II SA/Bk 1851/25

II SA/Bk 1851/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2026-01-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska /przewodniczący/
Elżbieta Trykoszko /sprawozdawca/
Marta Joanna Czubkowska
Symbol z opisem
6480
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant referent stażysta Emilia Jarząbska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 10 października 2025 r. nr B.ROA.0140.49.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w O. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 15 wrzenia 2025 r. numer 1/2025 znak BS.ZOO.0140.6.2025; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących zdarzeń.
Decyzją nr 1/2025 z 15 września 2025r. Dyrektor Zarządu Zlewni w O. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie powołując się na art. 16 ust.1 w związku z art. 3 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, po rozpatrzeniu wniosku D. Z. z 19 sierpnia 2025r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej w zakresie: przekazania kopii protokołów kontroli, monitoringów i wizji lokalnych, pozwoleń wodnoprawnych i decyzji obejmujących kolektor i przepust wału, uzgodnień dokonanych w toku postępowania ZRID, wszelkich analiz lub ekspertyz dotyczących przepustowości i bezpieczeństwa odprowadzania wód, odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie przekazania kopii protokołów kontroli obejmujących przepust wału.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawca D. Z. zażądał udostępnienia informacji publicznej w zakresie: przekazania kopii protokołów kontroli, monitoringów i wizji lokalnych, pozwoleń wodnoprawnych i decyzji obejmujących kolektor i przepust wału, uzgodnień dokonanych w toku postępowania ZRID, wszelkich analiz lub ekspertyz dotyczących przepustowości i bezpieczeństwa odprowadzania wód. Podkreślił, że organ nie był inwestorem czy wykonawcą przedmiotowego urządzenia i dysponuje niewielką częścią wnioskowanej informacji. Zgodnie z oceną organu, wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej tj. wymagającej dla jej udostępnienia podjęcia dodatkowych czynności analitycznych, redakcyjnych i organizacyjnych, wykraczających poza rutynowe działania organu.
W związku z powyższym, organ miał obowiązek pozytywnego rozpatrzenia wniosku wyłącznie w sytuacji spełnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego jak również możliwości spowodowania udostępnioną informacją realnej zmiany i ulepszenia życia społecznego. Wnioskodawcę wezwano do wykazania w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność informacji dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia żądanej informacji publicznej. Wnioskodawca ustosunkował się do treści wezwania, jednak w opinii organu, w zakresie przekazania kopii protokołów kontroli obejmujących przepust wału nie wykazał w sposób dostateczny szczególnej istotności dla interesu publicznego jak i możliwości realnej zmiany i ulepszenia życia społecznego. Nie wykazał również, że korzyści z upublicznienia określonej informacji będą większe niż środki wykorzystane na jej przetworzenie.
D. Z. wniósł odwołanie od tej decyzji, w którym podniósł, że organ I instancji błędnie zakwalifikował wnioskowaną informację jako przetworzoną i nie zbadał oraz nie uzasadnił, czy jej udostępnienie nie leży w interesie publicznym. Dodatkowo podniósł, iż organ miał obowiązek choćby częściowego udostępnienia informacji prostych, a odmówił całościowo, czym naruszył dyspozycję art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odwołujący wskazał również na sprzeczność w uzasadnieniu decyzji, polegającą w jego ocenie na wskazaniu, że dokumentacja jest obszerna i wymaga analizy oraz stwierdzenie, iż informacje nie są dostępne w prostej formie, podczas gdy sam organ posługuje się oznaczeniami wylotów w decyzjach wodnoprawnych, co wskazuje na to, iż informacje są uporządkowane i nadają się do udostępnienia. Finalnie skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa poprzez brak zebrania i rozważenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, ograniczenie się do własnej oceny bez odniesienia się do treści zgromadzonych dokumentów, nie wskazując wprost o ocenę których dokumentów chodzi. W oparciu o wskazaną w treści odwołania argumentację wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie organowi I instancji udostępnienia żądanych informacji, tj. wykazu i dokumentacji dotyczącej wylotów kanalizacji deszczowej w rejonie ul. [...], obejmujących m.in. oznaczenia wylotów, ich lokalizację oraz podstawę prawną funkcjonowania - w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Odwołanie nie zostało uwzględnione. Decyzją z 10 października 2025r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Białymstoku po jego rozpatrzeniu orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ II instancji podał, że wnioskodawca domagał się udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej kopii dokumentów, w tym:
- protokołów kontroli, monitoringów i wizji lokalnych;
- pozwoleń wodnoprawnych i decyzji obejmujących kolektor i przepust wału;
- uzgodnień dokonanych w toku postępowania ZRID;
- wszelkich analiz lub ekspertyz dotyczących przepustowości i bezpieczeństwa odprowadzania wód z okolic kolektora o średnicy 1800 mm, zlokalizowanego przy ul. [...], wraz z jego wylotem w rejonie wału przeciwpowodziowego.
