II SA/Bk 206/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2019-11-28
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęprojekt budowlanyprawo budowlanegospodarka wodnawody opadowebadania geotechnicznestosunki wodneskarżącyorgan administracjiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na pozwolenie na budowę, uznając projekt za zgodny z prawem pomimo zarzutów dotyczących gospodarki wodnej i badań geotechnicznych.

Skarżący A.T. kwestionował pozwolenie na budowę wielorodzinnych budynków mieszkalnych, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwej dokumentacji geotechnicznej, niewłaściwej analizy stosunków wodnych oraz braku ekspertyzy technicznej jego budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły zgodność projektu z prawem, a zarzuty skarżącego nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Przedmiotem skargi była decyzja Wojewody utrzymująca w mocy pozwolenie na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym. Skarżący A.T. zarzucał wadliwość dokumentacji geotechnicznej, niewłaściwą analizę stosunków wodnych (w tym obawy o podtapianie jego działki) oraz brak ekspertyzy technicznej jego budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, stwierdzając, że organy administracji prawidłowo oceniły zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami technicznobudowlanymi. Sąd uznał, że dokumentacja geotechniczna została sporządzona przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, a zarzuty dotyczące gospodarki wodnej nie mogły być weryfikowane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę, gdyż projekt zawierał rozwiązania zapobiegające uciążliwościom. Sąd podkreślił, że organy nie mają kompetencji do merytorycznej oceny opinii geotechnicznych, a projektant ponosi odpowiedzialność za projekt. W ocenie Sądu, projekt budowlany spełniał wymogi formalne i merytoryczne, a zarzuty skarżącego nie znalazły potwierdzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, dokumentacja została uznana za prawidłową, a warunki gruntowe za wystarczająco zbadane, co potwierdziły dodatkowe opinie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dokumentacja geotechniczna została sporządzona przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, a jej prawidłowość została potwierdzona przez dodatkowe opinie. Organ nie ma kompetencji do merytorycznej oceny opinii, a projektant ponosi odpowiedzialność za projekt.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ sprawdza zgodność projektu z planem miejscowym, przepisami techniczno-budowlanymi, kompletność projektu oraz posiadanie wymaganych opinii i uprawnień.

u.p.b. art. 35 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku spełnienia wymagań, organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 32 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pozwolenie na budowę może być wydane tylko temu, kto złożył wniosek w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i posiada prawo do dysponowania nieruchomością.

u.p.b. art. 34 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Projekt budowlany powinien zawierać m.in. projekt zagospodarowania działki, projekt architektoniczno-budowlany oraz wyniki badań geologiczno-inżynierskich i geotechniczne warunki posadowienia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez WSA.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § 1

Dotyczy usytuowania budynków i odległości od granic działki.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 271 § 1

Dotyczy odległości budynków ze względu na ochronę przeciwpożarową.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 206 § 1

Wymaga ekspertyzy technicznej stanu istniejącego obiektu przed budową w sąsiedztwie, jeśli istnieją zagrożenia.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 11

Dotyczy uciążliwości związanych z budynkami, w tym zalewania wodami opadowymi.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 29

Zabrania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych art. 4 § 4

Projektant określa kategorię geotechniczną na podstawie badań.

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych art. 7 § 1-3

Określa rodzaje dokumentacji geotechnicznej w zależności od kategorii geotechnicznej.

Prawo wodne art. 234 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Dotyczy możliwości dochodzenia przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym.

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze art. 50 § 2

Określa uprawnienia geologiczno-inżynierskie VII kategorii.

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze art. 52 § 1 i 4

Określa warunki ubiegania się o stwierdzenie posiadania kwalifikacji w zawodzie geologa.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wadliwość dokumentacji geotechnicznej. Niewłaściwa analiza stosunków wodnych i obawy o podtapianie. Brak ekspertyzy technicznej sąsiedniego budynku. Naruszenie przepisów Prawa budowlanego, Prawa wodnego i rozporządzeń technicznych.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Projektant ponosi odpowiedzialność za projekt budowlany. Organ właściwy w sprawie pozwolenia na budowę nie posiada kompetencji do weryfikacji przyjętych w projekcie rozwiązań technicznych służących odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych.

