II SA/Bk 2/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2020-01-14
NSAbudowlaneŚredniawsa
rozbiórkasamowola budowlanapostępowanie egzekucyjnezarzutyniewykonalność obowiązkudecyzja ostatecznasąd administracyjnynadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów dotyczących niewykonalności obowiązku rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku, uznając, że kwestia wykonalności była już badana przez sądy administracyjne i nie stanowi podstawy do wstrzymania egzekucji.

Skarga została wniesiona na postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów dotyczących niewykonalności obowiązku rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku. Skarżąca podnosiła, że rozbiórka jest technicznie niewykonalna bez istotnej ingerencji w pozostałą część budynku i zagraża bezpieczeństwu. Sąd administracyjny oddalił skargę, wskazując, że kwestia wykonalności obowiązku rozbiórki była już przedmiotem oceny sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał, że rozbiórka jest wykonalna pod nadzorem specjalisty i nie stwarza realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia.

Sprawa dotyczyła skargi C. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów na tytuł wykonawczy dotyczący rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Skarżąca podnosiła głównie zarzut niewykonalności obowiązku rozbiórki (art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), twierdząc, że rozbiórka części budynku jest technicznie niemożliwa bez ingerencji w pozostałą część i zagraża bezpieczeństwu, co potwierdzają przedłożone opinie techniczne. Podnosiła również zarzuty formalne dotyczące tytułu wykonawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie bada zasadności nałożonego obowiązku, gdyż wynika on z ostatecznej decyzji administracyjnej, która została już prawomocnie zbadana przez sądy administracyjne, w tym NSA. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, zgodnie z którym trudności techniczne lub ekonomiczne nie stanowią o niewykonalności obowiązku, a rozbiórka jest wykonalna, zwłaszcza pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane. Sąd uznał również, że wystawienie odrębnych tytułów wykonawczych dla każdego z małżonków nie narusza przepisów, a wskazanie podstawy prawnej w tytule wykonawczym było prawidłowe. Sąd stwierdził, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut niewykonalności obowiązku rozbiórki nie może być skutecznie podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia wykonalności była już przedmiotem oceny sądów administracyjnych, które uznały obowiązek za wykonalny.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny podkreślił, że organ egzekucyjny nie bada zasadności nałożonego obowiązku, który wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej. Kwestia wykonalności była już badana przez sądy administracyjne, w tym NSA, które uznały, że rozbiórka jest wykonalna pod nadzorem specjalisty i nie stwarza realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Dz.U. 2017 poz 1201 art. 33 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie bada zasadności i wymagalności obowiązku.

u.p.e.a. art. 27 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymogi dotyczące treści tytułu wykonawczego, w tym wskazanie podstawy prawnej obowiązku.

u.p.e.a. art. 1a § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja zobowiązanego.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i działania organów.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez organ.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny nie bada zasadności decyzji ostatecznej. Kwestia wykonalności obowiązku rozbiórki była już badana przez sądy administracyjne i uznana za nieuzasadnioną. Trudności techniczne lub ekonomiczne nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Rozbiórka jest wykonalna pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane. Wystawienie odrębnych tytułów wykonawczych dla współmałżonków nie narusza przepisów. Wskazanie decyzji administracyjnej jako podstawy prawnej w tytule wykonawczym jest wystarczające.

Odrzucone argumenty

Niewykonalność obowiązku rozbiórki z uwagi na techniczne trudności i zagrożenie dla bezpieczeństwa. Brak samowoli budowlanej. Wadliwość decyzji rozbiórkowej. Naruszenie przepisów K.p.a. przez organy obu instancji (brak odniesienia do meritum, powielanie uzasadnienia). Wystawienie dwóch odrębnych tytułów wykonawczych zamiast jednego na oboje małżonków. Niespełnienie wymogów formalnych tytułu wykonawczego (brak podstawy prawnej dla obowiązków pod literą b i c).