Organ dalej podał, że w treści swojego wniosku skarżący wskazał, iż jest posiadaczem samoistnym działek nr [...] i [...] w O. Kolektor o średnicy 1800 mm zbiera wody opadowe i roztopowe z dużej części miasta i odprowadza je w bezpośrednim sąsiedztwie tych nieruchomości. W przeszłości intensywne opady doprowadziły do sytuacji kryzysowych – między innymi rozerwania przepustu z kręgów betonowych pod wałem przeciwpowodziowym i wymycia jego fragmentu. Według odwołującego istnieje realne ryzyko, że niewłaściwa przepustowość prowizorycznych lub docelowych rozwiązań odwadniających doprowadzi do zalewania sąsiednich gruntów, erozji wału, a w konsekwencji także zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców O. Z tego faktu wnioskodawca wywodził swój interes prawny i faktyczny w uzyskaniu informacji i urzędowego potwierdzenia działań podejmowanych przez Wody Polskie.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na uznanie, że zakres informacji wymagać będzie jej przetworzenia, wnioskodawca wezwany został do wykazania szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego. Pismem z dnia 1 września 2025 r. wnioskodawca odpowiedział na wezwanie nie kwestionując ustaleń organu I instancji, iż wnioskowana do udzielenia informacja publiczna będzie miała charakter przetworzony. Wskazał, iż dostęp do dokumentów technicznych i analiz jest niezbędny, by społeczeństwo mogło ocenić, czy inwestycja prowadzona jest zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju oraz przepisami prawa ochrony środowiska. Dostęp do tych danych umożliwi obywatelom weryfikację, czy inwestycja nie stwarza zagrożeń dla ich bezpieczeństwa oraz czy organy publiczne należycie wywiązały się z obowiązku oceny ryzyka powodziowego. Wskazał również, że w sytuacji, gdy inwestycja jest realizowana w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w której organy administracji publicznej pełnią jednocześnie rolę decydenta i uczestnika procesu inwestycyjnego, szczególnie ważna jest przejrzystość działań i dostęp do pełnej dokumentacji. Finalnie wnioskodawca podkreślił, że dokumenty, o których udostępnienie wnosi, dotyczą istotnych elementów technicznych. Brak społecznego dostępu do nich może skutkować poważnymi konsekwencjami ekologicznymi i gospodarczymi, w tym utratą naturalnych siedlisk, degradacją ekosystemów wodnych oraz zwiększonym ryzykiem podtopień.
Pismem z dnia 15 września 2025 r., Dyrektor Zarządu Zlewni w O. PGW WP, poinformował wnioskodawcę, że nie jest w posiadaniu wszystkich dokumentów i danych, o które wystąpiono. Wskazał, iż wcześniejszym pismem z dnia 19 sierpnia 2025 r., wnioskodawca poinformowany już został, że inwestorem przedmiotowego urządzenia jest Miasto O., które jest organem właściwym do udzielenia informacji publicznej w zakresie objętym pozwoleniem realizowanym w trybie specustawy drogowej. Jednocześnie organ I instancji poinformował, iż udostępnia wnioskodawcy treść decyzji pozwolenia wodnoprawnego znak(...) z dnia 5 marca 2025 r. na usługi wodne obejmujące odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych poprzez istniejące wyloty do rzeki Narew, rzeki Czeczotka oraz do urządzeń wodnych. Jednocześnie w dniu 15 września 2025 r., decyzją Dyrektor Zarządu Zlewni w O. PGW WP, odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie przekazania kopii protokołów kontroli obejmujących przepust wału.
Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że żądana informacja jest informacją przetworzoną. Skarżący bowiem wnioskował o udostępnienie protokołów kontroli okolic kolektora o średnicy 1800 mm, zlokalizowanego przy ul. [...], wraz z jego wylotem w rejonie wału przeciwpowodziowego, co stanowi jedynie wycinek dokumentacji będącej w posiadaniu organu. A zatem przygotowanie wnioskowanego dokumentu do udostępnienia niewątpliwie wymagało przetworzenia treści całego dokumentu. Zatem udostępniana informacja miałaby charakter informacji przetworzonej, której przygotowanie wymagałoby dodatkowego zaangażowania pracowników, odsuwając ich od zwykłych obowiązków.
Nadto organ Ii instancji podzielił stanowisko organu I instancji także co do tego, że skarżący nie wykazał szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego. Podkreślił odwołując się do stanowiska WSA w Olsztynie zajętego w wyroku o sygn. (...), że żądając informacji publicznej przetworzonej wnioskodawca powinien wykazać, w jakim zakresie jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, tj. w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. Podkreślił, że wiadomo mu z urzędu, że przed złożeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, to jest w lipcu 2025r.wnioskodawca zwracał się do Dyrektora Zarządu Zlewni w O. PGW WP o informacje związane z odpływem wód z kolektora deszczowego na teren jego działki oraz potencjalnych zagrożeń związanych z planowaną budową obwodnicy miasta O.. W treści pisma wskazano, iż okoliczne nieruchomości są zalewane w wyniku odpływu wód opadowych, co utrudnia dostęp do części jego działki i swobodne z niej korzystanie - a zatem uznać należy, iż odpowiedzi na nie oczekiwano z uwagi na partykularny interes osobisty. Dyrektor Zarządu Zlewni w O. PGW WP, w obszernym piśmie z dnia 19 sierpnia 2025 r., udzielił odpowiedzi na pytania zawarte we wcześniejszym wniosku skarżącego z dnia 27 lipca 2025 r., wskazując między innymi, iż dotychczas nie było zgłoszeń dotyczących zalewania terenów przyległych do kolektora ani terenów w pobliżu wylotu kolektora. Zatem należy zauważyć, iż poniekąd wnioskodawca sięgnął po kolejną formę pozyskania danych tj. w postaci wniosku o udzielenie informacji publicznej, albowiem we wcześniejszych odpowiedziach organu I instancji nie uzyskał informacji oraz opinii, które potwierdzałyby jego własną, negatywną ocenę sposobu zagospodarowania wód opadowych lub roztopowych z terenu miasta O. w przedmiotowej lokalizacji. Faktem jest, że wbrew niezadowoleniu wnioskodawcy organ I instancji udzielił odpowiedzi na jego żądanie zawarte w kolejnym wniosku z dnia 19 sierpnia 2025 r., w zakresie dotyczącym działalności tego organu oraz udostępnił wnioskodawcy treść pozwolenia wodnoprawnego znak: (...) z dnia 5 marca 2025 r. Tym samym organ I instancji udostępnił wnioskodawcy informacje niewymagające przetworzenia przez organ administracji publicznej, poinformował wnioskodawcę w jakim zakresie nie może zrealizować jego żądania oraz zadośćuczynił temu żądaniu w zakresie nie wymagającym umotywowania rzeczywistego interesu publicznego przez wnioskodawcę w sposób opisany na ramach niniejszej decyzji odwoławczej. Po analizie całego zebranego materiału dowodowego oraz informacji znanych organowi z urzędu, organ II instancji uznał, że w pozostałym zakresie organ I instancji zasadnie odmówił udostępnienia informacji publicznej.
