II SA/Bk 1860/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku S. R. o przyznanie prawa własności działki gruntu, która decyzją z 1980 r. została pozostawiona w bezpłatnym użytkowaniu jego babci W. R. po przejęciu przez Skarb Państwa jej gospodarstwa rolnego w zamian za rentę. Wniosek oparty był na art. 118 ust. 1 i 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Organy administracji, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły przyznania własności, argumentując, że skarżący nie wykazał faktycznego, nieprzerwanego władania nieruchomością po śmierci swojej babci (zmarłej w 2013 r.). Ustalono, że po śmierci rodziców skarżącego działka leżała odłogiem, a następnie była wykorzystywana przez sąsiada Ł. P. jako wybieg dla krów. WSA w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że przepis art. 118 ust. 2a ustawy wymaga faktycznego władania nieruchomością w zakresie odpowiadającym uprawnieniom użytkownika, a nie tylko potencjalnej możliwości władania czy zgody na użytkowanie przez osoby trzecie. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia procedury administracyjnej, w tym art. 10 § 1 k.p.a., uznając, że skarżący miał zapewnioną możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym ugorowanie działki czy korzystanie z niej przez sąsiada nie stanowi wystarczającego władania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "faktycznego władania" nieruchomością przez zstępnego w kontekście przepisów o przyznaniu własności działki po przekazaniu gospodarstwa rolnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników i przekazaniem gospodarstwa Państwu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zstępny osoby, której przysługiwało prawo bezpłatnego dożywotniego użytkowania działki gruntu po przekazaniu gospodarstwa rolnego Państwu, może uzyskać prawo własności tej działki, jeśli po śmierci osoby uprawnionej faktycznie władał nią w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zstępny nie może uzyskać prawa własności, jeśli nie wykaże faktycznego, ciągłego władania nieruchomością w zakresie odpowiadającym uprawnieniom zmarłego użytkownika po jego śmierci.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo zamieszkiwanie na terenie dawnego gospodarstwa, zarządzanie nieruchomością czy zgoda na jej użytkowanie przez sąsiada nie spełniają wymogu faktycznego władania wymaganego przez art. 118 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Kluczowe jest osobiste korzystanie z nieruchomości i pobieranie z niej pożytków w sposób odpowiadający uprawnieniom zmarłego użytkownika.
Czy naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) poprzez zbyt późne doręczenie zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. jest niezasadny, ponieważ zawiadomienie zostało wysłane przed wydaniem decyzji i odebrane przez upoważnionego pracownika kancelarii pełnomocnika z odpowiednim wyprzedzeniem.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego zostało wysłane z odpowiednim wyprzedzeniem przed wydaniem decyzji, a jego odbiór przez pracownika kancelarii pełnomocnika potwierdza, że strona miała możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia wniosków.
Przepisy (12)
Główne
u.s.s.r. art. 118 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, na jej wniosek przyznaje się własność tej działki.
u.s.s.r. art. 118 § 2a
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Z wnioskiem o przyznanie prawa własności działki określonej w ust. 1 lub 2 może wystąpić również zstępny osoby uprawnionej, o której mowa w tych przepisach, który po śmierci tej osoby faktycznie włada, w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom, daną nieruchomością.
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ powinien zapewnić stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu, w tym zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin art. 45
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin art. 52 § 2
k.c. art. 252
Kodeks cywilny
Użytkowanie polega na obciążeniu rzeczy prawem dla jej używania i pobierania pożytków.
k.c. art. 266
Kodeks cywilny
Użytkowanie ustanowione na rzecz osoby fizycznej wygasa najpóźniej z jej śmiercią.
k.c. art. 256
Kodeks cywilny
Użytkownik powinien wykonywać swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak faktycznego, nieprzerwanego władania nieruchomością przez skarżącego po śmierci poprzedniczki prawnej. • Użytkowanie działki przez sąsiada jako wybieg dla krów nie stanowi władania w rozumieniu art. 118 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. • Zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego zostało doręczone z odpowiednim wyprzedzeniem.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zbyt późne doręczenie zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego. • Naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niepełne i wybiórcze postępowanie dowodowe oraz dowolną ocenę dowodów. • Naruszenie art. 15 k.p.a. w zakresie, w jakim organ II instancji nie naprawił uchybień postępowania dowodowego. • Błędna wykładnia art. 118 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez zawężające rozumienie pojęcia "faktycznego władania".
Godne uwagi sformułowania
Sama potencjalna możliwość władania działką, bez rzeczywistego korzystania z niej przez daną osobę, nie jest wystarczająca do uznania za spełnioną przesłankę z art. 118 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. • Ugór działki rolniczej nie może być uznany za władanie nieruchomością w zakresie odpowiadającym uprawnieniom zmarłego użytkownika nieruchomości. • Celem przepisu art. 118 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie było zagwarantowanie zstępnym przysporzenia majątku, lecz przyznanie im na własność przydomowej działki, aby mogli z niej faktycznie korzystać na ich własne potrzeby.
Skład orzekający
Elżbieta Trykoszko
przewodniczący sprawozdawca
Marta Joanna Czubkowska
sędzia asesor sądowy
Elżbieta Lemańska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"faktycznego władania\" nieruchomością przez zstępnego w kontekście przepisów o przyznaniu własności działki po przekazaniu gospodarstwa rolnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników i przekazaniem gospodarstwa Państwu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów dotyczących prawa własności nieruchomości rolnej i wymaga analizy specyficznych przesłanek faktycznych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i rolnym.
“Czy można odziedziczyć własność ziemi po babci, jeśli się nią nie zajmowało?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.