II SA/Bk 1722/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, potwierdzając prawidłowość obciążenia nimi właścicieli sąsiadujących nieruchomości.
Skarga została wniesiona na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy Czeremcha o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego. S. G. kwestionował sposób podziału kosztów, sugerując odpowiedzialność Starostwa Powiatowego i geodety. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że koszty postępowania rozgraniczeniowego, zgodnie z art. 152 K.c. i art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., ponoszą właściciele sąsiadujących nieruchomości, ponieważ postępowanie toczy się w ich wspólnym interesie.
Sprawa dotyczyła skargi S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Czeremcha o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie to zostało wszczęte na wniosek S. G. w celu ustalenia przebiegu granic między jego nieruchomością a nieruchomością sąsiednią. Wójt obciążył kosztami postępowania rozgraniczeniowego (5.000 zł) wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości, dzieląc je po połowie. S. G. wniósł zażalenie, a następnie skargę do WSA, argumentując, że koszty powinny obciążać Starostwo Powiatowe lub geodetę z powodu rzekomych błędów w nadzorze i pracach geodezyjnych. WSA w Białymstoku oddalił skargę, powołując się na uchwałę NSA z 11 grudnia 2006 r. (I OPS 5/06) oraz utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym koszty postępowania rozgraniczeniowego ponoszą wszyscy właściciele sąsiadujących nieruchomości, gdyż postępowanie to leży w ich wspólnym interesie prawnym. Sąd podkreślił, że przepisy K.p.a. (art. 262 § 1 pkt 2) i K.c. (art. 152) stanowią podstawę do takiego podziału kosztów, a zarzuty skargi dotyczyły wadliwości postępowania rozgraniczeniowego, a nie samej wysokości czy proporcji podziału kosztów. Sąd odmówił również zawieszenia postępowania, mimo wniosku o przekazanie sprawy do sądu cywilnego, wskazując, że niniejsza sprawa dotyczy kosztów postępowania administracyjnego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążają wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, ponieważ postępowanie to leży w ich wspólnym interesie prawnym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA I OPS 5/06 oraz art. 152 K.c. i art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., wskazując, że koszty te są ponoszone w interesie wszystkich stron, a nie tylko inicjatora postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 152
Kodeks cywilny
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 263 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 262 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 262 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 264 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 264 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 135
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 125 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 269 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.g.k. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 29 § 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 31 § 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty postępowania rozgraniczeniowego ponoszą wszyscy właściciele sąsiadujących nieruchomości, gdyż postępowanie to leży w ich wspólnym interesie prawnym (art. 152 K.c., art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., uchwała NSA I OPS 5/06). Zarzuty dotyczące wadliwości prac geodezyjnych nie wpływają na zasady podziału kosztów postępowania administracyjnego. Wniosek o przekazanie sprawy do sądu cywilnego nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie kosztów.
Odrzucone argumenty
Koszty postępowania powinny obciążać Starostwo Powiatowe lub geodetę z powodu rzekomych błędów w nadzorze i pracach geodezyjnych. Postępowanie rozgraniczeniowe powinno być zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania rozgraniczeniowego w sądzie cywilnym.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony.
Skład orzekający
Barbara Romanczuk
przewodniczący
Marta Joanna Czubkowska
sprawozdawca
Marek Leszczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Podział kosztów postępowania rozgraniczeniowego między właścicieli sąsiadujących nieruchomości, interpretacja art. 152 K.c. i art. 262 K.p.a. w kontekście kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego; w sprawach cywilnych mogą obowiązywać inne zasady.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podziału kosztów w postępowaniach administracyjnych, szczególnie w kontekście nieruchomości. Choć nie zawiera przełomowych argumentów, jest ważna dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości.
“Kto płaci za rozgraniczenie działki? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Bk 1722/25 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2025-11-27 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-10-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Barbara Romanczuk /przewodniczący/ Marek Leszczyński Marta Joanna Czubkowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6122 Rozgraniczenia nieruchomości Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Rozgraniczenie nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 263 par. 1, art. 262 par. 1 pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 26 lutego 2025 r. nr 400.158/C-14/8/24 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę. Uzasadnienie Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. We wniosku z 9 maja 2024 r. S. G. wystąpił do Wójta Gminy Czeremcha o rozgraniczenie nieruchomości, położonych w obrębie K., gmina Czeremcha, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu wskazał na istniejący spór i przesunięcie granicy pomiędzy nieruchomościami, w porównaniu do stanu z 2014 r. Do wniosku dołączył kopie dokumentów, tj.: mapę zasadniczą z 25 stycznia 2024 r., szkic wyznaczenia projektowanych działek w związku ze scaleniem obszaru K., kopię dokumentu z zasobu (mapa) z 21 marca 2023 r. Decyzją z 18 grudnia 2024 r. nr GGiOŚ.6830.1.2024.ESP Wójt Gminy Czeremcha zatwierdził przebieg granicy nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], położonej w obrębie [...] K., gmina Czeremcha z nieruchomością sąsiednią, oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], położoną w obrębie [...] K., gm. Czeremcha, zgodnie z przedłożoną dokumentacją rozgraniczenia. W związku z powyższym, postanowieniem z tego samego dnia 18 grudnia 2024 r. nr GGiOŚ.6830.1.2024.ESP, Wójt Gminy Czeremcha, w pkt. 1 obciążył kosztami postępowania rozgraniczeniowego: 1) S. G. - w wysokości 2.500 zł; 2) E. P. - w wysokości 833,34 zł; 3) J. P. - w wysokości 833,34 zł; 4) J.1 P. - w wysokości 833,34 zł; w pkt. 2 wskazał, że ww. kwoty wymienione w pkt 1 niniejszego postanowienia S. G., E. P., J. P. i J.1 P. uiszczą na rachunek bankowy Gminy Czeremcha w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że w sprawie niesporne jest, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek S. G., a zatem istniał spór graniczny uzasadniający wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, mającego na celu ustalenie przebiegu granic między spornymi działkami. Natomiast, ogólne koszty przeprowadzenia prac rozgraniczeniowych stanowiące wynagrodzenie uprawnionego geodety wyniosły 5.000 zł brutto i zostały poniesione przez Gminę Czeremcha w dniu 5 grudnia 2024 r., zgodnie z fakturą VAT nr 5/2024 z 21 listopada 2024 r. Wobec zakończenia postępowania rozgraniczeniowego na etapie administracyjnym organ ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego, obciążając nimi strony sporu. Na wysokość ustalonych kosztów postępowania składają się jedynie czynności geodety ustalone na podstawie ww. faktury, co jest zgodne z przepisem art. 263 § 1 K.p.a. Organ uznał, że powyższe ustalenie kosztów postępowania i obciążenie nimi stron, tj. właścicieli rozgraniczanych nieruchomości jest zgodne z zasadą, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu i utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Na powyższe postanowienie zażalenia wnieśli S. G., J.1 P., J. P. i E. P., z tym że zażalenia J.1 P., J. P. i E. P. zostały wniesione z uchybieniem terminu. S. G. w swoim zażaleniu stwierdził, że rozgraniczenie zostało przeprowadzone pobieżnie i niezbyt profesjonalnie. Uważa, że kosztami postępowania powinno być obciążone Starostwo Powiatowe w Hajnówce, które zaniechało prawidłowego nadzoru, nad prowadzonymi w przeszłości pracami geodezyjnymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku postanowieniem z 26 lutego 2025 r. nr 400.158/C-14/8/24 utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że rozstrzygając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, co do zasady, organ administracji ma obowiązek obciążyć tymi kosztami strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, z której inicjatywy wszczęto postępowanie. Sposób rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego opiera się na zasadach uregulowanych w art. 152 K.c. Stanowisko to potwierdził NSA w uchwale składu 7 sędziów z 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06 wskazując, że organ administracji publicznej rozstrzygając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 K.