W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy poprzez błędne uznanie, że żądanie dotyczy wyłącznie "informacji przetworzonej", podczas gdy co najmniej część obejmuje informację prostą (istniejące decyzje, operat, mapy, protokoły).
2. art. 14-16 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 7, 77 §1, 80 K.p.a. poprzez zaniechanie rozgraniczenia co jest proste, a co ewentualnie wymaga przetworzenia oraz pominięcie i niewskazanie konkretnych czynności koniecznych do przetworzenia.
3. art. 7, 8, 9 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania; Podnosząc ten zarzut skarżący podał, że organ ignoruje własne pismo z 17.07.2025 r. (...), w którym sam potwierdził istnienie pozwolenia i operatu określającego zasięg oddziaływania.
4. art. 49 Kpa w zw. z art. 401 ust. 1 Prawa wodnego poprzez nadużycie ogłoszeń publicznych (BIP/tablice) w sprawie pozwolenia wodnoprawnego, mimo że krąg stron dało się zidentyfikować (działki [...] i [...] leżące w bezpośrednim sąsiedztwie i w zasięgu oddziaływania).
5. art. 61 Konstytucji RP poprzez bezzasadne ograniczenie prawa do informacji o sprawach publicznych dotyczących bezpieczeństwa ludzi i mienia (system odwodnienia miasta)
Skarżący wniósł o
1. uchylenie w całości decyzji Dyrektora RZGW z 10.10.2025 r. (...) oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora ZZ w O. z 15.09.2025 r. (...);
2. zobowiązanie organu do udostępnienia żądanych informacji publicznych, w szczególności:
-kopii pozwolenia wodnoprawnego (...) z 5.03.2025 r. z operatem, mapami i załącznikami (w tym zasięg oddziaływania),
-protokołów kontroli i wizji lokalnych dotyczących ciągu odwodnieniowego: kolektor 01800 mm - starorzecze - wylot W1 - wał/przepompownia,
-opinii/ekspertyz/analiz dot. przepustowości i bezpieczeństwa układu,
3. przeprowadzenie rozprawy;
4. zasądzenie kosztów postępowania.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga podlegała uwzględnieniu ale nie w zakresie wszystkich wniosków skarżącego zawartych w skardze. Zakres kontroli sądowej wyznacza art. 134 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a nie odnoszącym się do przedmiotu niniejszej skargi, bo dotyczącym skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego. W świetle wskazanego przepisu art. 134 par.1 P.p.s.a. granice sprawy sądowoadministracyjnej zakreśla konkretny przedmiot zaskarżenia. W tym przypadku jest to decyzja odmawiająca przekazania kopii protokołów kontroli obejmujących przepust wału.
Wszelkie zatem wnioski skarżącego wykraczające poza przedmiot zaskarżenia zostały pominięte co skutkować także musiało odmową uwzględnienia wniosku dowodowego o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez zobowiązanie organu do przedłożenia sądowi dokumentacji dotyczącej awarii wału przeciwpowodziowego w O. oraz działań naprawczych, wyszczególnionej w skardze i w piśmie skarżącego z 2 stycznia 2026r. Wniosek dowodowy został oddalony, co odnotowano w protokole rozprawy (vide: k. 63 akt sądowych).
