II SA/Bk 1889/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi G. sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Olsztynie nakazującą przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego – rowu melioracyjnego R-B. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty proceduralne, w tym dotyczące pominięcia jej pełnomocnika przy czynnościach dowodowych, nieprawidłowego oznaczenia strony jako spółki w likwidacji, a także niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego i braku wyjaśnienia związku przyczynowego między nienależytym utrzymaniem rowu a jego szkodliwym oddziaływaniem. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na istotne uchybienia procesowe. W szczególności sąd zwrócił uwagę na wewnętrzną sprzeczność decyzji organu odwoławczego, która utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, błędnie przytoczyła jej treść dotyczącą parametrów rowu. Ponadto, sąd uznał, że organy przedwcześnie zastosowały przepis art. 191 ust. 1 Prawa wodnego, nie wykazując w sposób niebudzący wątpliwości zmiany funkcji urządzenia wodnego ani szkodliwego oddziaływania na wody lub grunty. Sąd podkreślił również, że choć kwestia skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu (spółki w likwidacji, która mogła już utracić własność nieruchomości) nie była główną przyczyną uchylenia decyzji, to organy powinny wyjaśnić tę okoliczność w ponownym postępowaniu. Sąd nakazał organom zastosowanie się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu, w tym zapewnienie udziału stron w czynnościach procesowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących obowiązku przywrócenia funkcji urządzeń wodnych oraz znaczenie uchybień proceduralnych w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z rowem melioracyjnym i obowiązkami właściciela nieruchomości. Interpretacja przepisów proceduralnych ma charakter ogólny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji prawidłowo zastosował art. 191 ust. 1 Prawa wodnego, nakładając obowiązek przywrócenia funkcji urządzenia wodnego, bez wykazania zmiany jego funkcji lub szkodliwego oddziaływania na wody lub grunty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy przedwcześnie zastosowały art. 191 ust. 1 Prawa wodnego, nie wykazując w sposób niebudzący wątpliwości zmiany funkcji urządzenia wodnego lub szkodliwego oddziaływania na wody lub grunty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowanie art. 191 ust. 1 Prawa wodnego wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek, w tym wykazania zmiany funkcji urządzenia lub szkodliwego oddziaływania, czego organy nie uczyniły w sposób niebudzący wątpliwości. Brak było jasnego wyjaśnienia związku przyczynowego między nienależytym utrzymaniem rowu a jego skutkami.
Czy decyzja administracyjna wydana na rzecz spółki w likwidacji, która mogła już utracić własność nieruchomości, jest prawidłowa?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie była główną przyczyną uchylenia decyzji, ale sąd wskazał, że organy powinny wyjaśnić, czy postępowanie zostało wszczęte wobec właściwego podmiotu, zwłaszcza w kontekście zmiany właściciela nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd zauważył, że choć spółka w likwidacji może być stroną postępowania, to akt notarialny sprzedaży nieruchomości z dnia 9 maja 2025 r. rodził wątpliwości co do tego, czy skarżąca była właścicielem nieruchomości w dacie wydawania decyzji. Brak było dowodów na zmianę właściciela w księgach wieczystych, ale sąd nakazał organom wyjaśnienie tej kwestii w ponownym postępowaniu.
Czy naruszenie przepisów proceduralnych, takich jak pominięcie pełnomocnika w czynnościach dowodowych czy nieprawidłowe doręczenie decyzji, miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchybienia proceduralne, w tym wewnętrzna sprzeczność decyzji odwoławczej i przedwczesne zastosowanie przepisów materialnych, miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wewnętrzna sprzeczność decyzji odwoławczej, która błędnie przytoczyła treść decyzji organu pierwszej instancji, oraz brak wykazania przesłanek zastosowania art. 191 Prawa wodnego, stanowiły istotne naruszenia, które uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji.
Przepisy (34)
Główne
p.w. art. 191 § ust. 1
Prawo wodne
Decyzja restytucyjna mająca na celu przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Wymaga ustalenia nienależytego utrzymywania urządzenia i jego następstw w postaci zmiany funkcji lub szkodliwego oddziaływania na wody lub grunty.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne art. 191 § ust. 1
Nakaz przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Dz.U. 2025 poz 960 art. 191 § ust. 1
Prawo wodne
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i działania organów w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg wskazania w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających rozstrzygnięcie.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, który rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani podstawą prawną.
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne art. 16 § pkt 65
Definicja urządzenia wodnego.
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne art. 188
Obowiązek właściciela gruntu do utrzymania urządzeń melioracji wodnych.
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne art. 214
Właściciel wody stojącej w granicach nieruchomości.
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne art. 206
Postępowanie w sprawie urządzeń melioracji wodnych.
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne art. 205
Postępowanie w sprawie urządzeń melioracji wodnych.
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne art. 240 § ust. 3 pkt 1 lit. a
Postępowanie w sprawie urządzeń melioracji wodnych.
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach art. 37a § ust. 1
Prawo pierwokupu nieruchomości leśnych.
k.c. art. 598
Kodeks cywilny
Termin wykonania prawa pierwokupu.
k.c. art. 157
Kodeks cywilny
Przeniesienie własności nieruchomości.
k.c.
Kodeks cywilny
Pełnomocnictwo.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona postępowania.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Oznaczenie strony w decyzji.
k.p.a. art. 79 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Udział strony w czynnościach dowodowych.
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wszczęcie postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ostateczność decyzji.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważność decyzji z powodu jej wykonalności.
k.p.a. art. 39
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenia.
k.p.a. art. 40 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenia.
k.p.a. art. 40 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie pełnomocnikowi.
k.p.a. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istotne uchybienia proceduralne organów administracji. • Wewnętrzna sprzeczność zaskarżonej decyzji. • Przedwczesne zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 191 Prawa wodnego) bez wykazania przesłanek. • Niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. • Brak wyjaśnienia związku przyczynowego między nienależytym utrzymaniem urządzenia wodnego a jego skutkami.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja restytucyjna • Wewnętrzna sprzeczność wydanego rozstrzygnięcia odwoławczego • Przedwczesne zastosowanie art. 191 ust. 1 ustawy Prawo wodne • Nie wyjaśniono jaki jest związek przyczynowy między nienależytym utrzymywaniem urządzenia wodnego a zmianą jego funkcji bądź szkodliwym oddziaływaniem na wody lub grunty
Skład orzekający
Elżbieta Lemańska
sprawozdawca
Elżbieta Trykoszko
przewodniczący
Marta Joanna Czubkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących obowiązku przywrócenia funkcji urządzeń wodnych oraz znaczenie uchybień proceduralnych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z rowem melioracyjnym i obowiązkami właściciela nieruchomości. Interpretacja przepisów proceduralnych ma charakter ogólny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury administracyjne i jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa wydaje się jasna. Dotyczy praktycznych kwestii związanych z gospodarką wodną.
“Błędy proceduralne uchylają decyzję o przywróceniu funkcji rowu wodnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.