Skład orzekający

Marcin Kojło

sprawozdawca

Elżbieta Trykoszko

przewodniczący

Marek Leszczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących oceny projektu budowlanego, odpowiedzialności projektanta, zakresu kontroli organów administracji oraz oceny dokumentacji geotechnicznej i rozwiązań hydrologicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania o pozwolenie na budowę i zakresu kontroli sądowej w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowych zarzutów w postępowaniach o pozwolenie na budowę, związanych z gospodarką wodną i badaniami geotechnicznymi, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Pozwolenie na budowę: Kiedy zarzuty o podtopienia i wadliwe badania geotechniczne nie wystarczą do uchylenia decyzji?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 206/19 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2019-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Marcin Kojło /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1093/20 - Wyrok NSA z 2023-04-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 32 ust. 4, art. 34, art. 35 ust. 1, 3 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2012 poz 463
par. 4 i 7
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych  warunków posadowienia obiektów budowlanych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] października 2018 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą R. Sp. [...] w B. (dalej również jako Spółka, Inwestor) pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym, instalacją gazową, instalacją deszczową, instalacją oświetlenia terenu, murami oporowymi, zagospodarowaniem terenu, budową ściany oddzielenia p.poż. na działkach o nr ewid. gr. [...], w obrębie ewidencyjnym 19 S. przy ul. [...] w B. oraz pozwolenia na rozbiórkę instalacji gazowej na nieruchomościach o nr ewid. gr. [...] w obrębie ewidencyjnym 19 przy ul. [...] w B.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r. (doprecyzowanym w dniu [...] czerwca 2017 r.) Spółka wystąpiła do Prezydenta Miasta B. o wydanie decyzji
o pozwoleniu na budowę oraz pozwolenie na rozbiórkę dla opisanej inwestycji, dołączając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dokumentację badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną oraz cztery egzemplarze projektu budowlanego.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Prezydent Miasta B. zobowiązał Inwestora do usunięcia szczegółowo wymienionych nieprawidłowości, wyznaczając termin na wykonanie tego obowiązku (termin ów był następnie kilkukrotnie przedłużany na wniosek Inwestora).
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Pan A. T. - właściciel nieruchomości o nr ewid. [...] (położonej w sąsiedztwie nieruchomości inwestycyjnej) wniósł zastrzeżenia dotyczące planowanej inwestycji. A. T. wyraził obawę, że zaprojektowane ukształtowanie skarpy w sąsiedztwie jego nieruchomości spowoduje skierowanie spływu wód opadowych w stronę jego działki. Podkreślił także, że tereny znajdujące się w sąsiedztwie działek inwestycyjnych są terenami zalewowymi, a nadmiar wód opadowych gromadzony jest w zbiorniku retencyjnym, który na potrzeby planowanej inwestycji ma zostać zasypany. Ponadto domagał się rozwiązań zabezpieczających planowaną inwestycję oraz jej otoczenie przed spływem wód opadowych oraz podtapianiem wodami opadowymi.
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Wspólnota Mieszkaniowa budynków przy ul. [...] [...] w B. także wniosła zastrzeżenia dotyczące planowanej inwestycji. Wskazała, że teren objęty planowaną inwestycją jest obszarem zalewowym wodami spływającymi z rejonu ul. [...], [...] oraz [...]. Ponadto powołała się na Prognozę Oddziaływania na Środowisko Projektu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego części osiedla S. w B. (rejon ulic: [...] i [...]), w której wskazane zostało m.in. że prawie cały obszar jest terenem mało przydatnym do zabudowy, gdyż jest to teren okresowo podmokły z możliwością zalewu wodami powierzchniowymi w przypadku bardzo intensywnych opadów deszczu.
Pismem z dnia [...] września 2018 r. przedstawiciel Inwestora przedłożył uzupełnioną dokumentację wraz z odpowiedzią na powyższe pisma Wspólnoty Mieszkaniowej oraz A. T. Inwestor wyjaśnił, że spadki projektowanej skarpy, pomimo, że opadają w stronę działek sąsiednich, to jednak pozostają na poziomie terenu istniejącego. Dodatkowo wskazał, że w celu ochrony przed przepływem wód opadowych zaprojektowano gazony betonowe przy istniejących murkach fundamentowych ogrodzenia. Ponadto na projektowanym terenie wody opadowe odprowadzane będą poprzez wpusty deszczowe do projektowanej kanalizacji deszczowej.
Pismem z dnia [...] września 2018 r. Prezydent Miasta B. wystąpił
do Zarządu Dróg Miejskich o udzielenie informacji, czy możliwe jest skomunikowanie przedmiotowego zamierzenia budowlanego od strony ul. [...]. W odpowiedzi organ uzyskał informację, że obsługa komunikacyjna planowanego zamierzenia inwestycyjnego z pasa drogowego ul. [...], nie jest możliwa.
Zapoznając się z zebranymi dotychczas materiałami, A. T. w pismach z dnia [...] września 2018 r. zarzucił, że przedłożona przez Inwestora dokumentacja badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną została przeprowadzona wadliwie i wymaga rzetelnej weryfikacji. Ponadto sprzeciwił się wykonaniu skarpy opadającej w kierunku jego działki i domagał się zmiany ukształtowania terenu wokół skarpy, w taki sposób, aby teren wzdłuż działki o nr ewid. gr. [...] został nachylony w kierunku terenu inwestycji o min. 3% Zdaniem A. T. zarówno projekt skarpy wzdłuż ul. [...] oraz zasypanie funkcjonującego na działce inwestycyjnej zbiornika będą miały niekorzystny wpływ na sąsiadujące tereny. Zaprojektowane gazony betonowe, jak twierdził A. T., nie są elementem przeznaczonym do ochrony przed przepływem wód opadowych. Dodatkowo, przedłożona do zatwierdzenia dokumentacja projektowa nie zawiera szczegółów technicznego rozwiązania kolektora, jako sposobu odprowadzenia nadmiernej ilości wód opadowych.
W odpowiedzi na te zarzuty projektant wyjaśnił, że naturalnie obniżony teren działki inwestycyjnej nie może być traktowany przez sąsiednich właścicieli działek jako teren przyjmujący wody opadowe z okolicznych działek [...] Problem odpływu wód opadowych i roztopowych został rozwiązany w tak sposób, aby wody te nie miały możliwości spływu na tereny sąsiednie. W celu zabezpieczenia przed wodami opadowymi sąsiedniej nieruchomość zaprojektowane zostały gazony betonowe, które tworzą koryto o długości o 99 m i poj. 7,9 m3, które powinno przyjąć 65 minutowy opad deszczu. Dodatkowo, jak zapewnił projektant, w celu częściowego rozwiązania problemu zalewania przyległych do ul. Kijowskiej terenów sporządzony został projekt budowlany kanału deszczowego.
Do zarzutów A. T. odniósł się także autor dokumentacji badań podłoża gruntowego i opinii geotechnicznej, który podtrzymał swoje stanowisko zawarte w swoim opracowaniu. Zdaniem inż. M. S. na terenie inwestycyjnym nie stwierdzono zalegania gruntów niespoistych, w których może pojawić się woda gruntowa o zwierciadle swobodnym czy napiętym. Nie zachodzi zatem potrzeba wykonywania dodatkowej dokumentacji geotechnicznej.
Po analizie zgromadzonych w sprawie dowodów, Prezydent Miasta B. w wymienionej na wstępie decyzji z dnia [...] października 2018 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Inwestorowi pozwolenia na budowę we wnioskowanym zakresie. Zdaniem organu projekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest kompletny i posiada wymagane uzgodnienia oraz informacje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, jak również został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia. Ponadto projektanci oraz sprawdzający złożyli oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W ocenie organu usytuowanie zespołu budynków spełnia wymóg § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.).
Po rozpatrzeniu odwołania A. T., Wojewoda P. zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji powołał się m.in. na przepisy art. 35 ust. 1
i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm. – dalej: "u.p.b.") i wskazał, że w przypadku wywiązania się Inwestora z warunków określonych w przepisach prawa, organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodne z żądaniami Inwestora. Zdaniem Wojewody w sprawie podjęte zostało prawidłowe rozstrzygnięcie, mimo że organ
I instancji nie wyjaśnił wszystkich aspektów prowadzonego postępowania, szczególnie w kontekście podnoszonych przez A. T. zarzutów. Organ odwoławczy wystąpił zatem do właściwych organów w celu ustosunkowania się