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. W postępowaniu administracyjnym ma zastosowanie art. 152 K.c. stanowiący, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. W uzasadnieniu uchwały NSA stwierdził również, że w przypadku postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może stać na stanowisku, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic, a co za tym idzie, nie powinien ponosić kosztów rozgraniczenia, to jednak ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z 19 września 2007 r., I OSK 1356/06 stwierdzając, że stosownie do treści art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., organ administracji powinien kierować się celem postępowania rozgraniczeniowego, a zatem mieć na uwadze korzyści jakie dzięki rozgraniczeniu nieruchomości uzyskują wszystkie uczestniczące w nim strony. Kolegium stwierdziło, że ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną, a udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania z uwagi na sporny charakter przebiegu granicy. Potrzeba przeprowadzenia postępowania rozgraniczającego zachodzi bowiem nie tylko w sytuacji istnienia sporu (konfliktu) co do przebiegu granicy, ale także w razie przesunięcia, uszkodzenia lub zniszczenia znaków granicznych uprzednio ustalonych, jeżeli brak jest dokumentów pozwalających na określenie ich pierwotnego położenia (vide: wyrok NSA z 15 maja 2018 r., I OSK 1230/16 oraz powołane tam postanowienie SN z 29 czerwca 1999 r., I CKN 683/99). Przepis art. 152 K.c. stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia także wówczas, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Zgodnie natomiast z art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że ustala on zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony) a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony; w przypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w 152 K.c. Organ podniósł, że w orzecznictwie pojawiło się stanowisko, zgodnie z którym ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli jedynie wówczas, gdy granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Inaczej rzecz ujmując, warunkiem koniecznym do przyjęcia, że postępowanie toczy się w interesie prawnym wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości jest istnienie sporu co do przebiegu granicy. Jeżeli takiego sporu nie ma, nie można automatycznie zakładać, że postępowanie to toczy się w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. I tak w wyroku z 8 listopada 2016 r., II SA/Bk 575/16 WSA w Białymstoku stwierdził, że podział kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego zgodnie z art. 152 i 153 K.c., czyli po połowie, jest zasadą, od której jednak mogą wystąpić wyjątki. Orzeczenie o kosztach postępowania następuje zawsze na podstawie oceny stanu faktycznego sprawy i zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego. Postanowienie, dotyczące kosztów postępowania powinno zatem uwzględniać rozstrzygnięcie organu co do meritum sprawy. W rezultacie, wydając orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania, organ musi zawsze brać pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich czy wszystkie a w tym ostatnim przypadku – w jakim stosunku. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego wynoszące 5.000 zł, które zostały wyłożone przez organ, zgodnie z fakturą VAT z 21 listopada 2024 r. W ocenie Kolegium organ zasadnie obciążył kosztami rozgraniczenia wyłożonymi przez organ po połowie strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 K.c. Postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się bowiem w interesie właścicieli nieruchomości objętej rozgraniczeniem, w tym wypadku S. G. właściciela nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], oraz współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej, oznaczonej jako działka nr [...], w udziale po 1/3: E. P., J. P. i J.1 P.. Z kolei nieruchomość oznaczona nr działki [...], wskazana we wniosku, nie graniczy ani nie przylega do nieruchomości wnioskodawcy, stąd też nie została objęta postępowaniem rozgraniczeniowym. Interes prawny obu stron to ustalenie faktycznej i prawnej granicy pomiędzy sąsiednimi nieruchomościami. Koszty poniesione w postępowaniu rozgraniczeniowym są więc kosztami poniesionymi w interesie obu stron tego postępowania. Liczne orzecznictwo sądów administracyjnych oraz powołana uchwała jednoznacznie wskazują, że koszty rozgraniczeniowe ponoszą wszyscy właściciele nieruchomości, których nieruchomości były przedmiotem rozgraniczenia. W ocenie Kolegium nie ulega wątpliwości, że przebieg granicy był sporny, zaś czynności rozgraniczeniowe prowadzone były również w interesie wszystkich stron postępowania. Zaznaczono przy tym, że ogólna wysokości ustalonych w sprawie kosztów rozgraniczenia, jak i proporcje obciążenia stron tymi kosztami, nie była kwestionowana przez strony postępowania, w tym również przez skarżącego. Odnosząc się do zarzutu, że postanowienie w sprawie kosztów powinno zostać wydane "jednocześnie" z wydaniem decyzji, tj. w tym samym czasie, wskazano że postanowienie ustalające wysokość kosztów postępowania jest rozstrzygnięciem odrębnym od decyzji załatwiającej sprawę i postanowienie to ma samodzielny byt, bowiem dotyczy kwestii incydentalnej niezwiązanej z istotą sprawy (tak: wyrok NSA w Warszawie z 20 maja 2010 r., IIOSK 880/09, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w tym zakresie, że "w sprawie kosztów wydaje się zatem odrębne postanowienie, które ma samodzielny byt, ponieważ dotyczy kwestii incydentalnej niezwiązanej z istotą sprawy, lecz z czynnościami postępowania. Postanowienie takie stosownie do art. 264 § 2 k.p.a. wydawane jest »w sprawie kosztów postępowania«, a więc zarówno wtedy, gdy organ ustala takie koszty, jak i wtedy, gdy odmawia ich przyznania". Skargę na to postanowienie do sądu administracyjnego wniósł S. G. i wskazał, że skarga jest wnoszona z uwagi na brak należytego rozpatrzenia sprawy. Zdaniem skarżącego geodeta – osoba zaufania publicznego, też pracownik aparatu państwa, starostwa przekroczył swoje uprawnienia do zmiany granic działek nr [...], [...] i [...]. Skarżący zarzucił, że Kolegium błędnie oceniło przedmiot sprawy i przyjęto, że sprawa rozgraniczenia i wznowienia znaków granicznych to jedno i to samo. Tak jednak nie jest co potwierdza chociażby sprawa kosztów. Wznowienie to koszt 700 zł od punktu czyli 1.400 zł a nie 5.000 zł. Nadto wznowienie znaków było bezprzedmiotowe. Dlatego biegły stwierdził, że różnice przekraczają dopuszczalne wartości zatem podlegają modyfikacji. Zdaniem skarżącego Starostwo Powiatowe ponosi odpowiedzialność za brak właściwego nadzoru. Nadto to Starostwo zawierało umowę na prace geodety. Skarżący nie był stroną tej umowy i nie powinien ponosić kosztów złego, celowego działania. To Starostwo powinno zapłacić za proces modyfikacji i następnie koszty te cedować na geodetę. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z 24 listopada 2025 r. pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 K.p.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania rozgraniczeniowego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że z informacji uzyskanej od skarżącego wynika, że zażądał on aby sprawa rozgraniczeniowa została przekazana do sądu cywilnego. Sprawa jest w toku. Postanowieniem z 26 listopada 2025 r. odmówiono zwieszenia postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że kontrola sądów administracyjnych sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "P.p.s.a."). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji wynikające z treści art. 145 § 1 P.p.s.a, sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] (stanowiąca własność skarżącego) z działką nr [...] (stanowiącą własność, E. P., J. P. i J.1 P.). Organ ustalił wysokość kosztów związanych z wykonaniem czynności rozgraniczeniowych przez upoważnionego geodetę na kwotę 5.000 zł. Kosztami obciążono właścicieli rozgraniczanych nieruchomości ustalając, że koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele sąsiednich nieruchomości po połowie, tj. 2.500 zł skarżący i 2.500 zł współwłaściciele działki nr [...] (każdy z nich po 833,34 zł). Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.; dalej: "p.g.k."). Celem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 ust. 1). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony, stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 wskazanej ustawy, jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy (art. 31 ust. 1 p.g.k.). Powołane przepisy wskazują na zasadę udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, co oznacza, że koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie określają jednak zasad ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, ani sposobu ich rozliczania. Stosuje się w tym przypadku przepisy Działu IX ustawy z Kodeks postępowania administracyjnego. I tak, zgodnie z art. 263 § 1 K.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a.). Stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (art. 262 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.). W uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania (art. 262 § 2 K.p.a.). Przepis art. 262 § 1 K.p.a. ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony) a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. Wskazany przepis stanowi podstawę do orzekania o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety, albowiem przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie nakładają na organ administracji publicznej obowiązku ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Ustalenie wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia następuje w drodze postanowienia na które osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 1 i 2 K.p.a.). Przy czym zasady rozdziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego, w szczególności zasady obciążania tymi kosztami uczestników postępowania o rozgraniczenie określone zostały w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z 11 grudnia 2006 r. o sygnaturze I OPS 5/06, wskazując, że organ administracji publicznej, orzekając na podstawie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może, uwzględniając normę art. 152 K.c., obciążyć kosztami rozgraniczenia strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko, NSA wskazał, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c. Powyższa uchwała wiąże skład orzekający w niniejszej sprawie z mocy art. 269 § 1 P.p.s.a. Stosownie do tej regulacji, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Sąd w sprawie niniejszej nie dostrzega konieczności weryfikacji stanowiska uchwały, co skutkuje związaniem jej treścią. Ponadto pogląd o zasadności obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego właścicieli rozgraniczanych nieruchomości utrwalony jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. przykładowo wyroki NSA w sprawach I OSK 1744/17, I OSK 2885/15 i I OSK 48/16, I OSK 2341/20, I OSK 1563/20, I OSK 1967/20, I OSK 931/21, pub. CBOSA). Jak wskazał zatem Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale, udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Uwzględniając powyższe regulacje zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do obciążenia kosztami postępowania wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. W okolicznościach niniejszej sprawy postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek S. G.. Wniosek o rozgraniczenie dotyczył nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcy oznaczonej nr [...] z nieruchomością stanowiącą nr [...] stanowiącą współwłasność E. P., J. P. i J.1 P.. Wniosek dotyczył także rozgraniczenia nieruchomości skarżącego z nieruchomością nr [...]. Przy czym w tym zakresie odmówiono wszczęcia postępowania z uwagi na, że przedmiotowa działka nie graniczy z działką skarżącego. Z uzasadnienia decyzji o rozgraniczeniu wynika, że granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] została ustalona na podstawie danych archiwalnych i odszukanych punktów osnowy ewidencyjnej i oznaczono ją na szkicu granicznym od punktu nr 06-2209 do punktu nr 06-2210. Dla wyznaczenia punktów geodeta wykonał trwałą stabilizację w postaci słupka betonowego z podcentrem w postaci szklanej butelki odwróconej do góry dnem i sporządził protokół graniczny. W czynnościach ustalenia granic brał udział skarżący oraz J. P. i pełnomocnik E. P.. Obecne przy rozgraniczeniu strony nie wniosły zastrzeżeń do ustalonego przebiegu granic. W późniejszym terminie zastrzeżenia wniósł S. G.. Jego zdaniem występują braki w dokumentacji geodezyjnej, w tym brak dokonania prawidłowych pomiarów powierzchni nieruchomości stanowiącej jego własność. Odnosząc się do tego geodeta wyjaśnił, że granica między działkami nr [...] i [...] została wznowiona na podstawie szkiców archiwalnych w oparciu o istniejące na gruncie punkty osnowy scaleniowej, stabilizowane słupkami granitowymi w trakcie scalenia gruntów w 1973 r. Punkty osnowy zostały zmierzone sytuacyjnie na gruncie i określone przy tym współrzędne w obowiązującym układzie współrzędnych "2000" przyjęto do dalszego opracowania Powierzchnia działki nr [...] nie uległa zmianie, ponieważ współrzędne pozostałych punków granicznych zostały przeliczone zgodnie ze szkicami scaleniowymi. Wobec powyższego, zdaniem geodety, brak było podstaw do dokonywania uzupełnienia bądź zmiany przedłożonej dokumentacji geodezyjne. W oparciu o tak sporządzony operat techniczny została wydana decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości [...] i [...]. W okolicznościach sprawy stwierdzić należy, że postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się w interesie właścicieli wszystkich nieruchomości. A zatem koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały ustalone i rozdzielone prawidłowo pomiędzy strony postępowania. Podnieść przy tym należy, że zarzuty skargi nie dotyczyły kwestionowania ogólnej wysokości ustalonych w sprawie kosztów rozgraniczenia, jak i proporcji obciążenia stron tymi kosztami. Zarzuty skargi właściwie dotyczą wadliwości postępowania rozgraniczeniowego. Z uwagi na te wadliwości, zdaniem skarżącego, kosztami postępowania powinno być obciążone Starostwo Powiatowe w Hajnówce, które zaniechało prawidłowego nadzoru a następnie geodeta. Odnosząc się do tego stwierdzić należy, że brak jest podstaw do obciążania kosztami postępowania rozgraniczeniowego tych podmiotów. Jak wynika z informacji udzielonej przez pełnomocnika skarżącego sprawa dotycząca rozgraniczenia ma swój dalszy bieg, gdyż skarżący zażądał jej przekazania do sądu powszechnego. Sprawa niniejsza dotyczy kosztów postępowania rozgraniczeniowego toczącego się na etapie postępowania administracyjnego. Zakończenie etapu administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego obligowało organy do rozliczenia kosztów tego postępowania. Bez wpływu na zakres przedmiotowy sprawy niniejszej pozostaje przekazanie sporu granicznego do sądu powszechnego. Jest to kolejny etap tego postępowania. Stąd brak było podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie niniejszej. Podnieść można, że przekazanie sprawy do sądu powszechnego potwierdza istnienie sporu granicznego. Końcowo odnosząc się do zarzutu dotyczącego tego, że sprawa nie dotyczyła rozgraniczenia lecz wznowienia znaków granicznych wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że potrzeba przeprowadzenia postępowania rozgraniczającego zachodzi nie tylko w sytuacji istnienia sporu (konfliktu) co do przebiegu granicy, ale także w razie przesunięcia, uszkodzenia lub zniszczenia znaków granicznych uprzednio ustalonych, jeżeli brak jest dokumentów pozwalających na określenie ich pierwotnego położenia (tak między innymi wyrok NSA powołany przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji I OSK 1230/16). Z tych też względów, sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o jej oddaleniu.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę