonych regulacji.
Taka też sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Zaakcentować przy tym należy, iż organ I instancji poza lakonicznym przytoczeniem podstaw prawnych nie podjął w ogóle żadnej polemiki prawnej, celem ustalenia sąsiadujących nieruchomości i możliwości oddziaływania inwestycji pana K. L. na nieruchomości sąsiadujące, w tym nieruchomości pana K. K.. Wnioski organu I instancji zawarte w uzasadnieniu, nie są poparte jakimikolwiek ustaleniami. Nadto błędnie został podany numer działki skarżącego na [...] zamiast prawidłowego oznaczenia nr ewidencyjnego działki tj. [...]. Zapewne w tej mierze doszło do omyłki pisarskiej, niemniej jednak organ nie sprostował tego błędu.
W tych okolicznościach uzasadnienie organu I instancji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 ust. 3 kpa. Motywy decyzji zaś winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Wyjaśnienie powodów zastosowania przez organ określonego przepisu prawa podlega kontroli w drodze administracyjnej bądź sądowej pod kątem jego prawidłowości (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2004 roku, sygn. akt I SA 1128/03, Lex nr 164719).
Wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji próbował sanować powyższe uchybienia organu I instancji, znacznie obszerniej uzasadniając swoją decyzję. Niemniej jednak organ ten również nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych i prawnych w zakresie zebranego materiału dowodowego. Organ ten w zasadzie wskazał jedynie, iż przedmiotowe inwestycje graniczące z działką inwestora o nr [...], nie są wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczególnych uwarunkować związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz. 2573 ze zm.), jak też spełniają wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Tym samym organ przyjął, iż planowane inwestycje nie wprowadzają ograniczenia w użytkowaniu jak i zagospodarowania terenów sąsiednich, ani nie oddziaływają na nie. Na podstawie jakich ustaleń faktycznych organ wyciągnął takie wnioski jednak nie wiadomo. Nie znany jest również Sądowi tok rozumowania tego organu.
Mapa sytuacyjna do celów projektowych przedłożona do akt nie określa żadnych zabudowań na działkach sąsiednich, ani ich charakteru. Analiza zaś doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych co do "obszaru oddziaływania obiektu" wskazuje, iż nie bada się wyłącznie danej inwestycji, która ma być zrealizowania, ale także jej oddziaływanie na budynki sąsiednie. Nie dokonując przy tym żadnej analizy odnośnie budynków i nieruchomości sąsiednich nie jest możliwe ustalenie, czy projektowana inwestycja oddziałuje na nieruchomości sąsiednie.
Dokonana analiza przedmiotowej inwestycji jest natomiast w przedmiotowej sprawie bardzo lakoniczna. Regulacje zaś zawarte w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) zmierzają do zagwarantowania ładu przestrzennego, jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Zasada tam określone wskazują na konieczność dostosowania nowej zabudowy do wyznaczonych przez zastany w danym miejscu stan dotychczasowej zabudowy, cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie terenu) i architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów) (sygn. akt IV SA/Wa 950/04, LEX nr 171198).
Z uwagi na brak analizy nieruchomości sąsiednich i oceny czy nieruchomości sąsiednie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji nie jest możliwa kontrola tych ustaleń przez Sąd, ani też merytoryczna ocena zarzutów podniesionych w skardze. Podkreślić przy tym należy, że ze względu na to, iż ustalenie obszaru oddziaływania konkretnego obiektu ma decydujące znaczenie nie tylko dla ustalenia stron postępowania administracyjnego, ale też zapewnienia poszanowania, występujących w zasięgu oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego) ustalenia te są niezbędne, a ich brak powoduje naruszenie przepisów prawa materialnego w tym art. 3 pkt 20 prawa budowlanego.
Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest zatem wyłącznie na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym oraz analizie przepisów powszechnie obowiązujących, w tym przepisów techniczno-budowlanych, zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości, z zakresu ochrony środowiska (także rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko), warunków technicznych dotyczących różnych obiektów, a także przepisów dotyczących inwestycji planowanych na terenach parków krajobrazowych (S. Park Krajobrazowy). Ustalenia zaś organu i wysnute wnioski winne być poparte wyczerpującym uzasadnieniem, odnoszącym się konkretnie do danego stanu faktycznego.
Dlatego też organy, rozpatrując ponownie sprawę będą musiały określić dokładnie czy planowana inwestycja nie oddziałuje na nieruchomości sąsiednie, a zatem czy skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania. Sąd bowiem uchylając zaskarżone decyzje nie przesądza o tym, iż skarżącemu taki przymiot strony przysługuje, a zatem iż postępowanie w zakresie udzielenia pozwolenia na budowę należy wznowić. Powyższe uchybienia skutkują tym, iż Sąd nie jest w stanie ocenić pozostałych zarzutów skarżącego, które również powinny być uwzględnione przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Pomocne przy ustaleniu obszaru oddziaływania obiektu może być zestawienie najważniejszych przepisów, opracowanych przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego i wskazanych w Komentarzu do Prawa Budowlanego – pod redakcją Roberta Dziwińskiego i Pawła Ziemskiego, Dom Wydawniczy ABC, Wydanie II z 2006 roku (str. 26-28), zastosowanych odpowiednio do stanu faktycznego konkretnej sprawy.
Odnosząc się końcowo do kwestii zawieszenia niniejszego postępowania, ze względu na to, że decyzja ostateczna z dnia [...] września 2004 roku będzie przedmiotem ponownej oceny organu pierwszej instancji, gdyż Starosta S. [...] grudnia 2005 roku z urzędu wznowił postępowanie administracyjne w tej sprawie, podkreślić należy, iż przepis art. 56 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie będzie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten bowiem dotyczy sytuacji, kiedy równolegle toczą się postępowanie zwyczajne (na podstawie normalnych środków zaskarżenia) i postępowanie nadzwyczajne. Wówczas to jedno z nich ulega zawieszeniu. Natomiast w sytuacji dwóch postępowań nadzwyczajnych, oba te postępowania są równoważne i mogą toczyć się odrębnie, szczególnie w sytuacji kiedy zostały wszczęte na podstawie innych okoliczności i podstaw prawnych, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonego uchybienia przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 3 pkt. 20 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.), Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone decyzje. Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien mieć na uwadze przedstawione naruszenia przepisów prawa i w/w zalecenia Sądu, zmierzające do prawidłowe rozstrzygnięcia w sprawie.
Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie z urzędu o wstrzymaniu wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). O obowiązku zwrotu kosztów postępowania skarżącemu K. K., Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. -