II SA/Bk 1904/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał sprzeciw I. W. od decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) umarzającą postępowanie w sprawie budowy zbiornika na nieczystości płynne. PWINB uznał, że zbiornik wybudowano samowolnie, naruszając warunki techniczne i przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., ponieważ w dacie budowy (1989 r.) był traktowany jako obiekt budowlany wymagający pozwolenia, a nie posiadał takiego pozwolenia ani nie był zlokalizowany zgodnie z istniejącym pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego. PWINB przekazał sprawę PINB do ponownego rozpatrzenia. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowanie o zasiedzenie) oraz błędną ocenę materiału dowodowego. WSA uchylił decyzję PWINB, stwierdzając, że organ odwoławczy nie wykazał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał PWINB na wydanie decyzji merytorycznej lub uzupełnienie braków we własnym zakresie (np. poprzez art. 136 k.p.a.). Sąd nie rozstrzygał merytorycznie o legalności budowy zbiornika ani o właściwym trybie postępowania (art. 48, 49f czy 50 P.b.), wskazując jedynie, że PWINB powinien to uczynić lub odpowiednio uzasadnić decyzję kasacyjną. WSA oddalił zarzut dotyczący konieczności zawieszenia postępowania z uwagi na sprawę o zasiedzenie, uznając, że nie stanowi ona zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja stosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organy odwoławcze oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej. Kwestia zagadnienia wstępnego w postępowaniu administracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii budowlanych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia), czy też powinien wydać decyzję merytoryczną lub uzupełnić postępowanie dowodowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy nie wykazał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., gdyż zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji merytorycznej lub uzupełnienie braków przez organ odwoławczy samodzielnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że braki dowodowe nie były na tyle istotne, aby uniemożliwić organowi odwoławczemu merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lub uzupełnienie postępowania w trybie art. 136 k.p.a., co czyniło zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. nieuzasadnionym.
Czy toczące się postępowanie o zasiedzenie nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne obligujące do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy zbiornika na nieczystości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o zasiedzenie nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które obligowałoby do zawieszenia postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Wynik postępowania o zasiedzenie nie jest bezpośrednio warunkujący możliwość wydania decyzji administracyjnej przez organ nadzoru budowlanego, a jedynie może wpływać na dowodzenie tytułu prawnego do nieruchomości.
Jaka jest kwalifikacja prawna zbiornika na nieczystości płynne wybudowanego w 1989 r. – czy był to obiekt budowlany czy urządzenie budowlane?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, wskazując jedynie, że organ odwoławczy kategorycznie uznał go za obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Kwestia kwalifikacji prawnej zbiornika była przedmiotem sporu między organami i nie została rozstrzygnięta przez sąd w ramach kontroli decyzji kasacyjnej.
Czy zbiornik na nieczystości płynne wybudowany w 1989 r. naruszał obowiązujące wówczas warunki techniczne?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, wskazując jedynie, że organ odwoławczy stwierdził naruszenie warunków technicznych.
Uzasadnienie
Ocena zgodności z warunkami technicznymi była jednym z powodów, dla których organ odwoławczy uznał sprawę za wymagającą ponownego rozpatrzenia, ale sąd nie dokonywał tej oceny.
Przepisy (31)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
P.b. art. 28
Ustawa – Prawo budowlane
W dacie budowy (1974 r.) roboty budowlane można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
P.b. art. 3 § pkt 9
Ustawa – Prawo budowlane
Definicja urządzenia budowlanego (wprowadzona w ustawie z 1994 r.).
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
k.p.a. art. 97 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut niezastosowania przepisu obligującego do zawieszenia postępowania w przypadku zagadnienia wstępnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 48
Ustawa – Prawo budowlane
Możliwy tryb postępowania w przypadku samowoli budowlanej.
P.b. art. 49f
Ustawa – Prawo budowlane
Możliwy tryb postępowania w przypadku samowoli budowlanej.
P.b. art. 50
Ustawa – Prawo budowlane
Możliwy tryb postępowania w przypadku samowoli budowlanej.
P.b. art. 51
Ustawa – Prawo budowlane
Możliwy tryb postępowania w przypadku samowoli budowlanej.
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska art. 23 § ust. 4
Warunki techniczne dotyczące zbiorników na nieczystości ciekłe obowiązujące w 1980 r.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 35
Warunki techniczne dotyczące usytuowania budynków i urządzeń.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 35
Warunki techniczne dotyczące usytuowania budynków i urządzeń.
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64c § § 4
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64b § § 3
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64d § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 50
Ustawa – Prawo budowlane
Organ I instancji zastosował ten przepis w postanowieniu z 25 lutego 2025 r.
P.b. art. 48
Ustawa – Prawo budowlane
P.b. art. 49f
Ustawa – Prawo budowlane
P.b. art. 49b
Ustawa – Prawo budowlane
P.b. art. 49e
Ustawa – Prawo budowlane
P.b. art. 49i
Ustawa – Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie wykazał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., gdyż zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji merytorycznej lub uzupełnienie braków przez organ odwoławczy samodzielnie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi dotyczące konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na toczącą się sprawę o zasiedzenie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną • Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. • Decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądza zatem merytorycznie o istocie sprawy administracyjnej • Wydawanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a.
Skład orzekający
Barbara Romanczuk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organy odwoławcze oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej. Kwestia zagadnienia wstępnego w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowania administracyjnego i kontroli sądowej nad decyzjami kasacyjnymi. Wyjaśnia, kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu niższej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, a kiedy powinien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie. Dodatkowo porusza kwestię zagadnienia wstępnego.
“Kiedy sąd uchyla decyzję o uchyleniu decyzji? Wyjaśniamy zasady stosowania art. 138 § 2 k.p.a.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.