W konsekwencji związania sądu przedmiotem skargi na działanie organu, wyrażone konkretną zaskarżoną decyzją, sąd nie będzie się odnosił do ewentualnej bezczynności organu w zakresie braku udostępnienia innych niż protokoły kontroli informacji, objętych wnioskiem skarżącego, których zakres zresztą modyfikowany był w toku postępowania. Sąd zauważa, że we wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżący wnosił o "kopie protokołów kontroli, monitoringów i wizji lokalnych, pozwoleń wodnoprawnych i decyzji obejmujących kolektor i przepust wału, uzgodnień dokonanych w toku postępowania ZRID, wszelkich analiz lub ekspertyz dotyczących przepustowości i bezpieczeństwa odprowadzania wód". W odwołaniu od decyzji odmawiającej przekazania kopii protokołów kontroli obejmujących przepust wału, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wniósł o udostępnienie "wykazu i dokumentacji dotyczącej wylotów kanalizacji deszczowej w rejonie [...] obejmujących m.in. oznaczenia wylotów, ich lokalizację oraz podstawę prawną funkcjonowania". W skardze wniesionej do sądu w ramach wniosku dowodowego domagał się natomiast przedłożenia do akt sądowych "pozwolenia wodnoprawnego (...) z 5.03.2025 r. wraz z operatem i wszystkimi załącznikami graficznymi (w tym mapami z zasięgiem oddziaływania), protokołów kontroli/wizji układu: kolektor 01800 - starorzecze - wylot W1 - wał/przepompownia (2017-2025), opinii/ekspertyz o przepustowości i bezpieczeństwie" a w piśmie procesowym z 2 stycznia 2026r. wnosił o zobowiązanie organu do przedłożenia sądowi "dokumentacji dotyczącej awarii wału przeciwpowodziowego w O. oraz działań naprawczych" wymieniając cały szereg dokumentów.
Przypomnienie szerokiego zakresu informacji, której żądał skarżący nakazywało podmiotowi, zobowiązanemu jako organ administracji publicznej do udzielenia informacji publicznej, do poinformowania wnioskodawcy jakiego rodzaju dokumentami urzędowymi dysponuje i zobowiązania strony do sprecyzowania wniosku na podstawie tak udzielonej informacji. Nieskonkretyzowany wniosek o udzielenie informacji publicznej poprzez przesłanie kopii dokumentów urzędowych nakłada bowiem na podmiot zobowiązany obowiązek wyjaśnienia zakresu wniosku. Brak podjęcia takich działań przez Zarząd Zlewni w O. PGW WP, nie stanowi jednak przeszkody dla kontroli zgodności z prawem odmowy udostępnienia informacji publicznej w zakresie przekazania kopii protokołów kontroli obejmujących przepust wału, wyrażonej zaskarżoną decyzją. Skonkretyzowany bowiem przedmiot zaskarżonej decyzji w powiązaniu z granicami kontroli sądowej wyznaczonej wyłącznie przedmiotem zaskarżonego aktu, nie pozwala Sądowi administracyjnemu wyjść poza jego zakres i nie zachodzi potrzeba oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w udostępnieniu pozostałych żądanych informacji.
Zaskarżoną decyzją organ odmówił udostępnienia kopii protokołów kontroli obejmujących przepust wału uznając, że jest to informacja przetworzona a skarżący nie wykazał szczególnej istotności tej informacji dla interesu publicznego. Jest to - zdaniem sądu - stanowisko błędne albowiem zakwalifikowanie do informacji przetworzonej dokumentu urzędowego, niewątpliwie istniejącego i żądanego w formie nieprzekształconej, stanowi informację prostą.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Regulacja ta stanowi wyjątek od zasady statuowanej w art. 2 ust. 2 u.d.i.p., w myśl której od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Przywołane przepisy dają podstawę do wyróżnienia dwóch kategorii informacji publicznej: wyraźnie wzmiankowanej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. "informacji przetworzonej" oraz "informacji prostej". Tylko udostępnienie informacji publicznej należącej do pierwszej z wymienionych kategorii zostało uwarunkowane przez ustawodawcę dodatkowym kryterium - wykazania istotności dla interesu publicznego w jej uzyskaniu. Natomiast dostęp do informacji prostej pozostaje nieskrępowany w tym sensie, że podlega ogólnej regule z cytowanego wyżej art. 2 ust. 2 u.d.i.p.
Mimo, iż ustawodawca posłużył się w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. terminem "informacja przetworzona", to pojęcia tego nie zdefiniował, zaś termin "informacja prosta" w u.d.i.p. w ogóle nie występuje.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2018 r. o sygn. I OSK 1526/16, "informacja prosta" może być definiowana w sposób negatywny, jako informacja, która nie wymaga przetworzenia. Każda informacja prosta nie jest zatem informacją przetworzoną i odwrotnie, informacja przetworzona nie jest informacją prostą. Dlatego też, poszukując pozytywnej definicji informacji prostej, można uznać, że taką informacją jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada. Informacja prosta to taka, która jest już w posiadaniu zobowiązanego i może zostać od razu udzielona wnioskodawcy, a jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań) nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez proces przekształcenia, a zatem udostępnienie informacji prostej nie wiąże się z koniecznością wykonania pewnych dodatkowych, ponadprzeciętnych czynności, które z informacji prostych tworzyłyby nową informację. Informacja prosta może być udostępniona od razu w formie, w jakiej jest w posiadaniu zobowiązanego, albo też może być udostępniona wtedy, gdy po pewnych zwykłych, niewymagających większego wysiłku czynnościach może zostać udostępniona. Czynności takie nie powodują powstania nowej informacji, lecz tylko stanowią jej pewną "obróbkę", tak aby mogła zostać udostępniona wnioskodawcy. Natomiast na pojęcie "informacji przetworzonej" składają się dwa elementy. Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa jakościowo informacja. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację, prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny czy interpretacji danego zjawiska. Przetworzenie informacji wymaga więc dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku. Informacją przetworzoną jest taka informacja, która nie była w posiadaniu zobowiązanego, ale została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Podnosi się jednak, że często przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa. Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością. Nie będą więc informacją przetworzoną dokumenty, analizy albo opinie sporządzane przez zobowiązanego lub dla jego potrzeb, które zostały wytworzone w związku z jego bieżącą działalnością albo analizy dla potrzeb statystycznych. Takie dokumenty już istnieją i ich ujawnienie nie wymaga stworzenia nowej informacji.
W literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślane jest, że informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji (pozbawienie danych wrażliwych, podlegających ochronie, np. danych osobowych), bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu. Również wtedy, gdy organ administracji publicznej posiada w swoich zbiorach dane objęte wnioskiem, wykonanie prostych czynności technicznych, polegających np. na zliczeniu decyzji, nie może być uznane za przetworzenie informacji publicznej. Informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast w przypadku informacji przetworzonej można mieć do czynienia z sytuacją, gdy informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny.
W pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania. Przyjmuje się więc, że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Przetworzenia informacji nie można jednak utożsamiać wyłącznie z wytworzeniem informacji rodzajowo nowej, gdyż może ono polegać w szczególności na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, które nie zawsze są prowadzone w sposób umożliwiający proste udostępnienie zgromadzonych w nich danych oraz odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy, choćby poprzez opracowanie prostego zestawienia, np. zsumowaniu, zredagowaniu. Jeżeli więc udostępnienie informacji prostych wymagałoby analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów, to działania takie, z uwagi na wymagany nakład pracy, czasochłonność i w związku z tym zakłócenie normalnego toku pracy podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, może stanowić podstawę do przyjęcia, że żądane we wniosku informacje stanowią informację publiczną przetworzoną. W sprzeczności z zasadą dostępu do informacji publicznej pozostaje jednak kwalifikowanie informacji publicznej jako informacji przetworzonej tylko z uwagi na fakt, że jest ona przygotowywana dla wnioskującego podmiotu poprzez czynności polegające na odnalezieniu odpowiednich dokumentów, sporządzeniu ich kopii, nawet jeżeli są one czasochłonne i wymagają zwiększonego nakładu środków osobowych czy rzeczowych. Czynności te stanowią proste czynności kancelaryjno-biurowe o charakterze technicznym. W tej sytuacji należy wykluczyć, by wymagały one dokonania przez organ odpowiednich operacji myślowych - analiz, obliczeń, zestawień czy wyciągów, a zatem działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych, prowadzonego do przekształcenia zbioru tych informacji w nową jakościowo informację przetworzoną. Dopiero ewentualnie ich skala może powodować, iż informacja publiczna byłaby kwalifikowana jako przetworzona. Przyjmuje się zatem, że informacja przetworzona wiąże się z przygotowaniem szerokiego zakresu (przedmiotowego, podmiotowego, czasowego) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów. Ponadto pomimo, iż anonimizacja dokumentów stanowi jedynie przekształcenie informacji, to prowadzi do uzyskania informacji przetworzonej, jeżeli polega na utworzeniu całego zbioru tak opracowanych dokumentów, wcześniej wybranych z wszystkich posiadanych materiałów i przez to wymaga nakładu środków i zaangażowania pracowników z uszczerbkiem dla prawidłowego toku funkcjonowania organu .
Odnosząc powyższe rozważania do realiów kontrolowanej decyzji, należy podkreślić, że skarżący domagał się wydania informacji publicznej w postaci kopii protokołów kontroli obejmujących kolektor i przepust wału, przy czym z uzasadnienia wniosku wynikało, ze chodzi o kolektor o średnicy 1800 mm, który zbiera wody opadowe i roztopowe z dużej części miasta i odprowadza je w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości wnioskodawcy. Organ nie identyfikując protokołów (protokołu) kontroli od razu wezwał skarżącego do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego wnioskowanej informacji uznając za przetworzoną a w decyzji odmawiającej udostępnienia protokołów kontroli wału stwierdził, że realizacja wniosku z uwagi na zakres żądanej informacji "niosłaby za sobą niewątpliwie konieczność delegowania pracownika, ponieważ Zarząd Zlewni nie dysponuje gotowym zbiorem zawierającym żądane informacje, który umożliwiałby automatyczną odpowiedź na wniosek". Organ II instancji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji już zidentyfikował protokół kontroli będący w posiadaniu organu, którego dotyczył wniosek o udostępnienie informacji stwierdzając, że jest to protokół z kontroli okresowej pięcioletniej obiektu budowlanego – wału przeciw powodziowego – "Wał lewy rzeki Narew od km od km O÷OOO do km 4÷390 w km rzeki 148÷200 – 144÷800", wykonanej w grudniu 2021 r. Organ II instancji dodał także, że wały przeciwpowodziowe stanowią obiekty budowlane kluczowe z punktu widzenia bezpieczeństwa a kontrole okresowe pięcioletnie przeprowadzane są na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wskazał, ze protokół stanowi obszerne opracowanie - 33 strony dokumentu głównego i ok. 100 stron załączników w postaci map, profili, przekroi, kart otworów geotechnicznych, kart sondowań dynamicznych, zestawień profili otworów, badań laboratoryjnych, obliczeń stateczności, obliczeń filtracji, zestawień budowli wałowych, dokumentacji fotograficznej i wyników badań geofizycznych. Skarżący wnioskował o udostępnienie protokołów kontroli okolic kolektora o średnicy 1800 mm, zlokalizowanego przy ul. [...], wraz z jego wylotem w rejonie wału przeciwpowodziowego, co stanowi wycinek dokumentacji będącej w posiadaniu organu. A zatem przygotowanie wnioskowanego dokumentu do udostępnienia niewątpliwie wymagało przetworzenia treści całego dokumentu. Zatem udostępniana informacja miałaby charakter informacji przetworzonej, której przygotowanie wymagałoby dodatkowego zaangażowania pracowników, odsuwając ich od zwykłych obowiązków.
Zdaniem sądu przekazanie kopii protokołu, nawet obszernego co do ilości kart, nie wymagało wykonania czynności przetwarzających treść dokumentu a jedynie prostych czynności kancelaryjno-biurowych o charakterze technicznym (skserowania dokumentu). Dokument urzędowy, niewątpliwie stanowiący informacją publiczną, wytworzony przez organ administracji publicznej i będący w jego posiadaniu, podlega udostępnieniu jako informacja publiczna prosta, nie wymagająca przetworzenia. Sporządzenie kopii dokutemu urzędowego nie jest jego przetworzeniem a mieści się w czynnościach kancelaryjno-biurowych pracownika urzędu obsługującego organ.
Mając powyższe na uwadze sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu II instancji i decyzji ją poprzedzającej wydanej przez organ I instancji jako wydanych z naruszeniem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się zasądzenie od organu na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego (art. 200 w związku z art. 210 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)