Orzeczenie · 2026-02-19

II SA/Bk 1861/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2026-02-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanepozwolenie na budowęodstępstwo od projektunadzór budowlanysamowola budowlanawarunki techniczneochrona przeciwpożarowagranica działkisąsiedztwo

Sprawa dotyczyła skargi D. W. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB), która częściowo uchyliła i utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą inwestorowi wykonanie określonych robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym. PINB nakazał demontaż płyty balkonowej, okien i drzwi balkonowych oraz wypełnienie otworów luksferami, uznając, że naruszają one przepisy techniczno-budowlane i stanowią istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, w tym przeprowadzenie kontroli pod jego nieobecność, oraz stosowanie przepisów dotyczących robót niezakończonych. PWINB, rozpatrując odwołanie, uchylił jedynie część decyzji dotyczącą sposobu wypełnienia otworów, dopuszczając materiały przepuszczające światło z wymogiem odporności ogniowej E30, a w pozostałej części utrzymał decyzję PINB w mocy. PWINB odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia procedury kontroli, wskazując na możliwość przeprowadzenia kontroli w obecności świadka i uzasadniając brak konieczności zawiadomienia strony. Odnosząc się do zarzutów dotyczących stosowania przepisów, PWINB wyjaśnił, że art. 51 P.b. ma zastosowanie również do robót zakończonych. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Białymstoku, powtarzając zarzuty i dodając nowe, dotyczące m.in. lakoniczności uzasadnienia i nieracjonalnego ustalenia terminu wykonania robót. WSA w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo wszczęły postępowanie naprawcze i zastosowały właściwe przepisy. Sąd podkreślił, że wykonanie okien i balkonu zamiast projektowanych luksferów stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, a narusza przepisy dotyczące warunków technicznych. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące procedury kontroli, stosowania przepisów do robót zakończonych oraz sposobu wyznaczenia terminu wykonania robót. Sąd uznał, że przedstawiona przez inwestora opinia techniczna dotycząca zastosowania kurtyn przeciwpożarowych nie podważa ustaleń faktycznych organów i nie może być uwzględniona w postępowaniu naprawczym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących postępowania naprawczego w przypadku istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, stosowania art. 51 P.b. do robót zakończonych, procedury kontroli budowlanej oraz wyznaczania terminów w decyzjach administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę w zakresie otworów okiennych i balkonu przy granicy działki.

Zagadnienia prawne (4)

Czy wykonanie okien i balkonu w budynku mieszkalnym, zamiast projektowanych luksferów, stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, uzasadniające zastosowanie procedury naprawczej z art. 51 P.b.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wykonanie okien i balkonu zamiast projektowanych luksferów stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, naruszając przepisy techniczno-budowlane, co uzasadnia zastosowanie procedury naprawczej z art. 51 P.b., nawet jeśli roboty budowlane zostały już zakończone.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykonanie okien i balkonu w ścianie budynku od strony działki sąsiedniej, w miejscu projektowanych luksferów, stanowi naruszenie warunków pozwolenia na budowę i przepisów techniczno-budowlanych, w szczególności dotyczących usytuowania obiektu przy granicy działki i wymagań przeciwpożarowych. Procedura naprawcza z art. 51 P.b. ma zastosowanie również do robót zakończonych.

Czy czynności kontrolne przeprowadzone przez PINB pod nieobecność inwestora naruszają jego prawa i obowiązek zebrania materiału dowodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, czynności kontrolne przeprowadzone na podstawie art. 81a P.b. nie są oględzinami w rozumieniu k.p.a. i mogą być przeprowadzane w obecności świadka, a niekoniecznie inwestora. Nie wymagają one uprzedniego zawiadomienia strony i mogą stanowić impuls do wszczęcia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące czynności kontrolnych w prawie budowlanym są przepisami szczególnymi wobec k.p.a. i nie nakładają obowiązku obecności inwestora. Kontrole te mają charakter doraźny i nie stanowią czynności dowodowych wymagających zawiadomienia strony.

Czy termin wykonania nałożonych obowiązków budowlanych może być wyznaczony jako konkretna data dzienna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wyznaczenie terminu wykonania obowiązku poprzez wskazanie konkretnej daty dziennej jest dopuszczalne i zgodne z przepisami k.p.a., a nawet sprzyja przejrzystości i pewności obrotu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 57 k.p.a. reguluje obliczanie biegu terminów, a nie sposób ich wyznaczania. Określenie terminu wykonania obowiązku do konkretnej daty jest jednoznaczne i nie narusza przepisów postępowania administracyjnego.

Czy proponowane przez inwestora rozwiązanie alternatywne (kurtyny przeciwpożarowe) może być uwzględnione w postępowaniu naprawczym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, proponowane rozwiązanie alternatywne stanowi jedynie propozycję technologiczną i nie może być uwzględnione w postępowaniu naprawczym, które ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez nałożenie określonych obowiązków, a nie prowadzenie postępowania projektowego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postępowanie naprawcze nie służy wyborowi równorzędnych koncepcji technicznych. Opinia techniczna inwestora nie podważa ustaleń faktycznych organów i nie może być podstawą do nieuwzględnienia nałożonych obowiązków, zwłaszcza że nie została potwierdzona przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę inwestora na decyzję organów nadzoru budowlanego nakazującą wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.

Przepisy (15)

Główne

P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2 i pkt 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis stosowany w postępowaniu naprawczym w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi.

WT art. 12 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepis dotyczący usytuowania ścian z otworami okiennymi przy granicy działki.

WT art. 12 § ust. 6 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepis dotyczący wymagań dla otworów w ścianach zewnętrznych.

P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę lub w przepisach.

P.b. art. 51 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis stosowany do robót budowlanych już zakończonych w ramach postępowania naprawczego.

Pomocnicze

P.b. art. 81a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis regulujący czynności kontrolne organów nadzoru budowlanego.

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 75 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przyjmowanie oświadczeń od stron w toku postępowania.

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania organów administracji publicznej.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 57

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące obliczania terminów.

WT art. 232 § ust. 6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepis dopuszczający różne rodzaje wypełnienia otworów wymagających zabezpieczenia p.poż.

P.b. art. 36a § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie okien i balkonu zamiast projektowanych luksferów stanowi istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę i narusza przepisy techniczno-budowlane. • Procedura naprawcza z art. 51 P.b. ma zastosowanie do robót budowlanych już zakończonych. • Czynności kontrolne na podstawie art. 81a P.b. nie wymagają obecności inwestora i mogą być przeprowadzane bez uprzedniego zawiadomienia. • Wyznaczenie terminu wykonania obowiązku poprzez konkretną datę dzienną jest dopuszczalne i zgodne z k.p.a.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym przeprowadzenie kontroli pod nieobecność inwestora. • Zarzuty dotyczące stosowania przepisów do robót niezakończonych. • Zarzuty dotyczące nieracjonalnego ustalenia terminu wykonania robót. • Propozycja alternatywnego rozwiązania technicznego (kurtyny przeciwpożarowe) jako podstawy do uchylenia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję bada ją wyłącznie pod względem zgodności z prawem, tj. legalności, a nie celowości, racjonalności, czy też zasad współżycia społecznego. • akcentowana przez inwestora geneza zainicjowanego przez sąsiada zgłoszenia, tj. istniejący konflikt sąsiedzki, pozostaje bez wpływu na ocenę tejże decyzji. • procedura naprawcza ma zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 P.b. [...] albo w art. 49f P.b. • w przypadku robot budowlanych już zakończonych zgodnie z art. 51 ust. 7 P.b. - przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz ust. 3 P.b. mają odpowiednie zastosowanie bez wstrzymania robót budowlanych przewidzianego w art. 50 P.b. • stan zgodności z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. oznacza zgodność zarówno z przepisami prawa materialnego z zakresu prawa budowlanego [...], jak i zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny na danym terenie • uzyskanie zgody na odstępstwo od przepisów warunków technicznych możliwe jest jedynie przed jego wykonaniem. • przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują instytucji odstępstwa od uzyskanego już uprzednio odstępstwa. • czynności kontrolne przewidziane w art. 81a ust. 2 P.b. nie są tożsame z oględzinami jako czynnością procesową przewidzianą w art. 79 k.p.a. • wyznaczenie terminu poprzez wskazanie konkretnej daty dziennej nie pozostaje w sprzeczności z przepisami k.p.a., a w wielu przypadkach sprzyja nawet większej przejrzystości i pewności obrotu prawnego

Skład orzekający

Anna Bartłomiejczuk

sprawozdawca

Barbara Romanczuk

członek

Elżbieta Lemańska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania naprawczego w przypadku istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, stosowania art. 51 P.b. do robót zakończonych, procedury kontroli budowlanej oraz wyznaczania terminów w decyzjach administracyjnych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę w zakresie otworów okiennych i balkonu przy granicy działki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki i problemy z samowolą budowlaną, a także pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują przepisy dotyczące postępowań naprawczych i kontroli budowlanej.

Sąsiad doniósł na okna i balkon. Sąd: "Z powrotem luksfery!"

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst