II SA/Bk 1842/25

II SA/Bk 1842/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2026-02-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk
Marek Leszczyński /przewodniczący/
Marta Joanna Czubkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Wojewody Podlaskiego z dnia 18 września 2025 r. nr AB-III.7842.3.2025.RC w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Wojewody Podlaskiego na rzecz skarżącej G. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 18 września 2025 r. nr AB-III.7842.3.2025.RC., Wojewoda Podlaski, działając na podstawie art. 134 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania G. S., stwierdził niedopuszczalność odwołania, od decyzji Starosty Łomżyńskiego z 7 sierpnia 2025 r. nr ROŚB.6742.1.2025, wydanej w przedmiocie niezbędności wejścia Ł. T. na teren sąsiedniej nieruchomości nr [...], gmina Piątnica, stanowiącej własność J. S., celem wykonania docieplenia i elewacji ściany szczytowej istniejącego budynku mieszkalnego (nr [...]) usytuowanego na działce nr [...], gm. Piątnica.
W uzasadnieniu organ powołując się na art. 127 § 1 K.p.a. stwierdził, że postępowanie odwoławcze może zostać uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej polegającej na wniesieniu odwołania (zasada skargowości). Podniesiono, że legitymację do wniesienia odwołania ma wyłącznie strona, a więc podmiot który spełnia przesłanki, o których mowa w art. 28-30 K.p.a. W niniejszej sprawie G. S. nie była stroną postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji. Wobec powyższego obowiązkiem organu odwoławczego było stwierdzenie niedopuszczalność wniesienia przez nią odwołania.
Skargę na to postanowienie do sądu administracyjnego wniosła G. S. i zarzuciła, że wraz z mężem – J. S. zostali niesprawiedliwie potraktowani w sprawie niezbędnego wejścia sąsiada na ich działkę. Organy nie wzięły pod uwagę co oni mają do powiedzenia i wydały pozwolenie od którego nie mogą się odwołać. Sami starali się o takie zezwolenie w celu orynnowania budynków gospodarczych, gdzie mieli jeszcze 80 cm i takiego zezwolenia nie otrzymali. Sąsiad nie chciał ich wpuścić i byli zdani sami na siebie przez około rok. Dopiero pomoc radcy prawnego spowodowała uzyskanie przez nich zezwolenia. A gdy dostali to zezwolenie to wchodzili przez płot i garaż bo sąsiad ich inaczej nie wpuścił. W sprawie niniejszej sąsiad dostał zezwolenie od ręki i to bez ich prawa do odwołania. W związku tym skarżąca wnosi o wstrzymanie prac sąsiada. Tym bardziej, że po śmierci syna sąsiad wszedł i "rozwalił płot" twierdząc że miał zezwolenie.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie Wojewody Podlaskiego stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez G. S.
Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 134 K.p.a. Zgodnie z tą regulacją organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W sprawie niniejszej stwierdzono, że odwołanie wniesione przez G. S. jest niedopuszczalne z tego powodu, że nie była ona stroną postępowania przed organem pierwszej instancji.
Odnosząc się do tego wskazać należy, że zaskarżona odwołaniem G. S. decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 47 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa).
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu.
W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości – art. 47 ust. 2 ustawy.
W regulacji tej unormowana jest instytucja postępowania w przedmiocie rozstrzygnięcia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Uprawnienie do wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie organ administracji publicznej uzyskuje dopiero wówczas, gdy strony (z jednej strony uprawniony do korzystania z nieruchomości - właściciel sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemca) a z drugiej inwestor pragnący skorzystać w określony sposób z nieruchomości), nie mogą samodzielnie dojść do porozumienia we wskazanym zakresie.
Jak wynika z treści tej regulacji stronami takiego postępowania zasadniczo są inwestor oraz właściciel sąsiedniej nieruchomości. W związku z tym przymiot strony w niniejszym postępowaniu przysługiwał J. S. – jedynemu właścicielowi działki sąsiedniej nr [...] (vide: informacja z operatu ewidencyjnego w zakresie gruntów) oraz inwestorowi – Ł. T.
Rację ma zatem organ odwoławczy w tym zakresie, że G. S. nie będąc stroną postępowania przed organem pierwszej instancji, nie mogła wnieść odwołania we własnym imieniu. Mogła zaś w tym postępowaniu uczestniczyć jako pełnomocnik męża.
W przedmiotowej sprawie sąd rozważał, czy może mieć w niej zastosowanie instytucja z art. 33 § 4 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony. Sytuacja przewidziana przywołaną regulacją nie ma jednak zastosowania do wniesienia odwołania. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że wniesienie odwołania nie jest sprawą mniejszej wagi, a tylko taki przypadek uprawnia do uznania, że pełnomocnictwo nie jest wymagane (zob. wyrok NSA z 8 kwietnia 2011 r., I OSK 858/10, pub. CBOSA). Regulacja ta nie mogła zatem znaleźć zastosowania w sprawie niniejszej.
W takie sytuacji, zdaniem sądu, przed stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania złożonego przez G. S., organ odwoławczy powinien wezwać ją do uzupełnienia braku formalnego odwołania, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do reprezentowania męża w ramach tego postępowania. Dopiero nie uzupełnienie tego braku mogło skutkować stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania. Wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania bez uprzedniego wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa było przedwczesne i nastąpiło z naruszeniem art. 134 w zw. z art. 8 K.p.a. Zaznaczyć należy, że z akt sprawy niniejszej wynika, że G. S. odbierała jako dorosły domownik korespondencję kierowaną do J. S. (vide: zawiadomienie o wszczęciu postepowania administracyjnego). Nadto na etapie postępowania sądowego do akt sprawy zostało przedłożone pełnomocnictwo z 3 lipca 2024 r. udzielone przez J. S. żonie – G. S. do występowania w jego imieniu przed organami administracji publicznej oraz jednostkami samorządu terytorialnego, a także innymi podmiotami, sądami wszystkich instancji (...). Organy miały zatem wiedzę, że G. S. jest żoną J. S. i mieszka razem z nim. Stwierdzenie że nie jest ona uprawniona do złożenia odwołania we własnym imieniu, powinno skutkować wezwaniem jej do przedłożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu męża.
Jednocześnie sąd wskazuje, że granice sprawy w zakresie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wyznaczają okoliczności faktyczne i prawne o charakterze procesowym, a więc kwestie nie odnoszące się do samego rozstrzygnięcia, od którego ten środek zaskarżenia złożono. Oznacza to, że poza "granicami sprawy" w przedmiocie niedopuszczalności odwołania pozostaje ocena legalności merytorycznej decyzji organu pierwszej instancji – czyli decyzji rozstrzygającej o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sąd uchylił zaskarżone postanowienie. W pkt. 2 wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 ww. ustawy. Do kosztów tych zaliczono wpis sądowy w wysokości 200 zł.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ w pierwszej kolejności wezwie G. S. do uzupełnienia braku formalnego odwołania, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do reprezentowania męża w tym postępowaniu. Dopiero bezskuteczny upływ terminu do uzupełnienia tego braku może skutkować stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania wniesionego przez G. S..