Godne uwagi sformułowania

Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Postępowanie egzekucyjne ma charakter stricte wykonawczy i nie może stanowić kolejnego stadium badania prawidłowości i zgodności z prawem nałożenia na zobowiązanego obowiązku rozbiórki. Trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku.

Skład orzekający

Grażyna Gryglaszewska

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Lemańska

członek

Marek Leszczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności zarzutu niewykonalności obowiązku, oraz zakresu kontroli organu egzekucyjnego i sądu administracyjnego w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kwestia wykonalności była już przedmiotem wielokrotnej oceny sądowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania egzekucyjnego i ograniczenia kontroli sądowej nad ostatecznymi decyzjami administracyjnymi, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy można uniknąć rozbiórki, twierdząc, że jest niewykonalna? Sąd wyjaśnia granice zarzutów w egzekucji administracyjnej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 2/18 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2020-01-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska
Grażyna Gryglaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Leszczyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1090/20 - Wyrok NSA z 2023-04-05
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 33 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi C. B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów na wystawiony tytuł wykonawczy oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. decyzją z [...] lipca 2012 r., nr [...], nakazał J. i C. B. wykonanie rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr geod. [...], położonej w S. przy ul. [...]. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] sierpnia 2012 r., nr [...]. Prawomocnym wyrokiem z 14 kwietnia 2015 r., II OSK 2081/13, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inwestorów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 18 kwietnia 2013 r., II SA/Bk 805/12, oddalającego skargę C. i J. B. na ww. decyzje organów nadzoru budowlanego.
Wobec braku informacji od inwestorów o wykonanej rozbiórce, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. w dniu [...] czerwca 2017 r. wysłał upomnienie - wzywając do wykonania rozbiórki. Następnie wobec dalszego niewykonania rozbiórki organ pierwszej instancji wystawił na C. B. tytuł wykonawczy z [...] września 2017 r., nr [...], na który zobowiązana wniosła zarzuty.
Organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] października 2017 r., nr [...], uznał zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu podano, że zarzut oparto na treści art. 33 § 1 pkt 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), tj. na niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. Na jego poparcie przedłożono dwie opinie techniczne opracowane przez osoby posiadające uprawnienia budowlane. Organ pierwszej instancji ocenił, że techniczne wykonanie rozbiórki, zgodnie ze schematem rozbiórki stanowiącym załącznik do decyzji rozbiórkowej, z zachowaniem wymogów bezpieczeństwa pod nadzorem właściwej osoby jest wykonalne i nie stwarza realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi.
Na powyższe postanowienie C. B. złożyła zażalenie, w którym podtrzymała swoje stawisko o niewykonalności decyzji rozbiórkowej. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu podał, że to na stronie zobowiązanej ciąży obowiązek wykazania zarzutów. W sprawie niniejszej, zdaniem organu odwoławczego, zobowiązana C. B. nie wykazała, aby zachodziła którakolwiek z przesłanek określonych w art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy, a jest to niezbędne do uznania zarzutów za uzasadnione. Zobowiązana zarzuca przede wszystkim, że egzekucja jest niedopuszczalna z uwagi na fakt, iż rozbiórka jest niewykonalna a nadto w sprawie nie miała miejsca samowola budowlana. Zdaniem organu odwoławczego argumentacja ta w istocie kwestionuje prawidłowość wydanej decyzji nakazującej rozbiórkę. Odnosząc się do tego organ podał, że decyzja była poddana ocenie sądów administracyjnych, które oceniły że nie była dotknięta wadami nieważności, w tym wadą niewykonalności. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, wszelkie argumenty zobowiązanej o niewykonalności decyzji są całkowicie chybione. Również sama dolegliwość rozbiórki i związane z jej wykonaniem koszty nie mogą przemawiać za uwzględnieniem zarzutów.