i wyjaśnienia wątpliwych kwestii.
W celu wyjaśnienia kwestii zabezpieczeń terenów sąsiednich przed dalszym piętrzeniem wód opadowych i podtapianiem budynków mieszkalnych położonych przy ul. [...]w B., organ odwoławczy wystąpił do Prezydenta Miasta B. o udzielenie informacji mających na celu ustalenie możliwych negatywnych skutków jakie może nieść za sobą realizacja planowanej inwestycji i sposobu zabezpieczenia terenów sąsiednich przed skutkami dalszych podtopień. Z uzyskanych informacji wynika, że realizacja (znajdującego się na działce inwestycyjnej) obiektu nazwanego przez odwołującego "zbiornikiem retencyjnym" nie była procedowana przed organem I instancji, natomiast planowana realizacja sieci deszczowej na działkach o nr ewid. gr. [...] została skutecznie przyjęta przez Prezydenta Miasta B. zgłoszeniem.
Wojewoda zauważył, że z wyjaśnień organu I instancji i z projektu zagospodarowania terenu wynika, że zagłębienie terenu o głębokości o[...] 0.64 m - 0.87 m znajdujące się na działkach inwestycyjnych o nr ewid. gr. [...] stanowi grunty orne o klasie bonitacyjnej RIIIa i R i pastwiska trwałe o klasie bonitacyjnej PsIV oraz tereny mieszkaniowe o klasie bonitacyjnej B. Zagłębienie terenu wykazane na kopii mapy do celów projektowych (opracowanej w dniu [...] lipca 2017 r.), na której sporządzony został projekt zagospodarowania terenu, nie zostało oznaczone przez geodetę jako zbiornik wody stojącej (W), natomiast w większej części położone jest na terenach budowlanych i na niewielkim fragmencie na gruntach ornych. Zatem powyższe zagłębienie, wbrew twierdzeniom odwołującego, nie stanowi zbiornika retencyjnego. Wojewoda wskazał dodatkowo, że na mapie stanowiącej wyrys z mapy ewidencyjnej opieczętowanej jako "wypis z rejestru gruntu" brak jest w ogóle wykazania zagłębienia terenu, nazwanego przez odwołującego, zbiornikiem retencyjnym. Na potrzeby planowanej inwestycji Inwestor wyrównał powyższe obniżenie terenu, a w celu zabezpieczenia sąsiednich nieruchomości przed podtopieniami wzdłuż działki o nr ewid. gr. [...] zaprojektował kanalizację deszczową. Jak wynika z pisma Inwestora z dnia [...] września 2018 r., w związku z likwidacją zagłębienia w najniższym punkcie działki zlokalizowano wpusty drogowe kanalizacji deszczowej podłączone do kolektora, który awaryjnie w razie ponadnormatywnego gwałtownego opadu deszczu będzie odprowadzał wody opadowe z ul. [...]. Zdaniem autora projektu sanitarnego projektu architektoniczno-budowlanego (str. 198 projektu budowlanego) takie rozwiązanie umożliwi odprowadzenie 13,2 m3 wód opadowych do kanału deszczowego zlokalizowanego przy ul. [...]Dodatkowo na zewnątrz budynku zaprojektowano odwodnienie liniowe oraz punktowe, z których wody deszczowe poprzez układ doziemnej instalacji deszczowej zostaną odprowadzone do miejskiej kanalizacji deszczowej. Potwierdzeniem powyższych zamierzeń Inwestora jest skuteczne zgłoszenie realizacji sieci kanalizacji deszczowej na działkach o nr ewid. [...] w B. (obręb 19), o czym poinformował Zarząd Dróg Miejskich pismem z dnia [...] grudnia 2018 r.
W ocenie organu odwoławczego, powyższe rozwiązanie stanowi zabezpieczenie działek sąsiednich przed odprowadzeniem wód opadowych przez ich retencjonowanie w projektowanych kanałach deszczowych i odprowadzenie ich nadmiaru do kanału deszczowego zlokalizowanego w ul. [...](str. 198 projektu budowlanego). Na terenie działek inwestycyjnych projektuje się zatem instalację kanalizacji deszczowej wraz wpustami terenowymi, korytkami ściekowymi oraz z odwodnieniem liniowym. Dodatkowo, jak wynika z rysunku przedstawiającego przekroje terenowe (str. 116 projektu budowlanego), przewidziana w projekcie budowlanym skarpa, zaprojektowana m.in. wzdłuż granicy z działką A. T., zabezpieczona została przed spływem wód opadowych gazonami betonowymi zlokalizowanymi przy istniejących murkach fundamentowych ogrodzenia, które zabezpieczą nieruchomość odwołującego przed bezpośrednim spływem wód opadowych. Ponadto wody opadowe z powierzchni utwardzonych, odprowadzane będą przez wpusty deszczowe do projektowanej kanalizacji deszczowej.
Wojewoda stwierdził, że planowana inwestycja jest zgodna z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla S. w B. (rejon ulic: [...]). Teren planowanej inwestycji (z wyjątkiem niezabudowanej działki o nr ewid. gr. [...], która oznaczona jest w planie miejscowym symbolem 5.2 MW) oznaczony w planie symbolem 6MW przeznaczony został m.in. pod zabudowę mieszkaniową typu willa miejska wraz z urządzeniami oraz zielenią urządzoną. Planowana inwestycja spełnia zasady zabudowy i zagospodarowania terenu wyznaczone w planie miejscowym. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu powierzchnia kształtowanej zabudowy wynosi 25.83%, natomiast powierzchnia terenu biologicznie czynnego wynosi 36%. Wysokość każdego z czterech projektowanych budynków (o wymiarach 12,48m x 18,55 m) wynosi 3 kondygnacje nadziemne i waha się od 8.91 m do 9.03 m (strona 120-121 projektu budowlanego). Obsługa komunikacyjna planowanej inwestycji odbywać się będzie z ul. [...], w związku z odmową skomunikowania jej z ul. [...] (pismo Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] września 2018 r.). Powyższe ukształtowanie zabudowy i zagospodarowania terenu jest zgodne z wymogami zawartymi w § 42 ust. 3 planu miejscowego.
W ocenie organu odwoławczego, analiza materiału dowodowego wykazała ponadto, że przedłożony do zatwierdzenia projekt zagospodarowania terenu, znajdujący się w projekcie budowlanym, jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zarówno usytuowanie czterech planowanych budynków (A, B, C, D) jak i układ komunikacyjny spełniają przepisy warunków technicznych. Planowane budynki mieszkalne wielorodzinne zlokalizowane zostały odległości 5,92 m i 5,98 m od granicy z działką o nr ewid. gr. [...]; oraz w odległości 6,07 i 6,13 m od granicy
z działką o nr ewid. gr. [...], a także w odległości 8,22 m od działek nr ewid. [...]
- zatem w przepisowych odległościach wynikających z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jak powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dodatkowo jak wynika
z dołączonej do projektu budowlanego analizy przesłaniania i zacieniania (str. 117 - 118 projektu budowlanego) sporządzonej przez uprawnionego projektanta, budynek spełnia wymagania § 13 i § 60 wskazanego rozporządzenia, w zakresie przesłaniania istniejącej zabudowy oraz zabudowy hipotetycznie mogącej na tych działkach powstać. Planowane cztery budynki mieszkalne wielorodzinne odpowiadają także warunkom ochrony przeciwpożarowej wynikającym z § 271-273 ww. rozporządzenia. Odległość projektowanych budynków od istniejących na działce A. T. budynków murowanych wynosi 10,80 m (od budynku oznaczonego symbolem "t") oraz od 8,91 m do 10,87 m od budynku mieszkalnego na tej działce. Od istniejącego na działce o nr ewid. gr. 512 budynku drewnianego, planowany budynek wielorodzinny (D) zaprojektowany został w odległości 6,55 m. W związku z brakiem zachowania odległości wymaganej § 271 ust. 1 rozporządzenia (12 m, gdy ściana jednego z budynków jest rozprzestrzeniająca ogień) przy granicy z działką o nr ewid. [...] zaprojektowana została wolnostojąca ściana oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej REI 60 i wymiarach 6,07 m długości i 3,50 m wysokości.
Oceniając projekt budowlany pod kątem wymagań art. 35 ust. 1 u.p.b. Wojewoda stwierdził, że projekt budowlany jest kompletny, został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Zgodnie z art. 20 ust. 4 u.p.b., dokumentacja budowlana zawiera oświadczenie projektantów, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W projekcie budowlanym znajduje się informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (wymagana przez art. 20 ust. 1 pkt 1b u.p.b.) oraz zaświadczenia o posiadaniu przez osoby zaangażowane w proces budowlany stosownych uprawnień budowlanych (art. 12 ust. 7 u.p.b.).
Odnosząc się do zarzutu nasilenia problemów odprowadzania nadmiaru wód opadowych i podtapiania okolicznych budynków (co zdaniem A. T. może być spowodowane zlokalizowaniem planowanych budynków wielorodzinnych na trasie spływu wód powierzchniowych ze zlewni do rzeki [...]) Wojewoda wyjaśnił, że plan miejscowy, pomimo przytaczanej przez odwołującego Prognozy Oddziaływania Na Środowisko Projektu Miejscowego Planu Zagospodarowania przestrzennego części osiedla S. (rejon ul. [...]) w obowiązującej formie, zezwala na realizację zabudowy wielorodzinnej na terenie inwestycyjnym. Procedura ustalania zapisów planu zagospodarowania przestrzennego nie podlegała natomiast ocenie w niniejszym postępowaniu.
Odnosząc się natomiast do zarzutu przedłożenia wadliwego opracowania dokumentacji badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną Wojewoda wyjaśnił, że z opinii uprawnionego geologa oraz jego pisemnych wyjaśnień z dnia
[...] września 2018 r. jednoznacznie wynika, że warunki geotechniczne podłoża są korzystne do posadownienia przedmiotowych budynków. Zdaniem geologa
na terenie objętym badaniami nie stwierdzono zalegania gruntów niespoistych,
w których może pojawiać się woda gruntowa o zwierciadle swobodnym czy zwierciadle napiętym. Dlatego też nie zachodzi konieczność wykonania dodatkowej dokumentacji geotechnicznej. Organ wskazał dodatkowo, że na potrzeby planowanej inwestycji sporządzony został także projekt geotechniczny opracowany w oparciu m.in. o w/w opinię geotechniczną przez uprawnionego geologa oraz projektanta mgr. inż. P. M. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.
Uwzględniając powyższe Wojewoda uznał, że zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana w sposób prawidłowy i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się A. T. i w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 6, 7, 77 § 1, 75 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, dalej jako [...]p.a.) poprzez niezasadne przyjęcie dokumentacji badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną, mimo iż zostały przeprowadzone w sposób wadliwy
i wymagają dalszej weryfikacji;
- art. 6, 7, 77 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niezasadne uznanie, iż gazony betonowe są wystarczającym zabezpieczeniem działki Skarżącego przed przepływem wód opadowych z działek będących przedmiotem wydania pozwolenia na budowę, a także wydanie decyzji z brakiem rozwiązania problemu spływu wód powierzchniowych na działkę Skarżącego;
- art. 7, 10 w zw. z art. 77 k.p.a., przez zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnej dokumentacji w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
- art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268), poprzez niezasadne wydanie pozwolenia na budowę, w wyniku którego nastąpi zmiana kierunku i natężenia wód powierzchniowych opadowych oraz roztopowych, poprzez wykonanie skarpy opadającej w kierunku działki Skarżącego oraz zasypanie funkcjonującego na działce inwestycyjnej zbiornika gromadzącego nadmiar wód powierzchniowych;
- art. 28, 33, 34 § 1, 35 ust. 1 u.p.b., poprzez niezasadne wydanie pozwolenia na budowę, w wyniku którego nastąpi zmiana kierunku i natężenia wód podziemnych wbrew Prognozie Oddziaływania na Środowisko Projektu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego części osiedla S..
Odwołując się do Prognozy Oddziaływania na Środowisko Projektu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego części osiedla S. (rejon ul. [...]), zgodnie z którą jest to obszar okresowo podmokły z możliwością zalewu wodami powierzchniowymi w przypadku bardzo intensywnych opadów deszczu, Skarżący wskazał, że wprowadzenie kolejnej zabudowy na omawianym terenie skutkować będzie pogłębieniem się problemu podtapiania budynków zarówno nowoprojektowanych jak i istniejących.
Podważając prawidłowość wykonanej dokumentacji geotechnicznej Skarżący wskazał, że punktowe badania geotechniczne, tzw. wiercenia otworów małośrednicowych bez obserwacji stanu uwodnienia podłoża przez okres co najmniej 10-15 dni ("w czasie"), nawet w najmniejszym stopniu nie są w stanie pokazać zawodnienia badanego terenu. Mając na uwadze naturalne obniżenie ukształtowania terenu tj. strefę lokalnego cieku okresowego prowadzącego wodę do rzeki [...] podłoże gruntowe stanowią grunty z zasady przewarstwione frakcjami utworów przepuszczających i nieprzepuszczających ze wzrostem utworów przepuszczających przy połączeniu z korytem rzeki. Budowa kolejnego budynku w strefie ww. obniżenia przyczyni się do dodatkowego podpiętrzenia się wód przepływających po stropie gruntów słabo przepuszczalnych (gliny) na ścianie projektowanych budynków
w części podziemnej i nastąpi ich przepływ równolegle do ściany piętrzącej
(tj. zmiana kierunku przepływu wody podziemnej) oraz spowoduje podniesienie poziomu wód podziemnych, co będzie miało negatywny wpływ na tereny przyległe do obszaru objętego projektem, w tym na działkę Skarżącego. Autor dokumentacji podłoża gruntowego stwierdził, że badane grunty posiadają przewarstwienia piaszczyste i wskazał na ewentualne zastosowanie w podpiwniczeniach tzw. "wanny szczelnej". Powyższe świadczy, że dokumentujący podłoże gruntowe stwierdza obecność wody gruntowej z sączeń śród glinowych bez określenia jej objętości, natężenia odpływu do projektowanych wykopów fundamentowych pod projektowane inwestycje. Skarżący stwierdził, że geolog dokumentujący podłoże gruntowe dla potrzeb sporządzenia dokumentacji badań podłoża gruntowego nie dokonał starań związanych ze stabilizacją zwierciadła wód gruntowych z wkładkami gruntów piaszczystych.
Zdaniem Skarżącego istotnym faktem wskazującym na brak rzetelności
w opracowaniu badań geotechnicznych są sprzeczne treści w dwóch opracowaniach dokumentacji podłoża geologicznego. Przewodnią treścią złożonej w imieniu inwestora dokumentacji jest nadmierna eksploatacja terenu pod inwestycję polegająca na usytuowaniu miejsc garażowych w kondygnacji podziemnej, jak wynika z przedłożonej dokumentacji i ekspertyzy geotechnicznej z października 2016 r. i pomiarów na przyległych działkach o rzędnej podłogi garaży położonej poniżej rzędnych ustabilizowanego lustra wód podziemnych. Dla porównania projekt, prowadzony na obszarze bezpośrednio sąsiadującym z przedmiotową inwestycją (sprawa [...]), przewiduje posadowienie budynków i miejsc parkingowych na powierzchni gruntu ze względu na stwierdzone wysokie poziomy lustra wód podziemnych i warunki geotechniczne złożone. Z dokumentacji sprawy wynika, że rzędna powierzchni podłogi garażu projektowanych budynków ma być równa 133,30. Poziom lustra wód podziemnych w okresie pomiarów stabilizował się na działce Skarżącego na rzędnych 134,10 do 135,50 (podłoga garażu ma być zatem posadowiona 0,80 do 2,20 m poniżej rzędnych lustra wody). Poziom lustra wód podziemnych na inwestycji obejmującej przyległe działki [...], (sprawa [...] stabilizował się na poziomie 134,70 do 135,00 (podłoga garażu ma być posadowiona 1,40 do 1,70 m poniżej rzędnych lustra wody). Powyższe, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych, wskazuje na warunki geotechniczne złożone (co jest zgodne z treścią dokumentacji badań podłoża gruntowego z października 2016 r. natomiast sprzeczne z treścią dokumentacji badań podłoża gruntowego z września 2017 r.). Ustalenie warunków geotechnicznych złożonych narzuca na zaś inwestora obowiązek przygotowania stosownego opracowania dotyczącego sposobu zagospodarowania wód podziemnych w obrębie terenu objętego inwestycją bez negatywnego wpływu na tereny przyległe.
Skarżący nie zgodził się ponadto z konstrukcją nasypu, który w jego ocenie jest niezgodny z zapisami ustawy Prawo wodne oraz z pomysłem zastosowania gazonów betonowych (nie popartym żadnymi danymi projektowymi w złożonej dokumentacji), które w praktyce mają zgoła inne zastosowanie, niż zabezpieczenie przed przepływem wód powierzchniowych.
W opinii Skarżącego dokumentacja sprawy jest niekompletna, ponieważ nie zawiera stosownego opracowania zagospodarowania wód gruntowych przez ich właściciela na terenie jego działki, odnoszącego się do ściśle zdefiniowanych obszarów na mapach, ani rozwiązania popartego stosownymi obliczeniami projektowymi zapewniającego zagospodarowania wód powierzchniowych a także podziemnych w granicach terenu inwestycji.
Skarżący wyraził stanowisko, że wydane zezwolenie na budowę we wnioskowanym zakresie spowoduje zmianę kierunku i natężenia odpływu wód znajdujących na terenie inwestycji skutkujących podtapianiem, zalewaniem jego działki.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
W ramach postępowania toczącego się przed Sądem Skarżący dołączył do akt, sporządzoną w kwietniu 2019 r. opinię rzeczoznawcy budowlanego S. R. "dotyczącą poziomu wód podziemnych i stanu wilgotności ścian podpiwniczenia budynku mieszkalnego, działka nr geod. [...] (...)", dokumentację fotograficzną prezentującą podtopienia okolicznych działek w dniu [...] czerwca 2017 r. oraz informacje prasowe odnoszące się do problemu podtapiania okolicznych gruntów
i budynków. Ponadto w kolejnych pismach procesowych uzupełniał swoją dotychczasową argumentację, eksponując zwłaszcza wadliwość sporządzonej dokumentacji geotechnicznej oraz kwestionując dodatkowo uprawnienia autorów tej dokumentacji do jej sporządzenia. Zarzucił także, że projekt architektoniczno-budowlany został sporządzony niezgodnie z § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż nie został poprzedzony ekspertyzą techniczną stanu budynku stanowiącego jego własność.
Wniosek o oddalenie skargi sformułował pełnomocnik Inwestora. Do akt dołączył m.in. pisemne wyjaśnienia inż. M. S. oraz sporządzoną w czerwcu 2019 r. przez geologa P. R. "Dokumentację badań podłoża gruntowego i opinię geotechniczną z kontrolnych i uzupełniających badań warunków gruntowo – wodnych dla potrzeb realizacji zespołu willi miejskich w B. przy ulicy [...], działki geod. nr [...]", jak też "Stanowisko autorskie dotyczące dokumentowania warunków gruntowo-wodnych w zakresie sprawy II SA/Bk 206/19 w odpowiedzi na zarzuty Strony Skarżącej"’ opracowane przez P. R.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.p.b., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi
w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia
20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. z 2018 r. 2363) -
w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste
lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy.
Stosownie do treści art. 35 ust. 3 u.p.b., w razie stwierdzenia naruszeń,
w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję
o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
W myśl art. 35 ust. 4 u.p.b., w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Przepis art. 32 ust. 4 u.p.b. przewiduje, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie
z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej
i administracji morskiej, jeżeli są one wymagane;
2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Warunki stawiane projektom budowlanym zawarte zostały w art. 34 u.p.b. Projekt budowlany powinien więc spełniać wymagania określone w decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lub
w pozwoleniach, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli są one wymagane (ust. 1). Zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki
i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych (ust. 2).
W ustępie trzecim tego przepisu określono elementy jakie powinien zawierać projekt budowlany, i są to przede wszystkim: projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany, czy też w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Stosownie do art. 34 ust. 4 i 4a u.p.b., co do zasady projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę; zatwierdzeniu podlegają cztery egzemplarze projektu budowlanego, z których dwa egzemplarze przeznaczone są dla inwestora, jeden egzemplarz dla organu zatwierdzającego projekt oraz jeden egzemplarz dla właściwego organu nadzoru budowlanego.
Z powyższego wynika, że decyzja o zatwierdzeniu projektu budowalnego
i udzieleniu pozwolenia na budowę ma charakter związany, co oznacza,
że w przypadku, gdy inwestor przedłoży komplet dokumentów, o jakich mowa
w art. 32 ust. 4 i art. 34 u.p.b., które zostaną następnie pozytywnie zweryfikowane pod kątem kryteriów ocennych przewidzianych w art. 35 u.p.b., organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania takiej decyzji
Analiza znajdujących się w aktach pism Skarżącego pozwala wyodrębnić główne wątki sporne, wśród których najistotniejsze dotyczą następujących kwestii:
1) Prawidłowości dokumentacji geotechnicznej. Skarżący twierdzi,
że dokumentacja badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną zostały sporządzone i przeprowadzone w sposób wadliwy i wymagają dalszej weryfikacji, wskazuje na sprzeczne treści w dwóch opracowaniach dokumentacji podłoża geologicznego inż. M. S. oraz kwestionuje uprawnienia inż. M. S. do wydania opinii geotechnicznej, wykonywania badań technicznych podłoża gruntowego i ustalania geotechnicznych warunków posadowienia budowli. Zdaniem Skarżącego, na terenie inwestycyjnym warunki geotechniczne są złożone, co narzuca na Inwestora obowiązek przygotowania dodatkowej dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (§ 7 ust. 3 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych);
2) Braku fachowej analizy stosunków wodnych. Skarżący zgłasza problemy
z wodami powierzchniowymi opadowymi i roztopowymi. Wskazuje, że projektowane budynki położone są na trasie spływu wód opadowych i roztopowych. Odwołuje się do Prognozy Oddziaływania Na Środowisko Projektu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego części osiedla S. wskazującej, że jest
to teren okresowo podmokły z możliwością zalewu wodami powierzchniowymi
w przypadku bardzo intensywnych opadów deszczu. Wprowadzenie kolejnej zabudowy na omawianym terenie skutkować będzie jego zdaniem pogłębieniem się problemu podtapiania budynków zarówno nowoprojektowanych jak i istniejących. Skarżący nie zgadza się ponadto z konstrukcją projektowanego nasypu ze spadkiem w kierunku jego działki i uważa, że jest niezgody z ustawą Prawo wodne i narusza m.in. przepisy § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jednocześnie rozwiązania projektowe zmieniające naturalny kierunek spływu wód opadowych naruszają § 11 rozporządzenia w zakresie uciążliwości projektowanych obiektów – zalewanie działki Skarżącego. Zdaniem Skarżącego zaprojektowane gazony betonowe nie będą stanowiły zabezpieczenia przed przepływem wód powierzchniowych. Z kolei zasypanie zbiornika retencyjnego spowodować ma w jego ocenie nasilenie problemu zalegania wód opadowych
i podtopień;
3) Niewykonania obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej budynku Skarżącego (§ 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Konieczność taka wynika jego zdaniem z faktu realizowania rozległej inwestycji. Ekspertyza taka ma stwierdzić stan bezpieczeństwa budynku Skarżącego z uwzględnieniem oddziaływania wywołanego wzniesieniem nowych budynków.
Puntem wyjścia do oceny zarzutów stawianych przez Skarżącego jest okoliczność, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym funkcjonuje zasada wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, względnie decyzji o warunkach zabudowy,
a także wymaganiami ochrony środowiska. Organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku z dnia 10 września 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 452/19 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1905/16 i z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II OSK 3173/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Jednym z głównych wątków sprawy, na który Skarżący kładzie duży akcent jest nieprawidłowość dokumentacji geotechnicznej dołączonej do wniosku
o zatwierdzenie projektu budowalnego i udzielenie pozwolenia na budowę. Skarżący twierdzi, że dokumentacja badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną oraz projekt geotechniczny zostały sporządzone i przeprowadzone w sposób wadliwy i wymagają dalszej weryfikacji. Skarżący kwestionuje zarówno metodologię jaki
i wyniki przeprowadzonych badań przez inż. M. S.. Zwraca uwagę na rozbieżności między badaniami podłoża gruntowego przeprowadzonymi październiku 2016 r. i wrześniu 2017 r.
Jak już wcześniej zauważono, zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 u.p.b., projekt budowlany powinien zawierać, w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.
Do wniosku Inwestor dołączył: dokumentację badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną z października 2016 r. i z września 2017 r. oraz Projekt geotechniczny z [...] sierpnia 2018 r.
Zgodnie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa
i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r. poz. 463 ze zm.), kategorię geotechniczną ustala się w opinii geotechnicznej
w zależności od stopnia skomplikowania warunków gruntowych oraz konstrukcji obiektu budowlanego, charakteryzujących możliwości przenoszenia odkształceń
i drgań, stopnia złożoności oddziaływań, stopnia zagrożenia życia i mienia awarią konstrukcji, jak również od wartości zabytkowej lub technicznej obiektu budowlanego i możliwości znaczącego oddziaływania tego obiektu na środowisko. Stosownie do
§ 4 ust. 2 tego aktu, warunki gruntowe w zależności od stopnia ich skomplikowania dzieli się na proste - występujące w przypadku warstw gruntów jednorodnych genetycznie i litologicznie, zalegających poziomo, nieobejmujących mineralnych gruntów słabonośnych, gruntów organicznych i nasypów niekontrolowanych, przy zwierciadle wody poniżej projektowanego poziomu posadowienia oraz braku występowania niekorzystnych zjawisk geologicznych (pkt 1), złożone - występujące
w przypadku warstw gruntów niejednorodnych, nieciągłych, zmiennych genetycznie
i litologicznie, obejmujących mineralne grunty słabonośne, grunty organiczne
i nasypy niekontrolowane, przy zwierciadle wód gruntowych w poziomie projektowanego posadawiania i powyżej tego poziomu oraz przy braku występowania niekorzystnych zjawisk geologicznych (pkt 2) i skomplikowane - występujące w przypadku warstw gruntów objętych występowaniem niekorzystnych zjawisk geologicznych, zwłaszcza zjawisk i form krasowych, osuwiskowych, sufozyjnych, kurzawkowych, glacitektonicznych, gruntów ekspansywnych
i zapadowych, na obszarach szkód górniczych, przy możliwych nieciągłych deformacjach górotworu, w obszarach dolin i delt rzek oraz na obszarach morskich (pkt 3). W § 4 ust. 4 rozporządzenia postanowiono, że kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych. Określona przez projektanta kategoria geotechniczna wpływa zaś na zakres dokumentacji geotechnicznej, jaką należy dołączyć do wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Stosownie bowiem do treści
§ 7 ust. 1, 2 i 3 ww. rozporządzenia, w przypadku obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych opracowuje się opinię geotechniczną; w przypadku obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny; natomiast w przypadku obiektów budowlanych trzeciej kategorii geotechnicznej oraz w złożonych warunkach gruntowych drugiej kategorii wykonuje się dodatkowo dokumentację geologiczno-inżynierską, zgodnie z przepisami ustawy z dnia
9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981).
W pierwszym z wymienionych badań przeprowadzonych przez inż.
M. S. określone zostały wprawdzie warunki geotechniczne na terenie objętym badaniami jako złożone, ze wskazaniem II kategorii geotechnicznej, niemniej jednak w kolejnych badaniach autor opinii stwierdził już, że warunki geotechniczne na przedmiotowym terenie są proste, ze wskazaniem II kategorii geotechnicznej. Powtórzone to zostało następnie w Projekcie geotechnicznym z dnia [...] sierpnia 2018 r. opracowanym przez inż. M. S. i podpisanym również przez mgr. inż. P. M. z uprawnieniami budowlanymi do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, gdzie wskazano, że warunki geotechniczne podłoża są korzystne do posadowienia przedmiotowych budynków. Taką też kategorię geotechniczną przewidział następnie w projekcie architektoniczno-budowlanym uprawniony projektant, który za sporządzony projekt ponosi odpowiedzialność.
Sąd rozumie obawy Skarżącego związane z inwestycją realizowaną
w bezpośrednim sąsiedztwie jego nieruchomości. W toku prowadzonego postępowania inż. M. S. odpowiadając na pisma i zarzuty Skarżącego wyjaśniał jednak, dlaczego projektowane budynki będą posadowione w prostych warunkach gruntowych. W piśmie z dnia [...] września 2018 r. inż. M. S. wskazywał,
że woda z sączeń śródglinnych w wykopie fundamentowym może pojawiać się
w znikomych objętościach. W tym przypadku nie tworzy się tzw. lej depresyjny, który ma miejsce w przypadku pompowania wody gruntowej w nawodnionych gruntach niespoistych (piaszczystych i żwirowych). Na terenie objętym badaniami
inż. M. S. nie stwierdził zalegania gruntów niespoistych, w których pojawiać się może woda gruntowa o zwierciadle swobodnym, czy napiętym. W piśmie z dnia
[...] maja 2019 r. inż. M. S. przekonywał, że zjawisko pojawiającej się wody
w postaci sączeń śródglinnych nie ma wpływu na jakość prowadzonych robót, jak
i na harmonogram realizowanej inwestycji. Jego zdaniem, projektowana inwestycja nie będzie miała wpływu na zmianę właściwości warunków geologiczno-inżynierskich w rejonie budynków projektowanych jak i budynków sąsiednich (istniejących).
W piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. inż. M. S. wskazał, że należy z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że wody w postaci sączeń śródglinnych stagnują (nie ma przepływu wody, teren płaski), jak również nieznaczne ilości tej wody, przy współczynniku wodoprzepuszczalności dla piasku pylastego, nie mogą spowodować ani dewastacji działki, a również nie wystąpi ryzyko uszkodzeń konstrukcji budynku
w wyniku wtórnego osiadania gruntu. W wyniku obciążenia podłoża gruntowego naciskiem pochodzącym od fundamentów budynku następuje konsolidacja podłoża, czyli jego wzmocnienie. Osiadanie wtórne może nastąpić w wyniku osłabienia gruntu pod fundamentami, a tutaj – jak twierdzi inż. M. S. – żaden czynnik nie może mieć wpływu na osłabienie podłoża gruntowego, w tym sączenia wody do wykopu fundamentowego Inwestora. W piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. inż. M. S. wyjaśnił, że przedmiotowe budynki położone są na podłożu zbudowanym
z rodzimych nośnych gruntów spoistych, w których mogą występować nieznaczne sączenia śródglinne. Obecnie nie są widoczne żadne sączenia ze ścian wykopów. Warunki podłoża gruntowego pozwalają na prowadzenie robót ziemnych
i fundamentowych bez zastosowania dodatkowych rozwiązań technologicznych. Autor dokumentacji dołączonej do wniosku stwierdził, że czas zweryfikował zarzuty strony skarżącej, gdyż ściany wykopów są stateczne, budynek Skarżącego nie został naruszony, czyli nie nastąpiło podmywanie fundamentów.
Zdaniem Sądu, kwestionując sporządzoną na potrzeby planowanej inwestycji dokumentację geotechniczną Skarżący, poza szeroko i skrupulatnie opisywanymi zarzutami odnoszącymi się i do meritum i do metodologii, nie przedstawił kontropinii odnoszącej się do warunków geotechnicznych na nieruchomości Inwestora
i mogącej skutecznie podważyć założenia i wnioski zaprezentowane przez inż.
M. S.. Zdaniem Sądu o wadliwości przedłożonej przez Inwestora dokumentacji geotechnicznej nie świadczy przedstawiona przez Skarżącego opinia sporządzona w kwietniu 2019 r. przez rzeczoznawcę budowlanego S. R., ponieważ dotyczy ona poziomu wód podziemnych i stanu wilgotności ścian podpiwniczenia budynku mieszkalnego na nieruchomości Skarżącego. Rzetelności tej dokumentacji nie sposób też podważyć okolicznością, że na sąsiednich działkach prowadzona jest podobna inwestycja, gdzie po dokonaniu badań geotechnicznych zaprojektowano inne rozwiązania techniczne posadowienia budynków. Kwestią istotną w analizowanym przypadku było zbadanie w jaki sposób geotechniczne warunki zastane na nieruchomościach będących przedmiotem inwestycji mają wpływać na posadowienie planowanych przez Inwestora budynków.
Zauważenia wymaga przy tym, że po zapoznaniu się ze stawianymi przez Skarżącego zarzutami Inwestor zlecił w czerwcu 2019 r. wykonanie odrębnej opinii
i dołączył do akt sprawy "Dokumentację badań podłoża gruntowego i opinię geotechniczną z kontrolnych i uzupełniających badań warunków gruntowo-wodnych dla potrzeb realizacji zespołu willi miejskich w B. przy ulicy [...], działki geodez. nr [...]", sporządzoną przez geologa P. R.. We wnioskach z przeprowadzonych badań P. R. stwierdził, że wskazane w projekcie z sierpnia 2018 r. warunki gruntowe jako proste i kategoria geotechniczna jako druga zostały przyjęte właściwie i zgodnie z rozporządzeniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych. Wnioski te zostały wypracowane na podstawie analizy wyników badań i obserwacji przedstawionych w dwóch dokumentacjach badań podłoża gruntowego wykonanych w roku 2016 i 2017 przez inż. M. S. oraz kontrolnych i uzupełniających badań geologicznych podłoża gruntowego przeprowadzonych na potrzeby opracowania sporządzonego przez P. R. W opracowaniu tym P. R. wskazał, że sączenia nie mają intensywnego charakteru oraz, że nie znajdują się ze sobą w istotnym kontakcie hydraulicznym, a ewentualna filtracja wody w poziomie ma marginalną skalę. W dnie wykonanego wykopu budowlanego nie ma stałego, intensywnego lub nawet znaczącego dopływów wód gruntowych z jego ścian, a sam wykop jest zasadniczo "suchy". Pojawiające się również w pierwszym tygodniu czerwca 2019 r. intensywne
i gwałtowne opady deszczu nie spowodowały uruchomienia lub zwiększenia intensywności dopływu wód gruntowych pochodzących z "sączeń" do wykopu budowlanego. Zdaniem tego geologa, udokumentowanie występowania wód gruntowych w poziomie głębiej występujących piasków pylastych (poniżej 4,5 - 5,5 m) nie stanowi również istotnego zagrożenia dla realizacji prowadzonej budowy, jak również przy zachowaniu właściwego reżimu prowadzenia prac ziemnych nie wpłynie na stosunki wodne ukształtowane w tej okolicy. Woda tego poziomu lub soczewek mineralnych jest naturalnie izolowana nadkładem nieprzepuszczalnych gruntów spoistych grupy "B". W przypadku, w którym nie nastąpi sztuczne "przebicie" udokumentowanego horyzontu wodonośnego zachowany zostanie naturalny stan przyrodniczy. W warunkach prowadzonej budowy nie stwierdzono, aby w sposób sztuczny lub naturalny do takiego "przebicia hydraulicznego" doszło. P. R. wyjaśnił też, że odmienność sytuacji hydrogeologicznej między poszczególnymi latami ma w tych warunkach skalę "mikro" w tego rodzaju zjawiskach i procesach przyrodniczych. Różnice w identyfikacji przejawów występowania wód gruntowych należy wiązać ze zmiennością warunków klimatycznych, nie tylko w ciągu jednego sezonu hydrologicznego, ale również między poszczególnymi okresami rocznymi. Sączenia wód gruntowych w kompleksach gruntów spoistych ze względy na ich zwykle "całościowo" bardzo małą wodoprzepuszczalność są zjawiskiem naturalnym, szeroko spotykanym, pojawiającym się i zanikającym z przyczyn przyrodniczych. Autor wcześniejszych opracowań jedynie może nie wystarczająco podkreślił zmienność i fluktuacyjność tego zjawiska.
Podkreślić należy, że organy architektoniczno-budowalne oraz Sąd nie posiadają uprawnień do przyjęcia we własnym zakresie, do jakiej kategorii geotechnicznej należy zakwalifikować obiekt budowlany i jakie warunki gruntowe występują na terenie projektowanej inwestycji. To projektant dokonuje kwalifikacji geotechnicznej w opisowej części projektu architektoniczno-budowlanego
i kwalifikacja ta nie podlega ocenie pod względem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Zdaniem Sądu, określenie kategorii geotechnicznej
i warunków posadowienia budynków wynika bezsprzecznie z dołączonej do projektu dokumentacji badań podłoża gruntowego i opinii geotechnicznej, a prawidłowość przyjętej kwalifikacji została dodatkowo potwierdzona w opinii sporządzonej przez geologa P. R.. Przyjęta kwalifikacja geotechniczna nie uzasadniała zaś potrzeby sporządzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej.
W orzecznictwie przyjmuje się, że w świetle art. 34 ust. 3 pkt 4 u.p.b., projekt budowlany powinien zawierać wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz warunki geotechniczne posadowienia obiektów budowlanych, niemniej w tym zakresie przepis posługuje się formułą prawną "w zależności od potrzeb", co oznacza, że jeżeli projektant, który odpowiada w tym zakresie za projekt, nie dostrzega potrzeby przeprowadzenia badań, to organ tym stanowiskiem pozostaje związany
i opracowanie w takim przypadku nie stanowi elementu obligatoryjnego projektu budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 2057/17; z dnia 13 grudnia 2018 r. sygn. II OSK 494/18; z dnia 5 marca 2018 r. sygn. II OSK 2125/17; z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. II OSK 1510/16, dostępne w CBOSA). Na organie, a następnie na sądzie rozpatrującym skargę ciąży jedynie obowiązek sprawdzenia czy dołączono do projektu budowlanego opinię geotechniczną, do jakiej kategorii zaliczono obiekt budowlany,
i czy w związku z tym nie zachodzi konieczność dołączenia do projektu budowlanego dodatkowej dokumentacji o której mowa w § 7 ust. 2 i 3 powołanego rozporządzenia. Co do zasady do organów nie należy ocena merytoryczna takiej opinii (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1337/18, dostępny w CBOSA).
Uwzględniając powyższe oraz dołączone przez Inwestora dokumenty
w postaci uzupełniający badań (opracowane przez P. R.) oraz Stanowisko autorskie P. R., dotyczące dokumentowania warunków gruntowo-wodnych na przedmiotowej inwestycji, jak też pisemne wyjaśnienia inż. M. S., Sąd doszedł do wniosku, że kompletność projektu budowlanego w tym zakresie nie budzi wątpliwości. W związku z zakwalifikowaniem obiektu budowlanego do II kategorii geotechnicznej w warunkach prostych projekt budowlany wzbogacony został o opinię geotechniczną, dokumentację badań podłoża gruntowego oraz projekt geotechniczny. Prawidłowości sporządzenia tej dokumentacji Skarżący skutecznie nie podważył.
Tym samym Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., upatrywanego przez Skarżącego w niezasadnym przyjęciu dokumentacji badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną.
Sąd nie podziela zarzutów kwestionujących uprawnienia inż. M. S. do wydania opinii geotechnicznej, wykonywania badań technicznych podłoża gruntowego i ustalania geotechnicznych warunków posadowienia budowli.
Dokumentację badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną
z października 2016 r. i z września 2017 r. wykonał inż. M. S.. Projekt geotechniczny z dnia [...] sierpnia 2018 r. opracował inż. M. S. i podpisał również mgr inż. P. M. Pan M. S. posiada uprawnienia geologiczno-inżynierskie kat. VII. Z kolei P. M.– uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej
Podkreślenia wymaga, że brak jest przepisów prawa regulujących kompetencje do opracowywania opinii geotechnicznych, dokumentacji badań podłoża gruntowego i projektów geotechnicznych. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym szczegółowe uregulowanie obejmuje zaś kwalifikacje w zakresie geologii. Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, ustalając kategorie kwalifikacji w zawodzie geolog w zakresie czynności polegających na wykonywaniu, dozorowaniu i kierowaniu pracami geologicznymi, określa, że kategoria VII uprawnia do określania warunków geologiczno-inżynierskich na potrzeby: zagospodarowania przestrzennego, posadawiania obiektów budowlanych, z wyjątkiem posadawiania obiektów budowlanych zakładów górniczych oraz budownictwa wodnego (art. 50 ust. 2 pkt 7).
Zdaniem Sądu do sporządzenia dokumentacji dotyczącej geotechnicznych warunków posadawiania budynków wystarczające jest zatem posiadanie uprawnień geologiczno-inżynierskich VII kategorii, którymi legitymuje się inż. M. S.. Kompetencje jakimi muszą wykazać się geolodzy posiadający taką kategorię uprawnień, są niewątpliwie gwarancją rzetelnego i profesjonalnego podejścia do ustalenia geotechnicznych warunków posadawiania budynków. Żaden przepis prawa nie wskazuje przy tym, że dokumentację związaną z geotechnicznymi warunkami posadawiania budynków może wykonać tylko osoba legitymująca się certyfikatem Polskiego Komitetu Geotechniki.
Zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, o stwierdzenie posiadania kwalifikacji w zawodzie geolog w kategorii I-IX może ubiegać się osoba, która posiada dyplom ukończenia studiów pierwszego lub drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, których program umożliwia nabycie wiedzy
i umiejętności w zakresie nauk geologicznych, oraz odbyła praktykę zawodową, odpowiednią do poziomu i kierunku ukończonych studiów. Stosownie do treści art. 52 ust. 4 tej ustawy, praktyką jest udział w: 1) wykonywaniu dozoru prac geologicznych lub wykonywaniu prac kartografii geologicznej, lub wykonywaniu w terenie badań geofizycznych, lub kierowaniu w terenie robotami geologicznymi; 2) sporządzaniu projektów robót geologicznych i dokumentacji geologicznych lub projektowaniu
i dokumentowaniu prac kartografii geologicznej albo badań geofizycznych.
W związku z powyższym Sąd podziela w pełnym zakresie stanowisko wyrażone przez Inwestora w kwestii uprawnień osoby sporządzającej dokumentację geotechniczną. Przy czym istotne jest, że projekt geotechniczny został sporządzony nie tylko przez inż. M. S., ale również projektanta posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Nie ma uzasadnionych podstaw aby twierdzić, że dokumentacja geotechniczna została sporządzona przez osoby nieuprawnione. Wypełniona została ponadto dyspozycja § 4 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych. Projektant obiektu budowlanego określił w projekcie budowlanym kategorię geotechniczną, czyniąc to na podstawie badań geotechnicznych gruntu. Jak już zaś podkreślono za projekt budowlany odpowiedzialność ponosi projektant.
Odnosząc się natomiast do zarzutów kwestionujących brak fachowej analizy stosunków wodnych, Sąd pragnie zauważyć, że przewidziane w projekcie budowlanym rozwiązania odnoszące się do problemu odprowadzenia wód opadowych z terenu inwestycji nie mogły być oceniane przez organ z punktu widzenia ich prawidłowości i skuteczności.
Niewątpliwie, w projekcie budowlanym powinny zostać rozwiązane wszystkie kwestie odnoszące się do istniejących stosunków wodnych na terenie planowanej inwestycji.
Zgodnie z § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Z kolei stosownie do § 29 tego aktu, zabronione jest dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.
Rozwiązania przyjęte w projekcie powinny zatem zapewniać ochronę projektowanego obiektu przed zalewaniem wodami opadowymi spływającymi z wyżej położonych terenów, przy czym nie może się to odbywać z naruszeniem uzasadnionych interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości.
W analizowanym przypadku szereg takich rozwiązań zostało w projekcie przewidzianych:
- zaprojektowano kanalizację deszczową wraz z wpustami drogowymi kanalizacji deszczowej podłączonymi do kolektora. Z obliczeń autora projektu sanitarnego wynika, że powyższe ma umożliwić odprowadzenie 13,2 m2 wód opadowych do kanału deszczowego zlokalizowanego przy ul. [...];
- na zagospodarowaniu terenu wokół planowanych budynków zaprojektowano odwodnienie liniowe oraz punktowe, z których wody deszczowe poprzez układ doziemnej instalacji deszczowej zostaną odprowadzone do miejskiej kanalizacji deszczowej, która została skutecznie zgłoszona przez Inwestora właściwemu organowi;
- wzdłuż granicy z działką Skarżącego zaprojektowano skarpę oraz gazony betonowe przy istniejącym ogrodzeniu. Gazony mają uniemożliwić bezpośredni spływ wód powierzchniowych na nieruchomość Skarżącego.
Przy czym podkreślenia wymaga, że organ właściwy w sprawie pozwolenia na budowę nie posiada kompetencji do weryfikacji przyjętych w projekcie rozwiązań technicznych służących odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych. Rozwiązanie to projektant powinien przyjąć w formie i rodzaju odpowiednim do charakteru obiektu i wiedzy technicznej. Jeżeli rozwiązanie to okaże się nieskuteczne i powodujące szkodę na działkach sąsiednich, zaistnieją podstawy do interwencji, brak jest jednak podstaw do negowania i weryfikowania przyjętych rozwiązań w tym zakresie na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1080/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 475/18, dostępne w CBOSA). Skarżący natomiast nie przedstawił dowodów podważających, że przewidziane rozwiązania są technicznie błędne i nie rozwiążą problemu spływu wód powierzchniowych na przedmiotowym terenie.
Jeżeli zaś spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody
na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, można w trybie art. 234 ustawy Prawo wodne wnosić o przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Z akt sprawy wynika, że Skarżący zainicjował takie postępowanie i aktualnie jest ono zawieszone. Skarżący zwrócił się również
o interwencję do nadzoru budowlanego, który ocenił prawidłowość robót wykonywanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, nie znajdując podstaw i potrzeby wydania w stosunku do Inwestora odpowiednich nakazów (protokoły kontroli z dnia 29 kwietnia 2019 r., z dnia 27 maja 2019 r.).
Dodać przy tym trzeba, że rozwiązania przewidziane w projekcie budowlanym (w części dotyczącej zagospodarowania terenu) odnoszące się do problemu odprowadzenia wód powierzchniowych nie naruszają ustaleń Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego części osiedla S. w B. (rejon ulic: [...]), który w § 28 dopuszcza odprowadzenie wód opadowych do istniejących i projektowanych sieci kanalizacji deszczowej.
Wpływu na treść rozstrzygnięcia wniosku Inwestora nie mogła mieć powoływana przez Skarżącego Prognoza oddziaływania na środowisko projektu ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W sprawie istotna jest zgodność projektu budowlanego z ustaleniami tego planu miejscowego. Dla terenu objętego inwestycją obowiązuje plan miejscowy uchwalony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] lutego 2011 r., który zezwala na realizację zabudowy wielorodzinnej. Jak trafnie wskazuje Wojewoda procedura ustalania zapisów planu zagospodarowania przestrzennego, nie podlegała natomiast ocenie w niniejszym postępowaniu.
W odniesieniu do argumentów, że poprzez zasypanie zbiornika retencyjnego funkcjonującego na działce inwestycyjnej mieszkańcy okolicznych nieruchomości zostali narażeni na zalewania i podtopienia, Sąd zwraca uwagę na wyjaśnienia organu wskazujące, że obiekt o którym mowa, był zwykłym zagłębieniem terenu, nie zaś urządzeniem przeznaczonym do gromadzenia wód spływających z okolicy. Inwestor posiadając tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ma natomiast prawo do zasypania istniejącego na jego działce zagłębienia i może zagospodarować działkę zgodnie z własną wolą, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.
Na uwzględnienie nie zasługują również twierdzenia Skarżącego, że projekt architektoniczno-budowlany został sporządzony niezgodnie z § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zgodnie z tym przepisem, w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku.
Przepis § 204 ust. 5 rozporządzenia przewiduje natomiast, że wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania.
Obowiązek poprzedzenia budowy ekspertyzą techniczną należy niewątpliwie traktować nie tyle w kategoriach procesowych, ile ściśle technicznych, jako obowiązek poddania analizie stanu techniczno-budowlanego istniejącego obiektu
z punktu widzenia dopuszczalności wzniesienia w jego bezpośrednim sąsiedztwie innego budynku.
Ze względu na to, że sporządzenie ekspertyzy technicznej, o której mowa - dotyczy wprost zagadnień natury techniczno-budowlanej, odnosi się do obowiązków projektanta na etapie sporządzania projektu budowlanego.
W orzecznictwie podnosi się, że ekspertyza tego rodzaju powinna zostać sporządzona w sytuacji, gdy wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa jego użytkowników lub obniżenie jego przydatności do użytkowania. Sporządzenie ekspertyzy technicznej nie stanowi zatem bezwzględnego obowiązku w przypadku każdorazowego wznoszenia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie innego obiektu budowlanego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 612/11, dostępny w CBOSA). Jeżeli osoba sporządzająca projekt budowlany, posiadająca stosowne uprawnienia, nie stwierdzi tego rodzaju zagrożeń, ekspertyza jest zbędna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1323/15 oraz wyrok z dnia 18 września 2013 r. sygn. akt II OSK 906/12, LEX nr 1559941).
Wobec powyższego organy nie miały kompetencji do negowania ustaleń projektanta w tym zakresie ani podstaw, by nakazać projektantowi, aby przy projektowaniu inwestycji uwzględnił potrzebę przeprowadzenia ekspertyzy technicznej budynku Skarżącego.
Na uwzględnienie nie zasługiwały zatem zarzuty naruszenia art. 6, art. 7,
art. 10 i art. 77 w zw. z art. 80 [...]p.a., poprzez uznanie, iż gazony betonowe są wystarczającym zabezpieczeniem działki Skarżącego przed przepływem wód opadowych z działek będących przedmiotem wydania pozwolenia na budowę,
a także poprzez wydanie decyzji z brakiem rozwiązania problemu spływu wód powierzchniowych na działkę Skarżącego i zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnej dokumentacji w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W związku z powyższym pozbawiony uzasadnionych podstaw okazał się również zarzut naruszenia § 11 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tym przepisem, budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, przy czym dopuszcza się wznoszenie budynków w tym zasięgu pod warunkiem zastosowania środków technicznych zmniejszających uciążliwości poniżej poziomu ustalonego w tych przepisach bądź zwiększających odporność budynku na te zagrożenia i uciążliwości, jeżeli nie jest to sprzeczne z warunkami ustalonymi dla obszarów ograniczonego użytkowania, określonych w przepisach odrębnych (ust. 1). Do uciążliwości, o których mowa w ust. 1, zalicza się w szczególności powodzie
i zalewanie wodami opadowymi (ust. 2 pkt 5). Przeprowadzone postępowanie wykazało zaś, że w projekcie budowlanym przewidziano rozwiązania zapobiegające takim uciążliwościom.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W decyzji wyjaśniono też wyczerpująco podstawę prawną.
Brak jest przy tym podstaw do uznania, że Inwestor nie wykonał nakazu
z postanowienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2017 r., w którym zobowiązany został do usunięcia szczegółowo wymienionych nieprawidłowości.
W tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił, że pismem z dnia [...] września 2018 r. Inwestor przedłożył uzupełnioną dokumentację wraz z odpowiedzią na pisma Wspólnoty Mieszkaniowej i Skarżącego. Organ dysponował materiałem dowodowym, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę nie budzi wątpliwości. Organy sprawdziły zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami,
w tym techniczno-budowlanymi, jak też kompletność projektu budowlanego
i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Nie naruszono w tej sprawie wskazanych w skardze przepisów u.p.b. Jeśli zaś organ ocenił przedłożony projekt jako zgodny z prawem, nie mógł odmówić wydania pozwolenia na budowę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku, dlatego też skarga podlegała oddaleniu.
Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI