II SA/Bk 1908/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał sprawę ze sprzeciwu E. O. od postanowienia Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) z dnia 13 listopada 2025 r., które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 3 października 2025 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych przy budowie obiektu na działce nr geod. [...] w miejscowości M., gmina K. PINB wstrzymał roboty budowlane, uznając, że budowa wiaty o powierzchni zabudowy [...] m2 wymagała zgłoszenia, a inwestorka takiego nie dokonała. PWINB, rozpatrując zażalenia E. O. i G. O., uchylił postanowienie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, a kontrolowana wiata budowana na działce rolnej wymagała pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. PWINB uznał, że legalizacja powinna być prowadzona w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b., a nie art. 48 ust. 1 pkt 2 P.b. E. O. wniosła skargę (kwalifikowaną przez sąd jako sprzeciw) na postanowienie PWINB, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nierozpoznanie jej zarzutów dotyczących kwalifikacji obiektu jako altany, a nie wiaty, oraz brak wskazania konkretnej podstawy prawnej nakazującej uzyskanie pozwolenia na budowę. WSA uchylił postanowienie PWINB, uznając, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a. Sąd stwierdził, że PWINB nie wykazał wystarczająco, że zaszły przesłanki do uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. PWINB nie uzasadnił, jakie naruszenia przepisów postępowania popełnił PINB ani jakie istotne okoliczności wymagały dalszego wyjaśnienia. Sąd podkreślił, że odmienna ocena prawna PWINB co do kwalifikacji obiektu nie uzasadniała uchylenia się od merytorycznego rozstrzygnięcia pod pozorem konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Sąd wskazał, że PWINB powinien był rozważyć argumentację inwestorki dotyczącą budowy altany i uzyskanej decyzji o warunkach zabudowy, a także wskazać konkretną podstawę prawną nakazującą uzyskanie pozwolenia na budowę. Wobec braku tych elementów, postanowienie PWINB zostało uchylone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja stosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organy administracji oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w przypadku sprzeciwu od postanowienia kasacyjnego.
Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego w sprawach budowlanych i stosowania przepisów proceduralnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy (PWINB) prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając postanowienie organu I instancji (PINB) i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast rozstrzygnąć sprawę merytorycznie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, PWINB naruszył art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie bez wystarczającego uzasadnienia. Organ odwoławczy nie wykazał, że zaszły przesłanki do uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a jedynie wyraził odmienną ocenę prawną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że PWINB nie wykazał, jakie naruszenia przepisów postępowania popełnił PINB ani jakie istotne okoliczności wymagały dalszego wyjaśnienia. Odmienna ocena prawna co do kwalifikacji obiektu nie uzasadniała uchylenia się od merytorycznego rozstrzygnięcia pod pozorem konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Czy obiekt budowlany, którego dotyczy postępowanie, powinien być zakwalifikowany jako wiata czy altana, i jakie konsekwencje prawne (wymóg pozwolenia na budowę, zgłoszenia, czy brak takiego obowiązku) wynikają z tej kwalifikacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwalifikacja obiektu jako wiaty lub altany ma kluczowe znaczenie dla określenia wymogów formalnych (pozwolenie na budowę, zgłoszenie lub brak obowiązku). PWINB nie dokonał wystarczającej analizy tej kwestii, opierając się na ogólnym stwierdzeniu o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że PWINB powinien był rozważyć argumentację inwestorki dotyczącą budowy altany i uzyskanej decyzji o warunkach zabudowy, a także wskazać konkretną podstawę prawną nakazującą uzyskanie pozwolenia na budowę. Brak tej analizy uniemożliwił merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
P.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Dotyczy procedury legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
p.p.s.a. art. 64f
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje możliwość wniesienia sprzeciwu od postanowienia kasacyjnego organu odwoławczego wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu przy rozpoznawaniu sprzeciwu od decyzji (postanowienia) kasacyjnej – ocena istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 151a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżone postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
W sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń, do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
P.b. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Wymienia roboty budowlane, które nie wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę, ale wymagają zgłoszenia (np. wolnostojące wiaty do 35 m2).
P.b. art. 29 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Wymienia roboty budowlane, które nie wymagają ani decyzji o pozwoleniu na budowę, ani zgłoszenia (np. wolnostojące altany do 35 m2).
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji (postanowienia).
Argumenty
Skuteczne argumenty
PWINB naruszył art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ nie wykazał wystarczających podstaw do uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. • PWINB nie uzasadnił, jakie naruszenia przepisów postępowania popełnił PINB ani jakie istotne okoliczności wymagały dalszego wyjaśnienia. • Odmienna ocena prawna PWINB co do kwalifikacji obiektu nie uzasadniała uchylenia się od merytorycznego rozstrzygnięcia pod pozorem konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. • PWINB nie wskazał konkretnej podstawy prawnej nakazującej uzyskanie pozwolenia na budowę dla spornego obiektu.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy nie może ograniczyć się wyłącznie do kontroli zaskarżonego aktu, lecz ma obowiązek zbadać całość postępowania • konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej podejmowanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach • samo naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą do podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej • zwrot 'konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy' jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części
Skład orzekający
Anna Bartłomiejczuk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organy administracji oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w przypadku sprzeciwu od postanowienia kasacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego w sprawach budowlanych i stosowania przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji organów administracji, zwłaszcza przy stosowaniu przepisów proceduralnych takich jak art. 138 § 2 k.p.a. Pokazuje również, jak kluczowa jest precyzyjna kwalifikacja obiektu budowlanego.
“Sąd administracyjny uchyla decyzję organu odwoławczego za brak uzasadnienia i błędne zastosowanie przepisów proceduralnych.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.