II SA/Bk 175/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2007-05-10
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościzwrotwywłaszczenieplan zagospodarowania przestrzennegopostępowanie administracyjneumorzenietożsamość sprawypowaga rzeczy osądzonej

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części nieruchomości, uznając sprawę za tożsamą z wcześniej rozstrzygniętą.

Skarżący domagali się zwrotu części nieruchomości, argumentując zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji umorzyły postępowanie, powołując się na wcześniejszą decyzję o umorzeniu z 2002 roku, która stwierdziła brak wywłaszczenia i tym samym brak podstaw do zwrotu. Sąd administracyjny zgodził się z organami, uznając tożsamość sprawy i oddalając skargę.

Skarżący, państwo S. i A. Ł., wystąpili z wnioskiem o zwrot części nieruchomości, powołując się na uchwalenie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prezydent Miasta B. umorzył postępowanie, wskazując na wcześniejszą decyzję z 2002 roku, która już rozstrzygnęła sprawę umorzenia postępowania o zwrot nieruchomości, stwierdzając brak wywłaszczenia. Wojewoda P. utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając tożsamość sprawy podmiotową i przedmiotową z poprzednim postępowaniem. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując, że nowy plan zagospodarowania przestrzennego zmienia stan prawny i uzasadnia zwrot. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd uznał, że sprawa jest tożsama z poprzednio rozstrzygniętą, a tożsamość sprawy, rozumiana jako występowanie tych samych podmiotów, tego samego przedmiotu i stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym, stanowi przesłankę do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Sąd podkreślił, że uchwalenie nowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wpływa na stosunki własnościowe w kontekście przepisów o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne złożenie wniosku jest niedopuszczalne, jeśli sprawa jest tożsama z wcześniej rozstrzygniętą.

Uzasadnienie

Tożsamość sprawy, rozumiana jako identyczność podmiotów, przedmiotu i stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym, stanowi przesłankę do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Ponowne wydanie decyzji w takiej sytuacji skutkowałoby nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 216

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tożsamość sprawy ze sprawą rozstrzygniętą prawomocną decyzją o umorzeniu postępowania. Brak wywłaszczenia nieruchomości w rozumieniu przepisów, co wyklucza zastosowanie przepisów o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Uchwalenie nowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wpływa na stosunki własnościowe w kontekście zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Nowy plan zagospodarowania przestrzennego zmienia stan prawny i uzasadnia ponowne rozpoznanie wniosku o zwrot nieruchomości. W sprawie nie występuje powaga rzeczy osądzonej.

Godne uwagi sformułowania

Jedną z przesłanek bezprzedmiotowości postępowania jest tożsamość sprawy, czyli sytuacja, w której sprawę wcześniej rozstrzygnięto inną decyzją ostateczną. Tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy występują w niej te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym.

Skład orzekający

Elżbieta Trykoszko

przewodniczący

Anna Sobolewska-Nazarczyk

sprawozdawca

Małgorzata Roleder

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach o zwrot nieruchomości w przypadku tożsamości sprawy z wcześniej rozstrzygniętą, a także brak wpływu zmian planistycznych na możliwość ponownego rozpoznania wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy poprzednie postępowanie zostało prawomocnie zakończone umorzeniem z powodu braku wywłaszczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia tożsamości sprawy w postępowaniu administracyjnym i zwrotu nieruchomości, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego.