Skargę od tego postanowienia do sądu administracyjnego wniosła C. B.. Zdaniem skarżącej wniesiony przez nią zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 5 ustawy jest zasadny, albowiem niewykonalność obowiązku rozbiórki została potwierdzona przedłożonymi opiniami niezależnych ekspertów. Zdaniem skarżącej, organ także naruszył pkt 10 poprzez niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy, tj. niewskazanie podstawy prawnej dla wskazanych obowiązków. Skarżąca podniosła, że organ egzekucyjny przystępując do egzekucji powinien z urzędu zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej, zgodnie z treścią art. 29 § 1 ustawy. Nie każda samowola budowlana, nawet ta stwierdzona przez nadzór budowlany może być rozebrana. Wynika to z tego, że każda decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części powinna być wykonalna nie tylko prawnie, ale również technicznie. Dlatego nakaz rozbiórki części obiektu powinien być dopuszczalny jedynie wtedy, gdy jest to część obiektu na tyle samodzielna, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Organy w sprawie niniejszej powinny ocenić w pierwszej kolejności czy istnieje możliwość rozebrania części budynku bez zagrożenia dla pozostałej części obiektu, która została wybudowana zgodnie z prawem, czego nie uczyniły. Niewykonalność obowiązku w sprawie niniejszej jest oczywista. Świadczy o tym stan faktyczny i przedłożone opinie techniczne. Podniesiono, że ewentualna rozbiórka wyznaczonej części monolitycznego budynku pozbawi pozostałą część budynku, wejścia głównego oraz wejścia do podpiwniczenia pozostałej części, w której znajduje się kocioł centralnego ogrzewania wraz z instalacją co i c.w. oraz wod.-kan. a także instalacją elektryczną, której zasilanie wraz z licznikiem i tablicą rozdzielczą znajdują się od około 1980 r. po stronie przeznaczonej do rozbiórki. Media te, w tym instalacja c.o. podłogowego, powiązane są najzwyczajniej jako całość w jednym budynku, czego w żaden sposób nie da się rozdzielić. Zdaniem skarżącej takie dokumenty jak dziennik budowy, decyzja o pozwoleniu na budowę a także decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku świadczą o braku samowoli budowlanej. Skarżąca podniosła, że w sprawie niniejszej mamy do czynienia z przebudową budynku gospodarczego na mieszkalny w latach około 1980, a nie z rozbudową. Dlatego czas najwyższy aby ktoś zmienił wadliwie wydaną decyzję. Zarzucono, że organ odwoławczy nie odniósł się do meritum zażalenia. Wskazał przesłanki art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy, które mogą być podstawą zarzutu, jednak uznał, że skarżąca nie podała żadnego zarzutu. Jest to nieprawda, gdyż taki zarzut w postaci niewykonalności obowiązku został wskazany. Wskazano podstawę prawną uzasadniającą niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, szczegółowo uzasadniając jak również przedkładając w załączeniu materiały dowodowe. Takie postępowanie organu odwoławczego, zdaniem skarżącej, stanowi naruszeni art. 8 § 2 K.p.a.
Nadto skarżąca zarzuciła, że powinien być wydany jeden tytuł wykonawczy na obojga małżonków, albowiem są we wspólnym gospodarstwie i dotychczas otrzymywali dokumenty w jednym egzemplarzu. Zdaniem skarżącej tytuł wykonawczy w ogóle nie powinien być wydany, ponieważ wykazano w sprawie, że podjęto próbę wykonania decyzji rozbiórkowej. Okazała się ona nieskuteczna, gdyż nie da się rozebrać bezpiecznie wyznaczonej części budynku bez istotnej ingerencji w pozostałą część, jak również w budynki sąsiednie. Wiele firm budowlanych odmówiło wykonania rozbiórki. Tym bardziej zapowiedź nałożenia grzywny celem przymuszenia pozbawione jest racjonalnych podstaw. Zarzucono także, że podlegające egzekucji obowiązki nie zawierają podstaw prawnych, w szczególności bezprawnie dopisano obowiązki pod literą b i c tytułu wykonawczego oraz postanowienia organu pierwszej instancji w sprawie zarzutów.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego. Nadto skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej.
W piśmie procesowym z [...] lutego 2018 r. skarżąca generalnie podtrzymała zarzuty skargi. Dodatkowo zarzuciła, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zażalenia czym naruszył zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 K.p.a. Nadto organ odwoławczy naruszył art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. Naruszenie tych przepisów polega na tym, że organ odwoławczy nie poczynił żadnych własnych ustaleń i rozważań i bezrefleksyjnie powielił fragment uzasadnienia organu pierwszej instancji. Postanowienie organu odwoławczego w żadnej mierze nie odnosi się do treści zarzutów zażalenia i ogranicza się do bezzasadnego stwierdzenia, że skarżąca nie wskazała podstawy prawnej zarzutu. Podtrzymano zarzut wadliwości decyzji rozbiórkowej polegającej na tym, że jej załącznik graficzny (projekt rozbiórki) nie spełnia wymagań określonych w art. 33 ustawy – Prawo budowlane, ponieważ nie uwzględnia stanu faktycznego, tj. że budynek stanowi całość monolityczną, w której znajdują się urządzenia techniczno – użytkowe których w żaden sposób nie da się rozdzielić.
Postępowanie sądowe było zawieszone od 5 kwietnia 2018 r. do 4 grudnia 2019 r. Powodem zawieszenia, było toczące się na podstawie art. 161 § 1 K.p.a. postępowanie dotyczące decyzji rozbiórkowej.
Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. skarżąca złożyła załącznik do protokołu w którym generalnie podtrzymała zarzuty skargi.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest postanawianie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z [...] października 2017 r., nr [...], o uznaniu zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione, w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z [...] września 2017 r., w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce rozbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr geod. [...], położonej w S. przy ul. [...].
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skargi dotyczącego braku samowoli budowlanej. Zarzut ten na etapie postępowania egzekucyjny nie może odnieść skutku prawnego. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ nie może bowiem kwestionować zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej – podjętej w ramach innego postępowania administracyjnego. Inaczej mówiąc organ w postępowaniu egzekucyjnym nie bada, czy decyzja, którą nałożony został egzekwowany obowiązek jest zgodna z prawem i czy zachodziły przesłanki do jej wydania. Badanie to może się odbyć przede wszystkim w toku instancji, na skutek złożenia przez stronę odwołania od decyzji. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ inwestorzy – J. i C. B. złożyli odwołanie od decyzji rozbiórkowej, na skutek czego zasadność nałożenia obowiązku rozbiórki została zbadana przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, a następnie, po złożeniu skargi na decyzję tego organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, również przez ten sąd, który nie dostrzegając naruszenia prawa przez organy skargę oddalił. Ostatecznie kwestię legalności decyzji rozbiórkowej ocenił Naczelny Sąd Administracyjny, który prawomocnym wyrokiem oddalił skargę kasacyjną inwestorów od wyroku sądu pierwszej instancji. W sprawie niniejszej inwestorzy podjęli również próbę podważenia decyzji rozbiórkowej w trybach nadzwyczajnych. Niemniej jednak na datę orzekania przez sąd w sprawie niniejszej decyzja rozbiórkowa nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Postępowanie sądowe zostało nawet zawieszone z uwagi na prowadzone w trybie art. 161 § 1 K.p.a. postępowanie dotyczące decyzji rozbiórkowej. Jako dowód w sprawie dołączono wyrok NSA z 13 listopada 2019 r. wydany w sprawie II OSK 3197/17 którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, którym to wyrokiem oddalono skargę J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaną w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji rozbiórkowej w trybie art. 161 § 1 K.p.a.
Jak wynika z treści art. 29 § 1 ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Reguła określona w tym przepisie jest jedną z fundamentalnych zasad postępowania egzekucyjnego, zgodnie z którą organ egzekucyjny nie może badać sprawy od strony merytorycznej, bo ten zakres obejmowało już wcześniej prowadzone postępowanie administracyjne, które zostało ostatecznie zakończone. Strona w tamtym postępowaniu mogła i była uprawniona do podważania zasadności nałożonego na nią obowiązku. Zasada ta wynika z samej istoty postępowania egzekucyjnego, które ma na celu doprowadzenie do realizacji nałożonego obowiązku ostateczną decyzją administracyjną, który nie jest wykonywany dobrowolnie przez zobowiązanego. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ nie może zatem kwestionować zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej – podjętej w ramach innego postępowania. Postępowanie egzekucyjne ma charakter stricte wykonawczy i nie może stanowić kolejnego stadium badania prawidłowości i zgodności z prawem nałożenia na zobowiązanego obowiązku rozbiórki. W konsekwencji również i sąd nie jest uprawniony do badania zgodności z prawem decyzji rozbiórkowej, stąd też wniosek skarżącej dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej nie mógł być uwzględniony.
W dalszej części należy odnieść się do zarzutów formalnych dotyczących tytułu wykonawczego. Skarżąca zarzuciła, że powinien być wystawiony jeden tytuł wykonawczy na nią i jej męża J. B., a nie dwa odrębne tytuły wykonawcze. Istotnie w sprawie niniejszej organ pierwszej instancji wystawił dwa odrębne tytuły wykonawcze dotyczące tego samego obowiązku, w każdym tytule wskazując innego zobowiązanego. Działanie takie, zdaniem sądu, nie narusza jednak przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 1a pkt 2 ustawy, zobowiązanym jest każda osoba, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym. Tak więc każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym (rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części), jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie tego nakazu. Pojęcie zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym ma charakter formalny i nie można w tym wypadku utożsamiać zobowiązanego z podmiotem ogólnie określonych w normach prawa materialnego praw i obowiązków. Solidarność zobowiązanych (małżonków) jest instytucją materialnego prawa cywilnego. Skoro konstrukcja ta ma charakter cywilnoprawny to nie powinna być odnoszona do postępowania egzekucyjnego. W doktrynie prezentowany jest pogląd według którego, możliwe jest wskazanie w jednym tytule wykonawczym kilku podmiotów, gdy zakres ich odpowiedzialności jest tożsamy (W. Piątek, A. Skoczylas, w: red. R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 179). Taka tożsamość nie oznacza "solidarnego nałożenia obowiązku" (vide: wyrok NSA z 8 stycznia 2013 r., II OSK 1655/11, pub. CBOSA). Nie oznacza to także możliwości traktowania zobowiązanych do wykonania obowiązku jako jednego zobowiązanego (vide: wyrok NSA z 23 marca 2010 r., II OSK 573/09, pub. CBOSA). Zatem każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu. Wystawienie przez organ pierwszej instancji dwóch odrębnych tytułów w stosunku do innych adresatów dotyczących tego samego obowiązku nie naruszyło zatem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy, poprzez niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy, poprzez niewskazanie podstawy prawnej dla obowiązków określonych pod literą b i c tytułu wykonawczego. Także i ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 3 ustawy, tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. W tym zakresie należy podkreślić, że treść obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym została określona zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji rozbiórkowej. W orzecznictwie wypracowany został już pogląd, że podanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku zależy od tego, co jest źródłem tego obowiązku; jeśli obowiązek podlegający egzekucji wynika z decyzji administracyjnej, to ona winna zostać wskazana w tytule wykonawczym; jeśli zaś jego źródłem jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika (vide: m.in. wyroki NSA z 28 marca 2018 r., II FSK853/16 i II FSK 1061/16, pub. CBOSA). W niniejszej sprawie jako podstawę obowiązku wskazano decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z [...] lipca 2012 nr [...] (decyzję rozbiórkową), co spełniło wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy.
W świetle powyższego nie ulega zatem wątpliwości że w sytuacji, gdy decyzja nakładająca obowiązek stała się ostateczna, a nie została wykonana, wszczęcie postępowania egzekucyjnego było zasadne. Zobowiązany może natomiast kwestionować prowadzenie postępowania egzekucyjnego poprzez instytucję zarzutów uregulowaną w art. 33 ustawy. Stosownie do treści art. 33 § 1 pkt 1 – 10 ustawy, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie. Są to: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1); odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (pkt 2); określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 (pkt 3); błąd co do osoby zobowiązanego (pkt 4); niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (pkt 5); niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt 6); brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (pkt 7); zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8); prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (pkt 9); niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy (pkt 10).
Skarżąca w przedmiotowej sprawie podniosła zarzut z art. 33 § 1 pkt 5 ustawy (zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym). Jak wskazał NSA w sprawie II OSK 2423/16 (orzeczenie dostępne w CBOSA), niewykonalność obowiązku definiowana jest jako rzeczywisty brak możliwości jego zrealizowania, zarówno dobrowolnego jak i w drodze egzekucji administracyjnej, z powodu wystąpienia określonych okoliczności. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Nie mają znaczenia ewentualne utrudnienia w jego realizacji, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. NSA zwrócił uwagę na utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku.
W sprawie niniejszej jako uzasadnienie zarzutu o niewykonalności obowiązku rozbiórki skarżąca podniosła, że dotyczy ona części obiektu, która nie jest na tyle samodzielna, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Przedłożone opinie techniczne (ocena techniczna inż. I. K. opinia Przedsiębiorstwa Projektowo – Budowlanego "A." w S. oraz opinia techniczna inż. T. B.) potwierdzają, że budynek stanowi całość monolityczną, w której znajdują się urządzenia techniczno – użytkowe których w żaden sposób nie da się rozdzielić. W ocenie sądu kwestia ewentualnej niewykonalności przedmiotowego obowiązku w istocie była już rozważana w postępowaniu zakończonym wyrokiem NSA wydanym w sprawie II OSK 3197/17 którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, którym to wyrokiem oddalono skargę J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaną w przedmiocie odmowy uchylenia, w trybie art. 161 § 1 K.p.a., decyzji rozbiórkowej. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku wniosek w tej sprawie został uzasadniony tym, że wykonanie decyzji rozbiórkowej zagraża wprost życiu lub zdrowiu mieszkańców budynku, ponieważ przebywanie po rozbiórce na pobyt stały w tym budynku zagraża ich bezpieczeństwu i praktycznie powoduje, że budynek traci funkcję mieszkalną. Na poparcie powyższej argumentacji skarżący przedstawił te same oceny techniczne. NSA w tej sprawie stwierdził, że "ani treść obowiązku, ani jego wykonanie nie stwarza realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego. Nie istnieje bezpośredni związek między wykonaniem decyzji, a niebezpieczeństwem dla życia i zdrowia ludzi. Nakaz orzeczonej rozbiórki dokonanej samowolnie rozbudowy ma na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, w jakim on istniał bez zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego. Roboty rozbiórkowe mają zostać przeprowadzone pod nadzorem osoby mającej uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, co stanowi dodatkową okoliczność przemawiającą za profesjonalnym sposobem wykonania prac rozbiórkowych, a tym samym uniknięciem zagrożenia wystąpienia cennych dóbr o których stanowi art. 161 § 1 K.p.a". Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela to stanowisko i stwierdza, że rozbiórka jest wykonalna w szczególności, że ma być przyprowadzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane.
Usprawiedliwionych podstaw nie znajdują również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80, art. 8, art. 11, art. 15 i art. 107 § 3 K.p.a. Zostały one sformułowane ogólnikowo i nie zawierają argumentów, które mogłyby przekonać o ich zasadności. Okoliczność, że organy dokonały odmiennej oceny zarzutów stawianych przez skarżącą w trybie art. 33 § 1 ustawy, nie świadczy o naruszeniu zasady przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.
Jako, że zarzuty skargi nie znajdują usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI