II SA/Bk 198/20

II SA/Bk 198/20 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2020-09-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska /sprawozdawca/
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Marek Leszczyński
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1324/20 - Postanowienie NSA z 2022-11-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 341
art. 36 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 1 pkt 8 lit. e
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 2204
art. 76 par. 1, art. 157 par. 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2020 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty A. z [...] grudnia 2019 r. znak [...], którą skreślono S. N. z ewidencji instruktorów prowadzonej przez Starostę A.
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w A. z [...] lutego 2018 r. w sprawie o sygn. akt [...] S. N. został skazany za popełnienie przestępstwa zakwalifikowanego z art. 207§1 Kodeksu karnego w zbiegu z art. 157§1 Kodeksu karnego w związku z art. 11 § 2 Kodeksu karnego. Wyrok jest prawomocny. Starosta A., pozyskując [...] listopada 2019 r. z urzędu informację o powyższym wyroku, wszczął następnie z urzędu postępowanie w przedmiocie skreślenia skazanego z ewidencji instruktorów, w której był on wpisany pod nr [...] od [...] października 1999 r. i w związku z tym posiadał legitymację instruktora nauki jazdy nr [...] o numerze druku [...] w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, T, D, B+E.C+E, D+E. Organ pierwszej instancji wystąpił również do Krajowego Rejestru Karnego o potwierdzenie faktu prawomocnego skazania i taką informację uzyskał [...] grudnia 2019 r.
W tych okolicznościach Starosta wydał [...] grudnia 2019 r. decyzję o skreśleniu z ewidencji instruktorów. Wyjaśnił, że orzeczenie sądu karnego dotyczy przestępstwa z rozdziału XIX ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks Karny, tj. "Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu" (kwalifikacja z art. 157 § 1 K.k.). Strona została skazana i orzeczono wobec niej karę w zawieszeniu na okres próby 2 lat. W takiej sytuacji, zdaniem Starosty, wystąpiła podstawa do skreślenia z listy instruktorów wynikająca z art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (dalej: u.k.p.), bowiem instruktor nie spełnia warunku braku skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne przeciwko życiu lub zdrowiu (art. 33 ust. 1 pkt. 2-8 tej ustawy). Decyzja o skreśleniu ma charakter związany, nie pozostawia organowi swobody uznaniowej w tym zakresie. Wydanie decyzji ma charakter obligatoryjny, o treści rozstrzygnięcia przesądza jedynie spełnienie ustawowych przesłanek. Organ wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie II SA/Gl 484/16 wydany, w jego ocenie, w podobnej sytuacji.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. N., który zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 46 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 8 lit. "e" u.k.p. przez błędną interpretację odpowiedzi udzielonej przez Krajowy Rejestr Karny, co doprowadziło do przyjęcia błędnej podstawy skreślenia z listy instruktorów nauki jazdy, a także nieuwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania, tj. możliwości wykonywania przez stronę zawodu instruktora nauki jazdy. Wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Wyjaśnił, że skazanie nie pozostaje w żadnym związku z wykonywaniem zawodu instruktora nauki jazdy. Nie został wobec niego orzeczony sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej ani zakaz wykonywania określonego zawodu, tj. instruktora nauki jazdy.
Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. Organ odwoławczy za bezsporne uznał następujące okoliczności: istnienie wpisu strony do ewidencji instruktorów prowadzących szkolenia osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdami prowadzonej przez Starostę A., pod numerem i przy posiadaniu legitymacji opisanych przez organ pierwszej instancji; skazanie strony prawomocnym wyrokiem i wymierzenie kary za przestępstwo o kwalifikacji opisanej przez Starostę – co ustalono na podstawie znajdujących się w aktach zaświadczenia Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa A. z [...] stycznia 2013 r., kopii wyroku skazującego, informacji z KRK. Zdaniem Kolegium, kwalifikacja przestępstwa wskazuje, że strona została skazana prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa należącego do kategorii skierowanych przeciwko zdrowiu i życiu, a w konsekwencji, że ziściły się przesłanki skreślenia z urzędu z listy instruktorów wynikające z art. 46 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Obecnie bowiem strona nie spełnia jednego z wymagań przewidzianych dla wpisania na tę listę, jest skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu (art. 33 ust. 1 pkt 8 lit. "e" tej ustawy). Kolegium wyjaśniło, że późniejsze - po uzyskaniu wpisu do ewidencji - skazanie za popełnienie takiego przestępstwa skutkuje uruchomieniem procedury administracyjnej zmierzającej do skreślenia instruktora z ewidencji, a decyzja w tym zakresie ma charakter związany (w kwalifikacji prawnej przestępstwa znajduje się przestępstwo z art. 157 § 1 Kodeksu karnego wymierzone przeciwko życiu i zdrowiu). Kolegium oceniło brak wpływu na wynik sprawy tego, czy przestępstwo pozostawało w związku z wykonywanym zawodem, bowiem na istotne znaczenie takiego związku nie wskazuje ustawa.
Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył do sądu administracyjnego S. N., który zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 46 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 8 lit. "e" u.k.p. przez błędną interpretację odpowiedzi udzielonej przez KRK, co doprowadziło do przyjęcia błędnej podstawy skreślenia z listy instruktorów a także nieuwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania, tj. możliwości wykonywania przez stronę zawodu instruktora nauki jazdy. Podkreślił, że skazanie nie pozostaje w żadnym związku z wykonywanie zawodu instruktora nauki jazdy, nadto nie został wobec niego orzeczony zakaz sądowy prowadzenia działalności gospodarczej ani zakaz wykonywania określonego zawodu. Był instruktorem nauki jazdy od kilkunastu lat i nie było na niego żadnych skarg. Zawód ten stanowi dla niego jedyne źródło dochodu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy przed sądem skarżący akcentował długotrwałość wykonywania zawodu z nieposzlakowaną opinią oraz fakt, iż jest to jego jedyne źródło dochodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Instruktorem, zgodnie z ustawą z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.), dalej: u.k.p., może być wyłącznie osoba spełniająca wymagania przewidziane w art. 33 ust. 1 pkt 2-9, w tym nie może być to osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za czyny wymienione szczegółowo w art. 33 ust. 1 pkt 8, tj. a) przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, b) przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, c) przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, d) prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie po użyciu innego podobnie działającego środka, e) przestępstwo umyślne przeciwko życiu i zdrowiu, f) przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Instruktorem jest nadto osoba wpisana do ewidencji instruktorów (art. 33 ust. 1 pkt 9 u.k.p.).
Wpisanie na listę instruktorów a następnie wystąpienie sytuacji, w której jedno z wymagań wymienionych w art. 33 ust. 1 pkt 2 -8 u.k.p. nie jest (przestaje być) spełnione powoduje obowiązek reakcji organu prowadzącego ewidencję instruktorów, w postaci skreślenia z ewidencji. Wprost stanowi o tym przepis art. 46 ust. 1 pkt 2 u.k.p. (skarżący błędnie wskazuje jako naruszony ust. 2 tego przepisu). Zgodnie bowiem z tą regulacją, Starosta skreśla instruktora z ewidencji instruktorów w przypadku niespełniania przez niego co najmniej jednego z wymagań określonych w art. 33 ust. 1 pkt 2-8. Trafnie organy ustaliły i oceniły, że decyzja wydawana na tej podstawie jest decyzją związaną a nie uznaniową. Ustawodawca nie pozostawił organowi swobody w decydowaniu o skreśleniu. Organ jest zobowiązany wydać decyzję o skreśleniu w przypadku wystąpieniu ku temu przesłanek, natomiast nie może rozważać powodów z jakich doszło do wystąpienia przesłanki wykluczającej możliwość dalszego pozostawania na liście instruktorów.
W sprawie niniejszej skarżący został prawomocnie skazany (fakt niepodlegający ocenie, wynikający z kserokopii wyroku i z informacji KRK, k. 56, 67 akt adm.) za przestępstwo kwalifikowane z art. 207 § 1 K.k. w zbiegu z art. 157 § 1 K.k. w związku z art. 11 § 2 K.k. Jedno z przestępstw wymienione w tej kwalifikacji – art. 157 § 1 K.k. to przestępstwo naruszenia czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia na czas przekraczający 7 dni, a więc przestępstwo zamieszczone w rozdziale XIX Kodeksu karnego "Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu". Nadto, skarżący popełnił to przestępstwo umyślnie, bowiem przyjęcie przez sąd skazujący nieumyślności miałoby odzwierciedlenie w kwalifikacji prawnej czynu jako dodatkowo z art. 157 § 3 K.k., co nie nastąpiło. Wskazać również trzeba, że w kwalifikacji prawnej czynu wymieniono przepis art. 11 § 2 K.k., który – jak wprost stanowi ta regulacja - stosuje się, jeśli czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej. Sąd wówczas skazuje jak za jedno przestępstwo, ale na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów, co jest równoznaczne temu, że jeśli w tej złożonej kwalifikacji wymieniono art. 157 § 1 K.k. to czyn wypełnił również znamiona przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu z rozdziału XIX K.k.
W tych okolicznościach, zdaniem sądu, ziściła się przesłanka z art. 46 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 8 lit. "e" u.k.p. – popełnienia umyślnego przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu. Istniała zatem podstawa prawna do wydania decyzji o skreśleniu (art. 46 ust. 4 u.k.p.), a organ do jej wydania był zobowiązany także z urzędu (art. 46 ust. 3 pkt 1 u.k.p.).
Nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi. Jak wyżej wskazano, wydania decyzji o skreśleniu ustawodawca nie uzależnił od oceny, czy przestępstwo umyślne przeciwko życiu i zdrowiu zostało popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych. Z identycznego powodu bez znaczenia pozostaje okoliczność wykonywania zawodu instruktora jako jedynego źródła utrzymania, podobnie jak nieorzeczenie w prawomocnym wyroku karnym zakazu wykonywania zawodu czy prowadzenia działalności gospodarczej. Organ prawidłowo również odczytał informację z KRK. Fakt zawieszenia wykonywania kary nie oznacza, że osoba nie została prawomocnie skazana, a jedynie że kara nie jest wykonywana z uwagi na wyznaczony okres próby. Także w dacie wydawania zaskarżonej decyzji ([...] lutego 2020 r.) nie nastąpiło jeszcze zatarcie skazania. Zgodnie z art. 76 § 1 K.k., skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. W przypadku skarżącego w sprawie niniejszej oznacza to najwcześniejsze możliwe zatarcie skazania we wrześniu 2020 r. Sąd tymczasem kontroluje zaskarżoną decyzję na datę jej wydania.
Powoływany przez organ wyrok w sprawie II SA/Gl 484/16 dodatkowo wzmacnia argumentację za legalnością zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano bowiem, że "Ustawodawca już z racji samego skazania prawomocnym wyrokiem za określone przestępstwa wywodzi pewne skutki prawne i są to skutki ustawowe. Nie jest tu wymagane orzeczenie sądowe orzekające np. zakaz wykonywania określonego zawodu. Osoby karane nie mogą bowiem wykonywać określonych zawodów, bądź prowadzić określonej działalności gospodarczej [...]. Wystarczy sam fakt prawomocnego skazania za określonego rodzaju przestępstwo i z niego ustawodawca wywodzi dalsze skutki, prowadzące do pozbawienia możliwości wykonywania danego zawodu/działalności. Skutek tego rodzaju wynika zatem nie bezpośrednio z wyroku sądowego, ale z mocy samej ustawy" (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.