Czy można odzyskać nieruchomość, gdy sprawa była już raz rozstrzygnięta? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 175/07 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2007-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk /sprawozdawca/
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art. 216
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Tezy
Jedną z przesłanek bezprzedmiotowości postępowania jest tożsamość sprawy, czyli sytuacja, w której sprawę wcześniej rozstrzygnięto inną decyzją
ostateczną. Tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy występują w niej te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu
prawnego w niezmienionym stanie faktycznym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r. sprawy ze skargi S. i A. Ł. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu części nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] października 2006 roku państwo S. i A. Ł. wystąpili do Prezydenta Miasta B. z wnioskiem o zwrot części działki oznaczonej w numerem geodezyjnym [...] w obr. [...] w związku z przyjęciem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Z. i części osiedla Dz. w B.
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] Prezydent Miasta B. działający jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej umorzył postępowanie w sprawie o zwrot części nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów m. B. nr geod. [...] w obr.[...] "Z.". W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż rozpoznając przedmiotowy wniosek ustalono, że postępowanie w sprawie zwrotu wyżej wymienionej nieruchomości było już prowadzone przez Prezydenta Miasta B. na wniosek z dnia [...] sierpnia 2002 roku złożony przez państwa S. i A. Ł. W wyniku przeprowadzonego wówczas postępowania, w dniu [...] września 2002 roku została wydana decyzja administracyjna nr [...] orzekająca umorzenie postępowania. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca wywłaszczenie, (art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami), wobec czego nie mają zastosowania przepisy o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Z uwagi, iż od powyższej decyzji strony nie złożyły odwołania w dniu [...] października 2002 r. stała się ostateczna, zaś postępowanie o zwrot zostało ostatecznie zakończone. Z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 Kpa) oraz sankcję nieważności wynikającą z art. 156§1 pkt. 3 Kpa, w ocenie organu istniał obowiązek umorzenia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 105§1 Kpa.
Z powyższą decyzją nie zgodzili się państwo Ł. i złożyli odwołanie do Wojewody P. Zdaniem Odwołujących się, w sprawie nie występuje powaga rzeczy osądzonej, albowiem ich wniosek został podyktowany faktem, iż uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] maja 2006 r. został zatwierdzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części osiedla Z. w B. Z tegoż planu wynika, iż część działki o nr [...] nie została przeznaczona pod drogę, a zatem wniosek o zwrot tej części działki jest zasady, gdyż w dalszym ciągu stanowi ona ich własność.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] Wojewoda P. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu II instancji odwołanie jest niezasadne i nie podlega uwzględnieniu. Z przedłożonych przez organ I instancji akt sprawy wynika, że sprawa zwrotu części działki nr [...] jest przedmiotem kolejnego wniosku Odwołujących. Decyzją z dnia [...] września 2002 r., Nr [...], Prezydent Miasta B. działający jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej umorzył postępowanie wszczęte na wniosek odwołujących o zwrot części nieruchomości położonej w B. przy ul. L., oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w obr. [...]. Aktualny wniosek dotyczy tej samej nieruchomości, pochodzi od stron poprzednio prowadzonego postępowania i dotyczy tej samej materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia tj. art. 136 ust. 3 w związku z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Podkreślił, że art. 216 ustawy nie obejmował i nie obejmuje przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, na mocy których przechodziły na własność Skarbu Państwa grunty pod drogi i ulice w związku z zatwierdzeniem podziału nieruchomości. Bez wątpienia w trybie tej ustawy nastąpiło nabycie przez gminę własności działek, a aktualnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego, nie ma związku z niniejszym rozstrzygnięciem. Należy zatem podzielić zajęte przez organ I instancji stanowisko, iż mamy tu do czynienia z tożsamością niniejszej sprawy ze sprawą rozstrzygniętą decyzją Nr [...], z dnia [...] września 2002 r. Jak słusznie zauważył organ I instancji, ponownie wydana w tym przedmiocie decyzja byłaby z mocy prawa nieważna - art. 156 § l pkt 3 Kpa.
Na powyższą decyzję państwo S. i A. Ł. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. stwierdzając, iż jest ona niesłuszna, w sposób rażący naruszająca prawo i bardzo krzywdząca. W uzasadnieniu podtrzymali dotychczasowe stanowisko w sprawie, stwierdzając, iż w sprawie nie miała miejsca powaga rzeczy osądzonej. Zdaniem Skarżących, skoro część działki [...] nie została przeznaczona pod drogę publiczną, ich wniosek o zwrot tejże części działki jest zasadny. Zdaniem Skarżących część sporej działki w dalszym ciągu stanowi ich własność. Dodatkowo wskazali, że w dniu [...] maja 2003 r. złożyli wniosek do Wojewody P. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. K. w sprawie [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o pow. [...] ha położonej na terenie wsi Z. jak też stwierdzenia, że grunty przeznaczone pod budowę ulic wydzielone z nieruchomości objęte podziałem jako działki [...] i [...] z mocy postanowień art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości przechodzą na własność gminy D. K. Z uwagi na powyższe wnieśli o uchylnie zaskarżonej decyzji jak i decyzji jej poprzedzającej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi. Zaznaczył, że z prawnego punktu widzenia nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie organów fakt nieotrzymania odszkodowania za przejętą nieruchomość, rozstrzygniętą wyrokiem WSA z dnia [...] października 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 555/06.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne bądź przepisy postępowania administracyjnego.
Zgodzić się należy z Wojewodą P., iż przedmiotowa sprawa, dotycząca zwrotu części działki oznaczonej nr geod. [...] położonej w Z. jest tożsama ze sprawą rozstrzygniętą decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2002 r.
Zgodnie z art. 105§1 Kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Jedną z przesłanek bezprzedmiotowości postępowania jest tożsamość sprawy, czyli sytuacja w której sprawę wcześniej rozstrzygnięto inną decyzją ostateczną (błędnie określaną przez obie strony jako powaga rzeczy osądzonej). Jednocześnie tożsamość spraw stanowi jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji – art. 156§1 pkt. 3 Kpa.
W doktrynie jak i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy występują w niej te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym – (vide J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Warszawa 2006, s. 747; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1999 r. sygn. akt III S.A. 6434/97 opubl. LEX 37852). W ocenie Sądu wszystkie powyższe warunki zostały w sprawie spełnione.
Jak wynika z akt administracyjnych dołączonych do sprawy państwo S. I A. Ł. wystąpili w dniu [...] sierpnia 2002 r. z wnioskiem o zwrot części działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w obr. [...]. W wyniku przeprowadzonego wówczas postępowania, w dniu [...] września 2002 roku została wydana decyzja administracyjna nr [...] orzekająca umorzenie postępowania. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca wywłaszczenie, (art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami) wobec czego nie mają zastosowania przepisy o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Powyższa decyzja jest ostateczna. Z identycznym wnioskiem państwo Ł. wystąpili do Prezydenta Miasta B. również w dniu [...] października 2006 r., motywując go uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Z. i części osiedla Dz. w B. Nie może zatem budzić wątpliwości, iż zakresy podmiotowe i przedmiotowe obu wniosków są identyczne.
W sprawie niezmieniony jest również stan prawny, albowiem art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) nie dotyczył i nie dotyczy przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, na podstawie których przechodziły na własność Skarbu Państwa grunty zajęte pod drogi publiczne.
Podkreślić należy, że podnoszona przez Skarżących okoliczność uchwalenia w 2006 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Z. i części osiedla Dz. w B. w żaden sposób nie wpłynęła na stan prawny w niniejszej sprawie. Plan zagospodarowania przestrzennego w żaden sposób nie wpływa na stosunki własnościowe działek nim objętych, dlatego też nie mógł stanowić podstawy ponownego rozpoznania wniosku o zwrot części działki oznaczonej nr [...] obr. [...] w Z.
W świetle powyższych rozważań brak jest podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie
art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI